Tibetan
སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག །ལྔ་པ་སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ། དེ་ཕྱིར་སོགས་རྐང་པ་བཞི། ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལེའུ་དང་པོར་རྒྱས་པར་བཤད་པས་འདིར་མ་བསྟན་ཀྱང་འགྲེལ་པར་བཤེས་སྤྲིང་ནས་ཁ་བསྐང་པ་ལྟར་བཤད་ན། དང་པོ་ཡི་དྭགས་ལ་བཞི། སྤྱི་མཐུན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན། ཡི་དྭགས་སོགས་རྐང་པ་བཅུ། ཟས་སྐོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན། ཁ་ཅིག་སོགས་རྐང་པ་དྲུག །ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན། ཡི་དྭགས་སོགས་རྐང་པ་དྲུག་དེ་དག་གི་ཚེ་ཚད། བར་ཆད་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག །གཉིས་པ་དུད་འགྲོ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བཤད་པ། དུད་འགྲོའི་སོགས་རྐང་པ་བཞི། བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ། ཁ་ཅིག་སོགས་རྐང་པ་བཞིའོ། །གཉིས་པ་མཐོ་རིས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ལ། ལྷའི་སྡུག་བསྔལ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ། མིའི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། གཟུགས་མེད་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ཁམས་གོང་མའི་འཕོ་བའི་སྡུག་བསྔལ། ཚངས་དང་སོགས་ཚིགས་བཅད་ལྔས་འདོད་ལྷའི་འཕོ་ལྟུང་གི་སྡུག་བསྔལ་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལྷ་མིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ། ལྷ་ཡི་སོགས་རྐང་པ་བཞི། གསུམ་པ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་ལ། རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་བཤད་པ་དང༌། ཡན་ལག་གི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་བཤད་ པ་གཉིས། དང་པོ་རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་གསུམ། འཚོ་བ་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། མངོན་མཐོའི་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་འགྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ། རྐང་པའི་སོགས་བཞིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་གཉིས། དང་པོ། དེ་ལྟར་སོགས་རྐང་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་མདོར་བསྟན། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བདུན། དང་པོ། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ། ཤིན་ཏུ་སོགས། རྐང་པ་ཉེར་གཅིག །གཉིས་པ་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ། རྒ་བའི་སོགས་རྐང་པ་བརྒྱད། གསུམ་པ་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ། རང་བཞིན་སོགས་རྐང་པ་བཞི། བཞི་པ་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ། སྲིད་པ་སོགས་རྐང་པ་བཞི། ལྔ་པ་དགྲ་སྡང་བ་དང་འཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ། མི་སྡུག་སོགས་རྐང་པ་བཞི། དྲུག་པ་གཉེན་བྱམས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ། བྱམས་སྡུག་སོགས་རྐང་པ་བཞི། བདུན་པ་འདོད་དང་མི་འདོད་ལོག་པར་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ། འདོད་པས་སོགས་རྐང་པ་བཞི། གཉིས་པ་བདེན་པ་ལྷག་མ་གསུམ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། དང་པོ། གཟུགས་ལ་སོགས་རྐང་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ། གཉིས་པ། དེ་ལྟར་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལམ་བདེན། གསུམ་པ། འགོགས་པ་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགོགས་བདེན་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བཤད་པ། རྟེན་ཆོས་སོགས་རྐང་པ་བཅུ་གཉིས། རྩ་བའི་གཉིས་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པས་དོན་བསྡུ་བ། དེ་ལྟར་སོགས་རྐང་པ་བཞིའོ། །ལེའུ་བཞི་པའི་ས་བཅད་དོ། ༈ །གསུམ་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་བསྒོམ་པ་ལ། ལམ་སྟེགས་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་བཤད་པ། ལམ་གྱི་རྟེན་གཞི་བཤད་པ། ལམ་དངོས་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལམ་སྟེགས་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་བཤད་པའི་ལེའུ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཡུལ་ནི་སོགས་རྐང་པ་བཞི། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཡུལ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྨོན་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་སྐྱབས་ལ་འདུན་པ་དང་བཞི། དང་པོ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ལ། ཡུལ་དངོས་བཤད་པ་དང༌། ཞར་བྱུང་འཚོ་བ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཚོགས་ཀྱི་སོགས་ཤོ་ལོ་ཀ་དྲུག །གཉིས་པ་ནི། སྟོན་པས་སོགས་རྐང་པ་བཅུ། གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསྟེན་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ། བསླབ་པ་སོགས་རྐང་པ་དྲུག་གིས་མདོར་བསྟན། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད་བཤད་པ། བསྟེན་ཚུལ་བཤད་པ། བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ལ། བླ་མའི་མཚན་ཉིད་དང༌། སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་གཉིས། དང་པོ་བླ་མའི་མཚན་ ཉིད་ལ། བསྟེན་བྱའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ། སྤངས་བྱའི་མཚན་ཉིད་བཤད། དམ་པའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་བསྟེན་བྱའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ་དམ་པའི་སོགས་རྐང་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐེག་པ་སྤྱིའི་བླ་མ། གཉིས་པ་ཁྱད་པར་སོགས་རྐང་པ་དགུས་ཁྱད་པར་མན་ངག་གི་བླ་མ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་སྤངས་བྱའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ལ་ལྔ། དང་པོ་བྲམ་ཟེ་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་ཤིང་གི་རང་ཐག་ལྟ་བུ། གཉིས་པ། སོ་སོའི་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་ཁྲོན་པའི་ལག་འགྲོ་ལྟ་བུ། གསུམ་པ། ཐོས་པ་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་སྨྱོན་པའི་ལམ་མཁན་ལྟ་བུ། བཞི་པ། ཁྱད་པར་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་ལོང་བའི་དེད་དཔོན་ལྟ་བུ། ལྔ་པ། དེ་ཕྱིར་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་དེ་དག་སྤང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའོ། །གསུམ་པ་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་གཉིས། དང་པོ། མཐའ་དག་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དྲན་པ། གཉིས་པ། ནད་པས་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་འདུ་ཤེས་ཉི་ཤུའི་སྒོ་ནས་དྲན་པའོ། །གཉིས་པ། སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ལ།
Chinese
等等一颂。第五，总结本章的意义。因此等等四句。饿鬼和畜生两种痛苦在第一品中已经详细阐述，因此这里不再赘述，但在注释中像《亲友书》一样补充说明。首先，饿鬼有四种。具有共同的障碍。饿鬼等等十句。具有饮食的障碍。有些等等六句。具有外部的障碍。饿鬼等等六句，这些的寿命。障碍等等一首诗。第二，畜生有两种。总的来说。畜生的等等四句。具体区分。有些等等四句。第二，讲述三善道的痛苦。天人的痛苦。非天（阿修罗）的痛苦。讲述人类的痛苦，共有三种。首先，讲述天人的痛苦有两种。无色等等一颂，讲述上界转移的痛苦。梵天等等五颂，讲述欲界天人堕落的痛苦。第二，非天（阿修罗）的痛苦。天人的等等四句。第三，人类的痛苦有。讲述根本的痛苦三种。生存等等四句，是苦苦。显现增上等等四句，是坏苦。足迹等等四句，显示行苦。第二，支分的痛苦有两种。首先。如此等等八句，是简要说明。第二，详细阐述有七种。首先。出生的痛苦。非常等等。二十一句。第二，衰老的痛苦。衰老的等等八句。第三，生病的痛苦。自性等等四句。第四，死亡的痛苦。有等等四句。第五，与怨敌相遇的痛苦。不悦意等等四句。第六，与亲友分离的痛苦。慈爱等等四句。第七，所欲和不欲颠倒发生的痛苦。欲望等等四句。第二，讲述剩余的三种真谛有三种。首先。色等等八句，是集谛。第二。如此等等两句，是道谛。第三。灭等等两句
English
Etc., one verse. Fifth, summarizing the meaning of the chapter. Therefore, etc., four lines. The suffering of the two, hungry ghosts and animals, has been explained in detail in the first chapter, so it is not mentioned here, but it is explained in the commentary as supplementing from the "Letter to a Friend." First, there are four types of hungry ghosts. Having common obscurations. Hungry ghosts, etc., ten lines. Having the obscuration of food and drink. Some, etc., six lines. Having external obscurations. Hungry ghosts, etc., six lines, the lifespan of those. Obstacles, etc., one shloka. Second, there are two types of animals. Generally speaking. Animals, etc., four lines. Differentiating specifically. Some, etc., four lines. Second, explaining the suffering of the three higher realms. The suffering of the gods. The suffering of the demigods (asuras). Explaining the suffering of humans, there are three. First, there are two explanations of the suffering of the gods. Formless, etc., one verse, explaining the suffering of the transference of the higher realms. Brahma and, etc., five verses, explaining the suffering of the fall of the desire realm gods. Second, the suffering of the demigods (asuras). Gods, etc., four lines. Third, human suffering has. Explaining the three fundamental sufferings. Living, etc., four lines, is the suffering of suffering. Manifestation of excellence, etc., four lines, is the suffering of change. Footprints, etc., four lines, showing the suffering of conditioning. Second, there are two types of branch sufferings. First. Thus, etc., eight lines, is a brief explanation. Second, there are seven detailed explanations. First. The suffering of birth. Very, etc. Twenty-one lines. Second, the suffering of aging. Aging, etc., eight lines. Third, the suffering of illness. Nature, etc., four lines. Fourth, the suffering of death. Existence, etc., four lines. Fifth, the suffering of encountering enemies. Unpleasant, etc., four lines. Sixth, the suffering of separation from loved ones. Loving, etc., four lines. Seventh, the suffering of desires and dislikes occurring in reverse. Desire, etc., four lines. Second, there are three explanations of the remaining three truths. First. Form, etc., eight lines, is the truth of the origin (samudaya). Second. Thus, etc., two lines, is the truth of the path (marga). Third. Cessation, etc., two lines
