Tibetan
ན་རྫོབ་ཏུ་གོས་ལ་ཆགས་པའི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་བསལ་བ་ལ་ཁྲུས་མཁན་ཆེ་ཐང་དུ་འབད་ཅིང་རགས་པ་སེལ་བ་ལ་རྩོལ་པ་ཆུང་ངུས་ནུས་པའི་དཔེས་ཀླན་ཀ་དེ་སྤངས་པ་ཡིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་དགུ་པ་དེ་དྲི་མ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འཇལ་བྱེད་ཤེས་པ་དང༌། གཞལ་བྱ་ཡུལ་དག་བདེན་པར་མི་དམིགས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ་ལས། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཏེ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གསུམ་པ་སྤང་བྱ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དྲུག །གཞི་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན། ཉེ་རིང་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན། སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོའི་རབ་དབྱེ། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་འབྲས་བུ། །མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་མཇུག་བསྡུ་པའོ། །དང་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་སོགས་ནས་ཕྱིན་པར་འདོད་ཅེས་བསྟན་ཏེ། སོ་སྐྱེས་བགྲོད་ཅིང་མཐོང་བའི་ཚུ་རོལ་འཁོར་བ་ཕུང་ པོའི་རྒྱུན་དང་བཅས་པའི་རྟོག་པ་དང༌། སོ་སྐྱེས་བགྲོད་མཐོང་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་མྱང་འདས་ཕུང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། འཁོར་འདས་དེ་དག་གི་བར་ན་ཡང་མི་གནས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བར་མི་གནས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེས་ཞི་བར་མི་གནས་པ་དང༌། དེ་ལས་གཞན་གནས་བྱར་མེད་པས་བར་ན་མི་གནས་པ་དང༌། འཁོར་འདས་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་དུས་གསུམ་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་ཡུམ་དང་ཉེ་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་ཡུམ་དང་རིང་བ་ཉན་རང་གི་གཞི་ཤེས་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་དངོས་པོ་དང༌། མྱང་འདས་ཕུང་པོ་འགགས་པས་དངོས་མེད་དུ་ཞེན་ཅིང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་བརྩེ་བྲལ་བ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ཉེ་རིང་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་ནི་མཚན་མར་སོགས་ནས་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད་ཅེས་བསྟན་ཏེ། ཤུགས་བསྟན་ཉན་རང་གི་གཞི་ཤེས་དེ་ནི་གཟུགས་སོགས་བདེན་པར་ཞེན་པས་མཚན་མར་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སོགས། སངས་རྒྱས་ སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མཁས་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པའི་ཡུམ་གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་དང་རིང་ཞིང༌། བྱང་སེམས་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་སྤང་གཉེན་གྱི་རབ་དབྱེ་ལ་གཉིས། གཞི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་ལ་མཚན་འཛིན་གྱི་སྤང་གཉེན། དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་གཉིས། དང་པོ་སྤང་བྱ་ནི་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སོགས་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དོན་གཞན་གྱིས་བདག་གིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་དག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་སོགས་ལ་ལམ་དུ་སྤྱོད་པའི་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཉེན་པོ་ནི། སྦྱིན་ལ་སོགས་ནས་འགོག་པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་སྦྱིན་སོགས་ལ་སྤྱོད་པ་པོ་དང་ཐོབ་པ་པོའི་བདག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་ལ་རང་གནས་ཤིང་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། ཞེན་བྱའི་གཞི་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བཀག་པས་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པ་ཡིན་ལ། ཕུང་ པོའི་སྟོང་ཉིད་དང་དུས་གསུམ་གྱི་མཚན་མ་ལ་མ་ཞེན་པས་སྤང་བྱ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་མཚན་འཛིན་གྱི་སྤང་གཉེན་ལ། ཆགས་པའི་ངོ་བོ། །ཆགས་པའི་རྒྱུ་མཚན། གཉེན་པོ། །རྒྱུ་མཚན་ལས་འཕྲོས་དོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་སོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་ཀྱིས་ལས་སྒྲིབ་སོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཡང་ཞེན་པ་ཕྲ་མོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གནས་ལུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྐྱབས་གནས་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཡང་སྤང་བྱ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གཉེན་པོ་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ཤེས་པས་ནི་ཆགས་པ་དེ་སྤངས་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ། ཟབ་པ་དང༌། རྟོགས་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ།
Chinese
譬如洗涤衣服上细微的污垢，洗衣者需费大力气，而去除粗大的污垢，只需稍加努力即可，以此为例，断除这些过失，就能成就大乘道第九地，成为一切垢染的对治。那么，这样的道又是怎样的呢？即对于三界之相的能测度之识，以及所测度的对境，不执著为实有，而是证悟平等性离戏，这被认为是三界的对治。从《般若波罗蜜多教授论·现观庄严论》中，关于道智之品的第二品释文中可见。顶礼至尊文殊菩萨！第三，详细阐述所断之基智支分，共有六个方面：基智的自性，安立远近的理由，所断与对治的差别，如何修持，如此修持的果，以及三种智慧的总结。第一，基智的自性是：从“此岸彼岸”等处说明已到达，即凡夫所行且所见的此岸轮回，与蕴聚相续的分别念，以及凡夫未行未见的彼岸涅槃，认为蕴聚相续断灭之相，并且不住于轮回与涅槃之间，以智慧不住于轮回，以慈悲不住于寂灭，除此之外没有其他可住之处，因此不住于中间，以及轮回涅槃之色等三时之法，知晓其在无生之相中平等性，这是与真正之母接近的菩萨的基智，因此被认为是般若波罗蜜多。与此相反，则是远离真正之母的声闻缘觉的基智，即执着于轮回相续流转为实有，涅槃蕴聚断灭为实无，并且暗示了缺乏智慧和慈悲。
English
For example, just as a washerman exerts great effort to remove fine dirt adhering to clothes, but can remove coarse dirt with little effort, similarly, by abandoning these faults, one can accomplish the ninth stage of the Mahāyāna path, becoming the antidote to all defilements. So, what is such a path like? It is the realization of equality, free from elaboration, where the measuring consciousness with the aspect of the three realms and the objects to be measured are not apprehended as truly existent. This is considered the antidote to the three realms. This can be seen in the second chapter commentary on the Path Wisdom section of the Treatise on the Perfection of Wisdom Instructions, the Ornament for Clear Realization. Homage to the venerable Mañjuśrī! Third, the detailed explanation of the branches of the foundational wisdom to be abandoned has six aspects: the nature of the foundational wisdom, the reasons for establishing nearness and distance, the distinctions between what is to be abandoned and the antidotes, how to practice, the results of such practice, and the conclusion of the three wisdoms. First, the nature of the foundational wisdom is: from "this shore, that shore," etc., it is explained as having arrived, that is, the saṃsāra of this shore, which is traveled and seen by ordinary beings, with the conceptual thoughts of the aggregates' continuum, and the nirvāṇa of that shore, which is not traveled or seen by ordinary beings, with the characteristic of believing that the aggregates' continuum is extinguished, and also not abiding between saṃsāra and nirvāṇa, not abiding in saṃsāra with wisdom, not abiding in peace with compassion, and not having any other place to abide, therefore not abiding in the middle, and knowing the equality of the forms of saṃsāra and nirvāṇa, etc., the dharmas of the three times, in the aspect of unbornness, this is the foundational wisdom of a bodhisattva who is close to the true mother, therefore it is considered the perfection of wisdom. The opposite of this is the foundational wisdom of a śrāvaka or pratyekabuddha who is far from the true mother, that is, clinging to the continuous flow of saṃsāra as real and clinging to the extinction of the aggregates of nirvāṇa as unreal, and implicitly indicating the lack of wisdom and compassion.
