Tibetan
བ་མེད་ཅིང་། མཚན་མ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་རྩེ་མོ་ཆེན་པོ་ནི། བརྟགས་པ་བཞིས་ཤེར་ཕྱིན་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བརྟགས་པ་བཞི་ནི། ཤེར་ ཕྱིན་འདི་གང་། འདི་ནི་གང་གི་འདི་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ ཕྱིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་བཟོད་པ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་ དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་ཆོས་ དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་། དེ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་དག་ པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་དེ་དག་དྲི་བཅས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་། དྲི་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་གློ་བུར་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པས་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པའི་ བྱང་སེམས་ཏེ། ལུས་ངག་སེམས་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ངན་ 1-464 སོང་དུ་མི་སྐྱེའོ། །གསུམ་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་དེ་དག་གཟུགས་སོགས་ལ་ཏིང་ ངེ་འཛིན་རྟོག་པའི་སྤྱོད་པའི་མཚན་མ་མེད་ཅིང་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སོ། །ཀུན་དུ་ཤེས་ པར་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སོ། །མོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སོ། ། བཞི་པ་ཆོས་མཆོག་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཆོས་ཐམས་ ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དང་ཉེར་གཅིག་གོ །ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱི་བྱེད་པ་ནི། དེ་དང་དེས་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱུར་དུ་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ ནོ། །གཉིས་པ་ནི་བྱང་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གིས་སྨྲ་བ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་ བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་པ་དང་། བདག་ནི་དུས་གསུམ་དུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །འཇུག་གོ །འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་རློམ་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་ ཟད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གནས་སྐབས་འདིར་གཉིས་འཛིན་ནུབ་པས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེར་ཕྱིན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བྱང་སེམས་གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་ གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་བོ་གཅིག་གོ །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དྲོད་རྩེ་བཟོད་ཆོས་མཆོག་བཞི་པོ་ནི་ རེ་རེ་ཡང་ཆུང་དང་འབྲིང་དང
Chinese
因为它们无有自性，也非表相。 第三，大顶（Agra，顶峰）：通过四种观察完全理解般若波罗蜜多，即以智慧观见一切法皆无所缘。 四种观察是：此般若波罗蜜多是什么？此是何之？此为何故？此为何物？例如，所谓‘智慧到彼岸’。 关于三种忍（Ksanti）：大、中、小。第一种，法性之色等事物，其无自性者，即以无观察之相而成为自性之智慧。 第二种，因无知，故所观察之法不生，且于彼无有定变，又因自性清净之故，法性之色等，于有垢位不生，于无垢位无有突发之定生，故菩萨行于无所缘，身语意之相完全清净，且不因业力而堕恶趣。 第三种，法性之色等，于色等中，无有禅定分别之行相，且心颠倒。应遍知者，乃是想颠倒。所谓‘信解’，乃是见颠倒。 第四，三种最胜法（Agra-dharma）：大、中、小。第一种是无分别禅定，以及该禅定之作用。若分该禅定，则有诸法不生，勇猛行等八种及二十一种。禅定之作用是，以彼禅定而住之菩萨迅速成佛。 第二种，菩萨以彼禅定所说之语，如来为之授记无上菩提，且我于三时平等入定，将入，正入。以禅定而生之慢心尽除。 第三种，于此位，因二取灭没，故能取与所取平等，因此般若波罗蜜多与禅定及菩萨三者，以互为基础之方式，其体性为一。何以故？因禅定是无分别之故。总结小、中、大三种之义：如上所说，一切之总结，决择分、暖位、顶位、忍位、最胜法四者，各自又有小、中、大。
English
Because they are without essence and are not characteristics. Third, the Great Peak (Agra): Through four investigations, fully understanding Prajnaparamita is the wisdom that sees all dharmas as without object. The four investigations are: What is this Prajnaparamita? Whose is this? Why is this? What is this? For example, 'the perfection of wisdom'. Regarding the three Kṣānti (Patience): great, medium, and small. The first, the nature of dharmas such as form, which is without self-nature, is the wisdom that becomes self-nature through the characteristic of non-investigation. The second, because of ignorance, those investigated dharmas do not arise, and there is no fixed change in them, and because of the purity of self-nature, the nature of dharmas such as form, in the state of being with defilements, do not arise, and in the state of being without defilements, there is no sudden fixed arising, so the Bodhisattva acts without object, the characteristics of body, speech, and mind are completely purified, and they are not born into bad destinies due to karma. The third, the nature of dharmas such as form, in form etc., there are no characteristics of meditative conceptual activity, and the mind is inverted. What should be fully known is the perception inversion. What is called 'faith' is the view