Tibetan
ཀྱི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བ། བཤད་པས་རང་གཞན་གྱི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བ། ཉན་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་པདྨོ་རྒྱས་པ། བལྟས་པས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སྡིག་སྒྲིབ་འཛད་པ། དཔྱད་པས་ཐར་ལམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚོགས་ཆེན་པོས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་བཤད་བྱ་དངོས་བཤད་པ་ལ། ཐུན་མོང་ཕྱིའི་སྔོན་འགྲོ། ཐུན་མིན་ནང་གི་སྔོན་འགྲོ། ཉམས་ལེན་དངོས་གཞིའི་ཆ་ལག་ཉེ་ལམ་འཕོ་བའི་ཁྲིད་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་སྔོན་འགྲོ་ལ། དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ། ཚེ་མི་རྟག་པ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ། ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་བའི་ཕན་ཡོན། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ་ལ། ངོ་བོ་དལ་བ་ལ་བསམ་པ། ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་འབྱོར་བ་ལ་བསམ་པ། རྙེད་དཀའི་དཔེ་ལ་བསམ་པ། གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བསམ་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་དལ་བ་ལ་བསམ་པ་ནི། སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་ལས། བདག་ནི་སེམས་དམྱལ་ཡི་དྭགས་མ་སྐྱེས་ཤིང་། །དུད་འགྲོ་ཚེ་རིང་ལྷ་དང་ཀླ་ཀློ་དང་། །ལོག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང་ལྐུགས་པ་སྟེ། །མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས་རབ་འདས་ཤིང་། །ཞེས་པ་ལྟར། དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོ་གསུམ་དུ་སྐྱེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཡེངས་ཏེ་ལུས་མི་ཁོམ། ལྐུགས་པ་ནི་ཚིག་དོན་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ནུས་པ་མེད་པས་ངག་མི་ཁོམ། ཆོས་ཐོས་བསམ་ལ་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པས་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པས་མུན་པའི་བསྐལ་པར་སྐྱེས་པ་དང་། སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལ་འཇུག་པའི་བློ་མེད་པས་ཀླ་ཀློ་དང་། འཇུག་པར་འདོད་ཀྱང་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐར་ལྷུང་བའི་ལོག་ལྟ་ཅན་བཞི་ནི་ཡིད་མི་ཁོམ་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་གནས་སམ་སྐལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་དང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ནི་མི་མ་ཡིན་པའི་མི་ཁོམ་པ་དང་། གཞན་བཞི་ནི་མིའི་མི་ཁོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ཞེས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། སེམས་རྟོག་མེད་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་ཚོགས་དྲུག་གི་ཤེས་པ་བཀག་ནས་སྒོམ་པ་གོམས་པ་སྟེ། འདིར་ཉོན་ཡིད་མ་བཀག་པས་འགོག་པ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། འདི་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འཇུག་ཅིང་། འཕགས་པ་རྣམས་མི་འཇུག་ལ་འགོག་པར་འཕགས་པ་རྣམས་འཇུག་ལ་སོ་སྐྱེ་རྣམས་མི་འཇུག་གོ །ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་འགོག་པ་ལ་བདེ་བར་གནས་ཕྱིར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩལ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །ལྷ་དེའི་གནས་ནི། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ལྷ་གནས་དང་གྲོང་དང་དགོན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་འབྱོར་བ་ལ་བསམ་པ་ལ། རང་འབྱོར་ལྔ་དང་། གཞན་འབྱོར་ལྔའོ། །དང་པོ་རང་འབྱོར་ལྔ་ནི། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། མི་ཉིད་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང་། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད། །ཅེས་པ་ལྟར། ལྷ་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། ཐོས་བསམ་གྱི་རྟེན་དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་ཚང་བ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་དང་། བསྟན་པའི་གནས་ལ་དད་པ་སྟེ། ལྔ་པོ་འདི་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པས་རང་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་གཞན་འབྱོར་ལྔ་ནི། སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་དེས་ཆོས་གསུངས། བསྟན་པ་གནས་དང་དེའི་རྗེས་འཇུག །གཞན་ཕྱིར་སྙིང་ནས་བརྩེ་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ། དེས་དམ་པའི་ཆོས་གསུངས་པ། བསྟན་པའི་གནས་ཚད་མ་རྫོགས་པ། དེའི་སྒོར་ཞུགས་པ། མཐུན་རྐྱེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཟིན་པ་སྟེ་ལྔ་པོ་འདི་ནི་གཞན་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་གཞན་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་བརྩེ་ནི་ཆོས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་སྙིང་བརྩེ་བའི་སྒོ་ནས་ཟས་གོས་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་པོ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལ་བཤད་པའང་ཡོད་དོ། དེའང་དལ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། འབྱོར་བ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སོ། །བྲལ་ལྡན་གཉིས་ལ་དལ་འབྱོར་གྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བཤད་པའང་ཡོད་དེ། བྲལ་ངོས་ནས་དལ་བ་དང་། ལྡན་ངོས་ནས་འབྱོར་བ་སྟེ་འགལ་རྐྱེན་མེད་པས་དལ་བ། མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བས་འབྱོར་བ་ཞེས་བཤད་པས། དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་ཚང་བའི་ལུས་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་བས་ད་རེས་ཆོས་ལ་འབད་དགོས་པར་འདུག་སྙམ་པ་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་གྱུར་ནས། །བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་ན། །འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་རྨོངས་པའང་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འཕྲལ་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་དང་། རིས་ཆད་བློ་ཡི་མི་ཁོམ་པའི་གནས་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དང་པོ་འཕྲལ་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་མི་ཁོམ་རྣམ་པ་བརྒྱ
Chinese
于空性中解脱。讲说能增长自他的智慧，听闻能使智慧的莲花开放，观看能使烦恼的罪障消尽，思维能证得解脱道的菩提。如是宣说，以无量功德的广大积聚善为庄严。第二，讲述所讲之内容，分为共同外前行、不共内前行、实修正行之支分近取道之引导三者。首先，共同外前行包括闲暇难得、寿命无常、轮回之痛苦、业果、解脱之利益、依止善知识六者。首先，闲暇难得包括思维本体之闲暇、思维差别之功德圆满、思维难得之比喻、思维数量之差别四者。首先，思维本体之闲暇：如《心性休息》中所说：“我未生于地狱饿鬼中，旁生寿长天及边地与，邪见佛陀不临喑哑者，八无暇处解脱诚稀有。”如是，若生于地狱、饿鬼、畜生三者之中，则为痛苦所困扰，身体不得闲暇。喑哑者因无有表达词句意义之能力，故语言不得闲暇。因无有修习闻思之意识，故寿长天不得闲暇。虽有意识，然因无有佛陀不临之佛法光明，故生于黑暗劫中不得闲暇。虽有光明，然因无有入于光明之智慧，故边地者不得闲暇。虽欲入于光明，然因堕入增益之边，故邪见者不得闲暇。此四者乃意之无暇。是故，彼等无有修法之所依或机缘。其中，三恶道与寿长天乃非人之无暇，其余四者乃人之无暇。如是，未生于彼等八无暇之处，即是圆满之闲暇。所谓寿长天，乃修习无有意识之等持之果，即于无有分别之阿赖耶上，遮止六识而串习禅定。此处因未遮止染污之意，故与灭尽定不相同。凡夫入于此处，圣者不入，而灭尽定则圣者入，凡
English
Liberated in the expanse of emptiness. Explaining increases the wisdom of oneself and others. Listening causes the lotus of intelligence to bloom. Seeing exhausts the obscurations of afflictions. Contemplating attains the enlightenment of the path of liberation. Thus, it is said to be well adorned with a vast collection of immeasurable qualities. Second, explaining the actual subject matter, there are three parts: the common outer preliminaries, the uncommon inner preliminaries, and the instructions on the path of approach, which are the limbs of the actual practice. First, the common outer preliminaries include six topics: the difficulty of finding leisure and fortune, impermanence of life, suffering of samsara, the law of karma, the benefits of liberation, and reliance on a spiritual friend. First, the difficulty of finding leisure and fortune includes four considerations: contemplating the essence of leisure, contemplating the qualities of fortune, contemplating the examples of rarity, and contemplating the differences in number. First, contemplating the essence of leisure: As it says in Resting the Mind in its Natural State: "I am not born in hells or among the pretas, nor among animals, long-lived gods, border regions, wrong views, or mutes devoid of the Buddha. I have completely transcended these eight states of no leisure." Thus, if one is born in the three lower realms of hell, pretas, or animals, one is distracted by suffering and the body is not at leisure. A mute person does not have the ability to communicate the meaning of words, so speech is not at leisure. Because they do not have the awareness to practice hearing and contemplating the Dharma, long-lived gods are not at leisure. Although they have awareness, they are born in a dark age because they do not have the light of the Dharma where the Buddha is not present, and are not at leisure. Although there is light, borderlanders do not have the intelligence to enter it and are not at leisure. Although they want to enter it, those with wrong views fall into the extreme of exaggeration and are not at leisure. These four are the non-leisure of