Tibetan
ན་རྣམས་གོ་སླ་ལ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི། མཛོད་ལས། །རྣམ་རིག་མིན་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ། །སྡོམ་དང་སྡོམ་པ་མིན་དང་གཞན། ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་བ་དམ་བཅས་པ་སྡོམ་པ། མི་དགེ་བ་དམ་བཅས་པ་སྡོམ་མིན། དམ་བཅས་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་པར་མ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ལུས་ངག་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པ། སེམས་མེད་པ་དང་ཡེངས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུའང་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ་འདི་བྱེ་བྲག་སྨ་བ་ཁོ་ན་འདོད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་པ་ཡན་ཆད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ ཡིན་པ་གཟུགས་མི་འདོད་དོ། །ཚོར་བ་ནི་བདེ་སྡུག་བར་མ་གསུམ་མོ། །འདུ་ཤེས་ནི་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་བར་མ་གསུམ་མོ། །འདུ་བྱེད་ནི། ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ལས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་མ་གཏོགས་འདུ་བྱེད་ཞེ་དགུའོ། །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཉེར་གསུམ་ཡོད་དོ། །སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ནི། །ཚོར་འདུ་སེམས་པ་རེག་ཡིད་བྱེད། །འདི་དག་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །འདུན་མོས་དྲན་ཏིང་ཤེས་རབ་སྟེ། །ཡུལ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྔ། །དད་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་ཁྲེལ་ཡོད། །མ་ཆགས་མི་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་སྦྱངས་བག་ཡོད་པ། །བཏང་སྙོམས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ། །འདི་དག་དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་གོ །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་དང༌། །མ་རིག་ཐེ་ཚོམ་ལྟ་བ་སྟེ། །རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཁྲོ་བ་འཁོན་འཛིན་འཆབ་དང་འཚིག །ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་གཡོ་སྒྱུ་རྒྱགས། །རྣམ་འཚེ་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་མེད་རྨུགས། །རྒོད་བ་མ་དད་ལེ་ལོ་དང༌། །བག་མེད་བརྗེད་ངས་རྣམ་པར་གཡེངས། །ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་ཉེ་ཉི་ཤུ། །གཉིས་འགྱོད་རྟོག་དཔྱོད་གཞན་འགྱུར་བཞི། །ཞེས་སོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ལས་རྫས་ཐ་དད་ཅིང༌། རྟེན་དང༌། དམིགས་པ་དང༌། རྣམ་པ་དང༌། དུས་དང༌། རྫས་ཏེ་མཚུངས་པ་ལྔའི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་རྟེན་དབང་པོ་གཅིག་ལ་ བརྟོན་པ་དང༌། ཡུལ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་དང་གཉིས་ཀས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཅིག་འཛིན་པ་དང༌། དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང༌། རྫས་རེ་རེ་བར་མཉམ་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་ན་སེམས་བྱུང་མང་དུ་ཡོད་པའི་གཙོ་འཁོར་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པ་ལྔས་མཚུངས་པས་ན་མཚུངས་ལྡན་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་དབུ་མ་པ་ཕལ་ཆེར་ལྟར་ན་ཚོགས་དྲུག་དང༌། སེམས་ཙམ་པ་དང་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་དང་གསང་སྔགས་པ་རྣམས་ལྟར་ན་ཉོན་ཡིད་དང་ཀུན་གཞི་གཉིས་བསྣན་ནས་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་འདོད་དེ།
Chinese
这些很容易理解。非能辨识的，在《俱舍论》中说：“非能辨识有三种，即律仪、非律仪及其他。”如是，立誓行善为律仪，立誓作恶为非律仪，未立誓的善与非善都不是，这些也从身语大种所生，在无心和散乱的状态中也恒常随逐，这唯有分别说部才这样认为，经部以上不认为非能辨识是色。感受是苦、乐、舍三种。想是广大、微小、中等三种。行是：相应的行，五十一心所中除了感受和想之外，四十九是行。不相应行有二十三种。五十一心所是：感受、想、作意、触、意。这些是五遍行。欲、胜解、念、定、慧，是对境各别决定的五种。信、惭、愧。无贪、无嗔、无痴。精进、轻安、不放逸。舍、不害。这些是十一善心所。贪、嗔、慢，无明、疑、见，是六根本烦恼。忿、恨、覆、恼，嫉、悭、诳、谄，损害、无惭、无愧、昏沉，掉举、不信、懈怠，放逸、失念、散乱，不正知，是二十随烦恼。恶作、睡眠、寻、伺，是四不定。如是。所有这些都与心识是不同的实体，以所依、所缘、行相、时间和实体这五种相同的方式而相同。那二者也依赖于同一个根识，缘于同一个对境，二者也执持同一个行相，同时产生，并且每个实体之间是相同的。这些也在一个心识的眷属中，有许多心所，主眷彼此以五种相同的方式相同，因此称为相应。识蕴是：声闻乘和多数中观宗认为有六识聚，唯识宗和一些中观宗以及密宗认为加上染污意和阿赖耶识，共有八识聚。
English
