Tibetan
ཀྱི་ཚིག་རེ་རེ་ནས་སྦྱར་བ་མེད། ཕྱི་མ་ལ་ཡོད་དེའི་རྫོགས་རིམ་སྟོན་པ་ལ་དཔལ་རིམ་པ་ལྔ་པ་སྟེ། འདི་ལ་གསང་འདུས་འཕགས་ལུགས་གསུངས། གསུང་རྒྱུན་ལས། དབང་གི་ལམ་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲ་བས་ཞེས་པ་གསུང་རྒྱུན་ལས། གསར་རྙིང་གཉིས་ཀས་བུམ་དབང་ཚོགས་ལམ་དུ་འཇོག་ཚུལ་འདྲ་ཡང་། གསར་ཕྱོགས་ནས་གསང་དབང་སྦྱོར་ལམ། ཤེར་དབང་མཐོང་ལམ། ཚིག་དབང་སྒོམ་ལམ་དུ་འཇོག །འདིར་ནི་གསང་ཤེར་གཉིས་ཀ་སྦྱོར་ལམ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་དུ་འཇོག་པའོ། །དབང་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་དོགས་གཅོད་ཅེས་པ་གྲོལ་ཐིག་ལྟར། དབང་ཕྱི་མ་གཉིས་མཐོང་ལམ་ཕན་ཆོད་ནས་འཇོག་པ་ཁམས་ལུགས་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་ལམ་ནས་འཇོག་པ་ཟུར་ལུགས་སོ། ཞེས་གསུངས། ཞལ་རྒྱུན་ལ། བདག་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ལམ་རྩ་ཐིག་རླུང་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ལམ་གསང་དབང་གི་ལམ་དང་། གཞན་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡས་བབས་ཀྱི་ལམ་དང་། མས་བརྟན་དབྱེར་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དབང་གི་ལམ་དུ་བཞག་པས། གསང་དབང་གི་ལམ་འདི་ལྟར་ན་ཁྱབ་ཆེ་བས་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅེས་གསུངས། ༈ ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་ཡོན་ཏན་མཛོད་ཀྱི་རང་འགྲེལ་ལས། ས་བཅུའི་མཐར་སྔགས་ལ་འཇུག་པར་གསུངས་པའི་དོན། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི། ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་དང་བརྒྱད། རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་དང་པོ་གསུམ་དང་བཅུ་གཅིག་གི་བར་ལ་གདུལ་བྱ་དྲང་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཏགས་པ་ཡིན་པས། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་བཞི་པ་ནས་འཇུག་པར། མཚན་བརྗོད་ཀྱི་ལུང་གིས་བསྒྲུབས་ཏེ་གསུངས། དེ་བཞིན་ཏུ་མཁན་པོ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཡོན་མཛོད་འགྲེལ་བ་ལས་ལུང་རིགས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབས་ཡོད་ལ། ཁྱད་པར་སྤྱོད་བསྡུས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་དང་། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབས་པས་དང་པོ་ནི། གང་ཚེ་ཐ་མའི་དྲོད་གྱུར་ནས། །བཟོད་པ་ཆོས་མཆོག་བར་དུ་ནི། །རབ་འབྲིང་སྦྱོར་བ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་བཅུ་གསུམ་པའོ། །ཞེས་སོགས་དང་། རིགས་པ་ཡང་སོ་སྐྱེས་འཆིང་བ་ཀུན་ལྡན་གྱི་རྒྱུད་ལ་སྔགས་ལམ་སྐྱེ་ན། འཕགས་པ་ས་ཐོབ་པའི་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་ཞེས་བཤད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། དེར་མ་ཟད་ཕྱི་འགྱུར་ཆོས་སྐད་ནང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དག་ཀྱང་སོ་སྐྱེའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། འཕགས་ས་མཐོན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་སྟོབས་ནུས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་གནམ་ས་ལྟ་བུར་ཁྱད་ཞུགས་པ་ལ་དོད་ཐུབ་བྱེད་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་ཞེས་ནང་ཕན་ཚུན་དགག་པ་སོགས་རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་སྒོ་ནས་བཀག་སྟེ་འཕགས་ལམ་ནས་སྔགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་བར་གསུངས་སོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡང་། ཐུན་མོང་གི་འདོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཚུལ་ལ་སྦྱར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡིས། །གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་ཀྱང་། །སོགས་དྲངས། ཐུན་མིན་ཐེག་ཆེན་མདོ་ལྟར་ན། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་དེ། །བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་རྒྱལ་བ་ཉིད། །སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གྲངས་མེད་མང་པོའི་གོང་ནས་སངས