Tibetan
ལ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པས། རྩ་འཁོར་དང་དེ་ལ་བཀོད་པའི་ཡི་གེ་སྒོམ་པའི་གནད་རྣམས་ལེགས་པར་ཤེས་པ་གལ་ཆེའོ། །རྩ་ལ་བཀོད་པའི་ཡི་གེ་ཡང་གསལ་སྣང་བྱུང་གི་བར་དུ་སྒོམ་པར་ལྭ་བ་པས་གསུངས་སོ། ། ༈ རླུང་བུམ་པ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ཚུལ། གསུམ་པ་རླུང་བུམ་པ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དང་པོར་རྩའི་གསལ་སྣང་ལ་སེམས་འཛིན་པ་སྤྱི་དང་། གཙོ་བོར་རྩ་གསུམ་འདོམ་སའི་དྷཱུ་ཏཱིར་སེམས་འཛིན་པ་བརྟན་པ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་སྤྱིར་རྩ་ལ་བཀོད་པའི་ཡི་གེ་བཞི་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ལྟེ་འོག་གི་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་གི་ཨ་ཐུང་ལ་སེམས་གཏོད་པ་ལ་གོམས་པས། དེར་སེམས་ཟིན་པའི་གནས་ཆ་བརྟན་ན། རླུང་སེམས་འཇུག་པ་གཅིག་པའི་གནད་ཀྱིས་སེམས་བཟུང་ས་དེར་རླུང་སེམས་ངེས་པར་འདུ་བ་ལ་དགོངས་ནས། བདེ་མཆོག་སྡོམ་འབྱུང་དང་བདེ་དགྱེས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུད་སམ་བྷུ་ཊ་ལ་སོགས་པར། གཏུམ་མོ་འཁོར་ལོ་བཞི་མ་ལ་ཡི་གེ་བཀོད་ནས་སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་རླུང་བུམ་པ་ཅན་གྱི་རླུང་སྦྱོར་མ་བཤད་པ་བཞིན་དུ། གྲུབ་ཆེན་ནག་པོ་སྤྱོད་པ་དང་ལྭ་བ་པ་དང་། མཚོ་སྐྱེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་མང་པོར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱུད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་གདམས་ངག་གལ་ཆེ་བ་རྣམས་ཚང་བར་བཀོད་ 9-2-23b པའི་མན་ངག་སྙེ་མར་ཡང་། སྐབས་དེར་རླུང་བུམ་པ་ཅན་སྒོམ་པ་མ་བཤད་དོ། །དེས་ན་སྔར་བཤད་པའི་སེམས་འཛིན་ལུགས་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་བསྒོམ་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་སྲོག་དྷཱུ་ཏཱིར་ཚུད་ནས་གཏུམ་མོ་འབར་སྟོབས་ཀྱིས། བྱང་སེམས་བཞུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་བཞི་སྐྱེ་བ་ནི་ངེས་པར་འོང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གཏུམ་མོའི་མན་ངག་ལ་རྩ་དང་ཡི་གེ་སྒོམ་པ་རླུང་བུམ་པ་ཅན་དང་སྦྲགས་ནས་བྱེད་པ་མང་བར་བྱུང་བ་ནི། གཏུམ་མོའི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེ་བ་མྱུར་བའི་ཆེད་དུ་མཛད་སྣང་བ་བཞིན་འདིར་ཡང་བཤད་ན། རྔུབ་དང་དགང་དང་གཞིལ་བ་དང་། །མདའ་ལྟར་འཕང་དང་རྣམ་བཞིའོ། །ཞེས་རླུང་བུམ་པ་ཅན་གྱི་རླུང་སྦྱོར་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་ཅིག་དགོས་པར་འདི་པའི་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་བཞེད་དོ། །འདི་ཡང་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཁྲིད་ཡིག་ཁ་ཅིག་ལས་གདན་བཞི་ནས་བཤད་ཟེར་བ་ནི། རྒྱུད་ན་ཡོད་མེད་ཞིབ་ཏུ་མ་བརྟགས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །རླུང་སྦྱོར་སྒོམ་པའི་ལུས་གནད་སོགས་ནི་སྔར་དང་འདྲ་ལ། སྒོམ་པའི་དུས་ནི་དཔལ་ཕག་མོ་གྲུབ་པའི་ཁྲིད་ཡིད་ལས། བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རླུང་མཉམ་རྒྱུའི་དུས་སུ་སྒོམ་པར་བཤད་ཀྱང་། ཉམས་ལེན་ལ་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་སྒོམ་པ་ཡིན་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་གསར་དུ་སྒོམ་པའི་མགོ་འཛུགས་ལ། སྤྱི་ཙམ་ནས་རླུང་གསུང་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་པད་མ་མགོན་པོའི་རླུང་གྱེན་རྒྱུ་གཙོ་བོར་རྒྱུ་དུས་སུ་སྒོམ་པར། སྡོམ་འབྱུང་གི
