Tibetan
འདོད་ནའང་སྟོང་ཉིད་ཐེག་པ་མིན་ཞེས་པ་འདྲ། དེ་བཤད་ཅི་དགོས། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ལམ་ཡིན་ན་རྒྱུའི་ཐེག་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཡིན་ན་འདིར་འདེགས་པའི་ཐེག་པ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐེག་པ་མིན་པ་ཇི་ཞིག་འཇོགདེས་ན་འདི་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་དང་དྲུག་ཏུ་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ཡིན་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིགཧོ་ཧོ། མཆན། ༽མི་སྨྲ་སྟེ་ཡིན་ན་སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་ཀྱང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཡིན་པས་ཚིག་དེ་རང་འགལ་བར་འགྲོའོ། །དེ་ལྟར་ཨ་ཏི་ཚིག་གི་ལམ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཅིང་བློ་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ནས་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་གཞུང་དང་མི་འགལ་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་པ་འཕགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་ནའང་། སོ་སྐྱེས་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་མེད་པ་ག་ལ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པར་བཤད་པའི་མཐའ་བཞི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་གཞལ་ན། དེས་མ་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་མེད་པས། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་སྤྲོས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་དོན་དུ་གནས་མོད། དབྱིངས་དེ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ནམ། ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོས་ནས་གཞལ་ན་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཆེས་འཕགས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་བློ་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་ལྟ་བ་མིན་ན་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྔགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གནས་ལུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་མིན་པར་སུས་ཀྱང་ཁས་ལེན་ནུས་ཞེས་གསུངས། ༈ །ཆོས་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྣམ་འབྱེད་ལས། མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ལ་སྣང་མེད་དུ་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྣང་བཅས་སུ་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཉིད་ལས་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སམ་ཡང་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་བློས་དབྱེར་མེད་ཅིང་ངག་གིས་མཐའ་འམ་རྣམ་པ་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མཐར་ཐུག་པ་ནི་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་ལ་སློབ་ལམ་ན་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡོད་པའོ། །གཉིས་པ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལས་འདི་ལྟར་རྟོག་མེད་དབང་ཤེས་ལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་གཉིས་སྣ
Chinese
即使想说空性不是乘，那又何必说呢？如果按照第二种观点，如果是道，那就是因的乘；如果是果，那就是此处所说的能运载的乘，这样承认之后，又如何安立智慧不是乘呢？因此，要知道这如同之前所说的是关于四部和六部密续差别的解释。 吼吼！ 注：如果不说，那么无论学与不学的智慧是什么，都是果的乘，因此这句话本身就自相矛盾了。 如此一来，虽然阿底是超越言语之道的，是超越思维的究竟智慧，但与现在作为道来修持的经文并不矛盾。即使证悟空性的智慧是具相的，存在于圣者相续中，但难道就没有凡夫能够进入其中的方法了吗？ 同样，如果从般若波罗蜜多乘中所说的远离一切四边戏论的空性角度来衡量，没有什么法性是它所不遍及的。因此，如果存在比它更高的见解，那必定会变成有戏论的，这个理由实际上是成立的。 然而，如果从证悟法界的所缘，或者从方便大乐的角度来衡量，那么密咒的见解最为殊胜，因为它是与所缘的实相非常接近的智慧。 因此，如果证悟实相的智慧不是见解，那么谁又能承认通过方便之门，密咒的智慧不会变成与实相非常接近的智慧呢？ ༈ །在《法性分别释·智慧显现分别》中说：进入体性的方式有三种：法性安住于自性的体性，对它不作显现的体性，以及作显现的体性。 第一种，一切法的法性安住于如是性本身，因为在能取所取二者，或者在二谛中，心识无法分别，语言也无法以任何边或方式来表达的法性中安住。 并且，究竟的证悟是通达二谛无别、一体，佛陀的智慧如实照见，并且在学道位也有与之相应的证悟。 第二种，从获得无分别智慧的无显现性来说，就像这样，在无分别的根识中，显现为能取所取的二取和二显
English
Even if one wants to say that emptiness is not a vehicle, what is the need to say that? According to the second view, if it is a path, then it is the vehicle of the cause; if it is a result, then it is the vehicle that carries one here, having admitted that, how can one establish that wisdom is not a vehicle? Therefore, know that this, as previously explained, is an explanation of the difference between the four and six classes of tantra. Ho ho! Note: If one does not speak, then whatever wisdom, whether of a learner or non-learner, is the vehicle of the result, therefore that statement itself becomes self-contradictory. Thus, although Ati is beyond the path of words and is the ultimate wisdom beyond thought, it is not contradictory to the scriptures that are practiced as the path from now on. Even if the wisdom that realizes emptiness is characterized and exists in the continuum of the noble ones, is there no method for ordinary beings to enter into it? Similarly, if measured from the perspective of emptiness, which is free from all four extremes of elaboration as explained in the Perfection of Wisdom vehicle, there is no such thing as a dharma nature that it does not pervade. Therefore, if there is a view higher than that, it will surely become elaborate, and this reason is actually established. However, if measured from the perspective of the object of realization of the sphere, or from the perspective of the great bliss of skillful means, then the view of mantra is the most supreme, because it is the mind that is very close to the reality of the object. Therefore, if the mind that realizes reality is not a view, then who can admit that through the door of skillful means, the wisdom of mantra will not become a wisdom that is very close to reality? ༈ །In the commentary on the *Dharmatā-vibhāga*, the *Jñānālokā-vibhāga*, it says: Entering into characteristics is to be known in three ways: the characteristic of the nature of reality abiding in its own essence, the characteristic of setting it aside without appearance, and the characteristic of setting it with appearance. The first is that the nature of reality of all phenomena abides in suchness itself, because it abides utterly in the nature of reality in which the mind cannot distinguish between the two, grasper and grasped, or between the two truths, and which cannot be expressed by language in any extreme or form. And the ultimate realization is the understanding that the two truths are inseparable and of one taste, which the wisdom of the Buddhas sees as it is, and in the path of learning there is a conformity with it. The second, from obtaining the non-appearance of non-conceptual wisdom, is like this: in non-conceptual sense consciousness, there appear the two, grasper and grasped, and the two appearances
