Tibetan
་གཉེན་ཡོད་པ་རྣམས་ཡིན་གསུངས། ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ལས་དལ་འབྱོར་གྱི་རང་བཞིན་ཉེར་བཞི་གསུངས་པའང་དལ་འབྱོར་གྱི་དབྱེ་བསྡུ་འདི་ལྟར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་ལ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་གཉིས་ཀའི་དོན་བསྡུས་སུ་བཞེད། མཆན། ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ལ་ཚང་བའི་གནས་དམ་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་ཀྱང་། འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་པོས་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཚེ་སྲོག་སྤངས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཉིད་དུ་སོན་པར་འགྱུར་ན་བདག་གིས་ཅི་བྱར་ཡོད། དེ་བས་ན་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་འབད་སྙམ་དུ་སྙིང་ནས་བསམ་པ་ནི་རང་སྟོབས་དང་། གཞན་སྟོབས་བརྒྱུད་གསུམ་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེས་རང་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་བསམ་པ་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་བློ་སྣ་ཉིད་དམ་པའི་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྒྱུར་ཅིག་མ་ཧཱ་གུ་རུ་པདྨ་འབྱུང་གནས་མཁྱེན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐར་པའི་ལམ་ལས་གོལ་བའི་རྟག་ཆད་དང་། རང་དོན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དམན་པར་མ་གཏོང་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་མཁྱེན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བརྒྱུད་དགོངས་པའི་བྱིན་རླབས་རྒྱུད་ལ་འཕོས་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པའི་དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་གླིང་པ་མཁྱེན་ནོ། །འདི་ནི་འོག་མ་ཀུན་ལ་བསྒྲེའོ། །དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་རེ་རེའང་ལྡན་དཀའ་ན་རང་ལ་ཐམས་ཅད་ཚང་འདུག་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་འོ་ཞེས་སྤྱིར་བསམ། འདི་སྔར་ཡང་རྙེད་དཀའ། ཕྱིས་ཡང་ཡང་མི་རྙེད་པས་ད་ལྟ་དོན་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བསམ་དགོས་སོ། ། གཉིས་པ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་ཚུལ་ནི། ད་རེས་དལ་རྟེན་སོགས། ད་རེས་དལ་བའི་ལུས་རྟེན་བཟང་པོ་འདི་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་ཏེ་དོན་ཡོད་པར་མ་བྱས་ན། ཕྱི་ནས་ཐར་པ་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་ལུས་རྟེན་འདི་འདྲ་མི་རྙེད་པའི་ཚུལ་ནི། བདེ་འགྲོའི་ལུས་རྟེན་འདི་ལ་བསོད་ནམས་དགེ་བའི་རྒྱུ་ཟད་པར་གྱུར་ན་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་པར་སོང་བ་དམྱལ་བ། ངན་པར་འགྲོར་འགྱུར་ཡི་དྭགས་དང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ་དུད་འགྲོའི་གནས་རྣམས་སུ་འཁྱམས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཁ་ཅིག་གིས་བཞེད་ཀྱང་། འདིར་སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ལས། ས་འོག་གི་འཇིག་རྟེན་ལ་དུད་འགྲོ་ཡི་དྭགས་དམྱལ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱི་མིང་དུ། ངན་འགྲོ། ངན་སོང་། ལོག་པར་ལྟུང་བ། ཞེས་ཟེར་གསུངས། དེ་དག་གིས་དགེ་སྡིག་གི་ངོ་མི་ཤེས་ཤིང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་ཡང་མི་ཐོས་ན་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་ཞོག །གལ་ཏེ་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་ཀྱང་ལམ་སྟོན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མི་མཇལ་བ་ལོང་བ་ཐང་དཀྱིལ་དུ་ལུས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཚེ་མཚང་རེ་ཆེ་སྟེ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདི་དཔེ་ཡི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བཞེད་ཚུལ་ཡང་ཡོད་དོ། །དཔེ་དངོས་བསྟན་པ་ནི། ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་མདོ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སོགས་དང་། བཤེས་སྤྲིང་སོགས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་ཚུལ་ནི། སེམས་ཅན་ཙམ་གྱི་སོགས། སྤྱིར་སེམས་ཅན་ཡིན་ཙམ་གྱི་གྲངས་དང་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་ཤིང་ལེགས་པར་བསམ་ན་མི་ལུས་ཙམ་ཐོབ་པ་ཡང་སྲིད་མཐའ་མ་ཁེགས་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དམྱལ་བ་ནི་མཚན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་ལ་ཡི་དྭགས་ནི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ། ཡི་དྭགས་མཚན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་ལ་དུད་འགྲོ་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ། དུད་འགྲོ་མཚན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་ལ་བདེ་འགྲོ་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་ལས་མེད་ལ། མི་ཡང་ཆོས་མེད་སྡིག་ལ་སྤྱོད་པ་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་འདི་དག་ནི་མཚན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་མང་བས་མི་ལུས་ཙམ་པོ་པ་དང་། དགེ་སྡིག་འདྲེས་མར་སྤྱོད་པ་ནི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་ལས་མེད་པས་མི་ལུས་ཁྱད་པར་བ་ཞེས་བཞེད། ཡང་དགེ་སྡིག་འདྲེས་མར་སྤྱོད་པ་ནི་མཚན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་དུ་མང་