Tibetan
ངག་གཉིས་སྐྱེ་འཆིས་འདོར་ལེན་བྱས་ཚུལ་དང་སེམས་གཙོ་ཆེ་ཚུལ་ཐུན་མིན་སྔགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་འཁོར་རྩ་ལས་རླུང་ཡིན་ཚུལ་དེ་རེད། གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀ་མ་མྱོང་བའི་མུ་ཐོག་མའི་གཞི་དུས་ཁོ་ན། གྲོལ་མྱོང་ལ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་མུ་གདོད་མའི་མགོན་པོ། འཁྲུལ་མྱོང་ལ་གྲོལ་མ་མྱོང་བའི་མུ་སེམས་ཅན་རང་ག་མ། འཁྲུལ་གྲོལ་གཉིས་ཀ་མྱོང་བའི་མུ་རྣལ་འབྱོར་ལམ་པ་བ། དེས་ན་ཤ་ཁྲག་གི་ལུས་ངག་ཡ ིད་གསུམ་ལས་སེམས་གཙོ་ཆེ། བེམ་པོས་དོན་བྱེད་མི་ནུས་འཆིང་གྲོལ་གཉིས་ཀ་སེམས་ཡིན་ཚུལ་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་གསུངས། རྣམ་བྱང་མྱང་འདས་ཕྱོགས་ནས་སེམས་གཙོ་ཆེ་ནི་རེད། ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་དང་གཉུག་སེམས་སོགས་འཇོགབྱུང་ས་གནས་ས་འགྲོ་ས་གསུམ་གཏན་ལ་དབབ་དུས་གཞི་ཞིག་ལ་སྦྱར་ནས་གཏན་ལ་དབབ་དགོས། ཡུལ་ཀ་བའོ་བསམ་དུས་ཀ་བའི་ཁོང་ནས་སེམས་དེ་བྱུང་སྐྱེས་བརྟགས་ནས་ཀ་བ་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དབབ། རྡུལ་ཕྲན་ཡང་ཕྱོགས་ཆས་དབྱེ་ནས་ཡེ་སྟོང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གཏན་ལ་དབབ་ནས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་སྟོང་རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད། བྱུང་མཁན་གནས་མཁན་འགྲོ་མཁན་གསུམ་གཏན་ལ་དབབ་དུས་སུའང་། སེམས་སེམས་བྱུང་མཐའ་དག་དེའི་ནང་ནས་མདུང་བ་བརྒྱས་བཀག་ཀྱང་མི་ཁོག་པའི་འགགས་པ་མེད་པ་ཀ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ་མ་འགགས་པའི་རང་དུས་དེ་ཉིད་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཏུ་གཏན་ལ་དབབ་པས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སྣང་སྟོང་དུ་ངེས་པར་བྱས། ཡང་ལུས་སྣང་སྟོང་། ངག་གྲགས་སྟོང་། ཡིད་དྲན་སྟོང་དུ་དབབ། དེ་ཡང་ལུས་དེ་ཉིད་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་ལུགས་ཡང་རྟག་པ་མིན་པའི་མི་རྟག་པ། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིས་འཇིག་ཚུལ་དང་གཅིག་པུ་མིན་པའི་དུ་མ་འདུས་པའི་ཕུང་པོ། རང་དབང་ཅན་མིན་པའི་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་སོགས་ཞིབ་ཏུ་གཏན་ལ་དབབ་ནས་སྣང་སྟོང་དུ་ངེས་དགོས་མ་གཏོགས་སྣོད་བཅུད་འཇིག་སོང་ཤུལ་ལྟ་བུ་ལ་གོ་མི་ཉན། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དེ་ཉིད་སྟོང་གཞི་བྱས་ནས་ཡེ་སྟོང་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ངེས་དགོས་མ་གཏོགས་སྒྲ་རྒྱུན་འཇིག་སོང་བའི་མེད་ཆ་དེར་གོ་མི་ཉན། དྲན་སྟོང་དེ་ཡང་ཀུན་རྟོག་མེད་སོང་བ་དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་མཚན་ཉིད་པ་མིན། བརྟག་མིན་གྱི་འགོག་པ་སོགས་རེད། དེས་ན་སེམས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་སྟོང་གཞི་བྱས་ནས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དམ་གནས་ལུགས་སམ་གཤིས་ལུགས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་གྱིས་ལྟ་བ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་སེམས་ཀྱི་གནད་གསང་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་ན་རྟོགས་ལྡན་ཞེས་པ་དེ་ལས་ལྷག་པ་མེད། བདག་མེད་ཀྱི་ཐང་ལ་ཡེངས་མེད་ཀྱི་ལྟད་མོ་བལྟ་ཆོག་ནི་རེད། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་བུན་བུན་ཤིག་ཤིག་ཏུ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་དེ་ནི་སེམས་གནས་དུམ་ཆོད་མ་དང་། ཕུང་པོ་བདེན་སྟོང་ཙམ་ཞིག་མིན་ཏེ། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས། ཆོས་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟེ། གསུངས་པ་ལྟར། བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་གྱི་མདོ་དོན་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ངེས་ཤེས་འདིས་བདག་གཉིས་འགོག་ནི་རེད། བདག་མེད་གོ་ནི་རེད། སྲིད་རྩའི་དངོས་གཉེན་རེད། དབུ་མའི་དགོངས་པ་ཡང་དེ་ལ་འདུས་ནི་རེད། ཡུལ་སྣང་སྟོང་དེ་གྲུབ་མཐའ། ཡུལ་ཅན་ཟུང་འཇུག་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་དེ་ལྟ་བ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡུལ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ངེས་ཤེས་དེའི་སྟེང་ཡིན། ༈ བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་གྱི་ལྟ་བ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུགདེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཉིས་འཇོགརང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་དངོས་གཞིའི་སྐབས་ཡིན། དེ་ལྟར་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དེ་ཉིད་ལྟ་བས་ཐག་བཅད། སྒོམ་པས་ངང་བསྐྱངས། སྤྱོད་པས་བོགས་དབྱུང་། སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ་བསྒོམ་ནུས་ན་ཐར་ལམ་ཞིག་ཨེ་མི་རྙེད་བསམ་ནི་ཡིན། བླ་མ་དམ་པའི་ཞལ་རྒྱུན་རེད། ༈ གཞི་དུས་སུ་ཕུང་ཁམས་གཏན་ལ་དབབ་བྱེད་ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ངེས་ཤེས་མེད། དེ་མེད་པས་སྙིང་དབུས་སུ་ལྷག་མཐོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འོད་གསལ་རིག་པ་མི་སད། རྩལ་སྣང་ཐམས་ཅད་བཀག་བསྡད་ན་རྣམ་རྟོག་གཅིག་ཀྱང་གྲོལ་ལམ་ལ་བཞག་ཤེས་ནི་མ་རེད། དེ་མ་ཤེས་པའི་རྟགས་ལ་རྐྱེན་དང་འཕྲད་དུས་ཐ་མལ་བ་ལྟར་རང་མཚང་ལྷུག་པར་བསྟན་རྒྱུ་འདི་རྩལ་སྣང་ཐམས་ཅད་བཀག་བསྡད་ནིའི་འབྲས་རྟགས་ཡིན། དེས་ན་རྩལ་སྣང་འདི་དག་བྱ་མོ་ནག་མོས་སྒོ་ང་འགེབ་འགེབ་མི་བྱེད་དེ། རྩལ་སྣང་ཕྱོགས་མེད་དུ་སྦྱང་དགོས། རྩལ་སྦྱང་བྱེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དམ་བློ་གྲོས་མེད་ན་གནད་དོན་མི་ཟིན་པས་དགོས་ཚུལ་ཡང་ཡང་གསུངས། ༈ ལ་ལ་ཚང་གིས་བློས་བཅོས་མི་ཉན། ཡིད་འདྲེས་མི་ཉན་ཟེར་ནི་རེད། ཡིད་འདི་མེད་ན་དགེ་བ་སྣ་གཅིག་སྒྲུབ་ཁ་མི་ཉན། སོ་སྐྱེས་ས་འདིར་རྣམ་མཁྱེན་ལས་ཀྱང་ཡིད་ཤེས་བཟང་དགོས་གསུངས། ཚོགས་སྦྱོར་ལམ་དུ་ཡིད་ཤེས་རྫིང་བུ་ལྟ་བུའི་ངོར་འོད་གསལ་གྱི་དོན་སྤྱི་བསྒོམ་ནི་རེད། དཔེར་ན་སྣང་ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ། སྣང་བ་ནི་
Chinese
关于语和意如何取舍，以及心识重要的道理，在殊胜密法中，气是脉轮的根本。从未体验过解脱和迷惑的，是最初的根本时期。体验过解脱而未体验过迷惑的，是原始的怙主。体验过迷惑而未体验过解脱的，是自甘堕落的众生。解脱和迷惑都体验过的，是瑜伽行者。因此，在血肉之躯的身体、语、意三者中，心识最为重要。物质无法成事，证悟和解脱都源于心识，这是全知者所说。从清净涅槃的角度来看，心识确实至关重要。在安住智慧胜观和本觉心等时，生处、住处、去处三者，必须结合一个基础来进行确定。当思维柱子时，从柱子内部观察心识的生起，然后将柱子分解为微尘。微尘也分解为各个部分，从而确定其为空性、无戏论的自性，由此生起对显空双运、空性缘起的自性的定解。在确定生者、住者、去者三者时，对于一切心和心所，即使被百矛阻挡也无法阻碍其内部，柱子的执着之识生起而不受阻碍的当下，就确定为显空双运，从而确定所境和能境二者皆为显空。进一步，将身体确定为显空，语确定为声空，意确定为念空。其中，身体本身并非真实存在，而是无常的，并非恒常，经历生老病死，并非单一而是众多聚合的蕴，并非自主而是受业和烦恼控制的。如此详细确定后，必须确认为显空，否则就不能理解为器情世界毁灭后的遗迹。同样，声音也应以空性为基础，确定为本初空性、无戏论，而不能理解为声音中断后的虚无。念空也不是指没有分别念，而是指非作意之灭等。因此，以心、八识聚为空性的基础，心的法性、或实相、或本性，这伟大的显空双运，以生处、住处、去处三者来观察，显空双运是心之要诀。