Chinese
由于上师的极度赞扬，了解脉轮和其中所布置的字母的禅修要点至关重要。拉瓦巴（Lawapa）说，对于脉轮上布置的字母，要禅修直到出现清晰的显现。 **第四，关于修持宝瓶气的方法：** 关于修持宝瓶气的方法，如前所述，首先是普遍地将心专注于脉的清晰显现上，特别是要稳固地将心专注于三脉交汇处的dhūti（梵文：dhūti，梵文天城体：धूती，梵文罗马拟音：dhūtī，汉语字面意思：脉）。之后，普遍地习惯于将心专注于脉上布置的四个字母，特别是专注于脐下dhūti内的短a（藏文：ཨ་ཐུང་，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）。一旦心能稳定地专注于此，由于气和心识进入同一位置的要点，气和心识必定会聚集在所执持的位置。考虑到这一点，在《胜乐轮根本续》（Cakrasaṃvara Tantra）和《喜金刚续》（Hevajra Tantra）的解释传承，如《桑布扎》（Sambhuṭa Tantra）等中，当修持拙火四轮时，并没有提到宝瓶气的气脉调息。同样，大成就者黑行者（Kṛṣṇācārya）、拉瓦巴（Lawapa）和海生金刚（Padmasambhava）等的许多著作中也这样说。特别是在包含了所有重要密续圆满次第口诀的《口诀穗》（Man ngag snye ma）中，也没有提到当时修持宝瓶气。因此，如果能很好地理解并修持前面所说的专注方式，仅凭此就能使命气进入dhūti，并通过拙火的燃烧力量，依赖于融化菩提心而生起四喜，这是必然会发生的。然而，藏族喇嘛们通常将拙火的口诀与脉和字母的禅修结合宝瓶气来修持，这似乎是为了加速拙火体验的生起。因此，这里也进行讲解：‘吸气、充满、保持和释放，如箭射出，有四种。’这些上师认为需要具备四种特殊气脉调息的宝瓶气。这来自于上师们的口诀，而不是像某些引导书中说的那样，从《四座续》（Gdan bzhi）中解释的。这是因为没有仔细检查密续中是否存在。修持气脉调息的身体姿势等与之前相同。至于修持的时间，帕摩竹巴（Phagmo Drupa）的引导书中说，上师们通常在修持平等气时进行修持，但在实践中，据说日夜都可以修持。首先，在开始新的修持时，普遍来说，气是金刚语的本质。其中，特别是当莲花怙主（Padma Gönpo）的上行气主要流动时进行修持。《总集续》（Sdom 'byung）中说：
English
Due to the supreme praise of the lama, it is crucial to understand well the key points of meditating on the chakras and the letters placed within them. Lawapa said that for the letters placed on the chakras, one should meditate until a clear appearance arises. **Fourth, the method of meditating on vase breathing:** Regarding the method of meditating on vase breathing, as previously explained, first, in general, hold the mind on the clear appearance of the channels, and especially, firmly hold the mind on the dhūti (Sanskrit: dhūti, Devanagari: धूती, Romanization: dhūtī, literal meaning: channel) at the junction of the three channels. After that, generally, become accustomed to focusing the mind on the four letters placed on the channels, and especially on the short a (Tibetan: ཨ་ཐུང་, Devanagari: अ, Romanization: a, literal meaning: A) within the dhūti below the navel. Once the mind is stable in holding onto that place, due to the key point of the mind and air entering the same place, the air and mind will definitely gather at the held place. Considering this, in the explanatory lineages of the Cakrasaṃvara Tantra and the Hevajra Tantra, such as the Sambhuṭa Tantra, when meditating on the four chakras of tummo, the air exercises of vase breathing are not mentioned. Similarly, many texts by great accomplished masters such as Kṛṣṇācārya, Lawapa, and Padmasambhava also say the same. Especially in the Man ngag snye ma, which contains all the important secret instructions of the completion stage of the tantras, the meditation on vase breathing