Chinese
善知识等。佛陀 因缺乏成就之方便，故与真正之母——根本智慧相疏远。菩萨则与之相反，因具方便，故说为亲近。第三，关于断除对治之差别，有二：于基道和果位上，存在执相之断除对治；以及对这些内容作总结。第一部分有断除之法和对治之法两种。首先，断除之法是指从色蕴等五蕴开始，到所谓的“不顺品”。即，对于色蕴等五蕴，理解为通过其他方式而无我的空性；对于属于三时的一切法，理解为存在于这些时间中；对于布施等波罗蜜多菩提分法等，理解为在道上修持的相，这些都是与根本智慧对治法不一致的方面。第二，对治法是，如经中所说，从布施等开始进行遮止。即，三轮清净，不执著于布施等行为的施者、受者和所施之物，安住于此，并使他人也如此行持，这在任何情况下都是对治之法。因为以智慧遮止了一切执著之基，从而阻止了贪著之边。并且，由于不执著于蕴的空性和三时的相，因此前两种应断之法的对治，也通过暗示的方式显示出来。第二，果位上执相之断除对治包括：贪著之自性、贪著之原因、对治法、以及从原因中引申出的意义。首先是：对胜者等产生微细的贪著。即，对胜者等以相的方式忆念，并通过顶礼等善行积累福德资粮，虽然是对治业障等的对治，但由于其本身是微细执著的自性，因此是菩萨道的不顺品。第二，原因是：法的道路，自性上是寂静的。因为远离，所以深奥。即，诸法的道路，其存在方式是自性寂静的法性，因此是深奥的。因此，将皈依处执为实有，也是应该断除的。第三，对治法是：诸法自性一味，通过了知而断除贪著。即，通过了知诸法无自性，自性一味，从而断除贪著。第四，是关于深奥和难以证悟的原因。
English
Companions such as virtuous friends. Buddhas, lacking skillful means for accomplishment, are distant from the true mother, the antidote of fundamental wisdom. Bodhisattvas, on the other hand, possess skillful means that are the opposite of this, and are therefore said to be close. Thirdly, concerning the distinctions of what is to be abandoned and the antidote, there are two: the abandonment of clinging to characteristics on the ground and path, and on the result; and the conclusion of these. The first has two aspects: what is to be abandoned and the antidote. First, what is to be abandoned is what is called the 'discordant side' from the aggregates such as form onwards. That is, understanding the five aggregates such as form as emptiness, empty of self by other means; understanding phenomena belonging to the three times as existing in those times; and understanding generosity and so forth, the perfections, aspects of enlightenment, and so forth, as characteristics to be practiced on the path, are the discordant aspects of the antidote of fundamental wisdom. Second, the antidote is, as stated, 'from generosity and so forth, by preventing.' That is, the three circles being completely pure, not clinging to the self of the giver, receiver, and object of generosity and so forth, abiding in that state and causing others to engage in it as well, is in every way the antidote, because all bases of attachment are blocked by wisdom, thus preventing the extreme of attachment. And, by not clinging to the emptiness of the aggregates and the characteristics of the three times, the antidote to the first two to be abandoned is shown by implication. Second, the abandonment of clinging to characteristics on the result includes: the nature of attachment, the cause of attachment, the antidote, and the meaning derived from the cause. First is: subtle attachment to the Victorious Ones and so forth. That is, contemplating the Victorious Ones and so forth as characteristics, and accumulating the collection of merit of virtue through prostrations and so forth, although it is the antidote to karmic obscurations and so forth, it is nevertheless the very nature of subtle clinging, and is therefore a discordant aspect of the bodhisattva path. Second, the reason is: the path of phenomena is by nature solitary. Because of remoteness, it is profound. That is, the way of being of the path of phenomena is the nature of phenomena, solitary by nature, and is therefore profound. Therefore, holding the objects of refuge as truly existent is also to be abandoned. Third, the antidote is: by knowing that all phenomena are of one nature, attachment is abandoned. That is, by knowing that all phenomena are without inherent existence, of one nature, that attachment is abandoned. Fourth, it is about the reasons for being profound and difficult to realize.