Chinese
说是极顶阿底。此处所说的“父续”之“父”，即方便的对立面是，显现诸法如天神坛城般，铺陈的相状极其广大，而智慧母续的特点主要在于将界或智慧的部分确定并广大。此处二者平等显现，故称无二。那么，从密集金刚和胜乐金刚中显现轮涅平等，大班智达等大德没有宣说，是否不合理呢？并非如此就一定相违，如金刚手对胜乐金刚上部释以时轮的方式进行解释，以及拉瓦巴尊者以隐续的方式进行解释，二者并不认为是相违。此处也是如此，因为这是成就密咒殊胜道的伟人，如比玛拉米扎等的意趣，二者都安住于该续部的意趣中。如是说。口耳相传中说，主要在于侧重宣说成就佛陀色身和成就智慧法身，因此才会有侧重生起次第和幻身大乐的差别。以其理证，此论和 Dzogchen（大圆满）二者都成立为续部。口传中，仁波切说：此续的道有方便道和解脱道二者，但主要还是解脱道本身，因为不以动摇之风和安乐明点的圆满次第为主，而是以光明智慧的圆满次第为主，因此才安立为玛哈阿底。又，夏仲问答中说：根据续部注释《十方除暗》中所说的内容来看，幻化网秘密藏的道次第和Dzogchen（大圆满）的彻却和妥噶三者，似乎是作为阿底的玛哈等三者来做的。笔记中说：玛哈的玛哈之时，将所有内外器情都以空性等进行净化，并在其状态中，自己从成为本续黑汝嘎的明观心间，由生起次第等次第生起，并且生起之基自身本来就是完全清净的自性，因此显现的身体部分完全转变后生起为本尊，这是观修圆满次第坛城。阿底之时，在明妃修法仪轨的笔记中，宣说了将觉性本面与大悲结合的生死修法和现证三身之法。续
English
It is said to be the ultimate Ati. Here, the "father" of the term "Father Tantra," which is the opposite of means, is that the appearance of phenomena is like a mandala of deities, and the aspects of manifestation are extremely extensive. The main characteristic of the Wisdom Mother Tantra is that the aspect of the element or wisdom is determined and expanded. Here, both are shown to be equal, hence the term "non-dual." Now, since the equality of samsara and nirvana is taught from the Guhyasamaja and Chakrasamvara, if great scholars such as the great pandita do not teach it, is it unreasonable? It is not necessary to contradict it just because of that. Just as Vajrapani's explanation of the upper commentary of Hevajra in the manner of Kalachakra, and Lavapa's explanation in the manner of Hidden Tantra, are not considered contradictory, so it is here as well. Since this is the intention of great beings who have attained the supreme path of mantra, such as Vimalamitra, both abide in the intention of that tantra. So it is said. In the oral tradition, it is said that there is a difference in emphasis on the accomplishment of the Rupakaya of the Buddhas and the accomplishment of the Jnanadharmakaya, and therefore there will be a difference in emphasis on the generation stage and the illusory body of great bliss. By that reasoning, this treatise and Dzogchen are both established as tantras. In the oral tradition, Rinpoche said: Although there are two paths in this tantra, the path of means and the path of liberation, the main one is the path of liberation itself, because it does not focus on the completion stage of the moving winds and the bliss bindus, but on the completion stage of the clear light wisdom, and therefore it is established as Maha Ati. Also, in the questions and answers of Zhabdrung, it is said: According to the content of the tantra commentary "Eliminating Darkness in Ten Directions," it seems that the path stages of the Net of Illusion Secret Essence and the Dzogchen Trekchö and Tögal are made into the three Maha of Ati. In the notes, it is said: At the time of Maha's Maha, all the outer and inner contents are purified by emptiness and so on, and in that state, one's own mind is visualized as the Heruka of the root tantra, and from the heart, the generation stage and so on are gradually generated. And since the basis of generation, one's own body, is originally the nature of complete purity, the parts of the manifested body are completely transformed and generated as deities, which is the meditation on the mandala of the completion stage. At the time of Ati, in the notes of the Yumka practice manual, the practice of birth and death that combines the face of awareness with compassion and the method of manifesting the three kayas are explained. Tantra
