Tibetan
ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་ནི། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་འབྱུང་བའི་སེམས་སོ། །གསུམ་པ་རབ་དབྱེ་ལ་བཞི་སྟེ། ངོ་བོ། སྐྱེ་ཚུལ། ས་ མཚམས། བཞེད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་སྨོན་པ་དང༌། འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས། འདི་ལ་གཉིས། ལུགས་གཞན་དགོང་པ་དང༌། འཐད་ཕྱོགས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བཞི་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ནི། སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ལ། འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེའོ། །ཞེས་ས་ཐོབ་མ་ཐོབ་ལ་འདོད་ཅིང༌། ཚིག་གསལ་ལས་ཆོ་གས་བླངས་མ་བླངས་ལ་བཤད་ཅིང༌། གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཐོབ་མ་ཐོབ་དང༌། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ལ་དམ་བཅའ་བ་ལ་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་འཐད་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ནི། བསླབ་བཏུས་སུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཇུག་པའི་སེམས་སོ། །སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྨོན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དཀོན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆས་པའི་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་ལས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མདོར་བསྡུ་ན། །རྣམ་ པ་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་སེམས་དང་ནི། །བྱང་ཆུབ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་རིམ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་དགོངས་པ་གཅིག་པས་དེ་ལྟར་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ཤེར་འབྱུང་གིས་ལུང་འདི་དྲངས་ནས་གཞན་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་ཡང༌། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་པས། དང་པོར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་མཐའ་དག་སྲིད་པ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་རྐྱང་པ་སྐྱེས་པ་སྨོན་པ་དང༌། དེ་ནས་སྡོམ་པ་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་སྣ་གཅིག་ལ་ཞུགས་ན་ཡང་འཇུག་པའི་གོ་ཆོད་དོ། །དེས་ན་སྨོན་འཇུག་གཉིས་ངོ་བོ་
Chinese
如是。第二，体性是：为了他人的利益而希求圆满菩提，并与之相应的发心。第三，详细分类有四种：从本体、生起方式、界限、观点等方面进行分类。第一，从本体方面分类，有愿菩提心和行菩提心两种。对此有两种观点：其他宗派的观点和合理的解释。第一种观点有四种不同的主张：耶谢扎（智足）认为，愿菩提心是所有世间人的，而行菩提心是从极喜地开始的。这是从是否获得果位来认定的。释论中说，是从是否受持仪轨来解释的。还有从是否获得不退转果位，以及是否对果和因立誓等方面来认定的。第二，阐述合理的观点：在《学集论》中说：菩提心有两种，即希求菩提之心和趣入菩提之心。《华严经·树庄严品》中说：善男子，对于无上正等正觉发起希求心的众生也很稀少，更何况是那些为了无上正等正觉而开始行动的众生，更是少之又少。就像这样。此外，《入行论》中说：菩提心略而言之，应知有两种，即愿菩提心和行菩提心。如欲行与真行别，智者如是知此二，次第善了知其别。这些经文的观点是一致的，因此这样解释。也就是说，谢炯引用这段经文说：虽然不超出为了他人的利益而希求圆满菩提的范围，但是由于身语意的行为存在与否，可以区分其体性的不同。因此，首先对众生生起大悲心，然后基于此，为了将他们从轮回中解脱出来，生起一定要获得佛果的想法，这仅仅是愿菩提心。之后，通过受持戒律等方式，哪怕仅仅开始实践六度中的一种无上菩提行，也算是趣入菩提心了。因此，愿菩提心和行菩提心的本体
English
Thus it is. Secondly, the characteristic is: the mind that arises in conjunction with the desire for complete enlightenment for the sake of others. Thirdly, there are four types of detailed classifications: classification from the aspects of essence, manner of arising, boundary, and viewpoints. Firstly, classifying from the aspect of essence, there are two types of bodhicitta: aspirational bodhicitta and engaging bodhicitta. There are two views on this: the views of other schools and the presentation of a valid position. The first has four different assertions: Yeshe Zhap (Jñānapāda) asserts that aspirational bodhicitta is for all worldly beings, while engaging bodhicitta begins from the Joyful Ground. This is asserted based on whether or not one has attained a ground. The Clear Words (Tsongkhapa's commentary on Nagarjuna's Root Verses on the Middle Way) explains it based on whether or not one has taken the vows. Others assert it based on whether or not one has attained non-retrogression, and whether or not one has made vows regarding the result and the cause. Secondly, presenting the valid position: In the Compendium of Trainings (Śikṣāsamuccaya), it says: "Bodhicitta