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དང་། མི་ཕམ་ཆོས་རྗེས་ཡང་འཕགས་ལམ་ནས་སྔགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་བརྙེས་པར་གསུངས་པ་སོགས་བསྒྲིགས་ནས། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་རང་ལུགས་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གཟུར་གནས་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་ཞུའོ། ། ཨེ༵་མ༵་ཧོ༵་ཡེ༵་ནས༵་གསང༵་བའི༵་ཆོས༵། །སོགས༴ཞེས་པའི་དོན་ནི། མ་རྟོགས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་སྐྱོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཨེ༵་མ༵་ཧོ༵་ཞེས་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཀྱང་། དེའི་དོན་ལ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་མ་རྟོགས་པས་ཡེ༵་ནས༵་གསང༵་བའི༵་ཆོས༵་སོ། །དེ་ཉིད་སྣ༵་ཚོགས༵་སུ་སྣང༵་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་གནས་ལ༵་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པས་བསླད་ནས་རང་གི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་ནི་རང༵་བཞིན༵་གྱིས་གསང༵་བའོ། །གནས་ལུགས་དེ་ཡང་ཡུལ་སེམས་དང་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ངོ༵་བོ༵་ཉིད༵་ཀྱིས༵་གྲོལ་ཏེ་ཡུལ་དུ་བྱར་མེད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པས་དེ་ལྟར་བལྟ་བ་ནི་རབ༵་ཏུ༵་གསང༵་བའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་ལས་གཞན༵་ཞིག་གུད་དུ༵་ཡོད་པ་མིན༵་ཀྱང་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པས་བསྒྲིབས་ཏེ༵་རང་ལ་གནས་པ་གཞན་ལས་འཚོལ་བ་ནི་ཤིན༵་ཏུ༵་གསང༵་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་གསང་བ་བཞིས་ཆོད་ནས་མ་རྟོགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་བར་རིགས་ཞེས་ཞུས་པའོ། །ཞེས་གསུངས། ཡང་ཟིན་བྲིས་ལས། གཉུག་མའི་སྟེང་ན་འབྲས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་རྫོགས་སུ་གནས་པ་ངོ་མ་ཤེས་པ་ཡེ༵་གསང༵་། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཀུན་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ལས་མི་གཞན་ཀྱང་གློ་བུར་འཁྲུལ་རྟོག་གི་དབང་གིས་དེ་འདྲའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པ་རང་༵བཞིན༵་གསང༵་བ༵། སྣང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་གཉིས་ཆོས་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ཡང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་རབ༵་གསང༵་། ཆོས་རྣམས་སེམས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་གཞན་དུ་འཚོལ་བ་ཤིན༵་ཏུ༵་གསང་༵བའོ༵། །སྨིན་མ་གཡོ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྤྱན་འགྱུར་བ། ཕྱག་རྐྱོང་བ། སྐུའི་གཟེངས་བསྟོད་
Chinese
没有逐字逐句地附加。后者有，为了展示其圆满次第，是吉祥五次第。这被称为密集金刚圣者派。口耳相传中说，由于安立灌顶之道的方式不同。新旧两派安立瓶灌顶为积聚道的方式相同。但新派将密灌顶安立为加行道，慧灌顶为见道，语灌顶为修道。此处是将密灌顶和慧灌顶都从加行道直至究竟之间安立。对于后两个灌顶的决断，如《解脱线》所说，后两个灌顶安立在见道之前是康派的观点。从加行道安立是祖派的观点。这样说。口头传承中说，自身加持之道，是根脉、明点、气融入要点的密灌顶之道；依靠他身，是上降之道；下固无别大乐的灌顶之道。这样安立，密灌顶之道这样看来，因为范围广大所以有差别，这样说。 ༈ 全知无畏洲的《功德藏》的自释中说，十地终结时进入密咒的意义是，四念住，四正断和八正道，神通足最初三个和十一个之间，为了调伏所化，安立为极喜地等十一个地。因此，密咒乘从第四神通足开始进入，以名称赞颂的教证成立而说。同样，堪布功德海的《功德藏》释中，也以众多教理成立。特别是依靠《行集略》的解释和《现观庄严》等成立，最初是：何时最后的热相转为，忍位到世第一法之间，上中加行十二，极喜地是第十三。等等。道理也是，如果凡夫具有一切束缚的相续中产生密咒道，如果说圣者获得地的相续中不产生，那就太过分了。不仅如此，那些说外在改变的法和内在一致的人，凡夫瑜伽士和圣者高地的瑜伽士，力量大小的差别如同天地般存在，如果说能够抵挡，那就太过分了，像这样内部互相遮破等众多方式遮破，圣道中
English