Tibetan
ཐམས་༵ཅད་༵ཀྱི༵་རྒྱལ་༵པོ༵་ཡིན༵་པས༵་ཆེ༵་བ༵། ལམ་བགྲོད་པའི་མྱུར་ཁྱད་གཞན་ལས་ཆེ་བས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་རྩེ། རྒྱལ་བས་འོད་གསལ་གཉུག་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གདུལ་བྱ་ལ་སྟོན་པར་བཞེད་ན་རེ་ཞིག་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ལྷ་མིའི་ཐེག་པ་སོགས་ཆོས་ཕུང་མཐའ་ཡས་པ་གསུངས་པས་བསྟན༵་པ༵་ཐམས༵་ཅད་ཀྱི༵་འབྱུངས༵་ཁུངས༵། ལོ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་མདོ་རྒྱུད་མང་པོ་མི་ཤེས་ཀྱང་གསང་སྙིང་ལ་སྦྱང་པ་ཆེ་བས་མདོ་རྒྱུད་གཞན་སླ་མོ་བྱུང་གསུངས་པ་ལྟར། མདོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ལྟ་བུར་ཡོད་པས་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་འགྲེལ། རྒྱལ་བའི་ཞེ་ཕུག་སྟེ་བརྣག་ཆོས་སམ་གཅེས་ནོར་རོ། །མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱུད་འདིར་སྣང་སྲིད་དག་མཉམ་དང་། དབང་བཞི་པའི་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གསུངས། ཞལ་རྒྱུན་ལ། འདི་གྲུབ་མཐའ་འདི་མན་གྱི་ཡང་རྩེ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་འདིར་ལྷག་པའི་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་ངོས་ནས་ཐེག་རྩེ་ལའང་དེ་ལས་གཞན་སྟོན་ཏུ་མེད་པའི་ལྡོག་པ་ནས་སོ། །ཞེས་གསུངས། བསྡུས་དོན་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་དང་། ཕྱིའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཞེས་པའི་ཐད། རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ལས། ཕ་རྒྱུད་མ་ཧཱ་ཡོ་གར་སྣང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷ་དང་། མ་རྒྱུད་ཨ་ནུ་ཡོ་གར་སྟོང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོར་བྱེད་པར་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན་རྒྱུད་འདི་མ་ཧཱའི་ཕྱི་རྒྱུད་དུ་དང་། བསྡུས་དོན་དང་། རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་བཤད་པ་ལ་ངེས་པ་ཆེན་པོ་སྟེར། འདི་ལས་དཔག་ན་འདི་པའི་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་གཙོ་ཤོས་སུ་བཤད་དགོས་པས་རྒྱུ་ལུས་སྒྲུབ་ལུགས་དང་མ་འདྲ་རུང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བའི་སྐུ་ནི་སྒྲུབ་པར་ངེས་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟིན་བྲིས་ལས། རྩ་བཤད་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་དེ་ཉིད་རྩ་རྒྱུད་ལ་ལྟོས་པས་བཤད་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལ་ལྟོས་པས་རྩ་རྒྱུད་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་རྒྱུད་རྣམས་རྒྱན་བདུན་གྱིས་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་ཚུལ་ནི། མཚོན་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ལུགས་གསུམ་ལས། མདའ་ལྟར་རྩེ་མོ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བ་ཆེན་པོ་གཞི། སྙིང་པོ་མ་ནོར་བ་ལམ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་འབྲས་བུ་སྟེ་མཚན་གྱི་ནང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་འཆད་པ་མདའ་ལྟར་རྩེ་མོ་ནས་བཟུང་སྟེ་བཤད་པའོ། །མདུང་
Chinese
