Tibetan
རྫས་དང༌། བདག་མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དང༌། བདག་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་འགོག་པ་ལས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང༌། བདག་བདེན་བཞིའི་མཚན་ཉིད་མངོན་དུ་མཐོང་བའི་མཐོང་ལམ་དང༌། བདག་རྣམ་ཐར་མཐར་གནས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྒོམ་ལམ་དང༌། བདག་དེ་ཡང་དག་པར་དགོས་པ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་མི་སློབ་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་རྫས་སུ་རྟོག་པ་ནི་འཛིན་རྟོག་དང་པོ་དགུའོ། །གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ། མིག་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སོགས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད། མ་རིག་ སོགས་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས། ཕྱོགས་མཐུན་སོ་བདུན་གྱི་རྣམ་བྱང༌། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་མཐོང་ལམ། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྒོམ་ལམ། ཉན་ཐོས་སོགས་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ། སྟོབས་ལ་སོགས་པ་མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་འཛིན་པའོ། །སྙམ་དུ་ཞེན་པ་དང་དགུ་ནི་འཛིན་རྟོག་གཉིས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་དེ་ཁམས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་ཁམས་གསུམ་རེ་རེ་ལ་སོ་དྲུག་རེ་བརྩིས་པས་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་དོ། །ལྔ་པ་གྲངས་ངེས་པ་ནི། བརྟག་བྱ་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པས་དེ་ལ་རྟོག་པ་ཡང་གཉིས་ཡིན་ལ། གཟུང་པ་ལ་ཡང་ཀུན་བྱང་ངམ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་རྣམ་བྱང་གཉིས་སུ་ངེས་པས་གཟུང་རྟོག་གཉིས་དང༌། འཛིན་པར་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་རྫས་བཏགས་སུ་ངེས་པའི་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་སོ། །རེ་རེ་ལ་དགུ་དགུར་ཕྱེ་བ་ནི་གདུལ་བྱ་འཁོར་དུ་ཉེ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་གྲངས་ངེས་མིན་ནོ། །དྲུག་པ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྟོག་པ་ནི་ངེས་འབྱེད་བཞིའི་གོ་རིམ་དང་བསྟུན་ལ་ཡན་ལག་དགུ་དགུར་ཕྱེ་བ་ནི་བརྗོད་འདོད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དོ། །བདུན་པ་མུ་བཞི་བརྩི་བ་ནི། གཟུང་རྟོག་ཡིན་ལ་འཛིན་རྟོག་མ་ཡིན་པའི་མུ་ཡུལ་དྲུག །འཛིན་རྟོག་ཡིན་ལ་ གཟུང་རྟོག་མ་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་རིག །གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་གྱི་རྣམ་རིག །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཡང་མུ་དང་པོ་ནི་སེམས་བྱུང་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དྲུག་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་ཁྱད་ནི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པ་དང་བྱས་པའོ། །འདི་ནི་ཉི་སྣང་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར་བཀོད་པ་
Chinese
事物，以及我从无明到老死的全部烦恼三者，以及我从世间思惟形象的止息中脱离贪欲，以及我现量见到四谛体性的见道，以及我成为解脱究竟之体的修道，以及我如实成就所需的无学道之所依事物而生起的分别念，是第一组九种执著分别念。色等五蕴，眼等十二处，色界等十八界，无明等十二缘起，三十七道品，三解脱门之体的见道，无色定的修道，胜过声闻等的证悟空性殊胜之道，力量等无学道等的所依，只是假立的执著。心想执著于此等，这九种是第二组执著分别念。如是三十六种分别念，若以界来区分，每一界各有三十六种，总共一百零八种。第五，数量决定：所观察的事物在能取和所取上数量是决定的，因此对它的分别念也是两种。在所取上，也决定是共相或大小乘的体性两种，因此有两种所取分别念。在执著的对境上，也决定是实物和假立两种，因此对它的对境的分别念数量也是两种。分为各自九种，是为了向可以引导到眷属中的具心者宣说，而不是事物本身固有的数量决定。第六，次第决定：根本的分别念是按照四种决定的次第，而分为九种支分只是为了陈述，没有理由。第七，四句的计算：是所取分别念而不是能取分别念的，有六种境。是能取分别念而不是所取分别念的，是具有一刹那的现识。两者都是的，是其他刹那的现识。两者都不是的，是远离这些形象的般若波罗蜜多。其中，第一句是对除了心所之外的法所包含的六境的分别念。第二句和第三句的区别在于是否作为后来产生的定解的对境。这是如日光明般显现的安排。
English
Substances, and the three completely afflicted states from ignorance to old age and death, and my detachment from desire from the cessation of worldly thought forms, and the path of seeing where I directly see the nature of the four noble truths, and the path of meditation where I become the essence of ultimate liberation, and the conceptualizations that arise as the basis of the path of no more learning where I have truly accomplished what is needed, these are the first nine grasping conceptualizations. The aggregates of form, etc., the sense bases of eye, etc., the eighteen realms of the form realm, etc., the twelve links of dependent origination such as ignorance, the thirty-seven factors of enlightenment, the path of seeing which is the essence of the three doors of liberation, the