Tibetan
་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་པས། ལམ་གྱི་རང་བཞིན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་གནས་བརྒྱད་ཀ་རྩིར་རུང་ངོ༌། །བཞི་པ་ཚོགས་གསོགས་པ་ནི། དྲིན་ལན་བསབ་པ་ལས། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱས་ཚར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྤྱིར་གསུངས་པས་གསུམ་ཀ་འདྲ་བར་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱར་ཚོགས་གསོག་གོ། །དེ་གསུམ་ལས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མ་ངེས་པ་འགའ་ཞིག་རང་རྒྱལ་དུ་སོང་བ་ཡིན་པར་མཛོད་འགྲེལ་ལས་བཤད་དོ། ལྔ་བ་གནས་པ་ལ་ཐུགས་དང་ལུས་ཀྱི་གནས་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་རྟོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་དང༌། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་གནས་པ་ ནི་གསུམ་ཀ་ལ་འདྲའོ། །གཉིས་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་པ་ནི། བསེ་རུ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི། གཅིག་པུར་གནས་ལ། ལྷག་མ་གཉིས་ཚོགས་དང་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དྲུག་པ་རྒྱུ་བ་ནི། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྲོང་ངམ་གྲོང་རྡལ་གང་དུ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལུས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང༌། དབང་པོ་རྣམས་བསྡམས་པ་དང༌། དྲན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པས་གྲོང་ལ་སོགས་པར་བསོད་སྙོམས་ལ་འཇུག་སྟེ། དམན་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ལུས་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། ངག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་གྱི་ངག་གིས་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཞེ་འགྲས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་དུ་མ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །བདུན་པ་སྒྲ་བཤད་པ་ནི། མཛོད་འགྲེལ་ལས། ལུང་མེད་པར་བདག་གཅིག་པུའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཞེས་དང༌། བྱེ་བྲག་དང་པོའི་སྒྲ་བཤད། ཇི་ལྟར་བསེ་རུ་དག་གཉིས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཀྱང་ཁྱིམ་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་གཞན་དག་དང་མི་འདྲེ་བར་གནས་པས་ན་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་ལ་གཉིས། མཐོང་ལམ་དང༌། སྒོམ་ལམ་མོ། །དང་པོ་མཐོང་ལམ་ལ་གཉིས། མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བའི་རྟེན། བརྟེན་པ་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །དང་ པོ་རྟེན་ལ་གཉིས། ལུས་རྟེན་དང༌། སེམས་རྟེན་ནོ། །དང་པོ་ལུས་རྟེན་ནི། སྒྲ་མི་སྙན་པ་མ་གཏོགས་པའི་མི་དང་འདོད་ལྷའི་རྟེན་ལ་སྐྱེ་སྟེ། ངན་སོང་དང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཡིན་ལ། །ཁམས་གོང་མ་ན་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང༌། མི་སྐྱེ་བར་ཡང་བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། ཞེས་བསྡུ་བ་དང་མཛོད་ལས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་སེམས་རྟེན་ནི། བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ་གཟུགས་མེད་རྣམས་ནི་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བས་མི་བརྟེན་ནོ། །གཉིས་པ་བརྟེན་པ་མཐོང་ལམ་ལ། སྐད་ཅིག་མ་དུར་བཤད་པ། མཐོང་སྤང་སྤོང་ཚུལ་བསྟན་པ། སྐད་ཅིག་མ་དུར་སྐྱེ་བ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དུར་བཤད་པ་ནི། སྡེ་བ་རྣམས་ལ་གྲངས་མང་ཉུང་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་བཤད་ཀྱང༌། གྲགས་ཆེ་བ་ལ་མཛོད་དུ། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ནི། །མ་མཐོང་མཐོང་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་དང་ལམ་རྗེས་ཤེས་སྒོམ་ལམ་དུ་བཞེད་དོ། །ཡུམ་གྱི་རྒྱན་འདི་དང་ཀུན་བཏུས་ལ་སོགས་པར་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་མཐོང་སྤང་སྤོང་ཚུལ་ནི། མཛོད་དུ་ཆོས་བཟོད་བཞི་འདོད་པའི་མཐོང་སྤང་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང༌། ཆོས་ཤེས་བཞི་དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང༌། རྗེས་བཟོད་བཞི་ཁམས་གོང་གི་མཐོང་སྤང་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང༌། རྗེས་ཤེས་བཞི་དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་བཤད་དོ། །ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ཀའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སྤོང་ཞིང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་བཟོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས་གཉིས་ལ་དམིགས་ནས་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་འཛིན་ལ། །སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ཤེས་ཀྱིས་རྗེས་བཟོད་ལ་དམིགས་ནས་སྔར་ལྟར་འཛིན་པའོ། །ལྷག་མ་གསུམ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གི་ཡུལ་ནི་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་གཟུང་བ་དང༌། རྗེས་བཟོད་རྗེས་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ལ་དམིགས་པས་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་གི་ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་གྱིས་རང་ཡུལ་རྟོགས་པ་རྫོགས་པའི་བར་ཏེ། བྱ་རྫོགས་ཀྱི་ཡིན་གྱི་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཞེད་དེ་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་སོགས་མཁས་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་ལུགས་ཕྱི་མ་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ༌། །གསུམ་པ་སྐད་ཅིག་མ་དུར་སྐྱེ་བ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། འདོད་པ་དགོད། འཐད་ཕྱོགས་བསྟན་་ལུང་ནས་གསུངས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་འདོད་པ་དགོད་པ་ལ་གཉིས་ལས། ལུགས་དང་པོ་ནི། འབྲས་བུ་མངོན་རྟོགས་ལ་ལྟོས་ ནས་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ནས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་མངོན་རྟོགས་ལ་ལྟོས་ན་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དོན་ནི་བདེན་བཞི་ལ་རིམ་པ་ལྟར་ཤེས་པ་དང༌། སྤོང་བ་དང༌། མངོན་དུ་དང༌། སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་ལམ་
Chinese
如是说，因为道的自性相同，所以八种入住都可以作为根本。第四，积累资粮：从报答恩情方面来说，独觉佛要用一百个大劫才能圆满。因为普遍这样说了，所以三者（声闻，独觉，菩萨）同样要用一百个大劫来积累资粮。这三者中的后两者，有些不确定是否是声闻种姓的，已经成为了独觉佛，这是《俱舍论》的注释中说的。第五，安住，有心之安住和身之安住两种，第一是：对于甚深之法生起信乐，并且认真领悟甚深之缘起，以及心中作意安住于三解脱门，三者是相同的。第二，身体的安住是：像犀牛一样修行，独自安住，其余二者会和合安住。第六，游行：所有这些，无论依赖和安住在城镇还是乡村，都要严密守护身体，收摄诸根，并且非常安住于正念，所以在城镇等地方行乞食，对于下劣者也以身体来慈爱，而不是用语言，因为他们也以身体来宣说佛法，而不是用语言，并且为了避免争端，不会显现种种神变。第七，解释词义：《俱舍论》的注释中说：没有教证，因为独自证悟成佛，所以是独觉佛。第一种差别的解释是：就像犀牛一样没有第二个，同样，他们也和在家众、出家众以及其他独觉佛不混杂地安住，所以被称为像犀牛一样。如是等等。第三，了解菩萨道，分为二：见道和修道。第一，见道分为二：见道生起的所依，所依的见道。第一，所依分为二：身体的所依和心的所依。第一，身体的所依是：除了声音不悦耳的地方以外，可以生于人和欲天之身，因为恶趣和声音不悦耳的地方是有异熟的障碍。并且不会生于上界，不转生也无法证悟真谛。这是《摄类学》和《俱舍论》中说的。第二，心的所依是：可以是六个禅定地中的任何一个，即无色
English
It is said that because the nature of the path is the same, all eight abodes are suitable as the root. Fourth, accumulating merit: From the perspective of repaying kindness, solitary realizers will be perfected in a hundred great kalpas. Because it is generally said that way, all three (hearers, solitary realizers, bodhisattvas) similarly accumulate merit for a hundred great kalpas. Among these three, some of the latter two are uncertain whether they are of the Hearer lineage and have become solitary realizers, as stated in the commentary on the Treasury of Knowledge. Fifth, abiding, there are two types of abiding: abiding of mind and abiding of body. The first is: Having faith in the profound Dharma, earnestly comprehending profound dependent origination, and keeping in mind and abiding in the three doors of liberation, all three are the same. Second, the abiding of the body is: Practicing like a rhinoceros, abiding alone, while the other two will abide in groups. Sixth, wandering: All of these, whether relying on and abiding in towns or villages, must strictly guard their bodies, restrain their senses, and be very mindful, so they enter towns and other places for alms, and they show love to the inferior with their bodies, not with words, because they also teach the Dharma with their bodies, not with words, and to avoid disputes, they do not display various miracles. Seventh, explaining the meaning of words: The commentary on the Treasury of Knowledge says: Without scriptural authority, because one is enlightened alone, one is a solitary realizer. The explanation of the first difference is: Just as a rhinoceros has no second, similarly, they also abide without mixing with householders, renunciates, and other solitary realizers, so they are called like rhinoceroses. And so on. Third, knowing the Bodhisattva path, there are two: the path of seeing and the path of meditation. First, the path of seeing is divided into two: the basis for the arising of the path of seeing, and the path of seeing that relies on it. First, the basis is divided into two: the basis of the body and the basis of the mind. First, the basis of the body is: It can arise in the body of humans and desire gods, except for places where the sound is unpleasant, because the lower realms and places where the sound is unpleasant have the obscuration of fruition. And it does not arise in the upper realms, and one cannot realize the truth without being born. This is stated in the Collected Topics and the Treasury of Knowledge. Second, the basis of the mind is: It can be any of the six dhyana grounds, that is, the formless