English
Regarding how speech and mind take and abandon, and the importance of mind, in the unique Mantrayana system, wind is the root of the chakras. The one who has never experienced both liberation and delusion is the initial fundamental time. The one who has experienced liberation but not delusion is the primordial protector. The one who has experienced delusion but not liberation is the self-indulgent sentient being. The one who has experienced both delusion and liberation is the yogi on the path. Therefore, among the body, speech, and mind of flesh and blood, mind is the most important. Matter cannot accomplish anything; both bondage and liberation are mind, as stated by the Omniscient One. From the perspective of purification and nirvana, mind is indeed crucial. When abiding in wisdom, insight, and innate mind, the three places of arising, abiding, and going must be determined by applying them to a basis. When thinking of a pillar, examine the arising of mind from within the pillar, then reduce the pillar to atoms. Divide the atoms into parts and determine their nature as emptiness, free from elaboration, thereby generating a definite understanding of the nature of appearance-emptiness union and emptiness-dependent arising. When determining the three—the one who arises, the one who abides, and the one who goes—all minds and mental factors, even if blocked by a hundred spears, cannot obstruct the space within. The moment the awareness of grasping at the pillar arises without obstruction, determine it as appearance-emptiness union, thereby determining both the object and the subject as appearance-emptiness. Furthermore, determine the body as appearance-emptiness, speech as sound-emptiness, and mind as thought-emptiness. Among these, the body itself is not truly established, but is impermanent, not eternal, undergoes birth, aging, sickness, and death, is not singular but an aggregate of many, and is not autonomous but subject to karma and afflictions. After determining this in detail, it must be recognized as appearance-emptiness; otherwise, it cannot be understood as the remains after the destruction of the environment and beings. Similarly, sound should be based on emptiness and determined as primordial emptiness, free from elaboration, and not understood as the cessation of sound. Thought-emptiness does not mean the absence of conceptual thought; it refers to non-conceptual cessation, etc. Therefore, based on the emptiness of mind and the eight consciousnesses, the nature, reality, or essence of mind, this great appearance-emptiness union, should be viewed through the three—arising, abiding, and going—appearance-emptiness union is the secret essence of mind.