是一切之王，故为伟大。因其行路之迅速超越其他，故为一切乘之顶峰。诸佛若欲向所化众生宣说光明本净之实相，则暂且为尚未成为法器者宣说天人乘等无量法蕴，故为一切教法之源。如大译师仁波切所说，虽不精通众多经续，然因精勤于《秘密藏》，故其他经续易于通达。犹如遍及一切经续，故为一切圣教之总释。是诸佛之心髓，即珍爱之法或珍宝。弥庞仁波切说，此续宣说了显有与寂灭等同，以及四灌顶之义的智慧，故被称为一切续之王。口耳相传云：此为此宗以下之顶峰，或在此广为宣说超胜之无别真谛，故从所诠之义的角度而言，于胜乘亦无有可超胜之宣说。如是说。关于如摄义之续，以及外续心髓之处，仁波切之语云：父续玛哈瑜伽以显现方面之本尊，母续阿努瑜伽以空性方面之智慧为主而宣说，若与此相合，则此续为玛哈之外续，且对宣说为摄义与根本续生起极大之定解。由此推断，此续之空色身亦应宣说为智慧自显之坛城与幻化网之最主要者，故虽与因身之修法不同，然幻化网之身则应定认为可修。如是说。笔记中说：根本与解释二者不相违，彼后来的续相对于根本续而言是解释续，解释续相对于四部而言是根本续。一般而言，玛哈瑜伽之续以七种庄严来讲解。昔日之大德们之讲解方式是：结合比喻而有三种讲解方式，其中如箭一般从顶端开始讲解，即秘密大基，无谬之精华为道，实相之决定为果，即于名称之中将一切法归纳为基道果三者而讲解，是从顶端开始讲解，如箭一般。矛
English
It is the king of all, hence it is great. Because its speed of travel surpasses others, it is the pinnacle of all vehicles. If the Buddhas wish to reveal the reality of luminosity and primordial purity to those to be tamed, they temporarily teach limitless aggregates of Dharma such as the vehicles of gods and humans to those who have not yet become vessels, hence it is the source of all teachings. As the great translator Rinpoche said, although he is not proficient in many sutras and tantras, because he diligently studies the Guhyagarbha, other sutras and tantras become easy to understand. Like pervading all sutras and tantras, it is the general commentary of all Agamas. It is the heart essence of the Buddhas, that is, cherished Dharma or precious treasure. Mipham Rinpoche said that this tantra teaches the equality of appearance and existence, and the wisdom of the meaning of the four empowerments, so it is called the king of all tantras. Oral tradition says: This is the pinnacle below this doctrine, or here the unsurpassed truth of indivisibility is widely proclaimed, so from the perspective of the meaning of what is to be expressed, there is no other teaching that can surpass it even in the supreme vehicle. So it is said. Regarding tantras such as the condensed meaning, and the outer heart essence, Rinpoche's words say: Father tantra Mahayoga mainly teaches the deity of the appearance aspect, and mother tantra Anuyoga mainly teaches the wisdom of the emptiness aspect, if combined with this, then this tantra is the outer tantra of Mahayoga, and great certainty arises for the teaching as the condensed meaning and the root tantra. From this it can be inferred that the empty form body of this tantra should also be taught as the most important of the mandala of self-manifest wisdom and the net of illusion, so although it is different from the practice of the causal body, the body of the net of illusion should definitely be considered as something to be practiced. So it is said. The notes say: The root and the explanation are not contradictory, the later tantra is the explanatory tantra in relation to the root tantra, and the explanatory tantra is the root tantra in relation to the four sections. In general, the tantras of Mahayoga are explained with seven ornaments. The way of explanation of the ancient masters is: combined with metaphors, there are three ways of explanation, among which, explaining from the top like an arrow, that is, the great secret is the basis, the unerring essence is the path, the certainty of reality is the fruit, that is, in the name, all Dharmas are summarized into the three of basis, path and fruit and explained, it is explaining from the top like an arrow. Spear