Tibetan
ལྟར་རྐེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་ལྔ་པར་རྒྱུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བ། རྐྱེན་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན། མངོན་དུ་གྱུར་པ་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དངོས་དང་ཞར་བྱུང་ཅི་རིགས་པར་བསྡུས་ནས་བཤད་དོ། །རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་ཉེར་གཉིས་པར་གཞི་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་རྟོགས་བྱར་གདམས་པ། ལོག་རྟོག་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་དག་བྱར་གདམས་པ། གདུལ་བྱ་ལམ་གྱི་སྣང་བ་བསྒྲོད་བྱར་གདམས་པ། འབྲས་བུ་བདེ་གཤེགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་བྱར་གདམས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་བཞིར་བསྡུས་ནས་འཆད་པ་ཡིན་གསུངས་པ་རལ་གྲི་ལྟར་ཡུ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཆད་པའོ། །གསུང་རྒྱུན་ལས། རྒྱུད་རྒྱུད་ཀྱིས་བཤད་ཅེས་པ་རྒྱས་པ་སོགས་བཤད་རྒྱུད་རྣམས་དང་སྦྱར་ཏེ་འཆད། རྒྱུད་འགྲེལ་བས་བཤད་པ་ནི། རང་རང་གི་འདོད་གཞུང་སོ་སོས་བཤད་པ་སྤར་ཁབ་སོགས་སོ། །རྒྱུད་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི། མན་ངག་གི་གཞུང་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་དོན་དམིགས་ཕྱེ་སྟེ་འཆད་པ་དང་། མན་ངག་གིས་བཤད་པ་ནི། དེ་དག་དང་ཁྱད་པར་ཟབ་ལམ་སྦས་བཤད་རྣམས་སྙན་བརྒྱུད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་དམ་པའི་གསུང་སྒྲོས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཏེ་འཆད་དོ། །ཞེས་གསུངས། ཞལ་རྒྱུན་དུ། རྒྱུད་མན་ངག་གིས་བཤད་པའི་ཐད། བི་མའི་དྲྭ་ཆེན་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་དང་སྦྱར་ན་འདི་དང་འདི་སྟོན་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་རྒྱན་བདུན་སོགས། འདི་སྦས་རྒྱུད་མིན་པར་རིན་ཆེན་ཟ་མ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་འཆད་ཚུལ་དེ་མི་དགོས་ཞེས་གསུངས། བརྗོད་བྱའི་དོན་བརྟན་བསྡུས་རྟོགས་གསུམ་གྱི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་རྣམས་སྟོན་པའི་གཞུང་ལའང་བརྗོད་བྱའི་མིང་རྗོད་བྱེད་ལ་བཏགས་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ཞེས་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གཙོ་བོ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཏགས་དོན་ནི། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚན་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གྱི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་རིག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་དུ་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱར་མངོན་པར་སྣང་བའོ། །འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་རིགས་ལྔ་ལས། འདིར་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གྲགས་སོ། ། བཤད་རྒྱུད་མེ་ལོང་གི་ལུང་དོན་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས༵་རྣམས༵་མ༵་ལུས༵་པ་འོད་གསལ་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་དུ་ཟད་པས། རྟོགས་མ་རྟོགས
Chinese
就像从腰部开始讲解，指的是在《根本续》第五品中，将认识原因的特征视为见解，将进入的条件视为禅定，将显现的果的特征这三者，以直接和间接的方式进行归纳讲解。在《根本续》第二十二品中，教导将基的自性显现视为应证悟的，教导将错觉迷乱的显现视为应净化的，教导将所化众生道的显现视为应引导的，教导将果位善逝的显现视为应获得的。据说，一切法都归纳为四种显现进行讲解，就像从剑柄开始讲解一样。口传中说：“用续部讲解续部”，指的是与广释等讲解续部结合起来讲解。续部用注释讲解，指的是各自的宗派观点各自讲解，如刺血针等。续部用修法讲解，指的是用细微的诀窍典籍来区分续部意义而讲解。用诀窍讲解，指的是与上述不同，甚深道隐秘讲解等，用具有口耳传承的殊胜上师的言教来修饰而讲解。如是说。口诀中说：续部用诀窍讲解方面，像用毗玛大网等方式与续部的章节结合，说“指示这个和这个”等。大瑜伽的七宝等，据说这不是隐秘续部，而是像打开珍宝盒一样，所以不需要那种讲解方式。为了显示所说义的稳固、归纳、证悟这三者的金刚萨埵和幻化网等，也在显示的典籍上，将所说义的名字安立在能说者上，称为金刚萨埵幻化网。将坛城主尊安立为金刚萨埵的意义是：心性自生的智慧，其自性虽然是无相空性，但相对于有情众生的心识，觉性本身显现为智慧轮的形象，显现为有相的印记。在五种讲解者中，这里对于在普贤王如来面前住着的意幻化讲解者金刚不动佛，也如是称呼。讲解续部明镜的经文意义是：轮回涅槃的一切法，无余都是光明觉性的奇妙变化，证悟与未证悟。
English
Explaining from the waist down means that in the fifth chapter of the Root Tantra, the characteristics of knowing the cause are regarded as view, the characteristics of entering conditions are regarded as samadhi, and the characteristics of the manifested result are summarized and explained in both direct and indirect ways. In the twenty-second chapter of the Root Tantra, it is taught to regard the manifestation of the nature of the ground as something to be realized, to teach to regard the manifestation of delusion and confusion as something to be purified, to teach to regard the manifestation of the path of sentient beings to be tamed as something to be guided, and to teach to regard the manifestation of the Sugata of the fruit as something to be attained. It is said that all dharmas are summarized into four manifestations and explained, just like explaining