Tibetan
ན་གནས་སོ། །དེའང་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་ཉུང་འབྲུ་ཙམ་ལ་སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་དུ་བཞུགས་སོ། །འོད་དང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །ལམ་ནི་སྙིང་ནས་མིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་རྩ་ཀ་ཏི་ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ཅན་ཏེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོར་འབྲེལ་བའི་རྩ། །དཀར་འཇམ་ཁོག་པ་སྟོང་པ་ནི། །ཐིག་ལེ་ཁྲག་གིས་མ་གོས་པ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་ནས་རྒྱུ། །ཞེས་སོ། །འབྲེལ་ལུགས་ནི། སྙིང་གའི་རྩེ་ནས་སྒལ་ཚིགས་འདབས་མ་ལ་འཁྲི ལ་ཏེ། མགྲིན་པའི་རྩེའུ་ཆུང་གཡས་གཡོན་གྱི་འདབ་ནས་རྣ་བ་གཉིས་ལ་འཁྲིལ་ཏེ་ཀླད་པ་ནས་མིག་གི་ཨ་འབྲས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ལ་ཟུག་ནས་གནས་པ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། ལམ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་ནི། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་ལྟར་གསལ་ལ་དྭངས་པའོ། །དཔེར་ན་ཉའི་མིག་བཞིན་ཏུ་འོད་ཟེར་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་དང་རིག་པ་འབྲེལ་བའི་རྩ་ནི། སྙིང་གའི་རྩེ་མོ་ནས་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་ཙམ་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་འདབས་ནས་ཡར་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་ལམ་བྱུང་ནས་མགོ་ཡི་ནང་ན་ཡར་འཇུག་སྟེ་རྩ་དེའང་རྩེའུ་ཆུང་གཡས་གཡོན་ནས་ཀླད་པ་འབྲེལ་ལོ། །དེའང་རྣ་བའི་གཡས་གཡོན་ནས་ཐོན་ནས་མིག་ཏུ་འབྲེལ་ལོ། །དེས་ན་མིག་ནམ་མཁའ་ལ་ལྡོག་རྩ་གཅུན་ནས་བལྟས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བས་གང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །སྒོ་གང་ནས་འཆར་བ་ནི་མིག་གཉིས་ནས་འཆར་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱང་ཞག་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ནི། །ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་རུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །མིག་གི་རྩའི་རྩ་བ་ནི། ལྟེ་བ་དང་སྙིང་གར་འབྲེལ་ལོ། །སྙིང་ག་ནས་མགྲིན་པར་འབྲེལ་ལོ། །མགྲིན་པ་ནས་དུང་ཁང་དུ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་རྩ་འདབ་བཞིར་གྱེས་པའི་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འཆར་བར་བྱེད་པའི་རྩ་འདབ་ག ཅིག་ལས་རྩེ་མོ་ལྔར་གྱེས་ཏེ། སྒོ་ལྔ་སོ་སོའི་རྟེན་བྱེད་པ་ལས་སྐྱོན་ཡོན་དབང་པོ་དྭངས་བྱེད་ཀྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ཆེ་ལ་རྩ་བ་ཕྲ་བ། བ་མེན་གྱི་རྭ་ལྟ་བུའི་ཡལ་ག་གཉིས། མིག་གི་ཨ་འབྲས་ཀྱི་དྭངས་མ་གཉིས་ལ་ཟུག་ནས་དཀར་ནག་ཕྱེད་མ་ཆུའི་རང་བཞིན་དྭངས་ལ་གསལ་བ་བྱུང་བས། རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐིག་ལེ་སྟོང་བའི་སྒྲོན་མ་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུར་འཆར་རོ། །དེའི་གདངས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་ཡི་གེ་ན་རོ་ལྟ་བུར་འཆར་རོ། །དེའི་རྩལ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ཤེས་པའི་རྩལ་དུ་མར་འཆར་རོ། །དེ་ཡང་ཤེལ་སྦུག་ཅན་ནི་འོད་རྩ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་དྭངས་བྱེད་ནི་མིག་གི་དབང་རྟེན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའི་རྩ་ཡིན་ནོ
Chinese
