Tibetan
ད་ཀྱང་གདམས་ངག་ནི་རྗོད་བྱེད་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ལ་བསྟན་པ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ནི་གདམས་ངག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ས་མཚམས་ནི། ལས་དང་པོ་པའི་ས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཡོད་པར་ཤེར་འབྱུང་གིས་བཤད་ལ། ཚིག་གསལ་ལས་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་དེ། །རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་ཀྱང༌། གདམས་ངག་ངེས་པར་ཉན་དགོས་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ན་ཕྱི་མ་ལྟར་དང༌། སྟོན་པ་པོའི་ས་མཚམས་འཛིན་ན་སྔ་མ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་གི་དོན་དེ་ལ་ཡང༌། གདམས་ངག་དངོས་བསྟན་པ་དང༌། རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། གདམས་ངག་དངོས་ལ་བཞི། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ། དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི། རྟེན་དཀོན་མཆོག་གསུམ། སྒྲུབ་པ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་གདམས་པའོ། །དང་པོ་སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི། །སྦྱོར་བ་ཕྱིན་དྲུག་གིས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ། རྟོགས་བྱ་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མདོ་ལས་བཤད་པའི་དཀར་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ཤ་སྟགས་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འདམ་བུའམ། འོད་མ་འམ། བུར་ཤིང་ངམ། སྨྱིག་མའི་ཚལ་ལམ། འབྲས་ཀྱི་ཞིང་ངམ། ཏིལ་གྱི་ཞིང་ལྟར་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་དེས་ནི་བྱང་ཆེན་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིན་གཅིག་བསྒོམས་པའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། སྟོང་གི་ཆ་དང༌། བརྒྱ་སྟོང་ནས་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆ་ དང༌། གྲངས་སུ་དང་ཆར་ཡང་བགྲང་བར་ཡང༌། རྒྱུར་ཡང༌། དཔེར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆེན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཉིན་གཅིག་བསྒོམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ཉན་རང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆེན་གྱི་ཤེས་རབ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དམིགས་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་བཤད་པ་ལ་ལྔ། སྒྲ་བཤད། རང་བཞིན། གཅིག་ཐ་དད། གྲངས་ངེས་པ། གོ་རིམ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་བདེན་པའི་སྒྲ་དོན་ནི། བསྡུ་བ་ལས།
Chinese
现在窍诀是能诠的体性，如教奉行是窍诀的果。第五、界限：谢迥（人名）说，从最初业者的地到佛地的之间存在。释词中说，无间道上没有为此而努力，因为能生起自生智慧。虽然这样说，如果从必须听闻窍诀的角度来说，就像后面所说；如果从导师的界限来把握，就像前面所说。像这样的窍诀的意义，也有：窍诀真实开示，和难以理解的分别解说两种。窍诀真实有四种：修法自身的体性，所缘境四谛，所依三宝，修法圆满之因的窍诀。第一、修法自身的体性：以六度方便，所为之事是为了所有众生的利益，为了证得所证的法身，在发心的时候，是实修经部所说的白法的方法，因此不与声闻和缘觉共通，是比他们更殊胜的。经中说：舍利子，假如这赡部洲都充满像舍利子和目犍连这样的比丘，就像这样，例如，芦苇或者灯芯草，或者甘蔗，或者竹林，或者稻田，或者芝麻田一样充满，那些人的智慧，也不及对于大乘佛母般若，一天修习的智慧的百分之一，千分之一，百千到百俱胝分之一，数量和部分，也无法计算，原因和比喻也无法接近。舍利子，像这样对于佛母般若，大乘行者一天修习的智慧，就能压倒所有声闻缘觉的智慧。那是什么原因呢？舍利子，这样大乘的智慧是为了使所有众生完全脱离痛苦而存在的，而所有声闻和缘觉的智慧不是这样的。如是说。第二、宣说所缘境四谛有五种：词义解释，自性，一异，数量决定，顺序决定。第一、谛的词义：出自《摄类学》。
English
Now, the key instruction is the nature of the expression, and practicing according to the teachings is the result of the key instruction. Fifth, the boundary: Sherjung (a person's name) said that it exists from the ground of the initial practitioner to the ground of the Buddha. It is said in the commentary that there is no effort for that purpose on the immediate path, because it can generate self-born wisdom. Although it is said like this, if it is from the perspective of having to listen to the key instruction, it is like what is said later; if it is grasped from the boundary of the teacher, it is like what is said earlier. The meaning of such a key instruction also has two aspects: the actual teaching of the key instruction and the detailed explanation of what is difficult to understand. There are four aspects to the actual key instruction: the nature of the practice itself, the four truths of the object of focus, the three jewels of reliance, and the key instruction