These are easy to understand. Non-cognitive forms are, as stated in the Abhidharmakośa, "Non-cognitive forms are of three kinds: vows, non-vows, and others." Thus, vowing to do good is a vow, vowing to do evil is a non-vow, and good and non-good without vows are not vows. These also arise from the physical and verbal great elements and constantly follow even in states of mindlessness and distraction. This is only asserted by the Vaibhāṣika school, while the Sautrāntika and above do not consider non-cognitive forms to be form. Feeling is of three kinds: pleasure, pain, and neutral. Perception is of three kinds: vast, small, and medium. Formation is: associated formations, among the fifty-one mental factors, excluding feeling and perception, forty-nine are formations. There are twenty-three non-associated formations. The fifty-one mental factors are: feeling, perception, volition, contact, and attention. These are the five omnipresent [mental factors]. Aspiration, conviction, mindfulness, concentration, and wisdom are the five that ascertain the object individually. Faith, shame, and embarrassment. Non-attachment, non-hatred, and non-ignorance. Diligence, pliancy, and conscientiousness. Equanimity and non-harming. These are the eleven virtuous [mental factors]. Desire, anger, pride, ignorance, doubt, and view are the six root afflictions. Wrath, resentment, concealment, vexation, jealousy, stinginess, deceit, flattery, harm, shamelessness, lack of embarrassment, torpor, excitement, lack of faith, laziness, carelessness, forgetfulness, distraction, and non-intelligence are the twenty secondary afflictions. Regret, sleep, investigation, and analysis are the four variable [mental factors]. Thus. All of these are different entities from the mind, and they are the same in terms of five similarities: basis, object, aspect, time, and substance. The two also rely on the same sense faculty, focus on the same object, both grasp the same aspect, arise at the same time, and are equal in substance. These also, in the retinue of one mind, have many mental factors, and the main and retinue are the same in five ways, so they are called associated. The aggregate of consciousness is: according to the Śrāvakayāna and most Madhyamikas, there are six aggregates of consciousness. According to the Yogācāra and some Madhyamikas, as well as the Mantrayāna, adding the afflicted mind and the ālaya-vijñāna, there are eight aggregates.
Tibetan
དེ་ལ་ཚོགས་དྲུག་ནི། མིག་གི་རྣམ་ཤེས། རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས། སྣའི་རྣམ་ཤེས། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་ལྔ་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཡུལ་རྣམས་ལ་དེ་དང་དེར་འཛིན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཏེ་དྲུག་གོ །ཉོན་ཡིད་ནི་ཁ་ནང་བལྟས་ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་དུས་རྟག་ཏུ་ངའོ་སྙམ་དུ་བདག་གི་རྣམ་པར་རློམ་སེམས་པ་སྟེ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་དུས་མིན་པར་སོ་སྐྱེའི་སར་ནམ་ཡང་མི་འགག་པའོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ཤེས་ཙམ་གསལ་རིག་ཏུ་གནས་པ་མི་གསལ་བ་སྣོད་བཅུད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ཀུན་འབྱུང་དང༌། སྔ་མའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ཏེ། ཟག་བཅས་རྒྱུ་འགྱུར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀུན་འབྱུང་དང་ཟག་བཅས་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་ཀུན་འབྱུང་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གིས་མ་ཁྱབ་སྟེ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་འཆད་དོ། །ཡང་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེས་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སམ་ཞེ་ན། མ་བསྡུས་ཏེ། ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟག་མིན་གྱི་འགོག་པ་སོགས་འགག་ཞིག་མ་བསྡུས་ཞེས་བཞེད་ལ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་སམ་ཞེ་ན་བསྡུས་པར་འདོད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེན་བཞིའི་ནང་ཚན་གྱི་འགོག་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟག་འགོག་ཁོ་ན་ཡིན་པས། བརྟག་མིན་འགོག་པ་དང༌། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་འགོག་བདེན་དུ་མི་གཏོགས་པ་ཤེས་དགོས་སོ། །རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བཤད་པ་ལ། དགོས་པ། སོ་སོའི་ངོ་བོ། རྣམ་གཞག །ཚེ་དུ་ལ་རྫོགས། སྒོམ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་མཐར་ཐུག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་མདོ་ལས། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང༌། འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བར་བསྟན་པས་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་འགོག །འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པས། རྒྱུ་དེ་ཡང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བར་བསྟན་པས་རྒྱུ་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་འགོག །འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི
Chinese
其中六识是：眼识、耳识、鼻识、身识这五者是五根识，在此之上，对境产生此和彼的执着是意识，此为六识。染污意是面朝内，缘着阿赖耶识，时时生起“我”的念头，以我的形象而傲慢，这不是圣者入定的时间，而是在凡夫位上永远不会止息的。阿赖耶识是仅仅是了知，处于明了觉知的状态，不明显，缘着广大的器情世界。如此这般的取蕴五者，从成为后世痛苦之因的角度来说是集谛，从由先前的业所产生的角度来说，是痛苦的谛实的所依。具有染污的作为因转变的五蕴是集谛，具有染污的作为果的五蕴称为苦谛。因此，集谛遍及苦谛，但苦谛不遍及集谛，例如外器世界等。如此宣说。又问，这四谛是否涵盖了所知的一切法？没有涵盖。因为虚空和非择灭等灭谛没有涵盖，如此认为。又问，圣道的现证是否全部被四谛所涵盖？必须认为是涵盖的。因此，四谛中的灭谛仅仅是择灭，因此必须了解非择灭和灭尽定不属于灭谛。宣说十二缘起支分，有必要、各自的体性、分类、几世圆满、修习方式。第一，了知轮涅的一切法仅仅是缘起如幻的显现，从而不堕入恶见，并且具有最终获得寂灭的必要。对此，经中说：此有故此生，此生故此起，即是说，无明缘行等。因为说了“此有故此生”，所以显示了一切法仅仅是从具有因的产生，从而遮止了认为从无因产生的观点。因为说了“此生故此起”，所以显示了因也是从缘而产生，从而遮止了认为从常因产生的观点。即是说，无明缘
English
The six consciousnesses are: eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, body consciousness, these five are the five sense consciousnesses, and on top of that, the clinging to objects as this and that is the mind consciousness, these are the six consciousnesses. The afflicted mind is inward-looking, focusing on the alaya consciousness, constantly giving rise to the thought of "I", being arrogant in the form of self, this is not the time of noble ones in meditative equipoise, but in the state of ordinary beings it will never cease. The alaya consciousness is merely knowing, remaining in a state of clarity and awareness, not obvious, focusing on the vast container and content of the world. Such aggregates of appropriation are, from the aspect of being the cause of suffering in future lives, the origin, and from the aspect of being produced by previous actions, the basis of the truth of suffering. The five aggregates that are tainted and change as cause are the origin, and the five aggregates that are tainted and become the result are called suffering. Therefore, the origin pervades suffering, but suffering does not pervade the origin, such as the external world and so on. Thus it is explained. Furthermore, does these four truths encompass all knowable phenomena? It does not encompass. Because space and non-analytical cessation, etc., are not encompassed by cessation, so it is thought. Furthermore, is all the direct realization of the noble path encompassed by the four truths? It must be considered encompassed. Therefore, the cessation within the four truths is only analytical cessation, therefore it must be understood that non-analytical cessation and the absorption of cessation are not included in the truth of cessation. Explaining the twelve links of dependent origination, there is purpose, the nature of each, classification, how many lifetimes to complete, and the way to meditate. First, knowing all the phenomena of samsara and nirvana as merely the appearance of dependent origination as illusion, thereby not falling into wrong views, and having the necessity of ultimately attaining liberation from suffering. Moreover, in the sutra it says: This existing, this arises; this arising, this originates; that is to say, ignorance conditions action, etc. Because it is said, "This existing, this arises," it shows that all phenomena arise only from having a cause, thereby preventing the view that arises from no cause. Because it is said, "This arising, this originates," it shows that the cause also arises from conditions, thereby preventing the view that arises from a permanent cause. That is to say, ignorance conditions