Tibetan
ཞིའོ། །དེས་ན་ལྟ་བ་སྤྱོད་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་དུ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གོ། །གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སྐྱེད་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད། དེ་གཉིས་ཀ་ཉེ་བར་ཞི་བ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད། དོན་གསུམ་པོ་སྒྲུབ་པ་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད། ཅེས་ཀྱང་བསྡུ་བ་ལས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་གཅིག་ཐ་དད་ནི། འགོག་བདེན་དང་གཞན་གསུམ་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ལ། །གཞན་གསུམ་ནི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ལམ་བདེན་དང་སྡུག་ཀུན་གཉིས་རྫས་ཐ་དད་ལ། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ལམ་བདེན་ནི་སྡུག་བདེན་དང་མི་འགལ་ལོ། །སྡུག་ཀུན་གཉིས་ཀྱང་ཀུན་འབྱུང་ལ་སྡུག་བདེན་གྱིས་ཁྱབ་ལ་སྡུག་བདེན་ལ་དེས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་ཀུན་གཞི་དང༌། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང༌། དབང་པོ་ལྔ་དང༌། གཞན་ཡང་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཟག་བཅས་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་གྲངས་ངེས་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞིར་གྲངས་ངེས་ཤེ་ན། རྟོག་ལྡན་གྱིས་བླང་དོར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ལ་ནག་ཕྱོགས་དང་དཀར་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་ངེས་ལ་དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བདེན་བཞིར་འདུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་བདེན་བཞིར་མ་ འདུས་པར་བཤད་ཅིང༌། སོ་སོར་བརྟག་མིན་གྱི་འགོག་པ་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ཀྱང་འགོག་བདེན་མིན་པར་བཤད་ལ་གཞན་དུ་ཡང་ན་འདུས་པས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། དང་པོར་ལམ་སྒོམ་པ་པོའི་ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིམ་པ་དང་བསྟུན་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་ལས། །ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ། །བདེར་གནས་ཐོབ་བྱ་སྨན་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་རེག་པར་བྱ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྟེན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་བཤད་པ་ལ་བཞི། སྐྱབས་གསུམ་སོ་སོའི་ངོ་བོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐྱབས་གསུམ། མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་གཅིག །དཀོན་མཆོག་གི་སྒྲ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་སྐྱབས་གསུམ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་ལ་གཉིས། ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དང༌། ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས་ནི་མཛོད་ལས། །གང་ཞིག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་དེ། །སངས་རྒྱས་དགེ་འདུན་བྱེད་པའི་ཆོས། །མི་སློབ་པ་དང་གཉིས་ཀ་དང༌། །མྱ་ངན་འདས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ། །ཞེས་པ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་སློབ་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་འཁོར་དང་བཅས་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་ པོ་ལྔའོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། དགེ་འདུན་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་སློབ་པ་དང་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པའི་མི་སློབ་པ་ལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཐོབ་པས་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་ལྷ་དང་བཅས་བས་ཀྱང་ལམ་ལས་མི་ཕྱེད་པས་དགེ་འདུན་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། གང་ཟག་བརྒྱད་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་མྱང་འདས་ལ་ཡིན་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མྱང་འདས་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་བྱེ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ལུས་ནི་སྡུག་བདེན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་མིན་པར་འདོད་ལ། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བས་མཚམས་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། རྟེན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་བརྟེན་པ་ལ་ཡང་གནོད་པས་མཚམས་མེད་དུ་འགྱུར་ཞེས་ལན་འདེབས་ཤིང༌། སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་ལས་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཞེས་འབྱུང་བས་མི་སློབ་པ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་མི་འབྱུང་ཞིང༌། རྟེན་སངས་རྒྱས་སུ་མ་བཀག་པས་དེ་བསྟན་བཅོས་ལ་ཀླན་ཀར་མི་རུང་བར་གསུངས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ན། སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་མངོན་དུ་བྱས་པ་ན་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཟག་མེད་ཡིན་པས་དེ་དང་འཇིག་རྟེན་ པའི་ཡིད་གཉིས་མངོན་གྱུར་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པས་དེའི་ཚེ་སློབ་མི་སློབ་མེད་ལ་རྟེན་ཡང་དེ་དག་མིན་པས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྟེན་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་པ་ནི་མདོ་སྡེ་བས་ཀྱང་འདོད་པར་མངོན་པས་ཁྱད་དེ་ཙམ་མ་གཏོགས་མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་ཐེག་ཆེན་པའི་ལུགས་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་སངས་རྒྱས་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་པས། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར། སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་གྱིས་སྟོང་པ། འབད་རྩོལ་དང་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ། སྒྲ་དང་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་གཞན་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པ་མིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ་གསུམ་དང༌། གསུམ་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ་དང༌། མཁྱེན་པ་ལྟར་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་བརྩེ་བ་དང༌། བསྟན་པས་གདུལ་བྱའི་འ
Chinese
息灭。因此，为了这十六种见解和行为，才有十六种相。此外，从烦恼产生的行是痛苦的特征，产生痛苦之真谛是集起的特征，这二者寂灭是灭谛的特征，成办这三者是道谛的特征。经文中也是这样归纳的。第三，一与异：灭谛与其余三者是一体，这是遮破的异体。其余三者，即圣者的等持之道谛与苦集二者是实体各异的。后得之道谛与苦谛不相违。苦集二者，集起为苦谛所遍及，而苦谛不为集起所遍及。例如，阿赖耶识，以及器世界，五根，还有未被遮蔽、无记、有漏等等。第四，数量决定：为什么真谛的数量决定为四呢？因为有分别者对于应取应舍的支分，决定为黑白二方，而每一方又决定为因果二者。要知道，一切所知并非都包含在四谛中，因为如是性未包含在四谛中。分别不分别的灭是行之寂灭，但并非灭谛，或者包含在其他之中。第五：首先是与修道者如何确定次第相符。如《宝性论》所说：疾病是应知的，疾病的因是应断的，安乐是应获得的，药是应服用的。痛苦、痛苦之因、痛苦之灭以及道，是应知的、应断的、应证得的、应修习的。第三，解释所依三宝分四部分：三皈依各自的体性，暂时的三皈依，究竟的皈依一，解释宝的含义。第一，三皈依各自的体性分二：声闻部和，大乘的宗派。首先，声闻宗，如《俱舍论》所说：谁皈依三宝，即皈依佛、僧、造作之法，无学与二者，以及涅槃。因此，皈依佛，就是皈依成佛之法，即无学之法，也就是佛的
English
Cessation. Therefore, for the sake of these sixteen views and practices, there are sixteen aspects. Furthermore, actions arising from afflictions are characterized by suffering. The origination that produces the truth of suffering is characterized by its origin. The pacification of both is characterized by cessation. Accomplishing these three is characterized by the path. This is also explained in the summary. Third, one and different: Cessation is different from the other three, which are prevented from being one. The other three, namely the path truth of the noble meditative equipoise and the two, suffering and origin, are different entities. The path truth of subsequent attainment does not contradict the truth of suffering. The two, suffering and origin, are pervaded by suffering in the origin, but suffering is not pervaded by it. For example, the alaya consciousness, the container world, the five senses, and other unobscured, unspecified, contaminated things. Fourth, the definite number: Why is the number of truths definite as four? Because for those with discrimination, the limbs to be taken and abandoned are definite as two sides, black and white, and each of these is definite as two, cause and effect. It is not the case that all knowable things are included in the four truths, because suchness is said not to be included in the four truths. Cessation that is not separately examined is the pacification of actions, but it is said not to be the truth of cessation, or it is included elsewhere. Fifth: First, it is in accordance with the order in which the meditator establishes the path. As it says in the Uttaratantra: "Disease is to be known, the cause of disease is to be abandoned, happiness is to be attained, medicine is to be taken. Suffering, its cause, its cessation, and the path, are to be known, abandoned, touched, and taught." Third, explaining the three jewels of refuge in four parts: the nature of each of the three refuges, the temporary three refuges, the ultimate refuge, and the explanation of the word "jewel." First, the nature of each of the three refuges in two parts: the Hearer Vehicle school and the Mahayana system. First, the Hearer Vehicle school, as it says in the Treasury of Knowledge: "Whoever goes for refuge to the three, goes for refuge to the Buddha, the Sangha, the Dharma that makes [one a Buddha], the non-learner and both, and Nirvana." Therefore, going for refuge to the Buddha is going for refuge to the Dharma that makes one a Buddha, that is, the Dharma of the non-learner, which is the Buddha's.