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་སྤྱོད་པའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཉིན་མོའི་སྐར་མ་ཙམ་ལས་མེད་པས་ཆོས་མེད་སྡིག་སྤྱོད་བདག་གི་བློ་སྣ་མྱུར་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ལ་སྒྱུར་ཅིག་སོགས་གོང་ལྟར། གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་འཕྲལ་བྱུང་རྐྱེན་གྱི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ནི། གལ་ཏེ་མི་ལུས་སོགས། འཕྲལ་བྱུང་ཞེས་པ་ནི། རང་རྒྱུད་ལ་འདི་དག་འཕྲལ་དང་འཕྲལ་དུ་འབྱུང་ཉེ་བས་འཕྲལ་བྱུང་ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་སྔོན་བསགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུ་ལས་ལྷ་ཆོས་བསྒྲུབ་པའི་མི་ཡི་ལུས་རྟེན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དགོས་འདོད་ཀུན་འབྱུང་ལྟ་བུ་ཐོབ་སྟེ་དམ་ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་གླིང་དུ་ཕྱིན་ཡང་། ལུས་རྟེན་བཟང་པོ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་སྒྲུབ་ནུས་ཀྱི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་སྡིག་སྡུག་གི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་བློ་ལས་སུ་མི་རུང་བ་བྱུར་པོ་ཆེ་ཡི་སེམས་མི་བསྲུན་པ་སྤྲེའུ་ལྟ་བུ་འདི་ཐར་བ་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་མི་རུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པའི་ལས་སུ་འགྱུ
Chinese
说那些是有亲属的人。全知上师的开示中说到的二十四种闲暇自性，也是这样认为闲暇的分类和总结。如此这般的十八种闲暇，有些智者认为是两种意义的合集。注释：即使获得了具备一切自身所需的、成为修持正法之殊胜所依的人身宝，但由于众多的死亡因缘，无法确定何时会死，如果舍弃生命而前往来世，那我又能做什么呢？因此，现在就应该努力修持正法，从内心深处这样想是自力，为了使自相续中生起善念，通过他力、传承三者，以及上师的慈悲，将自己的心念转向如法修持正法的一面，玛哈古汝莲花生大士垂念。此外，不要偏离解脱之道而走向常断，不要将为自己着想的道路视为低劣，全知法王无垢光尊者垂念。将这两者的意义传承的加持融入自相续，与变为无二的大恩根本上师和无别的持明大士吉美林巴垂念。这适用于以下所有情况。如此这般的十八种闲暇，即使是其中一种也难以具备，而自己却具足了一切，这实在是太难得了。这个特殊的正法所依非常难得啊，总的来说要这样想。这以前就很难得，以后也再难获得，所以现在必须要做成一件有意义的事情，要这样想。第二，从因的角度来说明难以获得的情况：现在暇满人身等等。现在如果不能在这个暇满的善妙人身上修持正法，使其具有意义，那么以后就无法获得像这样如法修持解脱的人身了。如果这个善趣的人身耗尽了福德善根，死后就会堕入恶趣，即地狱。或者堕入恶道，成为饿鬼。或者堕入邪道，流转于畜生道。虽然有些人这样认为，但在这里，双语对照本中说：地下的世界有畜生、饿鬼、地狱三种，这些的统称是：恶趣、恶道、堕落。
English
He said that those are the ones who have relatives. The twenty-four qualities of leisure mentioned in the words of the All-Knowing Lama are also considered to be a classification and summary of leisure in this way. Thus, some scholars consider these eighteen leisures to be a collection of two meanings. Note: Even if one obtains the precious human body, which is the supreme support for practicing the Dharma, possessing everything one needs, due to the many causes of death, it is uncertain when one will die. If one abandons life and goes to the next world, what can I do? Therefore, one should strive to practice the Dharma right now. Thinking this from the bottom of one's heart is self-power. In order to generate virtuous thoughts in one's own mind, through the power of others, the three lineages, and the compassion of the Guru, turn your mind towards the side of practicing the Dharma properly. Maha Guru Padmasambhava, have mercy. Furthermore, do not deviate from the path of liberation and go towards permanence and annihilation, and do not consider the path of thinking for oneself as inferior. All-Knowing Dharma King, Drime Ozer, have mercy. May the blessings of the meaning lineage of these two be transferred to my mind, and may the great kindness of the root Guru, inseparable from the great Vidyadhara Jikme Lingpa, have mercy. This applies to all the following situations. Thus, even one of these eighteen leisures is difficult to possess, but you possess everything, which is extremely rare. This special support for the Dharma is very rare, so generally, one should think like this. This was difficult to obtain in the past, and it will be even more difficult to obtain in the future, so one must accomplish something meaningful now, one should think like this. Second, explaining the difficulty of obtaining from the perspective of cause: Now, leisure and support, etc. Now, if you do not practice the Dharma on this good body of leisure and make it meaningful, then you will not be able to obtain a body like this to practice liberation properly in the future. If the merit and virtue of this body of good rebirth is exhausted, after death, one will fall into the lower realms, namely hell. Or fall into the evil realms, becoming a hungry ghost. Or fall into the wrong path, wandering in the animal realm. Although some people think like this, here, in the bilingual comparison, it says: In the world below the earth, there are three realms: animals, hungry ghosts, and hell. The general names for these are: evil realms, bad destinies, and falling into wrongdoing.