path of meditation of the formless absorptions, the special path of realizing emptiness that excels the Hearers, etc., the basis of the path of no more learning such as the powers, etc., is merely imputed grasping. Thinking and clinging to these, these nine are the second grasping conceptualizations. Thus, these thirty-six conceptualizations, if divided by realms, each of the three realms has thirty-six, totaling one hundred and eight. Fifth, definite number: the objects to be examined are definitely two in terms of grasper and grasped, so the conceptualizations about them are also two. On the grasped, it is also definite that there are two aspects of common characteristics or great and small vehicles, so there are two grasped conceptualizations. On the object of clinging to the grasper, it is also definite that there are two types of substance and imputation, so the number of conceptualizations about its object is also two. Dividing each into nine is to teach those with minds who can be guided into the retinue, not a definite number inherent in the objects themselves. Sixth, definite order: the root conceptualizations follow the order of the four determinations, and dividing into nine branches is merely for the sake of stating, without reason. Seventh, calculating the four possibilities: the possibility that is a grasped conceptualization but not a grasper conceptualization is the six objects. The possibility that is a grasper conceptualization but not a grasped conceptualization is the consciousness with one moment. The possibility that is both is the consciousness of another moment. The possibility that is neither is the Prajnaparamita that is free from those appearances. Among these, the first possibility is the conceptualization of the six objects included in the dharmas other than mental factors. The difference between the second and third is whether or not it is made the object of subsequent arising ascertainment. This is arranged as it appears from the sunlight.
Tibetan
སྟེ། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་བཤད་པའི་ཞར་ལ་སྤྱི་སྐད་ལ་གྲགས་ཚོད་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་ལ་མུ་བརྩིས་པ་ཡིན་ཏེ་སྐབས་འདིའི་གཟུང་འཛིན་དང་མི་གཅིག་གོ། །གཉིས་པ་སྤོང་བྱེད་གཉེན་པོ་ནི་རྩེ་སྦྱོར་དུ་འཆད་དོ། །གསུམ་པ་ཡོངས་འཛིན་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། སློབ་དཔོན་འཕགས་པའི་བཞེད་པ་ལྟར་བཤད་ན། རྩ་བའི་རྐང་པ་དང་པོས་ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་ཐབས་མཁས་དང༌། གཉིས་པས་ཕྱིའི་ཡོངས་འཛིན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང༌། གསུམ་པས་དེ་གཉིས་ཀའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་ནི། སྐྲག་པ་དང༌། དངངས་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དངངས་པ་སྟེ་སྐྲག་པ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར། སེམས་མི་འགོང༌། ཡང་དག་པར་མི་འགོང༌། ཡང་དག་པར་འགོང་བར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་དང་ལྡན་པས། ཕུང་སོགས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་ཤིང་ གཞན་ལ་སྟོན་པའི་སྦྱིན་པ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ལ་མཆོག་འཛིན་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། དེ་ལྟར་འདོད་ཅིང་བཟོད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ། དེ་ལྟར་རྟོག་ཅིང་རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་མི་འདོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས། ཐེག་དམན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་བསམ་གཏན། ཕུང་པོ་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་རང་རང་གི་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྟོང་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ཕྱིའི་ཡོངས་འཛིན་ནི། གཟུགས་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པ་དང༌། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང༌། བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་སྟོན་པ་དང༌། དགེ་རྩ་རྣམས་ཉན་རང་གི་སར་བསྔོར་མི་འཇུག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །གསུམ་པ་དེ་གཉིས་ཀའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི། །ནང་གི་ཡོངས་འཛིན་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་མཁྱེན་ཡིད་བྱེད་དང་བྲལ་བས་ཕར་ཕྱིན་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་རྣམས་སྒོམ་པ་ན་དེ་དག་ཏུ་རློམ་པས་དངང་བ་སོགས་སུ་འགྱུར་བའོ། །ཕྱིའི་ཡོངས་འཛིན་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི། ཕྱིན་དྲུག་སྟོན་པའི་གཞུང་ལ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྙན་དངགས་མཁན་གྱི་རང་བཟོའོ་ཞེས་གཞུང་སྤོང་བ་དང༌། ཕྱིན་དྲུག་ལས་བཟློག་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ལམ་སྤོང་བ་དང༌། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་རྣམས་ བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ན་སངས་རྒྱས་ནས་ཅི་བྱ་ཞེས་འབྲས་བུ་སྤོང་བའི་སྡིག་གྲོགས་སོ། །དེས་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་གཉིས་བོར་བ་ནི་ཡོངས་འཛིན་ཡིན
Chinese
即，在讲解能取所取之分别念时，将大众口语中常说的能取所取也算作一种，但此处的能取所取与彼不同。第二，断除之对治将在顶加行中讲解。第三，依止善知识之差别是，按照圣者导师的观点来讲解，根本偈颂的第一句是内在的依止善知识之方便善巧，第二句是外在的依止善知识，第三句是显示二者之相违品。第一是，对于怖畏、惊恐、极度惊恐，即对于小、中、大三种怖畏的对治，具有不怯懦、完全不怯懦、完全不怯懦之因的遍知作意，以不执著蕴等为解脱三门之自性的方式而证悟，并且为他人宣说的布施；对于如此证悟没有傲慢的戒律；如此希求且安忍，以及个别观察的安忍；如此证悟且不舍弃遍知作意的精进；不区分小乘作意之场合的静虑；从蕴到不杂染之间的诸法，以各自之空性不空，且了知与空性无别的智慧。第二，外在的依止是，宣说从色到不杂染之间的诸法无自性，以及善巧方便，以及宣说魔业，以及不让善根回向于声闻、独觉之地的善知识。第三，二者之相违品是，内在的依止善知识之方便善巧的相违品是，由于远离遍知作意，所以在修持从般若波罗蜜多到不杂染之间时，由于执著于彼等，所以会变成惊慌等。外在的依止善知识之相违品是，对于宣说六度之经典，说“这不是佛所说，而是诗人的自造”，从而舍弃经典；从六度颠倒过来，而与声闻之律藏相应，从而舍弃道；从色到遍知之间的一切，若我与我所空，那成佛又有何用，从而舍弃果的恶友。因此，舍弃那二者之相违品即是依止。
English
That is, while explaining the conceptualization of grasper and grasped, the grasper and grasped commonly spoken of in popular language are also counted as one, but the grasper and grasped here are not the same as those. Second, the antidote to abandonment will be explained in the peak practice. Third, the distinction of relying on a virtuous friend is, according to the view of the noble teacher, the first line of the root verse is the skillful means of the inner reliance, the second is the external reliance on a virtuous friend, and the third shows the contradictory aspects of the two. The first is that, for fear, terror, and extreme terror, that is, for the antidotes to the three fears of small, medium, and large, possessing the all-knowing attention that is the cause of not being afraid, not being completely afraid, and not becoming completely afraid, realizing in a way that does not fixate on the aggregates, etc., as the nature of the three doors of liberation, and giving that teaching to others; the discipline of not having pride in such realization; the patience of desiring and enduring in this way, and individually examining; the diligence of realizing in this way and not abandoning the all-knowing attention; the contemplation that does not distinguish the occasion of lesser vehicle attention; the wisdom that knows that the dharmas from the aggregates to the unmixed are not empty by their own emptiness and are inseparable from emptiness. Second, the external reliance is the virtuous friend who shows that the dharmas from form to the unmixed are without self-nature, and is skilled in means, and shows the works of demons, and does not allow the roots of virtue to be dedicated to the place of hearers and solitary realizers. Third, the contradictory aspects of the two are that the contradictory aspect of the skillful means of the inner reliance is that, because it is separated from the all-knowing attention, when meditating on the perfections from the Prajnaparamita to the unmixed, because of clinging to them, it becomes panic, etc. The contradictory aspect of the external reliance on a virtuous friend is that, regarding the scriptures that teach the six perfections, saying "This is not what the Buddha said, but the self-creation of a poet," thereby abandoning the scriptures; reversing from the six perfections and associating with the Vinaya Pitaka of the Hearers, thereby abandoning the path; and everything from form to omniscience, if I and mine are empty, then what is the use of becoming a Buddha, thereby abandoning the evil friend of the result. Therefore, abandoning those two contradictory aspects is reliance.