is of two types: the mind aspiring for enlightenment and the mind engaging in enlightenment." The Sūtra of the Arrayed Tree (Gaṇḍavyūha Sūtra) says: "Son of good family, those beings who aspire to unsurpassed, perfect, and complete enlightenment are also rare. Even rarer are those beings who have set out for unsurpassed, perfect, and complete enlightenment." It is like this. Furthermore, the Guide to the Bodhisattva's Way of Life (Bodhicaryāvatāra) says: "Bodhicitta, in brief, should be known as twofold: the mind aspiring for enlightenment and the engaging [mind] of enlightenment. Just as the difference between wanting to go and going is known, so should the wise gradually know the difference between these two." Since the views of these scriptures are consistent, it is explained in this way. That is to say, Sher Jung (Śer 'byung) quotes this scripture and says: "Although it does not go beyond the desire for complete enlightenment for the sake of others, the difference in their characteristics can be understood from the presence or absence of actions of body, speech, and mind." Therefore, first, great compassion arises focusing on sentient beings, and then, based on this, the mere thought arises that one must attain Buddhahood in order to liberate all of them from samsara, this is aspirational bodhicitta. After that, by taking vows and so on, even if one engages in just one of the six perfections, the practice of unsurpassed enlightenment, it counts as engaging bodhicitta. Therefore, the essence of aspirational and engaging bodhicitta
Tibetan
གཞན་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཅན་དུ་མཚུངས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བས་ཟིན་མ་ཟིན་ཡོད་པས་འདི་གཉིས་འགལ་ཏེ། དཔེར་ན་ཡུལ་དེར་འགྲོ་འདོད་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ཙམ་དང༌། དེའི་རྗེས་སུ་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་འགྲོ་བའི་བྱ་བས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་ ནི་དང་པོའི་སེམས་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བསྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། འགྲོ་བ་དེ་དག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གང་ཐོག་མར་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ནི་སྨོན་པའི་སེམས་སོ། །གང་ཕན་ཆད་སྡོམ་པ་བཟུང་བ་སྟེ་ཆོ་ག་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་འཇུག་སེམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། །བརྡའ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། སྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱན་ལས། གྲོགས་སྟོབས་རྒྱུ་སྟོབས་རྩ་བའི་སྟོབས། །ཐོས་སྟོབས་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས། །མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་འབྱུང་བ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བཤད། །ཅེས་སོ། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་ཅིང་གཞན་གྱི་ངག་གི་རིག་བྱེད་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བླང་བ་བརྡའ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་ལ། དེ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་མང་སྟེ། གྲོགས་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་སོ། །རྒྱུ་སྟོབས་ལས་ནི་རིགས་ཀྱི་མཐུ་དང༌། དགེ་རྩའི་སྟོབས་ལས་ཏེ་རིགས་རྒྱས་པ་ལས་དང༌། མང་དུ་ཐོས་པའི་སྟོབས་དང༌། དགེ་བ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ཏེ་ཚེ་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་ཉན་འཛིན་འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་མི་བརྟན་ལ་ལྷག་མ་བཞི་བརྟན་པའོ། །གཉིས་ པ་ནི། རྒྱན་ལས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རབ་མཉེས་བྱས། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རབ་བསགས། །ཆོས་ལ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་ནི་དམ་པར་འདོད། །ཆོས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ནི། །དེ་ཡི་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །མཆོག་ལ་སེམས་མཉམ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡིས་རབ་དགའ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཚིགས་བཅད་དང་པོའི་རྐང་བ་དང་པོས་ལུང་དམ་པ་མནོས་པ་དང༌། གཉིས་པས་རྒྱུ་དམ་པ་བསྒྲུབ་པ་དང༌། གསུམ་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་གསུམ་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པས་དེའི་རབ་དགའ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་དང༌། སེམས་ཅན་དང༌། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ལ་སེམས་མཉམ་པ་རྣམས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་ཆོས་བདག་མེད་པ་དང༌།