It is not attached word by word. The latter has, in order to show its completion stage, is the auspicious five stages. This is called the Guhyasamaja Arya school. It is said in the oral tradition that because the way of establishing the empowerment path is different. Both the new and old schools have the same way of establishing the vase empowerment as the accumulation path. But the new school establishes the secret empowerment as the application path, the wisdom empowerment as the seeing path, and the word empowerment as the meditation path. Here, both the secret and wisdom empowerments are established from the application path to the end of the continuum. Regarding the determination of the latter two empowerments, as the "Line of Liberation" says, the Khampa school's view is that the latter two empowerments are established before the seeing path. Establishing from the application path is the Zur school's view. It is said like that. It is said in the oral tradition that the path of self-blessing is the path of secret empowerment where the root, bindu, and air are integrated into the key points; relying on the body of others is the path of upward descent; the empowerment path of great bliss where the lower stability is inseparable. Established in this way, the secret empowerment path seems to be more extensive and therefore different, it is said like that. ༈ In the self-explanation of Kunkhyen Jigme Lingpa's "Treasury of Qualities," the meaning of entering mantra at the end of the ten bhumis is that the four mindfulnesses, the four right abandonments and eightfold path, the first three and eleven of the miraculous feet, in order to tame the trainable, are established as the eleven bhumis such as the Extremely Joyful. Therefore, the mantra vehicle enters from the fourth miraculous foot, and it is said that it is established by the scriptural authority of the Praise of Names. Similarly, in the explanation of Khenpo Yonten Gyatso's "Treasury of Qualities," it is established by many reasonings. In particular, it is established by relying on the explanation of the "Compendium of Conduct" and the "Manifest Enlightenment of Vairocana," etc. The first is: When the last heat turns into, between the forbearance and the highest dharma, the upper and middle application are twelve, the Extremely Joyful is the thirteenth. And so on. The reason is also that if the mantra path arises in the continuum of an ordinary person with all bonds, it is too extreme to say that it does not arise in the continuum of a noble one who has attained the bhumi. Moreover, those who say that the externally changed dharma is consistent internally, the difference in the power of the ordinary yogi and the yogi of the high noble bhumi is like heaven and earth, if it is said that they can resist, it is too extreme, like this, internally refuting each other in many ways, in the noble path
Chinese
的智慧才得以顯現，如是說。全知法王（ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་）也結合共同所欲的成佛方式說道：「為何釋迦牟尼（ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་）積累了無數三大阿僧祇劫的資糧？」等等。按照非共同的大乘經典，在《父子相見經》中說：「偉大的英雄具備巧妙的方法，在數百萬億劫之前就已成佛。」等等，從這些方面說明了在無數劫之前就已成佛。米龐法王（མི་ཕམ་ཆོས་རྗེས་）也結合了從聖道中獲得咒語智慧的觀點，共同和非共同的區別，請秉持自宗的具德賢者們仔細研究。ཨེ༵་མ༵་ཧོ༵་ཡེ༵་ནས༵་གསང༵་བའི༵་ཆོས༵། 等等的含義是：對於未能覺悟的眾生，以悲憫之心說「ཨེ༵་མ༵་ཧོ༵་」，意為在自性二元對立的法性中，具備廣大果位的功德，一切自然成就，然而從一開始就未能覺悟其含義，所以說是「ཡེ༵་ནས༵་གསང༵་བའི༵་ཆོས༵་」（梵文：adbhuta dharma，奇哉之法）。這一切顯現為「སྣ༵་ཚོགས༵་སུ་སྣང༵་བའི་ཆོས་」的諸法，也因顛倒錯亂的知見，玷污了果報無盡的莊嚴輪迴之境，未能覺悟自己的本性，所以說是「རང༵་བཞིན༵་གྱིས་གསང༵་བའོ། 」（梵文：svabhāva guhya，自性秘密）。這種本來面目，也從對境、心識、因果等等二元對立的諸法中，「ངོ༵་བོ༵་ཉིད༵་ཀྱིས༵་གྲོལ་」（梵文：vastu-svabhāvena mukta，本性實有解脫），雖然在對境中無所作為，但因未能覺悟而如此看待，所以說是「རབ༵་ཏུ༵་གསང༵་བའོ། 」（梵文：paramārtha guhya，勝義秘密）。這也不是在心性之外，另外存在「གཞན༵་ཞིག་གུད་དུ༵་ཡོད་པ་མིན༵་」，而是被二障及其習氣所遮蔽，本自存在卻向外尋求，所以說是「ཤིན༵་ཏུ༵་གསང༵་བ་སྟེ༵」，像這樣以四種秘密來斷定，才能攝受未能覺悟的所化眾生，如是說。又在筆記中說：在原本的基礎上，一切果法本自圓滿，卻未能認識到，這是「ཡེ༵་གསང༵་」（梵文：ādi guhya，原始秘密）。顯現為多種多樣的諸法，本來就是智慧的自顯，除此之外沒有其他，卻因突如其來的錯覺妄念，未能認識到這樣的自性，這是「རང༵་བཞིན༵་གསང༵་བ༵」（梵文：svabhāva guhya，自性秘密）。這一切顯現遠離一切二元對立，卻未能覺悟到這一點，這是「རབ༵་གསང༵་」（梵文：parama guhya，殊勝秘密）。諸法並非在心性之外，卻因錯覺而向外尋求，這是「ཤིན༵་ཏུ༵་གསང་༵བའོ༵」（梵文：ati guhya，極秘密）。眉毛的轉動等等所表現的眼神變化，手的伸展，身體的讚頌