the mind. Therefore, they do not have a basis or opportunity to practice the Dharma. Among them, the three lower realms and the long-lived gods are the non-leisure of non-humans, and the other four are the non-leisure of humans. Thus, not being born in those eight states of non-leisure is perfect leisure. The term "long-lived gods" refers to the result of meditating on samadhi without awareness, which is the habit of meditating by blocking the consciousness of the six aggregates on the basis of the non-conceptual alaya. Here, it is not the same as cessation because the defiled mind is not blocked. Ordinary beings enter here, but noble ones do not, while in cessation, noble ones enter,
Chinese
不容许其他众生进入。声闻缘觉圣者为了安乐而入定，菩萨圣者为了在禅定上练习而入定。那位神祇的住所是：存在于果实丰硕的神祇住所、城镇和寺院的形式中。第二，思考殊胜的顺缘，有五种自顺缘和五种他顺缘。首先，五种自顺缘是：如怙主龙树所说：“得人身，生于中央，根 पूर्ण, 业际未颠倒，信奉处所。” 就像这样，获得作为天法之所依的人身，生于佛法兴盛的中央地区，具备作为闻思之所依的五根，业际未颠倒，信奉教法之所依。这五者是自己相续所摄，是修法的条件，所以称为自顺缘。第二，五种他顺缘是：如云：“佛陀降临，彼说正法，教法住世及其随行，为他从心底慈爱。” 就像这样，导师佛陀降临世间，他宣说殊胜的佛法，教法的住世圆满，进入其门，具备顺缘善知识的摄受。这五者是他相续所摄，是修法的条件，所以称为他顺缘。所谓“他爱”，是指对于修行者，他人从内心慈爱，以食物、衣服等提供顺缘者众多。其中，暇满中的“暇”是本体，“满”是其特殊的法。也有说“离合”二者是暇满的本体，从“离”的角度说是“暇”，从“合”的角度说是“满”，即没有违缘所以是“暇”，具备顺缘所以是“满”。因此，获得这样具足十八暇满的人身是困难的，所以现在要努力修法，应当一心一意地专注于此。如《入行论》云：“既得如是暇满身，我若不修习善业，则无有比此更愚蠢，亦无有比此更迷惑。” 如是说。此外，还有八种因突发状况而无暇修行的处境，以及八种因心识散乱而无暇修行的处境。首先，八种因突发状况而无暇修行的状态
English
Other beings are not allowed to enter. Śrāvaka and Pratyekabuddha Āryas enter into samadhi for the sake of dwelling in bliss, and Bodhisattva Āryas enter into samadhi for the sake of practicing in samadhi. The abode of that deity is: it exists in the form of a deity's abode with abundant fruits, towns, and monasteries. Secondly, contemplating the special endowments, there are five self-endowments and five other-endowments. Firstly, the five self-endowments are: as the Protector Nāgārjuna said, "Human birth, born in the center, senses complete, not turned to extreme actions, faith in the place." Like this, obtaining a human body as the basis of Dharma, being born in the central region where the Dharma flourishes, possessing the five senses complete as the basis of hearing and thinking, not turned to extreme actions, and having faith in the basis of the teachings. These five are included in one's own continuum and are conditions for practicing Dharma, so they are called self-endowments. Secondly, the five other-endowments are: as it is said, "Buddha appeared and taught the Dharma, the teachings abide and follow him, loving others from the heart." Like this, the teacher Buddha appeared in the world, he taught the supreme Dharma, the abiding of the teachings is complete, entering its door, being seized by the favorable spiritual friend. These five are included in the continuum of others and are conditions for practicing Dharma, so they are called other-endowments. "Loving others" refers to the fact that for those who practice Dharma, others lovingly provide favorable conditions such as food and clothing. Among them, "leisure" is the essence of leisure and endowment, and "endowment" is its special quality. It is also said that "separation and union" are the essence of leisure and endowment. From the aspect of "separation" it is "leisure," and from the aspect of "union" it is "endowment," that is, there are no adverse conditions, so it is "leisure," and possessing favorable conditions, so it is "endowment." Therefore, obtaining this body with eighteen complete leisures and endowments is difficult, so now we must strive to practice Dharma, and we should focus our minds on this. As the Bodhicaryāvatāra says, "Having obtained such a leisure and endowment, if I do not practice virtuous deeds, then there is no greater deception than this, and there is no greater delusion than this." As it is said. Furthermore, there are eight situations of not having leisure due to sudden circumstances, and eight situations of not having leisure due to a distracted mind. Firstly, the eight states of not having leisure due to sudden circumstances