Tibetan
ང་དེ་ལ་དེར་ཞེན་ནས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལ་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། ནང་གི་བརྗོད་པའམ་ཡིད་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་དུ་རྟོག་པ་དང་། མིག་སོགས་ནང་གི་དབང་པོ་དང་། གཟུགས་སོགས་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་དང་། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཐུན་མོང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ནུབ་སྟེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་དོན་དྲུག་བསྟན་པ་འདིས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་དབང་པོ་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པས་བརྟག་ཏུ་མེད་པ། ངག་གིས་བསྟན་དུ་མེད་པ། ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་སམ་རྟེན་མེད་པ། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་མེད་ཅིང་། ཡུལ་ཅན་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། ཐུན་མོང་གི་རྟེན་སྣོད་ཀྱི་གནས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚུལ་འདིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ལས་འདས་པའི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་འོད་གསལ་བ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་སོགས་ཀྱི་ཁམས་གང་དུའང་མ་གཏོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ལ་སྣང་བ་དེ་དག་གིས་རིས་སུ་བཅད་པ་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་རང་གསལ་བའོ། །ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྡོག་ཆ་ནས་བསྟན་ན་རྟག་ཏུ་འདིའི་ངང་ཚུལ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཇི་སྙེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མཉམ་ལ་མ་འདྲེས་པར་གཟིགས་པ་འབྱུང་སྟེ་འགལ་མེད་ཟུང་གཅིག་ཏུ་རུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་དེ་གཉིས་མི་འགལ་བ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་ལ་སྣང་བ་མི་འགོག་པར་ཤར་ཀྱང་དེ་དང་དེར་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་གོང་གི་སྣང་མེད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཐ་མལ་པའི་རང་བཞིན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་ཟབ་དོན་དེ་འཕྲོས་སུ་བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་སྣང་བ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་ན་མཉམ་བཞག་ཏུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མཉམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་དམིགས་པར་བྱར་མེད་པ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་
Chinese
我执着于此，以伴随分别念的意识，将所显现的事物表达为这个和那个。内在的表达或意识执取为能取所取，眼等内在的根，色等外在的境，眼识等识，以及共同的器世间显现，这些全部完全消失，因为没有什么可以区分它，因此显现为如是性一味一体，这被称为空性中二取相的消失。因此，刚刚所说的六种意义的阐述，依次是指感官等之识所不能观察，言语所不能表达，识产生的处所或所依不存在，没有显现为境，没有能境的识，没有共同的所依器之存在。以这种方式，阐述了无分别智慧的特征。因此，超越了那些显现之自性的无显现智慧，自发光明如同虚空，这被称为无分别智慧的无显现。其自身体性是超越了识的智慧，不属于有为无为等任何界。因此，在其体性上，没有被那些显现所分割，而是与法性无二无别地自发显现。如果从证悟如所有性的智慧的角度来阐述，那么恒常不离此状态，所有如所有性的智慧显现平等且不混杂地显现，可以成为无违的结合。为什么呢？因为法性如是性之中，一切法味平等而不动摇，而有法的一切只是显现，这两者并不相违。同样，在法性所见的智慧自显现中，显现不被阻碍而生起，但从不执着于此的角度来看，完全具备了上述所阐述的无显现之意义，因为超越了庸常的自性。这是对非常重要的甚深意义的补充说明。第三，从显现来说，如何在等持中，一切法味平等，以如是性的体性不可执取，例如如同虚空中心般显现为平等性的
English
I am attached to this, and with a mind accompanied by conceptualization, express what appears as this and that. The inner expression or the mind grasping at the grasper and the grasped, the inner faculties such as the eye, the outer objects such as forms, the consciousnesses such as eye consciousness, and the appearance of the common container world, all of these completely disappear, because there is nothing to distinguish it, therefore the appearance as suchness, one taste, is called the disappearance of dualistic appearance in emptiness. Therefore, this explanation of the six meanings just mentioned refers, in order, to that which cannot be examined by the consciousnesses of the senses, cannot be expressed by speech, the place or basis of the arising of consciousness does not exist, there is no appearance as an object, there is no consciousness of the object and the subject, and there is no place for the common basis of the container. In this way, the characteristics of non-conceptual wisdom are explained. Therefore, the non-appearing wisdom that transcends the nature of those appearances, the self-luminous clarity that is equal to space, is called the non-appearance of non-conceptual wisdom. Its own nature is the wisdom that transcends consciousness, not belonging to any realm of conditioned or unconditioned phenomena. Therefore, in its essence, there is no division by those appearances, but it is self-manifesting, inseparable from the nature of reality. If explained from the perspective of the wisdom that realizes suchness, then constantly without moving from this state, all appearances of the wisdom of suchness arise equally and without mixing, and can become a non-contradictory union. Why is that? Because in the nature of reality, suchness, all dharmas are of equal taste and do not waver, while all that exists is merely appearance, and these two are not contradictory. Similarly, in the self-appearance of the wisdom that sees the nature of reality, appearances arise without being obstructed, but from the point of view of not clinging to this, the meaning of the non-appearance explained above is completely fulfilled, because it transcends the ordinary nature. This is a supplementary explanation of a very important profound meaning. Third, from the perspective of appearance, how is it that in equipoise, all dharmas are of equal taste, and cannot be grasped by the nature of suchness, for example, appearing as equality like the center of the sky?