Chinese
是宣说灭谛。第二，解释十二缘起支。 缘起等法共有十二支。以了知第二个根本支本身为无生而归纳其义。如是等等共有四句。第四品的分科结束。༈。第三，在伟大士夫不共之道中修持两种菩提心，分为：宣说道阶前行之法，宣说道之所依，宣说道之正行三种。第一，在宣说道阶前行之法，即宣说四大车轮之品中，分为：总说和广说两种。第一，处所是等等共有四句。第二，广说分为：顺合之处所，依止殊胜士夫，善自发愿，希求福德之助四种。第一，在顺合之处所中，分为：宣说真实处所和顺带宣说生计两种。第一，僧众的等等共有六颂。第二是：导师的等等共有十句。第二，依止殊胜士夫分为两种。第一，以学处等等共有六句作总说。第二，广说分为：宣说体性，宣说依止之理，宣说依止之利益三种。第一，在宣说体性中，分为：上师的体性和弟子的体性两种。第一，在上师的体性中，分为：宣说应依止的体性，宣说应舍弃的体性，忆念圣者的功德三种。第一，在宣说应依止的体性中，分为两种。第一，以圣者的等等共有八句宣说共同大乘的上师。第二，以特别的等等共有九句宣说特别窍诀的上师。第二，宣说应舍弃的体性分为五种。第一，婆罗门的等等共有四句，如木头的自断。第二，各自的等等共有四句，如井中的手杖。第三，听闻的等等共有四句，如疯子的向导。第四，特别是等等共有四句，如盲人的领路人。第五，因此等等共有四句，宣说必须舍弃他们的理由。第三，忆念圣者的功德分为两种。第一，以一切等等共有六偈，通过十二种特别殊胜的比喻忆念。第二，以病人等等共有四句，通过二十种作意忆念。第二，在弟子的体性中。
English
This is the explanation of the truth of cessation. Second, explaining the twelve links of dependent origination. Dependent origination and other phenomena have twelve links. Summarizing the meaning by understanding that the second fundamental link itself is unborn. Thus, and so on, there are four lines. The section of the fourth chapter ends. ༈. Third, in the uncommon path of the great being, cultivating the two types of Bodhicitta, divided into: explaining the preliminary Dharma of the path stage, explaining the basis of the path, and explaining the actual path. First, in the chapter on explaining the preliminary Dharma of the path stage, which is the explanation of the four great wheels, divided into: concise explanation and extensive explanation. First, the place is, etc., there are four lines. Second, the extensive explanation is divided into: a conducive place, relying on a noble person, making good aspirations, and desiring the help of merit. First, in the conducive place, divided into: explaining the actual place and incidentally explaining livelihood. First, the assembly's etc. has six verses. The second is: the teacher's etc. has ten lines. Second, relying on a noble person is divided into two. First, the precepts etc. have six lines as a concise explanation. Second, the extensive explanation is divided into: explaining the characteristics, explaining the way to rely on, and explaining the benefits of relying on. First, in explaining the characteristics, divided into: the characteristics of the Lama and the characteristics of the disciple. First, in the characteristics of the Lama, divided into: explaining the characteristics to be relied on, explaining the characteristics to be abandoned, and remembering the qualities of the holy one. First, in explaining the characteristics to be relied on, divided into two. First, the holy one's etc. has eight lines explaining the common Mahayana Lama. Second, the special etc. has nine lines explaining the special secret instruction Lama. Second, explaining the characteristics to be abandoned is divided into five. First, the Brahmin's etc. has four lines, like a self-severing piece of wood. Second, each one's etc. has four lines, like a handrail in a well. Third, the hearing's etc. has four lines, like a madman's guide. Fourth, the special etc. has four lines, like a blind person's leader. Fifth, therefore etc. has four lines, explaining the reason why they must be abandoned. Third, remembering the qualities of the holy one is divided into two. First, all etc. has six verses, remembering through twelve particularly excellent examples. Second, the sick person etc. has four lines, remembering through twenty kinds of attention. Second, in the characteristics of the disciple.