Tibetan
སུམ་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པར་ བཤད་པ་རྣམས་ལས་འདི་བར་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསམ་པ་ནི། འོ་ན་རྟོག་པ་འདི་དག་དགག་པའམ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྔ་རབས་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་དགག་རྟོག་ཏུ་འདོད་ཀྱང་རྩ་འགྲེལ་གང་ལས་ཀྱང་དགག་རྟོག་ཏུ་བསྟན་པ་མེད་པས་སྒྲུབ་རྟོག་ཏུ་འདོད་པར་བྱའོ། །དགག་རྟོག་མིན་ན་འདི་ཁྱད་པར་བྱེད་ཆོས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྟོག་པ་བྱེད་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་མིན་གྱི་རང་གིས་སྐྱེད་པའི་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་གྱིས་ཟད་པར་བྱ་ནུས་པས་རང་འབྲས་ཀྱི་སྤང་བྱར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གང་ལ་རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི། གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། འོ་ན་འདིའི་གཟུང་འཛིན་གང་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་བ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་འཇོག་ཚུལ་གསུམ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་དང༌། བདག་དང་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དང་པོ་ལྟར་ན་ཡུལ་དྲུག་གཟུང་བ་དང༌། དབང་པོ་དྲུག་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་བེམ་པོ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང༌། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན་བདག་ནི་འཛིན་པ་དང་བདག་གི་བ་ནི་གཟུང་བའོ། །དེ་ལ་འདིར་ནི་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ་གཟུང་བ་ནི་རྫས་བཏག་གི་བདག་གིས་སྤྱད་པར་བྱང་སྟེ་བཟའ་བྱའོ། འཛིན་པ་ནི་དེ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་པོ་སྟེ་ཟ་བ་པོའོ། ཕྱི་མ་འདི་ བདག་གམ་སེམས་ཅན་དུ་རྟོག་པར་བཤད་ཀྱང་དེ་དག་དངོས་མིན་གྱི་དེ་དག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཞི་ཕུང་པོ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་ཞིག་ལ་བཟུང་ངོ༌། །དེ་ཡང་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་པོར་མི་ཞེན་ཀྱང་བདག་དེས་དབེན་པའི་ཆོས་ཙམ་ཞིག་ལ་འཛིན་པ་པོ་སྒྲོ་འདོགས་སྐྱེ་ལ། ཆོས་དེ་ལ་ཡང་དོན་དམ་རྫས་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོར་བཟུང་ནས་ཞེན་པ་དང༌། དོན་ལ་མ་གྲུབ་པའི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བཟུང་ནས་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚུལ་ནི། ཡུལ་དེ་དག་ལ་རྟོག་པས་ཇི་ལྟར་ཞེན་ཞེ་ན། ཀུན་བྱང་གི་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་རིམ་པ་ལྟར་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དོར་བྱའི་གཟུང་བའོ་སྙམ་དུ་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པ་དང༌། འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བླང་བྱའི་གཟུང་བའོ་སྙམ་དུ་མཐུན་པར་འཛིན་པ་གཟུང་རྟོག་དང་པོའི་ཞེན་ཚུལ་ལོ། །འདི་ནི་ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་ཡིན་པས་འདི་ལས་ལྡོག་པ་དང༌། འདི་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་ཡིན་པས་འདི་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཞེན་པ་ནི་གཟུང་རྟོག་གི་གཉིས་པའི་ཞེ
Chinese
在所有关于三界智慧的分别的解释中，这是中间的解释。第二，详细思考：那么，这些分别具有驳斥或建立的性质？大多数古代学者认为这是驳斥的分别，但无论从根本论还是注释来看，都没有显示出这是驳斥的分别，因此应该认为是建立的分别。如果不是驳斥的分别，那么这如何成为独特的法呢？因为分别作为法而存在，它具有驳斥的性质，但不是通过自身产生的见道和修道之路来耗尽，而是通过具有自身结果的舍弃对象的方式来实现。第二，分别的对象是什么？是所取和能取。那么，这里的所取和能取是什么呢？一般来说，佛教徒对所取和能取的安立有三种方式：处、识与所识、以及我和我所。第一种方式是，六境是所取，六根是能取。第二种方式是，一切物质是所取，一切识是能取。第三种方式是，我是能取，我所是所取。在这里，采用的是后一种方式，即所取是被我和我所使用的东西，是可食用的。能取是使用它的人，是食用者。虽然最后一种被解释为分别我和众生，但那些不是真实的，而是执着于将它们虚构的基础，即五蕴、十二处、十八界的法。也就是说，虽然不执着于常、一、自在的补特伽罗作为对象的能取者，但会产生将与我分离的法作为能取者的虚构。并且，对于那个法，也会执着于将其视为实有自性的事物，或者将其视为在意义上不成立的假立之物，从而产生两种分别。第三，如何分别的方式：对于那些对象，分别如何执着呢？通过专注于共相的所取，按照次第，认为“这是完全应该抛弃的所取”，从而产生不一致的执着；以及认为“这是完全应该接受的所取”，从而产生一致的执着，这是第一种所取分别的执着方式。认为“这是小乘道，因此应该从中脱离”，以及认为“这是大乘道，因此应该进入”，这是第二种所取分别的执
English
Among all the explanations of the discriminations of the wisdom of the three realms, this is the intermediate one. Second, to think specifically: So, what kind of nature do these discriminations have, refuting or establishing? Most ancient scholars consider it to be a refuting discrimination, but since it is not shown as a refuting discrimination in either the root text or the commentary, it should be considered an establishing discrimination. If it is not a refuting discrimination, then how does this become a distinguishing dharma? Because discrimination exists as a dharma, it has the nature of refuting, but it is not exhausted by the path of seeing and meditation that arises from itself, but rather it is through having the object to be abandoned