Tibetan
།དེ་དག་ས་དང་ཆེ་འབྲིང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་བཞི་སྟེ། སའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའི་ཞེ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལའང་དགུ་རེ་ཕྱེ་བས་སམ། ཡང་ན་ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་ལྔ་པོ་ས་དགུ་དང་ཆེ་འབྲིང་དགུས་ཕྱེས་པས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། །བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ལྔ་བསྡོམས་པས་བཞི་བརྒྱ་དང་ལྔ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་དགུ་བསྣན་པས་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞིའོ། །ཁམས་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཁམས། གཟུགས་ཁམས། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ས་ནི་དགུ་སྟེ། འདོད་ཁམས། བསམ་གཏན་དང་པོ། །གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས། ཅི་ཡང་མེད་པ། །ཡོན་མིན་མེད་མིན་ཏེ་ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་པའོ། །ཆེ་འབྲིང་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལྟ་བུ་ལའང༌། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ། ཆེན་པོའི་འབྲིང་པོ། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ༌། །འབྲིང་པོའི་ཆེན་པོ། འབྲིང་པོའི་འབྲིང་པོ། །འབྲིང་པོའི་ཆུང་ངུ༌། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་དགུའོ། །སྤོང་ཚུལ་ནི་མཐོང་སྤངས་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་པས་བདེན་བཞིའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྤངས་ལ། སྒོམ་སྤངས་རྣམས་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་པས་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྤོང་མི་ནུས་པས་མཐོང་ཟིན་གོམས་ པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤང་དགོས་སོ། །དེ་ཡང་ཐེག་དམན་རྣམས་མཐོང་སྤངས་ནི་འདས་ལམ་ཁོ་ནས་སྤང་དགོས་ཀྱང༌། སྒོམ་སྤངས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་སྤང་ནུས་པས་མཐོང་སྤངས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡང་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤངས་སྤོང་བ་སྲིད་པས་དེ་འདྲ་དེ་ལ་ལམ་ཐོད་རྒལ་པ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་ཞུགས་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་བཞེད། ཐེག་ཆེན་ལྟར་ན་སྒོམ་སྤངས་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བྱའི་མགོ་གནོན་པ་ཙམ་ལས་རྩ་བ་དྲུང་ནས་འབྱིན་མི་ནུས་ཞེས་བཞེད། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་དང་མ་འབྲེལ་བའི་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྐྱང་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་འབྲེལ་བའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་གོ །མཐོང་སྤངས་རྣམས་སྤོང་ཚུལ་ཡང་ཐེག་དམན་ལྟར་ན་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་ལས། དཔེར་ན་སྡུག་བདེན་མཐོང་བས་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཞིའི་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤངས་བཅུ་སྤང༌། ཆོས་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ། རྗེས་བཟོད་ཀྱི་ སྐབས་སུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤངས་བཅོ་བརྒྱད་སྤང༌། རྗེས་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ། དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཞན་གསུམ་ལའང་སྦྱར་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ཚན་པ་བཞི་སྤངས་པས་མཐོང་སྤངས་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཐེག་ཆེན་ལྟར་ན་ཁམས་གསུམ་གའི་མཐོང་སྤངས་རྣམས་ཅིག་ཅར་དྲིལ་ནས་སྤངས་ཏེ། དེ་ཡང་བདེན་པ་རང་རང་གི་ཆོས་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་ཁོ་ནར་སྤོང་བར་འདོད་དོ། །དེས་ན་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ལ་ཐེག་དམན་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱང་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པར་གསུངས་ལ། ཐེག་ཆེན་པའང་སློབ་དཔོན་སངྒཻ་བཟང་པོ་ནི། སྤྱིར་ཁ་ཅིག་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅུ་དྲུག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ལྟོས་ན་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་བཞེད་པ་དང༌། ཡང་ཁ་ཅིག་སོ་སོར་རྟེན་པའི་སྐད་ཅིག་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་ཀར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་བཞེད་པའི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང༌། རང་ལུགས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་པར་བཞེད། དེ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྐད་ཅིག་ཅེས་པ་ནི། གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་བདེན་པ་བཞི་གཅིག་ཆར་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་མི་སྲིད་པས། བདེན་བཞི་སོ་སོར་སྒྲོ་འདོགས་རིམ་གྱིས་གཅོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐད་ཅིག་ བཅུ་དྲུག་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཅེས་པ་རྟོགས་བྱ་ཆོས་ཉིད་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གཞུང་ལས། བདེན་བཞི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་འདི་ལྟར་བཞེད་དེ། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་པའི་སྐབས་སུ་མཐོང་སྤངས་རྣམས་སྤངས། ཆོས་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ། རྗེས་བཟོད་ཀྱིས་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གཞི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱེད། རྗེས་ཤེས་ཀྱིས་རྗེས་བཟོད་དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གཞི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པའོ། །དེས་ན་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས་གཉིས་ནི་ཡུལ་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པས་གཟུང་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། རྗེས་བཟོད་རྗེས་ཤེས་གཉིས་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ལ་དམིགས་པ་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཞེད། འདིའི་ལུགས་ཀྱིའནག་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཞག་པ་རྗེས་ཐོབ་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་གནས་པ་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་སུ་བཞག་པ་ཙམ
Chinese
如果从地和大小的角度来区分，共有四百一十四种。从地的角度来区分的四十六种，每一种又分为九种。或者，除了愤怒之外的五种烦恼，通过九地和九个大小来区分，共有八十一种。将八十一种乘以五，得到四百零五，加上欲界的愤怒九，得到四百一十四。界有三种：欲界、色界、无色界。地有九种：欲界、初禅、二禅、三禅、四禅、空无边处、识无边处、无所有处、非想非非想处，这便是三界九地。大小是指，比如对欲望的贪执，也有大之大、大之中、大之小、中之大、中之中、中之小、小之大、小之中、小之小这九种。断除的方式是，见断是遍计所执，因此仅仅见到四谛的自性就能断除。修断是俱生，因此仅仅见到真谛无法断除，必须通过习惯于所见来逐渐断除。此外，小乘宗派认为，见断必须通过出世道才能断除，而修断可以通过世间道来断除，因此在见断之前也有可能断除欲界的修断，这种情况被称为道超越，认为有预流果和一来果两种。大乘宗派认为，修断也不能通过世间道来断除，因为世间道只能压制所断的头部，而不能从根拔除。这里所说的世间道，是指不与智慧观相结合的止观禅定，而出世道是指与证悟无我的智慧相结合的止观双运。关于断除见断的方式，小乘宗派认为有见道十六刹那，例如，见到苦谛时，在见道四刹那的第一个刹那，即苦法忍时，断除欲界的苦谛见断十种，在法智时，生起对治的智慧。
English
These are four hundred and fourteen when divided by grounds and degrees of magnitude. The forty-six divided by grounds are each divided into nine. Alternatively, the five afflictions excluding anger are divided by the nine grounds and nine degrees of magnitude, resulting in eighty-one. Multiplying eighty-one by five gives four hundred and five, adding the nine of anger in the desire realm gives four hundred and fourteen. There are three realms: the desire realm, the form realm, and the formless realm. There are nine grounds: the desire realm, the first dhyana, the second, the third, the fourth, infinite space, infinite consciousness, nothingness, neither existence nor non-existence, these are the three realms and nine grounds. Magnitude refers to, for example, attachment to desire, which also has great of great, great of medium, great of small, medium of great, medium of medium, medium of small, small of great, small of medium, and small of small, these nine. The way to abandon them is that what is abandoned by seeing is conceptually imputed, so it is abandoned merely by seeing the nature of the four truths. What is abandoned by meditation is innate, so it cannot be abandoned merely by seeing the truth, but must be gradually abandoned by becoming accustomed to what has been seen. Furthermore, the Lesser Vehicle schools hold that what is abandoned by seeing must be abandoned only by the transcendent path, but what is abandoned by meditation can also be abandoned by the worldly path, so it is possible to abandon the meditation-abandoned of the desire realm even before the seeing-abandoned. Such a case is called the path of transgression, and it is held that there are both stream-enterers and once-returners. According to the Great Vehicle, what is abandoned by meditation cannot be abandoned by the worldly path, because the worldly path only suppresses the head of what is to be abandoned, but cannot uproot it. The worldly path here refers to meditative concentration of calm abiding without being associated with wisdom of insight, while the transcendent path is the union of calm abiding and insight associated with the wisdom of realizing selflessness. Regarding the way to abandon what is abandoned by seeing, the Lesser Vehicle schools hold that there are sixteen moments of the path of seeing. For example, when seeing the truth of suffering, in the first of the four moments of the path of seeing, at the time of the forbearance of suffering-dharma, the ten that are abandoned by seeing of the suffering of the desire realm are abandoned. At the time of dharma-knowledge, the antidote wisdom arises.