Chinese
因为已经证悟，所以没有比“证悟者”更殊胜的了。可以在无我的空地上观看无散乱的景象。同样，内外器情所包含的一切法，都要确信为显空双运大圆满的一种自性，发出嗡嗡的声响，这种定解不是心住断灭，也不是仅仅蕴体证悟空性，如米庞仁波切所说：“法理极其深奥。” 如是说，生处灭处行三之要义，显空双运的定解能遮止二我，能了悟无我，是存在的真正亲友，中观的见解也包含于此。境是显空，境之有者双运，确信的定解是见。安住于显空双运的定解之上。 ༈ 生处灭处行三的见解显空双运，也有法相的见解和法性的见解两种安立，自证智慧的见解是正行之时。如是显空双运本身以见解来决断，以修来守护，以行来增上，以加行、正行、后行三者来摄持而修持，是否能不找到解脱道呢？我是这样想的。这是上师的口诀。 ༈ 在基位时，没有决定蕴界，以智慧胜观证悟无我的定解。没有它，在心之中央，胜观一切之王光明觉性就不会苏醒。如果一切功用之显现都被压制，那么甚至一个分别念也无法置于解脱道上。不了解它的征象是，当遇到因缘时，像普通人一样充分地暴露自己的缺点，这是所有功用之显现被压制的果相。因此，这些功用之显现不能像黑母鸡覆盖鸡蛋一样遮遮掩掩，而要无偏颇地修习功用之显现。如果没有修习功用的辨别力或智慧，就抓不住要点，所以反复强调了必要性。 ༈ 有些人说不要用分别念来改造，不要与意识相混。如果没有意识，就无法成就任何善事。据说，在这个凡夫地上，意识比一切智都好。在资粮道和加行道上，要在意识如水池的面前修习光明的总义。例如，所显之境是天空的月亮，显现是
English
Because it is realized, there is nothing more supreme than the "realized one." One can watch the undisturbed spectacle on the field of selflessness. Likewise, all phenomena encompassed by the outer and inner world should be ascertained as the very nature of the great union of appearance and emptiness, with a buzzing sound. This ascertainment is not a cessation of mind, nor is it merely the realization of the emptiness of the aggregates. As Mipham Rinpoche said, "The principles of Dharma are extremely profound." As it is said, the essence of the three sources of arising, abiding, and ceasing, the ascertainment of the union of appearance and emptiness, can prevent the two selves, can understand selflessness, is the true friend of existence, and the view of Madhyamaka is also included in this. The object is appearance and emptiness, and the ascertainment of the union of the subject is the view. It is on the basis of the ascertainment of the union of appearance and emptiness in meditative equipoise. ༈ The view of the three sources of arising, abiding, and ceasing, the union of appearance and emptiness, also has two establishments: the view of characteristics and the view of suchness. The view of self-cognizant wisdom is at the time of the main practice. Thus, the union of appearance and emptiness itself is decided by the view, guarded by meditation, enhanced by conduct, and practiced by being encompassed by the three: preparation, main practice, and subsequent practice. I wonder if one cannot find a path to liberation? This is the oral instruction of the holy guru. ༈ At the ground stage, there is no ascertainment of the wisdom of higher seeing that determines the aggregates and elements and realizes selflessness. Without it, in the center of the heart, the luminous awareness, the king of all higher seeing, will not awaken. If all manifestations of skill are suppressed, then not even a single conceptual thought can be placed on the path of liberation. The sign of not understanding it is that when encountering circumstances, one fully exposes one's own shortcomings like an ordinary person. This is the result of suppressing all manifestations of skill. Therefore, these manifestations of skill should not be covered up like a black hen covering eggs, but should be practiced impartially. If there is no discriminating wisdom or intelligence to practice skill, one cannot grasp the key points, so the necessity is repeatedly emphasized. ༈ Some people say not to modify with conceptual mind, not to mix with consciousness. If there is no consciousness, one cannot accomplish any virtue. It is said that on this ordinary ground, consciousness is better than omniscience. On the paths of accumulation and preparation, one should meditate on the general meaning of luminosity in the face of consciousness like a pond. For example, the object of appearance is the moon in the sky, and the appearance is