is not mentioned at that time. Therefore, if one understands well and meditates on the previously explained method of holding the mind, just that alone will cause the life force to enter the dhūti, and through the burning power of tummo, relying on the melting of bodhicitta, the arising of the four joys will definitely occur. However, Tibetan lamas often combine the instructions of tummo with the meditation on channels and letters along with vase breathing, which seems to be done to accelerate the arising of the tummo experience. Therefore, it is also explained here: 'Inhaling, filling, holding, and releasing, like an arrow shot, there are four.' These lamas believe that a vase breathing with four special air exercises is needed. This comes from the instructions of the lamas, not from the explanation in the Gdan bzhi as some guidebooks say. This is a mistake due to not carefully examining whether it exists in the tantras. The body posture and other aspects of practicing air exercises are the same as before. As for the time of practice, the guidebooks of Phagmo Drupa say that the lamas usually practice during the time of equalizing air, but in practice, it is said that one can practice day and night. First, when starting a new practice, in general, air is the essence of vajra speech. Among them, especially when the upward-moving air of Padma Gönpo mainly flows, one should practice. The Sdom 'byung says: --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་འགྲེལ་པ་པད་མ་ཅན་ལས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་རྔུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ཁ་ནས་མི་རྔུབ་པར་སྣ་བུག་ནས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཡང་དྲག་པོ་མིན་པར་འཇམ་པོ་རིང་བར་རྔུབ་གསུང་ 9-2-24a བ་ལྟར་རོ། །དགང་བའི་སྦྱོར་བ་ནི། ནང་དུ་རྔུབ་པའི་མཚམས་དེ་ནས་ཕྱིར་མི་གཏོང་བར་ནང་དུ་མནན་པས། རོ་རྐྱང་གི་རྩ་གཉིས་ནས་སི་རི་རི་སོང་བས་རྒྱུ་མ་ཕུས་བཏབ་པ་བཞིན། རྩ་གཉིས་པོ་ཁྲིག་གིས་གང་བར་བསམ་པའོ། །གཞིལ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི། དེ་ལྟར་རྩ་གཉིས་པོ་ཁེངས་པའི་མཚམས་དེ་ནས། རྩ་གཉིས་ཀྱི་རླུང་ཐམས་ཅད་དབུ་མའི་ནང་དུ་སུར་གྱིས་ཆུད་པར་བསྒོམས་ལ། མཆིལ་མ་ཞིག་སྒྲ་མེད་དུ་མིད་དེ་སྟེང་རླུང་གནས་དེར་མནན། དེ་ནས་འོག་སྒོ་གཉིས་ནས་འོག་རླུང་འཇམ་པོ་ཞིག་ཨ་ཐུང་གི་སར་ཐེན་ལ། དེར་དམིགས་པ་གཏད་ལ་རླུང་ཐུབ་ཚད་དུ་བཟུང་ངོ་། །འདི་ལ་དཔལ་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཁྲིད་ཡིག་ཚིགས་བཅད་མར། རོ་རྐྱང་གི་རྩ་གཉིས་ནས་དབུ་མར་ཆུད་པར་སྒོམ་པ་དགང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཐུབ་ཆེད་དུ་བཟུང་ནས་མི་ཐུབ་པ་ན་སེ་གོལ་གཅིག་གི་ཡུན་ཙམ་ཞིག་ཕྱིར་བཏང་ནས་ལྷག་མ་སྡོམ་པ་གཞིལ་བའི་རླུང་སྦྱོར་དུ་བྱས་ལ། ཁྲིད་ཡིག་ལྷུག་པ་མར་སྔར་བཞིན་བཤད་པའི་མི་མཐུན་པ་གཉིས་བྱུང་ཡང་། བཞི་པ་མ་གཏོགས་པ་གསུམ་རླུང་ནང་དུ་འདྲེན་ཚུལ་དང་། འཛིན་ལུགས་སུ་འདུག་ཅིང་། ཕྱིར་གཏོང་བ་ཐ་མས་སྟོན་