on the cause of the perfection of the practice. First, the nature of the practice itself: with the means of the six perfections, the purpose is for the benefit of all sentient beings, and in order to attain the Dharmakaya to be realized, at the time of generating bodhicitta, it is the method of practicing the white dharmas spoken of in the sutras, so it is not common to the Shravakas and Pratyekabuddhas, and is more superior to them. It is said in the sutra: Shariputra, if this Jambudvipa were filled with monks like Shariputra and Maudgalyayana, just like this, for example, filled like reeds or rushes, or sugar cane, or bamboo groves, or rice fields, or sesame fields, the wisdom of those people would not even be close to one-hundredth of the wisdom of practicing the Great Mother Prajnaparamita for one day, one-thousandth, one hundred-thousandth to one hundred-kotis, the number and part cannot be calculated, and the reason and metaphor cannot be approached. Shariputra, in this way, the wisdom of practicing the Great Mother Prajnaparamita for one day by the Great Vehicle practitioner can overwhelm the wisdom of all Shravakas and Pratyekabuddhas. What is the reason for that? Shariputra, in this way, the wisdom of the Great Vehicle exists for the purpose of completely liberating all sentient beings from suffering, but the wisdom of all Shravakas and Pratyekabuddhas is not like that. Thus it is said. Second, there are five aspects to explaining the four truths of the object of focus: explanation of the words, nature, one or different, definite number, and definite order. First, the meaning of the word truth: from the Compendium of Topics.
Tibetan
བདེན་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། བསྟན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང༌། དེ་མཐོང་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དོན་ནི་བདེན་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དོན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་རྟག་སོགས་སུ་ཇི་ལྟར་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་དུ་གནས་པས་བདེན་པ་ཞེས་པ་སྟེ་ཡུལ་དང༌། ཕྱི་མ་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་ན། བློ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྟེང་ནས་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་བདེན་པ་ཙམ་གྱི་སྒྲ་དོན་ནོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་ ཞེས་པའི་དོན་ནི། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བདེན་པ་དེ་ལྟར་གཟིགས་པས་བློ་དང་དོན་གཉིས་ཀས་བདེན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ཡིན་ལ། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་དོན་ལ་བདེན་ཀྱང་བློ་ངོར་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པས་དེའི་བདེན་པར་མ་བཞག་གོ། །དོན་དེ་ཡང་མཛོད་འགྲེལ་ལས། འཕགས་པས་བདེ་བར་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རིག །གཞན་གྱིས་བདེ་བར་གང་འཛིན་པ། །དེ་ནི་འཕགས་པས་སྡུག་བསྔལ་རིག །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་ལ་མཚན་གཞི་དང༌། མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་མཚན་གཞི་ནི། །མ་དག་པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ནི་སྡུག་བདེན་དང༌། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ཉོན་ཐམས་ཅད་ཀུན་འབྱུང་གི་མཚན་གཞི། འགོག་བདེན་གྱི་མཚན་གཞི་ནི། ཀུན་བཏུས་ལས་དུ་མ་ཞིག་བཤད་ཀྱང་བསྡུ་ན་བརྡའ་དང་དོན་དམ་པའི་འགོག་པ་གཉིས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡང་བརྡས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ས་བོན་ཉམས་སྨད་པས་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་དང༌། དོན་དམ་པས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ས་བོན་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ་སྐྱེ་ལ་སྤངས་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་འགོག་བདེན་བཏགས་པ་བ་ལས་མེད་དེ་ས་ བོན་དྲུང་མ་ཕྱུང་བས་སོ། །ཁ་ཅིག་འགོག་བདེན་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འདོད་ཅིང༌། གཞན་དག་བཟློག་སྟེ་འདོད་པ་ནི་གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་མ་བརྟགས་པ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་ལས། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལམ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་གང་དུ་འགོག་པ་དང༌། གང་གིས་འགོག་པ་དང༌། གང་འགོག་པ་ཞེས་དེ་བཞིན་ཉིད་དགག་གཞི། སྤང་བྱ་ལམ་གྱིས་བཅོམ་པའི་ཆ་གང་འགོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང༌། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་གང་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་འགགས་པ་དེ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སྤང་བྱ་ལམ་གྱིས་བཀག
Chinese
如果问，什么是真谛的意义？回答说：与教法不相违背的体性的意义，以及见到它就成为完全清净之因的意义，就是真谛的意义。如是说。其中，第一个意义是：如来如何开示无常等，就那样安住，所以称为真谛，这是从所缘境的角度说的。后一个意义是：如果如实见到它，就能生起不颠倒的智慧，这是从有境的角度说的，这只是真谛的词义。圣谛的意义是：圣者们如实地见到诸真谛，智慧和意义两者都是真实的，所以是圣者的。对于凡夫来说，意义上是真实的，但在心识面前没有如实地认识到，所以没有安立为他们的真谛。关于这个意义，《俱舍论释》中说：圣者所说的快乐，那是他人所感受的痛苦。他人所认为的快乐，那是圣者所感受的痛苦。如是说。第二，自性有体和相。首先，体是：不清净的器情世界是苦谛，有漏的业和烦恼都是集谛的体。灭谛的体是：在《摄类学》中讲了很多，但总的来说是名言和胜义的灭。那两个的意义，名言是如何的呢？世间道使种子衰损而产生的灭。胜义是如何的呢？圣者的智慧完全摧毁种子而产生的灭。如是说，所以凡夫只有断除，但没有灭谛的安立，因为没有从根拔除种子。有些人认为灭谛遍及真如，有些人则相反地认为，这两种都没有仔细考察。在《摄类学》中说：体性是如何的呢？真如、道和烦恼不生起，即在哪里灭，以什么灭，灭什么，真如是破除的基础，应断除的部分被道摧毁的部分是灭的自性。又在同一部论中说：通过这种方式，以真如为对境，在哪里有漏的事物止息，那就是灭的体性。如是说，应断除的被道遮止。
English
If asked, what is the meaning of truth? The answer is: The meaning of the nature that does not contradict the Dharma, and the meaning of seeing it as the cause of complete purification, is the meaning of truth. Thus it is said. Among them, the first meaning is: As the Tathagata taught impermanence and so on, it abides as it is, so it is called truth, which is spoken from the perspective of the object. The latter meaning is: If one sees it as it is, one can generate undeluded wisdom, which is spoken from the perspective of the subject, this is only the meaning of the word truth. The meaning of the noble truth is: The noble ones see the truths as they are, both wisdom and meaning are true, so it is of the noble ones. For ordinary people, it is true in meaning, but it is not truly realized in the mind, so it is not established as their truth. Regarding this meaning, it is said in the Abhidharmakosha commentary: What the noble ones say is happiness, that is the suffering felt by others. What others consider happiness, that is the suffering felt by the noble ones. Thus it is said. Secondly, the nature has basis and characteristics. First, the basis is: The impure container and content world is the truth of suffering, and all contaminated actions and afflictions are the basis of the truth of origin. The basis of the truth of cessation is: In the Compendium of Topics, many are explained, but in summary, there are two cessations, nominal and ultimate. What is the meaning of those two, what is the nominal one like? The cessation caused by the worldly path weakening the seed. What is the ultimate one like? The cessation caused by the wisdom of the noble ones completely destroying the seed. Thus it is said, so ordinary people only have abandonment, but there is no establishment of the truth of cessation, because the seed has not been uprooted. Some people think that the truth of cessation is pervaded by suchness, and others think the opposite, neither of which has been carefully examined. In the Compendium of Topics, it is said: What is the nature like? Suchness, the path, and the non-arising of afflictions, that is, where there is cessation, by what there is cessation, and what is ceased, suchness is the basis of negation, the part to be abandoned that is destroyed by the path is said to be the nature of cessation. Also in the same treatise, it is said: In this way, with suchness as the object, where the contaminated things cease, that is the nature of cessation. Thus it is said, the part to be abandoned is blocked by the path.