as its own result. Second, what is the object of discrimination? It is the grasped and the grasper. So, what is the grasped and grasper here? In general, Buddhists have three ways of establishing the grasped and grasper: the sense bases, consciousness and objects of consciousness, and self and what belongs to self. The first way is that the six objects are the grasped and the six faculties are the grasper. The second way is that all material things are the grasped and all consciousness is the grasper. The third way is that the self is the grasper and what belongs to the self is the grasped. Here, the latter is adopted, that is, the grasped is what is used by the self of substance and imputation, and is edible. The grasper is the one who uses it, the eater. Although the latter is explained as discriminating self or sentient beings, those are not real, but rather they cling to the basis of imputing them, which is just the dharmas of the aggregates, elements, and sense bases. That is, although one does not cling to the person who is permanent, singular, and independent as the grasper of the object, the imputation of the dharma that is separate from the self as the grasper arises. And, for that dharma, one also clings to it by considering it as a real substance of ultimate reality, or by considering it as merely an imputation that is not established in meaning, thus giving rise to two discriminations. Third, how to discriminate: How does discrimination cling to those objects? By focusing on the grasped of the common characteristic, in sequence, thinking "This is the grasped that should be completely abandoned," thus giving rise to inconsistent clinging; and thinking "This is the grasped that should be completely accepted," thus giving rise to consistent clinging, this is the way of clinging of the first grasped discrimination. Thinking "This is the path of the Lesser Vehicle, therefore one should turn away from it," and thinking "This is the path of the Great Vehicle, therefore one should enter it," this is the clinging of the second grasped discrim
Tibetan
ན་ཚུལ་ལོ། །གང་ཟག་ཏུ་བཏགས་པའི་གཞི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་དང༌། དེར་བཏགས་པའི་གཞི་བཏགས་པ་ཙམ་འདི་ནི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པ་པོའམ། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའོ། །སྙམ་དུ་ཞེན་པ་ནི་འཛིན་རྟོག་གཉིས་་རྩེ་མོའི་སྐབས་ཀྱིས་སོ། ཀྱི་ཞེན་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་སེམས་ཅན་དང་སྐྱེས་བུ་ ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་ཟག་འབའ་ཞིག་ལ་བསམ་པ་ནི་མིན་གྱི་ཡུལ་འཛིན་པ་པོ་ཙམ་གྱི་མཚོན་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་རྟོག་པ་དེའི་རབ་དབྱེ་ནི། །རྩ་བ་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གཉིས། གཟུང་རྟོག་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་གཟུང་རྟོག་དང༌། རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གཟུང་རྟོག་གཉིས། འཛིན་རྟོག་ལ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང༌། བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས། བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དགུ་རེ་སྟེ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་གཟུགས་སོགས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། མིང་བཞི་གཟུགས་དང་བཅས་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་ཞེན་པ་དང༌། འཇིག་ལྟས་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལ་མཐར་ལྟས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སུ་ཞེན་པ་དང༌། དེ་ལྟར་ཞེན་པས་ཀུན་ཉོན་དང་རྣམ་བྱང་གི་སྐྱོན་ཡོན་མི་ཤེས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པས་སྦྱིན་པ་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་གྱི་འཕགས་ལམ་ལ་མི་གནས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་ལམ་ལས་གོལ་བས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་པས་བདག་གི་ཆ་ལ་ཆགས་པ་དང་གཞན་གྱི་ཆ་ལ་སྡང་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པ་མྱང་འདས་བརྒྱུད་ནས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་མཐོ་རིས་སྐྱེད་པའི་ཟག་བཅས་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དགུ་ གཟུང་རྟོག་དང་པོའི་ཞེན་ཡུལ་ལོ། །རྣམ་བྱང་དུ་མ་སྤུང་བའི་ཕུང་པོ་དང༌། སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རིགས་ཀྱི་དོན་ཁམས་དང༌། སྐྱེ་བའི་དོན་རྟེན་འབྲེལ་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ལུགས་ལྡོག་དང༌། ཟབ་མོ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་ཉིད་དང༌། དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་བྱེད་ཕར་ཕྱིན་དང༌། མཐོང་སྤང་གི་སྤང་བྱ་དང་འབྲལ་བར་བྱེད་པ་མཐོང་ལམ་དང༌། བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྒོམ་ལམ་དང༌། བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མི་སློབ་པའི་ལམ་དང་དགུ་ནི་གཟུང་རྟོག་གཉིས་པའི་ཞེན་ཡུལ་ལོ། །བདག་སྟེ་ཡུལ་གྱི་འཛིན་པ་པོ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རང་དབང་ཅན་དང༌། བདག་ཟླ་མེད་པའི་གཅིག་པུ་དང༌། བདག་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གོ་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་དང༌། བདག་ལྟ་བ་པོ་ནས་ཤེས་པ་པོའི་
