Tibetan
པ། འོད་ཟེར་སྤྲོ་བ་རྣམས་སོ། །ཟིན་བྲིས་ལས། གང་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའམ་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་དང་། གང་གིས་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཐབས་ལམ་རིམ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཇི་ལྟར་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ཚུལ་ལྟ་བུའི་དེའི༵་ཁྱད༵་ཆོས༵་ལེགས༵་པར༵་ཤེས༵་ན༵་སོགས་ལ་སྦྱར། ཞེས་གསུངས། འཆིང་གྲོལ་མེད་པའི་གནས་ལུགས་སོགས་ཐད། ཞལ་རྒྱུན་དུ། སེམས་ཁོ་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ལན་ཅིག་སོགས་སྐབས། ཐེག་ཆེན་མདོ་ལས། སེམས་འདུལ་བ་ནི་བདེ་བ་འདྲེན། །སེམས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། །བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །གཞན་ལྟ་སུ་ཞིག་མགོན་ཏུ་གྱུར། །ཞེས་དང་། སེམས་དགེ་མི་དགེའི་དབང་གིས་ནི། །སེམས་དམྱལ་མཐོ་རིས་འཇིག་རྟེན་ན། །མཚོན་དང་རིན་ཆེན་ཤིང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། སེམས་སྤང་ནས་ནི་ལས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཡིད་བཞིན་མཛོད་ལས། སེམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་སེམས་ཀྱིས་ལས་ཀུན་བྱེད། །སེམས་ལ་སྣང་ཞིང་སེམས་ཀྱིས་བཏགས་པས་ན། །འཁྲུལ་བའི་སེམས་གདུལ་སླད་དུ་འབད་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྩ་བ་སེམས་ལ་ཐུག་པའི་སྒོ་ནས་ལས་བསགས། དེས་གནས་རིས་ཐ་དད་པའི་འཁོར་བ་དག་སྣང་བ་དང་། དད་པ་སོགས་ཡིད་དགེ་བའི་དབང་གིས་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་གསུངས། ཕྲ་བའི་སེམས་ཞེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་འདས་པས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ། མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པ་ཡང་རང་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང་། འོད་གསལ་ཞེས་པ། ཕར་ཐེག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བདག་འཛིན་གྱིས་དམིགས་ཚུལ་དག་པས་བདག་འཛིན་དང་དེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་དག་པས་ན་འོད་གསལ་ཞེས་ཟེར། འདིར་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཆགས་སྡང་རྨོངས་སོགས་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོར་གཏན་ནས་སྐྱེ་མི་སྲིད་པས་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་བར་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་བཟང་ངན་མེད་པས་ན་འོད་གསལ་ཞེས་བཏགས་པ་དང་། རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་པའང་། ལམ་སྒོམ་སྟོབས་ལྟ་བུའི་བདེ་ཆེན་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར་གདོད་ནས་ངོ་བོ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་ལྷན་སྐྱེས་དང་། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞི་སེམས་དང་ལྷན་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཀྱང་རང་ཉིད་སེམས་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ལ་སོགས་པའི༴ཞེས་
Chinese
པ། 光芒四射啊！ 笔记中说：对于以何为要点打击的，具有所知境的智慧，本自清净或成佛之理；以何打击的，二次第第瑜伽的方便道；如何打击之理等等，要善知其差别法等等。 如是说。 关于无缚解之本性等等方面。 口头传承中说：唯心是主要，一次等等场合。 大乘经中说：调伏心者引来安乐，调伏心者即是善妙，自己是自己的怙主，其他谁能成为怙主？ 如是说。 又说：心善与不善的力量，心在地狱、天堂、世间，如刀剑、珍宝、树木一般。 又入行论中也说：舍弃心则业也不存在。 又如意宝藏中说：心造作，心做一切业，显现于心，由心安立，为了调伏迷惑之心而努力。 如是说。 如同根本在于心一般，积累业，由此显现处境各异的轮回，以及由于信心等心善的力量，也出现趋向解脱的一面，因此说一切之中，心是主要的。 所谓的微细心，是超越八识聚的。 所谓的心之金刚，是指具有所表之义的七法，无离无合地安住于有情相续中，如是恒常安住，也是因为没有能摧毁它的对治之法。 如是说。 所谓的光明，在般若乘中，以空性为对境，以我执的对治方式清净，因此我执以及其根本的烦恼都清净，所以称为光明。 在这里，本初的智慧本身，根本不可能产生贪嗔痴等遮蔽的体性，因此从成佛到有情之间，刹那间也没有好坏，所以命名为光明。 所谓的自性俱生，并非像是以道、禅定力等所生的，具有大乐的体性，而是从初始就与大乐的体性一同出生的，所以是俱生。 一切心的基础与心一同安住，但自身并非从心所生的俱生等等。
English
Pa. The rays of light radiate forth! In the notes, it says: Regarding what is struck as the key point, the wisdom possessing the object of knowledge, which is primordially pure or the state of Buddhahood; what strikes as the key point, the path of skillful means, the yoga of the two stages; how to strike as the key point, etc., one should understand well its distinctive qualities, etc. Thus it is said. Regarding the state of being without bondage or liberation, etc. In the oral tradition, it is said: Mind alone is the main thing, in the context of once, etc. The Mahayana Sutra says: Subduing the mind brings