from the hilt of a sword. The oral tradition says: "Explaining the tantra with the tantra" refers to explaining in conjunction with explanatory tantras such as the extensive commentary. Explaining the tantra with commentary means that each sect explains according to its own views, such as bloodletting needles. Explaining the tantra with sadhana means explaining by distinguishing the meaning of the tantra with subtle esoteric texts. Explaining with esoteric instructions means that, unlike the above, profound path secret explanations, etc., are explained by adorning them with the teachings of the venerable lama who possesses the oral transmission. So it is said. The oral instructions say: Regarding the explanation of the tantra with esoteric instructions, like using the Bima Great Net and other methods to combine with the chapters of the tantra, saying "This and this are indicated," etc. The seven jewels of Maha Yoga, etc., are said not to be secret tantras, but like opening a treasure box, so that kind of explanation is not necessary. In order to show the Vajrasattva and the Net of Illusion, which are the stability, summary, and realization of the meaning to be expressed, the name of the meaning to be expressed is also established on the speaker in the texts that show them, and they are called Vajrasattva Net of Illusion. The meaning of establishing the main deity of the mandala as Vajrasattva is: the self-born wisdom of the mind itself, although its nature is formless emptiness, but relative to the minds of sentient beings, the awareness itself manifests as the image of the wheel of wisdom, manifesting as a symbolic seal. Among the five kinds of explainers, here, the mind-emanation explainer Vajra Akshobhya, who resides in front of Samantabhadra, is also called that. The meaning of the scripture of the Explanatory Tantra Mirror is: all the dharmas of samsara and nirvana, without exception, are merely the wonderful transformations of clear light awareness, realization and non-realization.
Tibetan
་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་འཁོར་འདས་སུ་བཞག་གི། རང་གི་ངོ་བོའི་བཟང་ངན་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་མེད༵་པའི༵་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་རང༵་རིག༵་པ་བྱང༵་ཆུབ༵་ཀྱི་སེམས༵་ཉིད༵་དོ༵། །དེས་ན་འཁོར་འདས་ཐ༵་དད་དུ་༵གྲུབ་པ་མེད༵་པའི༵་རང༵་བཞིན༵་འོད་གསལ་དེ་ཉིད༵་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེའི་རྡུལ་རྫས་ལྟར་འཁོར་འདས་བཟང་ངན་རིས་ཆད་ཅན་དུ་སོ་སོར་མི་ཕྱེད་ཅིང་མི་ཤིགས་པའི་ཕྱིར༵་རྡོ༵་རྗེ་ཞེས༵་ནི༵་བཤད༵་པ༵་ཡིན༵་ནོ། ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའི་ཐད། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་བདུན་ལྡན་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་གནོད་པས་མི་ཚུགས་པས་རིམ་པར་མི་ཆོད་པ་དང་། མི་ཤིགས་པ་དང་། བདེན་པ་དང་། སྲ་བའི་ཁྱད་པར་བཞི་དང་། རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། གཟུགས་ཅན་གཞན་ཐོགས་མེད་དུ་ཕུག་པར་ནུས་པ་དང་ཚུར་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པས་ན་བརྟན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ། ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཕམ་པ་ཞེས་ཁྱད་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པ་བཞིན། མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྟོག་གེའི་བློས་མི་ཆོད་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་རིགས་པས་ཇི་བཞིན་ཡུལ་མིན་པས་མི་ཤིགས་པ། གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདེན་པ། སྐལ་པ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་སྲ་བ། ངོ་བོ་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་བརྟན་པ། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་འཇུག་པའི་ཐོགས་པ་མེད་པས། གང་གིས་ཀྱང་བརྫི་བར་མ་ནུས་པས་མ་ཕམ་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་འཕགས་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཟིན་བྲིས་ལས། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་པ་སེམས་རང་སྣང་གི་དབང་དུ་བཏང་ན་སྣང་བ་སྣང་ཡུལ། དག་མ་དག་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡོད་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་གི་དབང་དུ་བཏང་ན། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །རིག་པ་ནང་གསལ་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་རང་གི་དབྱིངས་ཁོ་ན་ལས་གཞན་མི་སྣང་བ་དང་། ཕྱི་གསལ་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་དུ་མཐོང་བ་ལས། གཞན་དུ་མི་སྣང་བས་ན་རང༵་རིག༵་ཅེས་བྱ། དེ་ལྟ་བུའི་དབྱིངས་རིག་ཐ་དད་མེད་པ་སྟེ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེ་ཞེས༵་ནི༵་བཤད༵་པ༵་ཡིན༵་ཏེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཚུར་གནོད་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་ཤིང་། ཕར་ལྷ་མིན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་སུམ་བརྩེགས་ཀྱང་འཇོམས་པ་ལྟར་ཚུར་སྤྲོས་པས་བརྫི་མི་ནུས་ཤིང་། དབྱིངས་དེ་མངོན
