Tibetan
་སྣང་བ་བཞིར་བསྡུས་ནས་འཆད་པ་དང་། བཀའ་སྡེ་ཟུར་པའི་བཤད་སྲོལ་ནི། ཆོས་ལྔའི་སྒོ་ནས་འཆད་དེ། རང་བཞིན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ། མ་རྟོགས་འཁྲུལ་བའི་སྣང་ཚུལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གཟིགས་ཚུལ། བརྩེ་བས་ཐུགས་རྗེ་སྐྱེ་ཚུལ། འགྲོ་དོན་ཇི་ལྟར་མཛད་ཚུལ་དང་ལྔའི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟའི་འཆད་ཚུལ་ནི་བི་མ་ལའི་ཁོག་གཞུང་ལས། རབ་ལ་མཚན་བསྟན་འབྲིང་ལ་ཕྱེ། །ཐ་མ་འབྲུ་གཉེར་བཀྲོལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་ལྟར་རབ་ལ་མཚན་བསྟན་ཞེས་པ་དབང་པོ་ཡང་རབ་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་བསྟན་ཏེ་བཤད་པ་དང་། འབྲིང་ལ་དབྱེ་ཞེས་པས་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་བཤད་པ་དང་། ཐ་མར་འབྲུ་གཉེར་དགྲོལ་བའོ་ཞེས་པས་དབང་པོ་ཐ་མ་རྣམས་ལ་འབྲུ་རེ་རེའི་སྒོ་ནས་བཀྲལ་ཏེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་དབང་པོ་ཡང་རབ་རྣམས་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་བསྟན་པ་ནི། ཁོག་གཞུང་ལས། རབ་མཚན་ཐ་སྙད་གསུམ་དུ་གྲགས། །སྒྱུ་འཕྲུལ་སྙིང་པོ་ལུང་གི་སྤྱི། །ལག་གི་རྩ་བཞིན་དབུ་ཞབས་རྟོགས། །ཞེས་པས་བསྟན། དེ་ལ། རབ་མཚན་ཐ་སྙད་གསུམ་དུ་གྲགས། །ཞེས་པ་ནི། དབང་པོ་ཡང་རབ་ལ་བསྟན་པའི་མཚན་དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན། གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྒྱུ་འཕྲུལ་སྙིང་པོ་ལུང་གི་སྤྱི། །ཞེས་པས་བསྟན། སྒྱུ་འཕྲུལ་ཞེས་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ཞེས་པ་རྒྱུད་དང་མཐུན་པའི་མཚན། སྙིང་པོའི་ཞེས་པས་གསང་བ་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའོ་ཞེས་པ་མན་ངག་དང་མཐུན་པའི་མཚན། ལུང་གི་སྤྱི་ཞེས་པས་མཚན་ཉིད་དང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུང་གི་སྤྱི་ཞེས་པ་ལུང་དང་མཐུན་པའི་མཚན་ནོ། །ལག་གི་རྩ་བཞིན་དབུ་ཞབས་རྟོགས། །ཞེས་པས་དབང་རབ་ཀྱིས་མཚན་ཐ་སྙད་གསུམ་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་དོན་རྟོགས་ཚུལ་བསྟན་ཏེ། ལག་གི་རྩ་བཞིན་ཞེས་པས་དཔེ་བསྟན། དབུ་ཞབས་རྟོགས་ཞེས་པས་དཔེ་ཅན་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པས་ནད་པའི་ལག་གི་རྩ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་མགོ་མཇུག་གི་ནད་ཐམས་ཅད་ངོས་ཟིན་པ་བཞིན་དུ། དབང་རབ་དེས་ཀྱང་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གི་མཚན་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་དབུ་ཞབས་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་དབུ་ཞབས་རྟོགས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ལྟར་མཚན་གསུམ་གྱི་དང་པོ་རྒྱུད་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་དང་འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་མཚན་གྱི་ཟུར་གཉིས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་
Chinese
归纳为四种显现来讲解，另有教派的说法是，通过五种方式来讲解：自性事物的情况，未证悟的错觉显现，一切智者所见的情况，慈爱生起大悲的方式，利益众生如何作为等五种方式来讲解。现在的讲解方式是根据无垢友（Vimalamitra）的根本论著说：上等根器指示名称，中等根器分别解释，下等根器剖析字句。如是所说，上等根器指示名称是指，对于上等根器者指示续部的名称而讲解；中等根器分别解释是指，对于中等根器者对续部的总义进行分别解释而讲解；下等根器剖析字句是指，对于下等根器者按照每个字句进行剖析而讲解。首先，对于上等根器者指示续部的名称是，根据根本论著说：上等名称有三种，幻化心髓诸续总集，如手之脉辨识首尾。如是所示。其中，上等名称有三种是指，对于上等根器者所指示的名称有三种之意。哪三种呢？幻化心髓诸续总集，如是所示。幻化是指金刚萨埵幻化网，是与续部相应的名称；心髓是指秘密心髓，是唯一真谛，是与口诀相应的名称；诸续总集是指所有经部和续部的总集，是与教言相应的名称。如手之脉辨识首尾是指，上等根器依靠这三种名称来证悟续部意义的方式，如手之脉是指比喻，辨识首尾是指所比之义，譬如，有经验的医生依靠病人的手脉来辨识身体从头到尾的所有疾病一样，上等根器者也依靠续部、教言、口诀的三种名称，轻松地证悟续部从头到尾的所有意义，因此称为辨识首尾。如是宣说。这样，三种名称的第一个，共同指示续部、坛城主尊和宣讲者三者的名称是金刚萨埵幻化网，这个名称有两个部分，即金刚萨埵。
English
It is explained by summarizing into four appearances, and the explanation tradition of other schools is to explain through five ways: the state of intrinsic things, the appearance of delusion due to non-realization, the way all-knowing ones see, the way compassion arises from love, and how to benefit sentient beings, and it is explained through these five ways. The current way of explaining is based on Vimalamitra's fundamental text, which says: "For the best, indicate the name; for the middle, explain; for the worst, unravel the words." As it is said, "For the best, indicate the name" means explaining by indicating the name