Chinese
在后忍位，断除色界和无色界的苦谛所断十八种。在后智位，生起对治的智慧。像这样，其余三个谛也同样比照，二十八种为一组，断除四组，所以总共断除一百一十二种见断。按照大乘的观点，三界所有的见断都一次性地总摄而断除。而且，认为只是在各自谛的法智位才断除。因此，对于这十六种见道刹那，按照小乘的观点，声闻部派也有诸多不同的观点。大乘中，僧伽跋澄论师认为：一般来说，有些人认为相对于个别观察的刹那，十六种刹那依次产生，而相对于唯一真如的刹那，则认为是一个刹那。还有些人认为，相对于个别所依的刹那和唯一真如的刹那，两者都是一个刹那。他宣说了这两种观点。而自己的宗派则认为十六个刹那依次产生。所谓个别观察的刹那，是指相对于所要决定的对境，不可能同时对四谛一起断除增益，所以相对于四谛个别依次断除增益，才是十六个刹那。所谓唯一真如的刹那，是指所证悟的法性没有差别，所以认为是在现量见到无我的一个刹那。圣者无著的论典中，这样认为四谛的十六个刹那：首先，在苦谛法忍位断除见断，在法智位生起对治的智慧，后忍位确定法忍和法智的两种智慧也是圣道的所依，后智位了知后忍也是圣道的所依。因此，法忍和法智是缘于境谛，是所取的有境，而后忍和后智是缘于有境智慧，是能取的有境。此宗派安立十六刹那，是就后得位引入决定的方式而宣说的，仅仅是为了教法住世而喜欢繁衍的名称而已。
English
In the stage of subsequent forbearance, eighteen afflictions to be abandoned by seeing related to suffering in the form and formless realms are abandoned. In the stage of subsequent knowledge, the wisdom of the antidote arises. Likewise, applying this to the other three truths, twenty-eight are abandoned in four groups, thus abandoning a total of one hundred and twelve afflictions to be abandoned by seeing. According to the Mahayana view, all the afflictions to be abandoned by seeing in the three realms are abandoned all at once, in a single sweep. Moreover, it is held that they are abandoned only during the stage of the Dharma-knowledge of each truth. Therefore, concerning these sixteen moments of the path of seeing, according to the Hinayana view, it is said that even the Sravaka schools have many different views. In the Mahayana, Master Sanghabhadra holds that, in general, some believe that sixteen moments occur sequentially in relation to the moments of individual discernment, while in relation to the moment of Suchness itself, it is considered to be one moment. Others say that there are two systems of thought: some believe that both the moment of individual dependence and the moment of Suchness itself are a single moment. He explains that according to his own system, the sixteen moments occur sequentially. The so-called moment of individual discernment refers to the fact that, in relation to the object to be determined, it is impossible to simultaneously sever the superimpositions on the four truths all at once. Therefore, in relation to the gradual severance of superimpositions on each of the four truths, there are sixteen moments. The so-called moment of Suchness itself refers to the fact that there is no distinction in the nature of reality to be realized, so it is considered to be one moment of directly seeing selflessness. In the treatises of the noble Asanga, the sixteen moments of the four truths are viewed as follows: First, in the stage of the Dharma-forbearance of suffering, the afflictions to be abandoned by seeing are abandoned. In the stage of Dharma-knowledge, the wisdom of the antidote arises. With subsequent forbearance, one ascertains that these two wisdoms of Dharma-forbearance and Dharma-knowledge are also the basis of the noble path. With subsequent knowledge, one knows that subsequent forbearance is also the basis of the noble path. Therefore, Dharma-forbearance and Dharma-knowledge are object-oriented, focusing on the truth of suffering, and are the object-possessors that are apprehended. Subsequent forbearance and subsequent knowledge are object-possessors that apprehend the wisdom of the object-possessor. This school posits the sixteen moments as a way of introducing certainty in the stage of subsequent attainment, merely as a proliferation for the sake of the Dharma remaining.