Tibetan
ས་ཀྱིས་འདི་གཉིས་ནི་བསམ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པ་གཏན་ལ་དབབ་བྱ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གཉིས། བདེན་གཉིས་སྤྱིར་དང༌། སོ་སོར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། བདེན་གཉིས་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ནི་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ན་དོན་དམ་པ་ཡང་རྟོགས་པས་ཀུན་ནས་བཏགས་པའི་བཅོས་མ་ཙམ་དུ་དང༌། དོན་དམ་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་བློས་མ་བརྟགས་པའི་གཤིས་མ་བཅོས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དབུ་མའི་རྩ་བ་ལས། རང་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་ཞེས་བྱར། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་རུང་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང༌། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། འཕགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས། ཀུན་རྫོབ་དེ་ལ་དོན་དམ་དུ་སྨྲ་བ། །དེ་དག་ནོར་བའི་བློ་ལྡན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་དང༌། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །ལྕེ་ དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་སོ། །ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན་སྣང་མུན་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཐག་པ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་བས་སྐྲག་བ་ལ་གླང་པོ་མེད་བར་མཐོང་བ་གཉེན་པོར་འདོད་པ་ལྟར་དོན་དམ་རྟོགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཞེན་པའི་དྲི་མ་མི་སེལ་བར་ཐལ་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་ཀྱང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་གཞན་ལ་དོན་དམ་པ་ཡང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་ཀྱི་ཞེ་ས་དང༌། ཀུན་བྱང་གི་འདྲེས་རྣམས་སུ་ཆོས་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དག་ལས་གཞན་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་པར་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བཀའ་སྩལ་པ་རྣམས་སོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ན་བདེན་གཉིས་མེད་པར་ཐལ་ཞེ་ན། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་འདོད་དེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་བཞིན་ནོ། །བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཐ་དད་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དོན་དམ་དུ་བཏགས་ནས་རྣམ་བཞག་བྱེད་དེ། རྟོག་པའི་སྣང་བ་དང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་རང་མཚན་ལ་བརྡའ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཉན་པ་གང་དང་སྟོན་པ་གང༌། །འགྱུར་བ་མེད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། ། དེ་ཉིད་ཉན་ཅིང་སྟོན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་ལུང་ལས་ནི། བདེན་གཉིས་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་དུ་མ་ཞིག་གསུངས་པས་ལུང་གི་གནོད་པ་ནི་མེད་ལ། ངོ་བོ་གཅིག་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་རིག་པས་གནོད་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཁྱེད་ཁོ་ན་ལ་ཁྱེད་རང་གིས་བཀོད་པའི་སྐྱོན་དེར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ཡང་མི་འཐད་ཅིང༌། སེམས་འགྲེལ་ལས། བྱས་པ་དང་ནི་མི་རྟག་བཞིན། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ནི་སྟོང་པར་བཤད། །ཅེས་པ་ཡང་དེའི་ཁུངས་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་བདེན་པ་གཅིག་མེད་པར་ཅིག་ཤོས་མེད་པའི་དཔེར་བྱས་མི་རྟག་བླངས་པས་འདི་ཡང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མེད་པའི་རིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་དག་གིས་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གང་རྟོག་པ། །དེ་དག་ཚུལ་མིན་ལྟ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་སྨད་པའི་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་ལྟར་ན་དོར་བར་བྱའོ། །འོ་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཇི་ལྟར་འབྱེད་ན་སྐྱེ་འགག་ཀུན་བྱང་དགག་སྒྲུབ་སོགས་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དུ་མར་བློ་ལ་སྣང་ཞིང་ཐ་ སྙད་པའི་བློ་ངོ་དེར་རིག་པའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཆ་ཇི་སྙེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་དཔྱད་ན་སྣང་མི་སྣང་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་བདག་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་དྲྭ་བ་མ་ལུས་པས་དབེན་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་གཞན་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་དཀྲི་བའི་ཕྱིར་དུ་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཁས་བླངས་བ་ཙམ་སྟེ། སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་པའང་གཞན་ངོར་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱིས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཆོས་ཤིག་གྲུབ་བར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བདེན་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །ཞེས་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལྟར་བསྙད་པ་ན་དོན་དམ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་འདི་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མེད་ན་འོ་ན་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་འདི་ལ་ནི་བློ་རྩེ་གཏད་སོ་མེད་པས་ཆད་པའི་ལྟ་བ་མི་བཟད་པའོ་སྙམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བདེན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་བག་ཆགས་རྟས་པས་རྟོག་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདིའོ
Chinese
总而言之，这两者是应当思考的。第二，确定胜义二谛的自性分二：总说二谛和分别显示。首先是总说：二谛以其自身性质所作的区分是不存在的。否则，如果本体成立为一，那么胜义谛也被证悟，仅成为名言的虚假；如同胜义谛一样，世俗谛也未经思维而成为未加改造的本性；一切有情也能因为证悟胜义谛而毫不费力地解脱。如同《中观根本慧论》中所说：“若有自性所成者，云何而能有所造？自性非他所造作，不观待他即自性。”以及《圣者示彼真实胜义三摩地经》中说：“于彼世俗说为胜义者，当知彼等具有错谬之心。”以及《三昧王经》中说：“眼耳鼻非量，舌身意亦非量，若此诸根是正量，圣道于谁有何用？”如果本体成立为各异，那么就像光明与黑暗一样，世俗的自性不是胜义，如同将绳子误认为蛇而恐惧，认为见到没有大象的地方是解脱的对治一样，如果证悟胜义谛不能消除对世俗的执着，就会有无尽的过失。在《圣母经》中也说：“世间的世俗是其他的，胜义谛也是其他的，这是不存在的。”以及在《一切种智》的混合经文中，多次宣说了如果这些法不是与如是性同一体，那么如是性就不存在。如果不是一体或异体，那么二谛就不存在了，如果这样问，二谛的本体不是一体或异体，这是我们所认可的。然而，我们认为仅仅是遮止了一体性之后的异体性，就像事物和非事物一样。不作二谛的异体区分并不普遍，因为将离戏的形态安立为胜义谛，就像将分别念的显现和所分别的对境二者混合在一起，对自相进行命名一样。经中也说：“于无字法中，谁听闻谁宣说？于无变异上作增益，
English
In summary, these two are what should be contemplated. Second, determining the nature of the two truths, conventional and ultimate, has two parts: a general presentation of the two truths and a separate explanation. First, the general presentation: there is no distinction between the two truths made by their own nature. Otherwise, if the essence were established as one, then the ultimate truth would also be realized, becoming merely a fabricated convention; like the ultimate truth, the conventional would also become an uncorrected nature, unexamined by the mind; and all sentient beings would effortlessly be liberated by realizing the ultimate truth. As it says in the Root Verses on the Middle Way: "If something were made by its own nature, how could it be made? Nature is unmade and does not depend on others." And in the Noble Samadhi Revealing Suchness: "Those who speak of the conventional as ultimate, know that they possess a mistaken mind." And in the King of Samadhi Sutra: "The eye, ear, and nose are not valid cognizers; neither are the tongue, body, and mind. If these faculties were valid, what use would the noble path be to anyone?" If the essence were established as different, then, like light and darkness, the nature of the conventional would not be ultimate. Like being frightened by mistaking a rope for a snake, thinking that seeing a place without an elephant is the antidote to liberation, if realizing the ultimate truth does not eliminate the defilement of clinging to the conventional, there would be endless faults. In the Mother Sutra it also says: "The conventional of the world is other, and the ultimate truth is also other; this does not exist." And in the mixed texts of Omniscience, it is repeatedly stated that if these dharmas are not of the same essence as suchness, then suchness does not exist. If they are neither one nor different, then the two truths would not exist, if asked. The essence of the two truths is neither one nor different, which is what we accept. However, we consider it merely as difference that is the negation of oneness, like things and non-things. Not making a distinction between the two truths is not universal, because the aspect of freedom from elaboration is labeled as the ultimate truth, just as mixing the appearance of conceptual thought and the object to be conceptualized, and naming the self-characteristic. The sutra also says: "In the dharma without letters, who hears and who teaches? Upon the unchanging, adding imputations,