English
The wisdom of that is said to be manifested. Kunchen Chokyi Gyalpo also, combining the common desired way of attaining Buddhahood, said, "Why did Shakyamuni accumulate merit for three countless eons?" etc. According to the uncommon Mahayana sutras, in the Sutra of Meeting Father and Son, it is said, "The great hero with skillful means, the Victorious One, was enlightened hundreds of millions of eons ago," etc., explaining that he attained Buddhahood long before countless eons. Mipham Rinpoche also combined the view of attaining the wisdom of mantra from the noble path, the difference between common and uncommon, and requested the virtuous and impartial individuals who uphold their own tradition to examine it carefully. The meaning of "Emaho Ye Ne Sangwai Cho," etc., is: For beings who have not realized, with a sense of sorrow, "Emaho," meaning that in the Dharma nature of non-duality, all the qualities of great fruition are spontaneously accomplished, but because they have not realized its meaning from the beginning, it is "Ye Ne Sangwai Cho" (Sanskrit: adbhuta dharma, wondrous Dharma). All the phenomena that appear as "Natsok Su Nangwai Cho" are also defiled by inverted knowledge in the realm of the inexhaustible ornament wheel of fruition, and because they have not realized their own nature, it is "Rangzhin gyi Sangwa" (Sanskrit: svabhāva guhya, self-nature secret). That state of being is also "Ngowo Nyid Kyi Drol" (Sanskrit: vastu-svabhāvena mukta, liberated by the very nature of reality) from all dualistic phenomena such as objects, mind, cause, and effect, and although there is nothing to be done in the object, seeing it as such because of non-realization is "Rabtu Sangwa" (Sanskrit: paramārtha guhya, ultimate secret). It is not that there is something else separate from the nature of mind, but because it is obscured by the two obscurations and their habitual tendencies, and seeking what is inherent in oneself from others is "Shintu Sangwa," and it is said that by deciding with these four secrets, those who are to be tamed but have not realized can be taken care of. Again, in the notes, it is said: On the original basis, all the fruition phenomena are inherently complete, but not knowing this is "Ye Sang" (Sanskrit: ādi guhya, primordial secret). All the phenomena that appear in various ways are the self-manifestation of wisdom, and there is nothing else, but because of sudden delusion and conceptualization, not knowing such a nature is "Rangzhin Sangwa" (Sanskrit: svabhāva guhya, self-nature secret). All those appearances are free from all dualistic extremes, but not realizing this is "Rab Sang" (Sanskrit: parama guhya, supreme secret). Although phenomena are not other than the nature of mind, seeking them elsewhere because of delusion is "Shintu Sangwa" (Sanskrit: ati guhya, exceedingly secret). The change of expression in the eyes by moving the eyebrows, etc., the extension of the hand, the praise of the body.