Chinese
了知诸漏已尽、不再受生，以及与其相关的无漏五蕴。皈依僧伽，是指学习成为僧伽的法，以及佛陀之外的非学道者。也就是说，凭借所证悟的，即使是包括天神在内的八种补特伽罗，也不会偏离正道，因此被称为僧伽。这是指八种补特伽罗相续中的无漏五蕴。皈依正法，是指各个别解脱的断灭和涅槃，也就是圣者们的两种涅槃。对此，分别说部认为，佛陀和僧伽二者的所依之身是苦谛，因此不认为是佛陀和僧伽。如果有人说，如果怀着恶意从佛陀身上取血，就不会构成无间罪，那么回答是，伤害了所依，也会伤害能依，因此会构成无间罪。经师在论著中说，有“佛陀”和“成为佛陀之法”，因此并非只有非学道者才被称为佛陀，而且由于没有遮止所依为佛陀，因此不能以此来非难论著。如果论著的意图不是这样，那么当佛陀和僧伽的世俗心显现时，就会不再是佛陀和僧伽，因为学道者和非学道者是无漏的，它和世俗心二者不能同时显现，所以在那个时候，既没有学道者也没有非学道者，所依也不是他们。因此，经师说所依是佛陀，这显然也是经部的观点，除了这一点差别之外，其余都是一致的。第二，大乘的观点有三种，首先是佛陀。《宝性论》中说：“非为造作且任运成，非由他缘能证悟，具 ज्ञान (藏文：མཁྱེན།，梵文天城体：ज्ञान，梵文罗马拟音：jñāna，汉语字面意思：智慧) 与 ब्र्ते (藏文：བརྩེ།，梵文天城体：ब्र्ते，梵文罗马拟音：brte，汉语字面意思：慈悲) 及 शक्ति (藏文：ནུས་པ།，梵文天城体：शक्ति，梵文罗马拟音：śakti，汉语字面意思：能力)，具二利之佛陀。”也就是说，按照顺序，远离生、灭、住三者，努力和一切分别念都寂灭，不是通过声音和符号等其他因缘来证悟，而是通过佛陀自身的自生智慧来证悟，这是三者。如实了知这三者，以及像所知那样向他人展示的慈悲，以及通过展示来调伏所化之
English
knowing that defilements are exhausted and there is no more rebirth, and the five aggregates without defilements together with their retinue. Taking refuge in the Sangha means learning the Dharma that makes one a Sangha, and the non-learners other than the Buddha. That is to say, by virtue of what is attained, even the eight types of individuals, including the gods, will not deviate from the path, therefore they are called Sangha. This refers to the five aggregates without defilements in the continuum of the eight types of individuals. Taking refuge in the Dharma means taking refuge in the separate cessation of analysis and Nirvana, which are the two Nirvanas of the noble ones. In this regard, the Vaibhashikas believe that the basis body of both the Buddha and the Sangha is the truth of suffering, so they do not consider them to be the Buddha and the Sangha. If someone says that if blood is drawn from the Buddha with malicious intent, it will not constitute an unforgivable crime, the answer is that harming the basis also harms the one who relies on it, so it will constitute an unforgivable crime. The teacher says in the treatise that there is "Buddha" and "the Dharma that makes one a Buddha," so it is not only the non-learner who is called Buddha, and since the basis is not prohibited from being the Buddha, it is not permissible to criticize the treatise for this. If the intention of the treatise is not like this, then when the worldly mind of the Buddha and the Sangha manifests, they will no longer be the Buddha and the Sangha, because the learners and non-learners are without defilements, and they and the worldly mind cannot manifest together, so at that time, there are neither learners nor non-learners, and the basis is not them either. Therefore, the teacher's explanation that the basis is the Buddha is also apparently accepted by the Sutra school, and they are in agreement except for this difference. Second, according to the Mahayana view, there are three, the first is the Buddha. The Uttaratantra says: "Unconditioned and spontaneously accomplished, not realized by other causes, endowed with ज्ञान (藏文：མཁྱེན།，梵文天城体：ज्ञान，梵文罗马拟音：jñāna，汉语字面意思：wisdom), ब्र्ते (藏文：བརྩེ།，梵文天城体：ब्र्ते，梵文罗马拟音：brte，汉语字面意思：compassion) and शक्ति (藏文：ནུས་པ།，梵文天城体：शक्ति，梵文罗马拟音：śakti，汉语字面意思：power), the Buddha possesses the two benefits." That is to say, in order, it is empty of the three: arising, ceasing, and abiding; all effort and conceptualization are completely pacified; it is not realized by other causes such as sounds and signs, but is to be realized by the Buddha's own self-born wisdom, these are the three. Knowing these three as they are, and the compassion of showing others as they are known, and taming those to be tamed by showing