happiness, subduing the mind is goodness. Oneself is one's own protector, who else can be a protector? Thus it is said. And: By the power of good and bad minds, the mind is in hell, heaven, and the world, like weapons, jewels, and trees. And in the Entering Path, it is also said: Abandoning the mind, there is no action. And in the Wish-Fulfilling Treasury, it says: The mind creates, the mind does all actions, it appears in the mind, and is established by the mind, so strive to tame the deluded mind. Thus it is said. Just as the root is in the mind, accumulate karma, and thereby the cycle of existence with different states appears, and due to the power of faith and other virtuous minds, the aspect of moving towards liberation also arises, therefore it is said that among all things, the mind is the main thing. The subtle mind is said to be beyond the eight aggregates. The mind's vajra is said to be the seven dharmas that represent the meaning, residing in the continuum of sentient beings without separation or union, and it remains constantly in that way because there is no antidote to destroy it. Thus it is said. Luminosity is said to be, in the Paramita vehicle, emptiness is the object, and the way of focusing on self-grasping is purified, so self-grasping and its root afflictions are purified, therefore it is called luminosity. Here, the innate wisdom itself can never give rise to obscuring qualities such as attachment, hatred, and delusion, so from Buddhahood to sentient beings, there is not even a moment of good or bad, so it is named luminosity. Self-existing co-emergence is not like being born with the nature of great bliss through the power of the path, meditation, etc., but from the beginning, it is born together with the nature of great bliss, so it is co-emergent. The basis of all minds dwells together with the mind, but it is not born from the mind itself, the co-emergent, etc.
Tibetan
པའི་སྐབས། གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡེ་གྲོལ་རིག་པ་སོགས་མཚན་མང་དུ་ཡོད་ལ། དང་པོའི་དོན་རྐྱེན་གྱིས་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་པ་མིན་པར་ཡིན་ལུགས་ལ་གཉུག་མ་ཟེར་བ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་དུ་རིག་པས་ན་རིག་པ་དང་སྤང་བྱས་གཏན་མ་བཅིངས་བས་ཡེ་གྲོལ་སོགས་སུ་བཏགས་པར་གསུངས། བཅིངས་གྲོལ་མེད་པའི༴ཞེས་པ། སེམས་རགས་པ་རྣམས་ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བཞིན་པའི་སྐབས་ནའང་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཅུང་ཟད་མ་སྦག་མ་བསླད་པར་བཞུགས་པས་ན་གང་གིས་མ་བཅིངས་བས་ན་ད་གྲོལ་ཡང་མི་དགོས་པས་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པ་སྟེ། བྱམས་པ་མགོན་པོས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བཞག་པར་བྱ་བའང་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །ཡེ་ཤེས་རང་གི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད། ཅེས་པའི་ཐད། ཞལ་རྒྱུན་དུ། རིག་པ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་བྱ་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པར་མངོན་སུམ་གཟིགས་པས་ན་རང་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་པའི་ཐད། རྒྱུད་འདི་ནས་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མས་གཏན་མ་གོས་པ་དང་། གསལ་བ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པས་བྱང་ཆུབ་དང་། ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་སེམས་ཞེས་བརྗོད་ལ། ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་ཉིད། བྱང་ཆུབ་མིན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཙམ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། ། བདེན་པ་གཉིས་ལ་སྤྱིར་འཇོག་ཚུལ་མང་ཡང་། ཞེས་པ། བྱེ་མདོ་དང་དབུ་སེམས་ཕྱི་རྒྱུད་རྣམས་སོ། །བདེ་གཤེགས་ཟུར་ཆུང་བས། ཆོས་རྣམས་སོགས་ཐད། ཆོ་འཕྲུལ་ཆུ་ཆབ་རོམ་ལྟ་བུ་ལ་གོ་དགོས། གནས་ཚུལ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཡང་སྣང་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་བ་ཆབ་རོམ་ཆུ་མིན་ཡང་གཤིས་ཆུ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་གསུངས། འདིར་བསྟན་གཉུག་སེམས་དོན་གཅིག་པས་དགོངས་གཞིར་མ་ཟད་བརྗོད་བྱ་ཡང་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བཞེད་ལ། ཞེས་པ་ནི། ཡིད་བཞིན་མཛོད་འགྲེལ་པདྨ་དཀར་པོའི་རིམ་ཁང་བཅོ་བརྒྱད་པར། དོན་འདི་མདོ་སྡེའི་ཡང་བཀའ་ཐ་མ་དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཙོ་བོར་གསུངས་པ་ལ། རྒྱུད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ཡིན་པས། འདིར་དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུད་བླ་མའི་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཤད་པ་ལས། གཉུག་མའི་འོད་གསལ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་ངེས་དོན། རྒྱུད་བླ་མ་དང་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་བཞིན་ཏུ་བཤད་པ་ནི། ས་འོག་གཏེར་དང་བུམ་ནང་མར་མེ་དང་། །པད་
Chinese
之时。本觉智慧和，本解觉性等名称很多。不是最初的因缘所改造，而是本来如此，所以叫做本初，一切法都自显为觉性，所以是觉性，因为没有断除，没有永远系缚，所以称为本解等等。无缚解脱之义是说，从粗大的心识中，即使生起烦恼痛苦的自性时，光明智慧的自性也丝毫没有沾染，没有混杂而安住，因此没有被任何事物束缚，所以现在也不需要解脱，所以是无缚解脱。如慈氏怙主所说：“此中无有任何需要去除，亦无任何需要安立。”就是这样。智慧自性的空性方面，口诀中说：觉性一旦现前，法界便会自然而然地显现，没有能见所见的戏论，所以称为自证觉性。菩提心方面，从这部续部所开示的智慧，永远不会被垢染所沾污，而且光明安住在法身和智慧的自性中，所以称为菩提，体性是智慧，所以称为心。世俗菩提心，不是菩提，只是想要成佛而已。关于二谛，一般安立的方式有很多。比如，毗婆沙宗、经部宗、唯识宗、中观宗、外续部等等。薄伽梵善逝说：关于法等，应该理解为如幻术、水、冰雹一般。虽然实相是智慧，但显现却是颠倒的，如同冰雹不是水，但本质却是水一样。这里所说的本觉心识意义相同，所以不仅是观点，所诠释的也是这个。这是说，在《如意宝藏论》的注释《白莲花次第楼阁》第十八品中说：这个意义主要在经部的最后教言，即究竟真实的法类中宣说。因为是续部的正行，所以在这里认识它的自性，就像在《宝性论》的涅槃和《大幻化网》等处所说的那样。本初光明自性是众生相续中本有的决定性意义，就像《宝性论》和《法界赞》中所说的那样，如同地下的伏藏和瓶中的灯，以及
English
At the time of. Primordial wisdom and, Primordial liberation rigpa, etc., have many names. It is not transformed by the initial event, but is the way it is, so it is called primordial, and all dharmas appear as rigpa, so it is rigpa, because it is not abandoned and not permanently bound, it is called primordial liberation, etc. The meaning of no bondage and liberation is that, from the coarse minds, even when the nature of suffering arises, the nature of the clear light wisdom is not tainted or mixed at all, so it is not bound by anything, so there is no need to liberate now, so it is no bondage and liberation. As Maitreya Gonpo said: "There is nothing to be removed here. There is nothing to be placed either." That's how it is. Regarding the emptiness of the nature of wisdom itself, it is said in the oral tradition: Once rigpa manifests, the dharmadhatu will naturally appear, without the proliferation of seer and seen, so it is called self-cognizant rigpa. Regarding Bodhicitta, the wisdom taught in this tantra is never tainted by the stains of obscurations, and the luminosity abides in the nature of the Dharmakaya and wisdom, so it is called Bodhi, and its essence is wisdom, so it is called mind. Conventional Bodhicitta is not Bodhi, but only wants to become a Buddha. Regarding the two truths, there are many ways to generally establish them. For example, Vaibhashika, Sautrantika, Cittamatra, Madhyamaka, outer tantras, etc. Bhagavan Sugata said: Regarding dharmas, etc., one should understand them as like illusions, water, and hailstones. Although the reality is wisdom, the appearance is inverted, just as hail is not water, but its essence is water. The primordial mind mentioned here has the same meaning, so it is not only the view, but also what is being explained. This is to say that in the eighteenth chapter of the commentary on the Wish-Fulfilling Treasury, The White Lotus Gradual Mansion, it says: This meaning is mainly taught in the last teaching of the sutras, which is the category of definitive truth dharmas. Because it is the main practice of the tantra, understanding its nature here is like what is said in the Nirvana of the Uttaratantra and the Great Illusion, etc. The definitive meaning that the primordial clear light nature is inherent in the minds of sentient beings is like what is said in the Uttaratantra and the Dharmadhatu Praise, like a hidden treasure underground and a lamp in a vase, and