那安住于何处呢？ 也是，忿怒尊的身躯如少许芥子般大小，安住在双眼正前方。安住于光和光芒的形态中。如是说。 道路是从心到眼相连的脉，是水晶管状的。如《金鬘论》中所说： “与珍宝海相连的脉，洁白柔软内部空，未被明点血所染，大智慧即由此流。” 如是说。 相连的方式是：从心间的顶端缠绕在脊椎骨的旁边，从喉咙左右两侧的小脉缠绕在双耳上，从大脑刺入双眼的水晶体中而安住。如前所说： “从那道路生出的光芒，如镜子中心般明亮清澈。譬如鱼眼般显现为光芒。与此相连的明觉之脉，从心间的顶端如白色的丝线般，在脊椎骨的旁边向上延伸。之后，道路产生，从头部内部向上进入，那脉也从小脉的左右两侧与大脑相连。而且从耳朵的左右两侧出来，与眼睛相连。因此，眼睛若向上翻转，收摄诸脉而观视，就会充满智慧的显现。”如是说。 从哪个门显现呢？是从双眼显现。如《摧毁金刚论》中所说：“远射水灯（རྒྱང་ཞག་ཆུའི་སྒྲོན་མ་），被说为智慧显现之门。”如是说。 眼脉的根是与脐和心相连。从心到喉咙相连。从喉咙到海螺室，向右旋转的四瓣脉，是使诸根显现于对境的脉瓣。其中一瓣分出五个顶端，作为五个根各自的所依。其中名为“清净根之功过”的脉，对于卡切（ཁ་ཆེ་，克什米尔）来说，根很细，有两个像巴门（བ་མེན་）羊角一样的分支，刺入双眼水晶体的清净部分，从而产生清澈明亮的水的自性，因此称为“远射水灯”。依靠它，空点灯如孔雀羽毛般显现。它的光彩，清净虚空的灯，如文字“那若”（ན་རོ་）般显现。它的力量，自生智慧的灯，如智慧的力量般显现。 此外，水晶管状的是光脉，而清净诸根的是如眼根所依的红花般的脉。
English
Where does it abide? Also, the body of the wrathful deity is as small as a mustard seed, residing right in front of the eyes. It abides in the form of light and rays. Thus it is said. The path is the channel connecting from the heart to the eye, like a crystal tube. As it says in the Golden Garland: "The channel connected to the ocean of jewels, white and smooth, empty inside, unstained by bindu blood, great wisdom flows from there." Thus it is said. The way of connection is: from the tip of the heart, it winds around the side of the spine, from the small channels on the left and right sides of the throat, it winds around the two ears, from the brain it pierces into the two watery lenses of the eyes and abides. As it says in the former: "The rays of light that arise from that path are clear and pure like the center of a mirror. For example, it appears as rays of light like the eyes of a fish. The channel that connects to that awareness is like a white silk thread from the tip of the heart, extending upwards from the side of the spine. Then, the path arises and enters upwards into the head, and that channel also connects to the brain from the left and right sides of the small channels. Moreover, it emerges from the left and right sides of the ears and connects to the eyes. Therefore, when the eyes are turned upwards, restraining the channels and gazing, it will be filled with the appearance of wisdom." Thus it is said. From which gate does it appear? It appears from the two eyes. As it says in the Blazing Thunderbolt: "The far-reaching water lamp is shown as the gate through which wisdom appears." Thus it is said. The root of the eye channel is connected to the navel and the heart. From the heart it is connected to the throat. From the throat to the conch shell chamber, the four-petaled channel that spirals to the right, is the channel petal that causes the senses to appear to objects. From one of these petals, five tips branch out, serving as the support for each of the five gates. Among them, the channel called "purifying the virtues and faults of the senses," for the Kashmiri people, the root is thin, with two branches like the horns of a Bamen sheep, piercing into the pure part of the two lenses of the eyes, thus producing the clear and bright nature of water, therefore it is called "far-reaching water lamp." Relying on it, the empty bindu lamp appears like the plumage of a peacock. Its radiance, the lamp of pure space, appears like the letter "naro." Its power, the lamp of self-born wisdom, appears as the power of knowledge. Furthermore, the crystal tube is the light channel, while the purifier of the senses is the channel like the saffron flower, the support of the eye sense.
