Tibetan
། ངོ་བོ། བྱེད་ལས་གསུམ་ལས། དང་པོ་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་ནི། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡུལ་ངེས་པ་དང༌། མཐར་ཐུག་ཉན་རང་ལ་སོགས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་བསྟན་པས་ཁྱབ་པའི་རྟེན་ཡིན་ལ། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །བྱེད་ལས་ནི། སེམས་ཅན་འཁོར་དུ་མ་འདུས་པ་སྡུད་པ་དང༌། བསྡུས་པ་རྣམས་སྨིན་བ་དང་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལམ་ཤེས་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་དང༌། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་སོ། །དང་པོ་ལ་ཡང་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་དེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལམ་ཤེས་ཉིད་སོགས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པའི་ཚུལ་ལ་སྟེ། སྐབས་སུ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གི་རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་གཞི་མི་དམིགས་པ་ནས་མཇུག་བསྔོ་བ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་འདི་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཉིས་པ་ངེས་ཆ་ནི། འཕགས་པ་སོགས་ནས་མ་གཟིགས་ཕྱིར་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ བའི་རྒྱུ་ལ་ནི། ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་དུ་བདེན་བཞི་རྣམ་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་བདེན་མེད་རྟོགས་པས་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་དབྱེར་མེད་པའི་རྣམ་པས་དམིགས་པ་དྲོད་དང༌། གཟུགས་སོགས་དེ་དག་རང་རང་གི་ངོ་བོར་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པས་རྩེ་མོ། །གཟུགས་སོགས་དེ་དག་ལ་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་བཀག་པའི་རྣམ་པས་དམིགས་པས་བཟོད་པ། ས་བཅུ་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་དག་ལ་ཞེན་ནས་མི་གནས་པར་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བར་བཤད། དེ་དག་ལ་ཞེན་ནས་གནས་བྱར་མེད་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་ནས་ཆོས་རྣམས་བདེན་པར་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིག་གིས་འཐད་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེ
Chinese
本体。作用有三。第一，暂时的生起方式是：唯有从具有空性和慈悲之精华的菩提心生起，才是处所确定的。究竟而言，声闻、独觉等一切众生，也是作为能显示无上菩提之器的普遍所依。道智的本体是：对烦恼获得自在，乃至轮回存在期间，投入利益众生之事，是道智的自性。作用是：聚集尚未聚集的众生，并使已聚集的众生得以成熟和解脱。第二，具有支分的道智有：声闻的道智、独觉的道智和菩萨的道智。第一种又分道的本体，以及它的因、它的辨别，共同之处两种。第一种是：道智本身等，从“应当了知”等句可知。这是菩萨道智的方式。在适当的时候，应当通过结合四圣谛的行相，如无常等，从发心正行无所缘，到最后的迴向等方式，完全了知。应当了知，这就是声闻道智的道智。顶礼至尊慈氏菩萨！第二，决定的部分是：由“圣者等，因为没有见到”等句所表示。圣者声闻的道智，在相续中生起的因是：在通往大乘的加行道上，以证悟无谛的方式把握四谛的行相，如无常等，并进行修习。因为色等各自的自性是空性的缘故。以空性诸法无别的方式缘取是暖位。以不缘取色等彼等各自自性的方式是顶位。以不缘取色等彼等常与无常等差别之法的方式，以安住于遮止的方式缘取是忍位。从十地开始，经中广说不执着于彼等，因此被称为是法之最胜。为什么不执着于彼等，没有安住之处呢？因为证得了通达一切佛陀行相的智慧，没有真实见到诸法的缘故。因为对于一切所知成为量度的圣者，以不缘取的理由是合理的缘故。第二，独觉的道智。
English
The essence. There are three functions. First, the temporary way of arising is: only arising from the Bodhicitta, which has the essence of emptiness and compassion, is the definite place. Ultimately, all beings, such as Shravakas and Pratyekabuddhas, are also the universal support for showing the vessel of unsurpassed Bodhi. The essence of the Path-Knowledge is: gaining independence from the afflictions, and engaging in benefiting sentient beings as long as Samsara exists, is the nature of the Path-Knowledge. The function is: gathering sentient beings who have not yet gathered, and enabling those who have gathered to mature and be liberated. Second, the Path-Knowledge with branches includes: the Path-Knowledge of Shravakas, the Path-Knowledge of Pratyekabuddhas, and the Path-Knowledge of Bodhisattvas. The first one also includes the essence of the path, its cause, its distinction, and two commonalities. The first one is: the Path-Knowledge itself, etc., can be known from phrases such as "should be known". This is the way of the Bodhisattva's Path-Knowledge. At the appropriate time, one should fully understand through combining the aspects of the Four Noble Truths, such as impermanence, etc., from the generation of Bodhicitta, the main practice of non-objectification, to the final dedication, etc. One should know that this is the Path-Knowledge of the Shravaka's Path-Knowledge. Homage to the Venerable Maitreya! Second, the definite part is: indicated by phrases such as "the noble ones, etc., because they have not seen". The cause for the arising of the Path-Knowledge of the noble Shravakas in the continuum is: on the path of joining the Great Vehicle, grasping the aspects of the Four Truths, such as impermanence, etc., in a way that realizes the absence of truth, and then meditating. Because the nature of forms, etc., is empty. Focusing on the emptinesses in an undifferentiated way is the heat stage. The peak stage is not focusing on the individual nature of forms, etc. The forbearance stage is focusing on not focusing on the characteristics of forms, etc., such as permanence and impermanence, by dwelling in a way of negation. Starting from the ten grounds, the sutras extensively explain not being attached to them, therefore it is said to be the most excellent of Dharma. Why is there no place to dwell because of attachment to them? Because one has attained the wisdom that knows all aspects of the Buddha, and has not truly seen the dharmas. Because for the noble one who has become the measure for all knowable things, the reason for not focusing is reasonable. Second, the Path-Knowledge of the Pratyekabuddha.
Tibetan
ས་པའི་ལམ་ཤེས་ལ་གསུམ། བགྲོད་པ་པོ་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར། བགྲོད་བྱ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ། །དེའི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཁྱད་པར་དངོས་དང༌། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ནི་རང་བྱུང་བདག་ཉིད་སོགས་ནས་མངོན་པར་ བརྗོད་ཅེས་བསྟན་ཏེ། རང་བྱུང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་མི་དགོས་ལ། ཡང་སྒྲས་བསྡུས་པ་རང་གིས་གཞན་ལ་བསྟན་མི་དགོས་པ་སྟེ། དེས་ན་བསྭེ་རུ་ལྟ་བུ་རང་རྒྱལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། མཉམ་བཞག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྟོགས་པས་ཤེས་པ་ཟབ་པ་དང༌། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ངག་གི་འབྲས་རྟགས་ལས་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་ནི་མ་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་སྟེ། ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ནི། སྒྲ་མེད་པ་དང་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཞེ་ན་གང་གང་སོགས་ནས། དེ་ལྟར་སྣང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གདུལ་བྱ་གང་དང་གང་བརྗོད་བྱའི་དོན་ནི་གང་དང་གང་ལ་རང་རང་གི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་བསྟན་བྱའི་དོན་དེ་ལ་རྗོད་པའི་སྒྲ་མེད་ཀྱང་བརྗོད་བྱ་དེ་ཉན་པ་པོས་ཇི་ལྟར་ཉན་འདོད་པ་དེ་ལྟར་སྣང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་མེད་ཀྱང་ཆོས་སྟོན་པ་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་བགྲོད་བྱ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི། གཟུང་དོན་སོགས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ནང་གི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་ རྟོགས་པས་འཛིན་པ་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ལ་བདེན་ཞེན་རྟོག་པ་མི་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ལམ་དེ་གང་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། གསུམ་གྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་བསྭེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་སོགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བསྟན་ཏེ། མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡང་མི་འདོར་ལ་ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པའི་རྣམ་པས་དྲོད་དང༌། གཟུགས་སོགས་ལ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པས་རྩེ་མོ། །གཟུགས་སོགས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་རྣམ་པས་བཟོད་པ། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཆོས
Chinese
地上道智有三：行者所依之差别，所行道之体性，彼之因决定解分合。初者有二：差别真实与于彼遣诤。初者谓从自生自性等至显说，谓自生自佛等有之最后际，不待于他，以自性而证故，于彼不需他示，又言所摄者，自不需示于他，故如犀角喻，自胜之智，于等持中，以证非所说之义故，知深奥，于后得中，由语之果相，他不能知者，是未说深奥，显说为深奥性。二者于彼遣诤者，谓无声与说法是相违，谓如何无声而说法耶？如云何云何等至，如是显现而说，谓所化何者何者，所说义是何者何者，于自各自之意乐如何如何欲闻者，于彼与彼所示之义，于彼虽无言说之声，然所说彼闻者如何欲闻，如是显现，故无声亦说法不相违也。二者所行道之体性者，谓从所取义等至应知，谓以了知外境之所取无自性故，断除于所取外境之义之执着分别，及以未了知内识无自性故，于能取显现为有境之执着不舍真实执着分别，及道彼所依之法之基，种性之差别，以三者胜于声闻之道故，如犀角喻之道之智彼即应知为真实摄集。三者因决定解分合者，谓从假立之法性等至法之胜妙而说，谓于名言假立亦不舍弃，亦不违背法性，以显示之相为暖，于色等无增减等，以分别即差别之相为顶，色等内空性等故，以不执取之相为忍，色等以无生之相而应证知法。
English
The wisdom of the path on the ground has three aspects: the distinction of the practitioner's basis, the nature of the path to be traversed, and the concordant parts of the cause's definitive understanding. The first has two aspects: the actual distinction and refuting disputes about it. The first is explained from 'self-originated nature' onwards as 'manifestly expressed,' because self-originated Buddhas realize by themselves without relying on others at the time of their last existence. Therefore, they do not need to be taught by others. Furthermore, what is included by 'also' is that they do not need to teach others themselves. Thus, like the rhinoceros horn, the wisdom of a solitary conqueror is profound in knowledge because it realizes the meaning that is not an object of expression in meditative equipoise. In subsequent attainment, what others do not understand from the signs of speech's results is profound in non-expression. It is manifestly expressed as profundity itself. The second, refuting disputes about it, is that being without sound and teaching the Dharma are contradictory. How can one teach the Dharma without sound? As it is said from 'whatever, whatever' onwards, 'it appears as such,' meaning that whatever beings are to be trained, whatever the meaning to be expressed is, and whatever their individual inclinations are, and however they wish to hear, the meaning to be shown to them appears as they wish to hear it, even without the sound of expression. Therefore, teaching the Dharma without sound is not contradictory. The second, the nature of the path to be traversed, is explained from 'object of apprehension' onwards as 'should be known.' Because one realizes that external objects of apprehension are without inherent existence, one abandons the conceptual thought of clinging to external objects. And because one does not realize that inner consciousness is without inherent existence, one does not abandon the conceptual thought of clinging to reality in the appearance of the apprehending subject as an object-possessor. And the distinction of the basis of the Dharma on which that path relies, the difference in lineage, is that it is superior to the path of the Hearers in three ways. Therefore, the wisdom of the path like the rhinoceros horn should be known as truly condensed. The third, the concordant parts of the cause's definitive understanding, is explained from 'imputed Dharma-nature' onwards as 'the supreme of Dharmas.' It means that one does not abandon what is nominally imputed, nor does one contradict the Dharma-nature. The aspect of showing is warmth. The aspect of distinguishing, i.e., differentiating, with things like the absence of increase or decrease in form, etc., is the peak. Because form, etc., are emptiness within, etc., the aspect of not completely grasping is patience. Form, etc., should be realized by the aspect of being without birth, which is Dharma.