of the tantra to those with the highest faculties. "For the middle, explain" means explaining by distinguishing the general meaning of the tantra to those with middle faculties. "For the worst, unravel the words" means explaining by unraveling each word to those with the lowest faculties. First, indicating the name of the tantra to those with the highest faculties is based on the fundamental text which says: "The best name is known in three ways: the illusory essence, the general collection of scriptures, like the veins of the hand, understand the beginning and end." This is what is shown. Among them, "The best name is known in three ways" means that the name indicated to those with the highest faculties has three aspects. What are the three? "The illusory essence, the general collection of scriptures," is what is shown. "Illusory" refers to Vajrasattva Mayajala, which is a name that corresponds to the tantra. "Essence" refers to the secret essence, which is the only truth, and is a name that corresponds to the oral instructions. "The general collection of scriptures" refers to the general collection of all sutras and tantras, and is a name that corresponds to the teachings. "Like the veins of the hand, understand the beginning and end" shows how the highest faculties rely on these three names to realize the meaning of the tantra. "Like the veins of the hand" shows the example, and "understand the beginning and end" shows the meaning of the example. For example, just as an experienced doctor relies on the patient's hand veins to identify all the diseases of the body from head to toe, those with the highest faculties also rely on the three names of tantra, teachings, and oral instructions to easily realize all the meanings of the tantra from beginning to end, therefore it is called understanding the beginning and end. Thus it is said. In this way, the first of the three names, which commonly indicates the names of the tantra, the main deity of the mandala, and the speaker, is Vajrasattva Mayajala, which has two parts to the name, namely Vajrasattva.
Tibetan
དཔའ་བཤད་པ་དང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལའང་ཟུར་གཉིས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་བཤད་པ་དང། སེམས་དཔའ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། བཤད་རྒྱུད་མེ་ལོང་ལས། ཐ་དད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད། །རྡོ་རྗེ་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་བསྟན་པ་ཡིན། རྡོ་རྗེ་ནི་རང་བཞིན་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་དེ་རང་བཞིན་གང་དང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་ཅེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཉམ་སྦྱོར་ལས། རྡོ་རྗེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །མཚན་གྱི་ཟུར་གཉིས་པ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་གཉིས་མེད་པའི། །རང་རིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པས་བསྟན། དེ་ཡང་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ས་ཏྭའི་སྒྲ་ལས་དོན་དྲུག་ཙམ་ལ་འཇུག་སྟེ། སེམས་ཅན་དང་། དཔའ་བ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། བརྟན་པ་དང་། བསྡུས་པ་དང་། རྟོགས་པ་རྣམ་ལ་འཇུག་པ་ལས། འདིར་བརྟན་བསྡུས་རྟོགས་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་བརྟན་པའི་དོན་ནི། གོང་གི་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་སྣང་ཆ་ཐབས་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་མེ་དང་ཚ་བ་བཞིན་དུ་གདོད་ནས་ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོར་བཞུགས་ཤིང་སེམས་ཅན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་རང་བཞིན་ལ་བཟང་ངན་མེད་ཅིང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་གནས་པས་ན་བརྟན་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བཏབ་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྡུས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་ཏུ་སོང་བས་དབུས་ན་གནས་ཤིང་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་བརྟན་གཡོའི་ཆོས་ཀུན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྡུས་པས་ན་བསྡུས་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་ནི། རྣམ་གྲོལ་དོན་གཉེར་གྱི་གང་ཟག་གིས་ལམ་ཐབས་གྲོལ་གཉིས་ལ་འབད་པས་སེམས་སངས་རྒྱས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ལ་རྟོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་འམ་འབྲས་བུའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། སྔ་མ་གཉིས་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་པ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་སྣང་ལུགས་དྲི་བྲལ་གྱི་ཆ་ནས་བཞག་པ་ཡིན་ལ། ལམ་དུས་ཀྱི་རིམ་གཉིས་ཀྱི་རྡོར་སེམས་ཡང་འབྲས་བུའི་རྡོར་སེམས་དང་ཆ་འདྲ་ཙམ་དུ་ཤེས་དགོས་གསུངས། དེས་རྒྱུད་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཏགས་པ
Chinese
讲述勇猛和讲述幻化网。首先，金刚萨埵也有两个部分：讲述金刚和讲述萨埵。首先，金刚的意义是，如《讲述续·明镜》所说：“无有差别的自性，名为金刚如是说。”金刚是自性不可分割的智慧空性。那么，金刚与何种自性不可分割呢？与一切法的自性空性不可分割。空性即称为金刚，如《平等合》所说：“金刚即是空性。”名字的第二部分“萨埵”是，如经文所说：“诸法无余皆二取空，自明菩提心即是。”此外，“萨埵”一词源于梵语“萨埵(梵文天城体：सत्त्व，梵文罗马拟音：sattva，汉语字面意思：有情)”，有六种含义：有情、勇猛、心力强大、坚固、总集和证悟。此处是指坚固、总集和证悟三种含义。首先，坚固的意义是：上述智慧空性的显现部分是方便智慧自生之智慧。如此，法界与智慧如同火与热一般，从本初即是圆融大乐，从有情乃至佛陀，自性无有善恶，一切时处本体不变，因此称为坚固金刚萨埵。第二，总集的意义是：以彼之手印加持轮涅一切法，故总集为平等性。即彼已成为一切法的命脉，故安住于中央，于心性之界中，动静诸法皆总集为平等性，故为总集金刚萨埵。第三，证悟的意义是：希求解脱的有情，精勤于道方便与解脱二者，从而证悟心为佛陀，此即称为证悟金刚萨埵或果金刚萨埵。前二者是就安住之状态而安立，后者则是就显现离垢之分而安立。道时期的生圆次第金刚萨埵，也应知与果金刚萨埵相似。据说，因此续部被称为金刚萨埵。
English
Explaining the brave and explaining the net of illusion. First, Vajrasattva also has two parts: explaining Vajra and explaining Sattva. First, the meaning of Vajra is, as stated in the "Explanatory Tantra Mirror": "The nature without difference, is called Vajra." Vajra is the wisdom of emptiness whose nature is indivisible. Then, with what nature is Vajra indivisible? It is indivisible with the nature of emptiness of all dharmas. Emptiness is called Vajra, as stated in the "Equal Union": "Vajra is explained as emptiness." The second part of the name, "Sattva," is, as the text says: "All dharmas are without exception empty of duality, self-awareness is the nature of Bodhicitta." Furthermore, the word "Sattva" comes from the Sanskrit word "sattva", and has about six meanings: sentient being, brave, strong-minded, firm, collected, and realized. Here, it refers to the three meanings of firm, collected, and realized. First, the meaning of firm is: the appearing aspect of the above-mentioned wisdom of emptiness is the self-arisen wisdom of skillful means and knowledge. Thus, the realm and wisdom are like fire and heat, residing as great union from the beginning, and from sentient beings to Buddhas, the nature has no good or bad, and the essence does not change at all times, so it is called the firm Vajrasattva. Second, the meaning of collected is: because all the dharmas of samsara and nirvana are sealed by his mudra, they are collected into equality. That is, he has become the life force of all dharmas, so he dwells in the center, and in the realm of mind itself, all moving and unmoving dharmas are collected into equality, so he is the collected Vajrasattva. Third, the meaning of realization is: when a person seeking liberation strives for both the path of skillful means and liberation, and realizes that the mind is the Buddha, this is called the realized Vajrasattva or the fruit Vajrasattva. The former two are established in relation to the state of abiding, and the latter is established from the aspect of the appearance being free from defilement. It is said that the Vajrasattva of the two stages of the path should also be understood to be similar to the fruit Vajrasattva. Therefore, the tantra is named Vajrasattva.