པར་སྣང་བས་དགང་བ་ནི་ནང་དུ་དྲངས་པའི་རླུང་གི་རོ་རྐྱང་འགེངས་པ་ཡིན་ལ། གཞིལ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་རླུང་རྣམས་དབུ་མར་བཙུད་པས། དབུ་མ་དགང་བ་ཡིན་ཀྱང་རྩ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རླུང་གཞིལ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྟེ་བའི་བུམ་པ་ཅན་སྒོམ་པ་འདི་ལ། ཁ་ཅིག་འོག་རླུང་ཡར་ལ་མི་འཐེན་པར་སྟེང་རླུང་གནོན་པ་གཅིག་པུ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དག་དང་པོའི་རིང་ལ་སྟེང་རླུང་གནོན་པ་གཅིག་པུ་བྱེད། མཚམས་ཤིག་ 9-2-24b ནས་འོག་རླུང་འཐེན་ལ། དེ་ཡང་ལན་གསུམ་འཐེན་པ་ཡིན་ཟེར་བ་ནི། ལྟེ་བའི་བུམ་པ་ཅན་སྒོམ་པའི་གནད་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒོམ་པ་ནི་ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྲོག་རླུང་དང་། ལྟེ་བ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱི་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་གཉིས་ལྟེ་བར་བསྲེ་བར་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྡོམ་འབྱུང་ལས་ཀྱང་། སྟེང་དང་འོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་རླུང་། །ཡིད་ཀྱིས་ཁ་སྦྱོར་དུ་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བུམ་པ་ཅན་ལ་སྟེང་འོག་གི་རླུང་ཁ་སྦྱོར་བྱེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་སྟེང་འོག་གི་རླུང་གཉིས་ཀ་ཁ་སྦྱོར་དགོས་ལ། དེ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་འཐེན་པར་རིམ་གྱིས་ཐེན་ནས་བྱེད་དགོས་པ་ལ། དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་དགོས་པ་གཞན་མ་བྱུང་ན་སྟེང་རླུང་སྔོན་ལ་ཐིམ་ནས། ལྟེ་བར་མནན་པའི་རྗེས་སུ་འོག་རླུང་ཡར་ལ་ཐེན་ལ་སྔ་མའི་སར་གནོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་འཐེན་ཐེབས་རེ་རེས་ཆོག་གི་གསུམ་གསུམ་མི་དགོས་སོ། །མདའ་ལྟ
Chinese
正如《莲花经释》中所说。其中，吸气的修法是：不要用嘴吸气，而是用鼻孔吸气。而且，不要猛烈地吸，要缓慢而悠长地吸气。 充气的修法是：在向内吸气的间隙，不要向外呼气，而是向内压住。这样，从左右二脉发出‘嘶嘶’的声音，就像用麸皮堵住肠子一样。观想两条脉充满气息。 压气的修法是：在两条脉充满气息的间隙，观想两条脉的所有气息都‘嗖’地一下进入中脉。然后，无声地咽下一口唾沫，压住上方的气息。接着，从下方的两个门（指肛门和生殖器）轻轻地向上提气，集中注意力在‘阿汤’（指脐下四指处），在能忍受的范围内屏住呼吸。' 对此，帕摩竹巴（Dpal Phagmo Drupa）的引导文偈颂中说：‘观想左右二脉的气息进入中脉，这是充气的修法。尽力屏住呼吸，实在忍不住时，呼出一瞬间（如捻响指的时间）的气，然后屏住剩余的气息，这是压气的风息修法。’虽然引导文散文中对此有不同的说法，但除了第四点（呼气）之外，前三点都是关于如何将气息导入体内以及如何屏气的。呼气似乎是由最后一点来指示的。因此，充气是指用吸入的气息充满左右脉，而压气是指将这两条脉的气息压入中脉，虽然这也会使中脉充满气息，但却是压制其他两条脉的气息。 关于修习脐部的宝瓶气，有些人只压住上方的气息，而不向上提下方的气息；还有些人一开始只压住上方的气息，过一段时间后再向上提下方的气息，并且说要提三次。这些都是不理解修习脐部宝瓶气的要点。修习此法是为了将脐部以上的命气和脐部以下的下行气混合在脐部，正如经文所说。同样，《总集经》（Sdom 'byung）中也说：‘上下运行的气，用心使其结合。’因此，宝瓶气是将上下之气结合在一起。 因此，上下之气都需要结合。由于不能同时提上下之气，所以需要依次进行。如果没有特殊的需要，应该先让上方的气息沉降，压在脐部，然后再向上提下方的气息，压在之前的位置。提气和压气各一次就足够了，不需要三次。' 箭一样（mda' lta）
English