Chinese
如是说。那些人如果不知道善恶，甚至听不到正法的声音，更不用说修法了。如果得到善趣，却遇不到指路的善知识，就像盲人迷失在空旷的平原上一样，那将是一个巨大的缺陷，是一个严重的错误。有人认为这是通过比喻来展示的。以实例直接展示的，如《月藏经》、《涅槃经》等，以及《亲友书》等中所述。第三，从数量上来说难以获得的情况是：仅仅是众生等等。一般来说，如果考虑到仅仅是众生的数量和顺序，那么获得人身也仅仅是可能性没有完全排除而已。例如，地狱道的众生像夜晚的星星一样多，饿鬼道的众生像白天的星星一样多。饿鬼道的众生像夜晚的星星一样多，畜生道的众生像白天的星星一样多。畜生道的众生像夜晚的星星一样多，善趣的众生像白天的星星一样少。而且，现在看到的那些不信奉佛法、作恶的人，像夜晚的星星一样多，所以仅仅是得到人身；而那些善恶混杂的人，像白天的星星一样少，所以是殊胜的人身。还有人认为，如果善恶混杂的人像夜晚的星星一样多，那么如法修持正法的人身就只有像白天的星星一样少，所以没有佛法、作恶的我的心应该迅速转向正法。第二，详细思考分为两部分。第一，八种突发事件导致的无暇：如果得到人身等等。所谓“突发”，是因为这些障碍随时可能在自相续中发生，所以称为“突发”。也就是说，如果由于往昔积累的福德，获得了像如意宝珠一样、能满足一切愿望的人身，并且去到了正法兴盛的地区，那么，这个好的人身是能够修持解脱和一切智道的殊胜依处。然而，这个会带来一切罪恶和痛苦的、难以驾驭的、像顽劣的猴子一样的心，不能作为修持解脱的依处，反而会成为造作痛苦之因的工具。
English
Thus it is said. If those beings do not know the difference between virtue and vice, and do not even hear the sound of the sacred Dharma, let alone practice it. Even if they attain a good rebirth, if they do not meet a virtuous spiritual friend who can show them the path, it will be like a blind person lost in the middle of a vast plain, which would be a great defect and a serious mistake. Some believe that this is shown through analogy. Examples are directly shown in the Sutra of Essence of the Moon, the Nirvana Sutra, and as taught in the Letter to a Friend, etc. Third, the difficulty of obtaining it in terms of numbers: Just sentient beings, etc. In general, if we consider the number and order of just sentient beings, obtaining a human body is only a possibility that has not been completely ruled out. For example, the hell beings are like the stars at night, and the pretas are like the stars in the daytime. The pretas are like the stars at night, and the animals are like the stars in the daytime. The animals are like the stars at night, and the beings in the good realms are like the stars in the daytime. Moreover, those who do not follow the Dharma and engage in evil, which is what we see, are as numerous as the stars at night, so it is just obtaining a human body; and those who engage in a mixture of virtue and vice are as few as the stars in the daytime, so it is a distinguished human body. Others believe that if those who engage in a mixture of virtue and vice are as numerous as the stars at night, then the precious human body that practices the sacred Dharma properly is only as few as the stars in the daytime, so my mind, which is without Dharma and engages in evil, should quickly turn towards the sacred Dharma. Second, thinking in detail is divided into two parts. First, the eight unfavorable conditions due to immediate causes: If one obtains a human body, etc. The term "immediate" is used because these obstacles are likely to arise immediately in one's own mindstream. That is, if, due to the power of accumulated merit from the past, one obtains a human body, which is like a wish-fulfilling jewel that fulfills all desires, and goes to a land where the sacred Dharma flourishes, then this good human body is a special basis capable of practicing the path to liberation and omniscience. However, this uncontrollable mind, which is the source of all suffering and harm, like a mischievous monkey, cannot serve as a basis for practicing liberation, but rather becomes an instrument for creating the causes of suffering.