Chinese
虽然都同样具有为了他人的利益而获得佛陀果位的想法，但由于是否被修持菩提的行动所摄持，这两者是矛盾的。例如，仅仅生起想要去那个地方的想法，以及随后踏上道路并被前往的行动所摄持一样。因此，发愿仅仅是最初的心。正如《修次初篇》中所说：“为了利益那些众生而成为佛陀，最初所追求的那个就是发愿心。之后受持戒律，即进入仪轨的那个是行心。”这样说。第二，生起方式的差别是，从表相而生起和从禅定力而生起两种。第一种是，《现观庄严论》中说：“友力因力与根本力，闻力善习力所生，不坚与坚生起者，说为他教之发心。”这样说。其中，由他人教导并从他人的语言行为中生起的发心，就是领受从表相而生起的发心。它的生起也有多种方式：从友力生起，即从善知识处生起；从因力生起，即从种姓的力量和善根的力量生起，也就是从种姓兴旺处生起；从多闻的力量和善习的力量生起，即从今生 постоянно 听闻、受持、讲说等处生起。其中，第一个是不稳固的，其余四个是稳固的。第二种是，《现观庄严论》中说：“圆满佛陀极欢喜，福德智慧资粮积，于法无分别智慧，生故彼是胜义谛。法与有情诸众生，以及彼之事业佛，于胜义心平等故，彼者极喜胜差别。”这样说。其中，第一颂的第一句表示领受殊胜的教言，第二句表示积累殊胜的因，第三句表示证悟殊胜的通达的差别，这三个差别显示了发心是胜义谛。又因为获得极喜地，所以显示了那个极喜殊胜差别的因，即对法、有情、佛陀和有情的事业心平等，这些依次是法无我，
English
Although both have the same thought of attaining Buddhahood for the benefit of others, these two are contradictory because of whether or not they are sustained by the activity of practicing Bodhi. For example, it is like merely giving rise to the thought of wanting to go to that place, and then embarking on the road and being sustained by the action of going. Therefore, aspiration is merely the initial mind. As it is said in the first chapter of the Stages of Meditation: "That which is initially sought for the benefit of those beings is the aspiration mind. That which is subsequently upholding vows, that is, entering into rituals, is the engaging mind." Thus it is said. Secondly, the difference in the way of arising is twofold: arising from signs and arising from the power of meditation. The first is, as stated in the Ornament: "The power of friends, the power of causes, and the power of roots, the power of hearing, the power of virtuous habits, the unstable and stable arising, are explained as the mind generation taught by others." Thus it is said. Among them, the mind generation that is taught by others and arises from the verbal actions of others is the mind generation that arises from taking up signs. There are also many ways in which it arises: arising from the power of friends, that is, from virtuous friends; arising from the power of causes, that is, from the power of lineage and the power of virtuous roots, that is, arising from the flourishing of lineage; arising from the power of much hearing and the power of virtuous habits, that is, arising from constantly listening, holding, and explaining in this life. Among them, the first is unstable, and the remaining four are stable. The second is, as stated in the Ornament: "Perfect Buddhas are greatly pleased, accumulations of merit and wisdom are greatly gathered, non-conceptual wisdom towards the Dharma, because it arises, it is considered supreme. Dharma and sentient beings, and the deeds of the Buddhas, because of finding equality of mind in the supreme, that one is especially joyful and distinguished." Thus it is said. Among them, the first line of the first verse indicates receiving the supreme teachings, the second line indicates accumulating the supreme cause, and the third line indicates the distinction of realizing the supreme understanding, these three distinctions show that the mind generation is the ultimate truth. Also, because the Joyful Ground is attained, it shows the cause of that especially joyful distinction, that is, equality of mind towards the Dharma, sentient beings, the Buddhas, and the deeds of sentient beings, these are in order the selflessness of phenomena,