Chinese
从差别上安立轮涅，因为自性本体没有好坏二者，所以一切的根本是自（རང༵，sva，自）明（རིག༵，vidyā，明）菩（བྱང༵，bodhi，菩）提（ཆུབ༵，citta，提）心（སེམས༵，citta，心）本身啊！因此，为了以轮涅不成立为他体的自（རང༵，sva，自）性（བཞིན༵，bhāva，性）光明本身，总摄一切法，就像金刚的微尘一样，对于轮涅好坏有差别的事物，不互相分离也不可摧毁，所以才说名为金（རྡོ༵，vajra，金）刚（རྗེ་，vajra，刚）。 关于金刚之说，作为象征的金刚具有七种功德：不被地水火风的损害所摧毁，次第不断绝，不可摧毁，真实，坚硬这四种差别，以及不变为其他形象，能无碍穿透其他有形之物，并且不被任何事物所摧毁，因此是稳固的，对一切都没有阻碍，对一切都不被战胜，就像具有这七种功德一样。 作为所象征的意义，智慧不被分别念所断绝，不以名言的理性能如实作为对境，因此不可摧毁，如实安住于实相，因此是真实的，下等根器者难以证悟，因此是坚硬的，本体没有变异，因此是稳固的，周遍且融入一切轮涅，没有阻碍，因此不被任何事物所压制，因此是不被战胜的。具有金刚七法的功德，即使是圣者们也无法说尽，更何况是凡夫俗子，又怎么能见到呢？ 此外，在笔记中说，如果将轮涅的一切法都置于自心显现的掌控之下，那么显现和显现的对境，清净和不清净等二取之法虽然存在，但如果将智慧置于自心显现的掌控之下，那么就只有这样无二的菩提心本身。如果按照明觉内明来说，除了智慧自己的法界之外，不会显现其他事物；如果按照外明来说，除了将智慧自显现的一切法都看作是自显现之外，不会显现其他事物，因此称为自（རང༵，sva，自）明（རིག༵，vidyā，明）。 像这样法界和明觉无有差别，也就是不可分离的自性本身，就说名为金（རྡོ༵，vajra，金）刚（རྗེ་，vajra，刚）。就像帝释天的金刚一样，不会被任何损害所摧毁，并且能摧毁阿修罗的三重城市一样，不会被戏论所压制，并且法界显现
English
From the distinctions, samsara and nirvana are established, because the essence of one's own nature does not consist of good and bad. Therefore, the root of everything is one's own (རང༵，sva，self) awareness (རིག༵，vidyā，awareness) Bodhi (བྱང༵，bodhi，enlightenment) Citta (ཆུབ༵，citta，mind) itself! Therefore, in order to gather all phenomena by the very nature of luminosity, which is not established as other than samsara and nirvana, like the particles of a diamond, samsara and nirvana, good and bad, are not separated and indestructible, so it is said to be Vajra (རྡོ༵，vajra，diamond) (རྗེ་，vajra，thunderbolt). Regarding the term "Vajra," the symbolic Vajra possesses seven qualities: it cannot be destroyed by the harm of earth, water, fire, and wind, so it is not interrupted in sequence, it is indestructible, it is true, and it has the four distinctions of hardness. It does not change into another form, it can penetrate other material objects without obstruction, and it cannot be destroyed by anything, so it is stable, unobstructed to everything, and undefeated in everything, just like possessing these seven qualities. As for the meaning of the symbolized object, wisdom is not interrupted by conceptual thoughts, and it is not an object as it is by the reasoning of terms, so it is indestructible. It truly abides in reality as it is, so it is true. It is difficult for those of inferior fortune to realize, so it is hard. The essence does not change, so it is stable. It pervades and enters all of samsara and nirvana without obstruction, so it is not suppressed by anything, and therefore it is undefeated. The merits of possessing the seven qualities of Vajra are beyond the ability of even the great saints to express, let alone ordinary people, how could they see it? Furthermore, it is said in the notes that if all the phenomena of samsara and nirvana are placed under the control of the mind's own appearance, then although the appearance and the object of appearance, purity and impurity, etc., exist as dualistic phenomena, if wisdom is placed under the control of its own appearance, then it is only this non-dual Bodhicitta itself. According to the clarity of inner awareness, nothing other than the wisdom's own realm appears. According to the clarity of outer awareness, all the phenomena of wisdom's own appearance are seen as its own appearance, so nothing else appears, therefore it is called self (རང༵，sva，self) awareness (རིག༵，vidyā，awareness). Such a realm and awareness are inseparable, that is, the very nature that cannot be separated is said to be Vajra (རྡོ༵，vajra，diamond) (རྗེ་，vajra，thunderbolt). Just like Indra's Vajra, it cannot be destroyed by any harm, and it can destroy the three-tiered city of the Asuras, it cannot be suppressed by proliferation, and the realm appears