Chinese
如是思惟。如是说。此外，经中说，胜义谛和世俗谛既非一亦非异，如此等等，因此没有经教上的妨害。本体是一是异二者都有理证上的妨害，因此，认为胜义谛和世俗谛二者本体成立，只有您自己才会犯您自己所安立的过失。因此，说本体一而反体异也是不合理的。摄分中说：如所作与无常一般，若无则不生故。空性也是世俗谛，世俗谛也说是空性。这也不是它的出处，因为它以一个谛不存在，另一个谛也不存在的例子，取了无常，因此这也是和它本身无二的理证。这样，想要善于了解我的人，就应该像《解深密经》中所说：行蕴界和胜义的体性，是一和异所离的体性。谁若执着于一和异，这些人就已趋入了不如理的邪见。如是，对于世尊亲自呵责的一和异的见解，应当舍弃。那么，如何区分二谛呢？生灭、染净、遮立等等，在心识中显现诸多不同的体性，并且在名言的意识面前，凡是没有理证妨害的部分，就是世俗谛。如果分析世俗谛本身，就说远离了显现不显现、生不生、有我无我等等一切戏论之网，这就是胜义谛。此外，仅仅是为了引导他人走向正确的道路，才需要以必要的名义来承认它，所谓离戏也只是为了在他人面前安立名称而已，并不是认为成立了一个离戏的法。如是，《二谛论》中说：如何显现的这个本身，就是世俗谛，另一个就是胜义谛。入行论中说：胜义非是心识之行境，心识乃是世俗谛。如是说，如果胜义不是如缘起、幻化一般，而且除了这些之外也没有其他的，那么它到底是什么呢？因此，对于这个，如果认为因为没有心识专注之处，所以是不可忍受的断见，那是极其正确的。因为从无始以来，就对取舍和遮立的极端执着之见串习稳固，所以由习气所驱使，心识会执着于某一边。
English
Thus thinking. Thus it is said. Furthermore, the scriptures say that the two truths, ultimate and conventional, are neither one nor different, and so on. Therefore, there is no scriptural harm. Both the identity and difference of the essence are harmed by reason. Therefore, believing that both the ultimate and conventional truths are established by essence, only you will commit the fault that you yourself have established. Therefore, it is unreasonable to say that the essence is one but the aspects are different. The Explanation of Mind says: Like what is made and impermanent, if one does not exist, the other will not arise. Emptiness is also conventional truth, and conventional truth is also said to be emptiness. This is not its source either, because it takes impermanence as an example of one truth not existing and the other not existing. Therefore, this is also a reason that is not different from itself. In this way, those who want to understand me well should, as it is said in the Saṃdhinirmocana Sūtra (解深密经): The nature of the aggregate realm and the ultimate nature is the nature that is free from one and different. Whoever clings to one and different, those people have entered into an improper view. Thus, the views of one and different, which are personally condemned by the Blessed One, should be abandoned. So, how do you distinguish between the two truths? Arising and ceasing, purity and impurity, negation and affirmation, etc., many different characteristics appear in the mind, and in the face of the mind of expression, whatever part is free from the harm of reason is the conventional truth. If you analyze the conventional truth itself, it is said that it is separated from all the nets of elaboration such as appearing and not appearing, arising and not arising, self and non-self, etc. This is the ultimate truth. In addition, it is only necessary to admit it in the name of necessity in order to guide others to the right path. The so-called non-elaboration is only to establish a name in front of others, and it is not to think that a non-elaborate dharma is established. Thus, the Two Truths says: This very thing that appears, is the conventional truth, and the other is the ultimate truth. The Bodhicaryāvatāra (入菩萨行论) says: The ultimate is not the object of the mind, the mind is considered to be the conventional. As it is said, if the ultimate is not like dependent arising and illusion, and there is nothing else besides these, then what is it? Therefore, it is very true to think that this is an unbearable annihilationist view because there is no focus of mind on this. Because from beginningless time, the habit of clinging to the extremes of acceptance and rejection and negation and affirmation has become firm, so driven by habit, the mind will cling to one side.