Tibetan
། །མིག་གི་ནང་རིག་པ་དངོས་ཕྱིར་ལྟ་བ་དང་ཕྱི་སྣང་བ་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ནང་དུ་ལྟ་བའི་བར་གྱི་སྒོ་མེ་ཤེལ་དྲི་མ་མེད་པས་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ནང་གི་འོད་གདངས་ཕྱིར་གསལ་བ་ལྟར། ཕྱིའི་གཟུགས་བརྙན་ནང་དུ་ཤར་བ་གཉིས་མི་སྒྲིབ་པར་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་དངོས་ཀྱི་གདངས་འཆར་བ་རྩ་སྒོ་བཞི་སྟེ། མིག་གཉིས་འོད་སྣང་དངོས་སུ་འཆར་བ་དང་། སྙིང་ནས་དབུ་མའི་དབུས་སུ་སྙིང་པོ་འོད་གསལ་གྱི་རྩ་ལས་དུང་ཁང་གི་ཁྲོ་བོ་དང་། དེའི་གདངས་རྩ་རྣམས་གྱི་ཐིག་ལེ་དང་། དབུ་མའི་འོད་རྩ་ལས་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་ཀྱི་འོད་གསལ་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་དང་། སྤྱི་བོ་ནས་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་ཚངས་བུག་ལ་འཆར་ཏེ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལྔ་བརྩེགས་སམ་དགུ་བརྩེགས་སུ་འཆར་བའི་རྟེན་ཅན་འཕོ་བའི་རྩ་སྒོ་དམ་པ་དེ་དང་། སྙིང་ནས་གློ་བར་རིག་གདངས་སེམས་སུ་འཆར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མིག་གཉིས་དབུ་མའི་འོད་རྩ་གློ་བའི་གདངས་རྩ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ལམ་ནི་རྩ་བཞི་འགྱུ་བྱེད་རླུང་། །འཆར་བྱེད་སྒོ་ནི་མིག་སོགས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཕལ་གྱིས་མིག་རྩ་གཉིས་ལམ་དུ་ངོས་བཟུང་བ་ནི། རྒྱ་ཆུང་བས་མ་གོ་བར་ཟད་དོ། །གདངས་བཞི་འཆར་བའི་རྩ་བཞི་ངོས་བཟུང་ལ། ཉམས་ལེན་གྱི་ཚེ་མིག་ནས་རིག་པ་ཐོན་ཅིང་དེའང་མིག་གཉིས་ནས་རིག་པའི་རང་བཞིན་འོད་གདངས་འཆར་ལ། དབུ་མའི་འོད་རྩ་ལས་ངོ་བོ་སྟོང་གདངས་འཆར་ཞིང་། གློ་བའི་རྩ་ལས་ཐུགས་རྗེ་རིག་གདངས་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གང་ན་འཆར་ན་ཕྱིའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལ། ནང་གི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་འོད་ལྔར་སྣང་བའི་ནང་དུ་འཆར་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དབྱིངས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྟེ། །ཕྱི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་བྲལ་ལ། །ནང་དབྱིངས་སྒྲོན་མ་དག་ཏུའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། ཀུན་ལ་ཡོད་པའི་མེ་ལོང་འོད་པོ་ཆེ། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་དྭངས་པ་དེར། །གང་བསྟན་གཟུགས་བརྙན་དེ་བཞིན་འོང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྣམ་དག་སྟོང་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་མ་འདྲེས་ཚོམ་བུ་ལྔ། །མ་བསྐྱེད་རྫོགས་པའི་ཚོམ་བུ་རང་ལ་གནས། །ཞེས་པ་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། འཛིན་ཆགས་མེད་པའི་རང་སྣང་ནམ་མཁའ་ལ། །ཞེ་འདོད་མེད་པའི་སྒྲོན་མ་རྣམ་གཉིས་གསལ། །སྤང་ཐོབ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་མཐོང་། །ཕྱོགས་དང་འདྲ་བའི་འོད་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་འཛིན། །བདག་དང་བྲལ་བ་སྒྱུ་མའི་སྐུ་ལྔར་སྣང་། །ཞེས་སོ། །
Chinese
眼睛的内识向外看，以及外显的色法诸相向内看之间的门，就像无垢的明镜所隔断一样，如同内在的光芒向外显现。外面的影像在内显现，为了能清楚地看到二者互不遮蔽。真实觉性的光芒显现的脉门有四个：双眼显现真实的光明，从心间到中脉的中央，从心髓光明脉中显现海螺室的忿怒尊，以及其光脉诸脉的明点，从中脉的光脉中显现四轮中央的光明大明点，从顶门显现无分别的梵穴，显现达到极限的五重或九重明点的具有所依的迁识脉门，以及从心间到肺部，觉性光芒显现为心识。如此，双眼、中脉的光脉、肺部的光脉等。如《牟帝璎珞》中所说：“道乃四脉动摇风，显现之门眼等是。”世俗认为双眼脉是道，这是因为见识狭隘而不理解。确定显现四种光芒的四脉，在修持时，从眼中生起觉性，并且从双眼中显现觉性的自性光明，从中脉的光脉中显现本体空性光明，从肺脉中显现大悲觉性光明。在何处显现呢？在外境的虚空中，在内境清净的灯中显现五光。如《灯焰》中所说：“界分内外而存在，外境虚空无云翳，内境灯焰极清净。”以及《普贤心镜》中所说：“一切皆具之明镜，乃是大光明之镜，譬如明镜之坛城，无论显现何物之影像，亦将如实映现。如是清净空性之虚空，不杂意义之精华五蕴，不生圆满之蕴聚自安住。”以及《狮子圆满力》中所说：“无执著之自显虚空界，无贪欲之二种灯光明，无舍弃之法身之显现，执持如同方向之光环，离我之幻化五身显。”