As explained in the commentary 'Padma Can'. Among these, the practice of inhaling is: do not inhale through the mouth, but through the nostrils. Moreover, do not inhale forcefully, but gently and slowly. The practice of filling is: from the moment of inhaling inwards, do not exhale outwards, but press inwards. Thus, from the two channels of ro rkyang (left and right channels), a 'si ri ri' sound emerges, as if the intestines were stuffed with bran. Contemplate that the two channels are filled to the brim. The practice of pressing is: from the moment when the two channels are filled, contemplate that all the air from the two channels is drawn into the central channel with a 'sur' sound. Then, swallow saliva silently and press down on the upper air at that point. Next, gently draw the lower air upwards from the two lower gates (anus and genitals) to the 'a thung' (four fingers below the navel). Focus your attention there and hold the breath as long as you can. Regarding this, in the verse instructions of Dpal Phagmo Drupa: 'Contemplating the two channels of ro rkyang entering the central channel is the practice of filling. Holding as long as possible, and when unable to hold, releasing a moment's worth of air (like the time it takes to snap a finger) and then holding the remainder is the practice of pressing the air.' Although there are two discrepancies in the prose instructions, the first three, except for the fourth, are about how to draw air inwards and how to hold it. The exhalation seems to be indicated by the last. Therefore, filling is filling the ro rkyang with the inhaled air, while pressing is inserting the air from those two into the central channel. Although this also fills the central channel, it is pressing the air from the other two channels. Regarding meditating on the navel vase breath, some only press down on the upper air without drawing the lower air upwards, while others only press down on the upper air at first, and after a while draw the lower air upwards, saying that it should be drawn three times. These do not understand the key point of meditating on the navel vase breath. Meditating on it is to mix the life air above the navel and the downward-clearing air below the navel at the navel, as explained in the scriptures. Similarly, in the 'Compendium of Origins' (Sdom 'byung), it is said: 'The air that goes up and down, with the mind, make them join together.' Therefore, the vase breath is said to join the upper and lower air. Therefore, both the upper and lower air need to be joined. Since the upper and lower air cannot be drawn at the same time, they must be done sequentially. Unless there is a special need, the upper air should be allowed to settle first, pressing down on the navel, and then the lower air should be drawn upwards and pressed down at the previous location. One drawing and pressing each is sufficient, three each is not necessary. Like an arrow (mda' lta) --------------------------------------------------------------------------------