Chinese
彼之理。 执著于假立为补特伽罗之基质，以及于彼所假立之基仅是假立，此乃诸境之执持者或受用者。如是执著，乃是执持分别二者之顶峰之时。彼之执著之理。如是，此处所说之有情与士夫，并非是于法与补特伽罗二者之中，仅思补特伽罗，而是仅为境之执持者之表诠。第四，彼分别之差别为：根本为所取分别与能取分别二者。所取分别有：遍计烦恼方之所取分别与，清净解脱方之所取分别二者。能取分别有：实物能取分别与，假立能取分别二者。此四者每一者又各有九：于业果与真如愚昧之无明，以及由无明所遍计发起之业所生之色等有漏蕴，以及名四者与色俱，执著为我与我所，以及于坏聚见所执著之境，执著于常见断见之二边，如是执著而不知遍计烦恼与清净解脱之过患功德，如是不知故，不住于布施乃至无杂染之圣道，如是于道迷失故，于诸法颠倒错谬而执，如是颠倒错谬而执故，于我之分贪执，于他之分嗔恨，以及清净涅槃所生之痛苦，即生天之有漏诸法亦为生之因，此九者为第一所取分别之执著境。清净解脱未积聚之蕴，以及生门之义生处，以及种姓之义界，以及生之义缘起，非由未生而生，即顺逆，以及甚深离戏论之空性，以及二利圆满之到彼岸行般若波罗蜜多，以及使与见道所断之断法分离之见道，以及思惟形象之体性修道，以及圆满修习之无学道，此九者为第二所取分别之执著境。我，即境之执持者，不观待他者之自在者，我，无侣之唯一者，我，开显名识之因，我，从见者至知者之
English
That's the way it is. Grasping at the basis imputed as a person, and that which is imputed on that basis is merely imputed, this is the grasper or enjoyer of objects. Such clinging is the peak time of the two, grasping and conceptualization. That's the way of clinging. Thus, the sentient beings and persons mentioned here are not just thinking of individuals among the two, dharma and individuals, but merely represent the grasper of objects. Fourth, the distinctions of that conceptualization are: The root is the two, the conceptualization of what is grasped and the conceptualization of grasping. The conceptualization of what is grasped has two: the conceptualization of what is grasped on the side of complete affliction, and the conceptualization of what is grasped on the side of complete purification. The conceptualization of grasping has two: the conceptualization of grasping at substance and the conceptualization of grasping at imputation. Each of these four also has nine: Ignorance that is ignorant of the cause and effect of karma and suchness, and the aggregates of contaminated form, etc., produced by karma initiated by ignorance, and clinging to the four names together with form as self and what belongs to self, and clinging to the two extremes of permanence and annihilation as the object of clinging to the view of the perishable, and not knowing the faults and virtues of complete affliction and complete purification because of such clinging, and not abiding in the noble path from generosity to non-contamination because of such ignorance, and because of straying from the path in this way, focusing on dharmas in a reversed and mistaken way, and because of focusing in a reversed and mistaken way in this way, being attached to one's own side and hating the side of others, and the suffering generated through pure nirvana, that is, the contaminated things that generate higher realms are also the cause of birth, these nine are the objects of clinging of the first conceptualization of what is grasped. The aggregates that are not accumulated in complete purification, and the sense bases that are the meaning of the gate of birth, and the elements that are the meaning of lineage, and the dependent arising that is the meaning of birth, arising from what has not arisen, that is, forward and reverse order, and emptiness that is profound and free from elaboration, and the perfections that accomplish the perfection of the two benefits, and the path of seeing that separates from what is to be abandoned by the path of seeing, and the path of meditation that is the nature of thought form, and the path of no more learning that is the complete training, these nine are the objects of clinging of the second conceptualization of what is grasped. Self, that is, the grasper of objects, the independent one who does not rely on others, self, the unique one without a companion, self, the cause that opens up consciousness, self, from the seer to the knower