English
The gate between the inner consciousness of the eyes looking outward and the appearance of external phenomena looking inward is like being separated by a flawless mirror, just as the inner radiance shines outward. The external images appear internally, in order to clearly see that the two do not obscure each other. The channels through which the radiance of true awareness manifests are four: the two eyes manifest actual light, from the heart to the center of the central channel, from the essence of the clear light channel manifests the wrathful deity of the conch chamber, and the bindus of its light channels, from the light channel of the central channel manifests the great clear light bindu in the center of the four chakras, from the crown of the head manifests the non-conceptual Brahmahole, manifesting the five-layered or nine-layered bindus of attainment, the crucial channel gate for transference with a basis, and from the heart to the lungs, the radiance of awareness manifests as mind. Thus, the two eyes, the light channel of the central channel, and the light channel of the lungs, etc. As it is said in the Garland of Pearls: "The path is the four channels moving the winds, the manifesting gates are the eyes, etc." Common people identify the two eye channels as the path, but this is because of their narrow understanding. Identify the four channels through which the four radiances manifest. During practice, awareness arises from the eyes, and from the two eyes arises the light of the nature of awareness, from the light channel of the central channel arises the radiance of emptiness of essence, and from the lung channel arises the radiance of compassion and awareness. Where does it manifest? In the outer space of the sky, in the inner space of the pure lamp, the five lights appear. As it is said in The Blazing Lamp: "The realm exists both externally and internally, the external realm is the cloudless sky, the inner realm is the perfectly pure lamp." And as it is said in The Mirror of the Mind of Kuntuzangpo: "The mirror that everyone possesses is a great mirror of light, like a clear mandala of a mirror, whatever image is shown, it will appear as it is. Likewise, in the pure empty sky, the five unmixed clusters of the essence of meaning, the spontaneously abiding clusters of uncreated perfection." And as it is said in The Lion's Perfected Strength: "In the self-appearing sky of non-attachment, the two lights of desirelessness are clear, the appearance of the Dharmakaya without abandonment or attainment is seen, holding the halo of light like a direction, the illusory five bodies free from self appear."