Chinese
因为它们的胜观部分较少，所以不依赖。第二，所依赖的见道，分为刹那的分类，见断的断除方式的阐述，刹那的分类的产生方式的阐述。第一，刹那的分类的阐述是，虽然各部派对数量多少有不同的观点，但最著名的是在《俱舍论》中说：“于彼刹那十五者，未见见故见之道。”意思是见道有十五个刹那，以及道后智和修道。而《现观庄严论》和《集论》等则说有十六个刹那。第二，见断的断除方式是，《俱舍论》中说，承认四种法忍的见断的断除的无间道，以及四种法智的解脱道，以及四种类忍的上界见断的断除的无间道，以及四种类智的解脱道。按照《集论》的观点，苦法忍断除三界的一切苦见断，苦法智使解脱道现前，苦类忍缘苦法忍和苦法智二者，执持“这是圣者诸法的因”，苦类智缘类忍，如前执持。其余三种也相同。这样，这些智慧的对境是，法忍法智缘真谛的法性而成为所取，类忍类智缘有境智慧而成为所执的境。刹那的量是，以多少能圆满证悟自境为止，是作业圆满的，而不是时间尽头的刹那，因为那是不能言说的。这样认为，狮子贤论师等大多数智者都遵循后一种观点。第三，刹那的分类的产生方式分为三点：陈述观点，阐述合理性，以及经论中的说法。第一，陈述观点分为两点，第一种观点是，依赖于果的现证，见道是一个刹那，依赖于各自的证悟，则有十六个刹那。第一个意思是，依次对四谛进行了解、断除、现证和修习，是见道。
English
Because their insight portion is less, they are not relied upon. Second, the relied-upon Path of Seeing is divided into: the explanation of the classification of moments, the explanation of the manner of abandoning what is abandoned by seeing, and the explanation of the arising of the classification of moments. First, the explanation of the classification of moments is that, although various schools have different views on the number of moments, the most famous is stated in the Abhidharmakośa: "In that, fifteen moments are the Path of Seeing because of seeing what was not seen." This means that the Path of Seeing has fifteen moments, as well as the subsequent knowledge of the path and the Path of Meditation. However, the Ornament of Clear Realization and the Compendium of Topics, etc., state that there are sixteen moments. Second, the manner of abandoning what is abandoned by seeing is that, in the Abhidharmakośa, it is said that the uninterrupted path of abandoning what is abandoned by seeing, which accepts the four forbearance of dharma, and the liberation path of the four knowledges of dharma, and the uninterrupted path of abandoning what is abandoned by seeing of the higher realms of the four forbearance of subsequent knowledge, and the liberation path of the four knowledges of subsequent knowledge. According to the view of the Compendium of Topics, the forbearance of dharma of suffering abandons all the suffering to be abandoned by seeing of the three realms, and the knowledge of dharma of suffering makes the liberation path manifest, and the subsequent forbearance of suffering focuses on the two, the forbearance of dharma of suffering and the knowledge of dharma of suffering, and holds, "This is the cause of the dharmas of the noble ones," and the subsequent knowledge of suffering focuses on the subsequent forbearance and holds it as before. The remaining three are also the same. Thus, the objects of these wisdoms are that the forbearance of dharma and the knowledge of dharma focus on the suchness of truth and become the object to be taken, and the subsequent forbearance and subsequent knowledge focus on the wisdom that has the object and become the object that is held. The measure of a moment is up to the point where the realization of one's own object is completed, it is the completion of the action, and not the moment at the end of time, because that is inexpressible. Thus, it is thought that teachers like Simhavadra and most scholars follow this latter view. Third, the manner of the arising of the classification of moments is divided into three points: stating the view, explaining the rationality, and the manner of speaking from the scriptures. First, stating the view is divided into two points, the first view is that, depending on the manifest realization of the result, the Path of Seeing is one moment, and depending on the individual realizations, there are sixteen moments. The first meaning is that, to know, abandon, manifest, and cultivate the four truths in order is the Path of Seeing.