inversion. Fourth, the three supreme dharmas (Agra-dharma): great, medium, and small. The first is non-conceptual samadhi and the action of that samadhi. If that samadhi is divided, there are eight and twenty-one, such as the non-arising of all dharmas and courageous conduct. The action of samadhi is that the Bodhisattva who abides in it quickly attains enlightenment. The second, the words spoken by the Bodhisattva with that samadhi, the Tathagata prophesies unsurpassed enlightenment, and I equally enter samadhi in the three times, will enter, and am entering. The pride that arises from samadhi is exhausted. The third, in this state, because dualistic grasping is extinguished, the grasper and the grasped are equal, therefore Prajnaparamita, samadhi, and the three Bodhisattvas, in the manner of being mutually based, their essence is one. Why? Because samadhi is non-conceptual. Summarizing the meaning of the small, medium, and great: as mentioned above, the conclusion of everything, the four factors of definite emergence, heat, peak, patience, and supreme dharma, each also has small, medium, and great. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
་ཆེན་པོ་གསུམ་གསུམ་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་པ་རྣམ་རྟོག་ལ་དབྱེ་ན་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གཉིས་སོ། །རིམ་པ་ལྟར་གང་ ཞིག་གཟུང་བར་འཛིན་པ་དང་། གང་ཞིག་འཛིན་པར་འཇིགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ གཟུང་རྟོག་ནི་གཞི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སྐྱོན་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་དེའི་གཉེན་ པོ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་རིམ་པ་ལྟར་ལྡོག་པའི་གཟུང་བར་ 1-465 རྟོག་པ་དང་། འཇུག་པའི་གཟུང་བར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་རེ་རེའང་ རྨོངས་པ་མ་རིག་པ་དང་། སྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ བྱེ་བྲག་གིས་གཟུང་རྟོག་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ནི་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུ་དགུ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ འཇུག་བྱའི་ཡུལ་སྐྱོན་ཅན་དུ་མཐོང་ཞིང་དེར་ཞེན་པ་བློ་ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་དང་། གང་ཞིག་ གཟུང་བྱའི་ཡུལ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་ཞིང་དེར་ཞེན་པའི་བློ་འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག གཉིས་པ་ འཛིན་རྟོག་ལ་གང་ཞིག་སེམས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཞེན་པའི་བློ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་། གང་ ཞིག་སེམས་རྟག་པ་བར་ཡོད་པར་ཞེན་པའི་བློ་རྟག་འཛིན་རྟོག་པར་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྫས་ སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཏེ་ཡུལ་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་རྟག་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཏེ། ཡུལ་ ཅན་གྱིས་འཛིན་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དེ་གང་གི་སྒྲས་ནི་སྔ་མ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལྟར་ རོ། །འཛིན་རྟོག་དེ་དག་རང་དབང་ཅན་དུ་བདག་དང་སོགས་པའི་སྒྲས། སེམས་ཅན་དང་ སྐྱེས་བུ་སོགས་ངོ་བོ་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་དགུ་དང་། ཕུང་པོ་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་ཁམས་དང་སྐྱེ་ མཆེད་སོགས་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་དགུ་ལས། རྟེན་ཅན་འཛིན་རྟོག་གཉིས་པོ་ཡང་དགུ་དགུར་དབྱེ་ བ་ནི། ཇི་ལྟར་གཟུང་རྟོག་ནི་དབྱེ་བ་བཞིན་ནོ། ། དྲུག་པ་ཡོངས་འཛིན་བཤད་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་ མཁས་པའི་ངོ་བོ་ཡོངས་འཛིན་ནི། སེམས་མི་འགོངས་པ་སྟེ། སྐྲག་པ་ཉིད་དང་སོགས་པའི་ སྒྲས་སྔངས་པ་དང་། སྔངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རིམ་པ་ལྟར་སྐྲག་པ་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་ པོ་ངོ་བོར་གནོད་འཇོམས་ལས་གསུངས། རྒྱུ་གཞན་ཡང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་རྒྱན་དུ། འགྲོ་བ་དེ་གནས་མིན་ལ་སྐྲག་པ་གདུང་བྱེད་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་གསུངས། རང་བཞིན་ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་སྟོན་པ་འདི་ཐོས་ན། སེམས་མི་འགོངས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དང་སོགས་ 1-466 པའི་སྒྲས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཐེག་ཆེན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟན་པའི་དང་བཤེས་གཉེན་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྡིག་པའི་ གྲོགས་པོ་བོར་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ
Chinese
将大类分为三类，总共有十二种。 第五，如果对分别念进行分类，则有能取分别念和所取分别念两种。次第而言，什么是执著于所取，什么又是畏惧于能取，这就是它们的特征。第一，能取分别念是指执著于作为根本的，一切皆为烦恼过患，以及执著于作为烦恼对治的，一切皆为清净功德的差别，次第而言，有退转的能取分别念和趣入的能取分别念两种。这些各自又因愚痴无明、有等，以及蕴、界、处等的差别，使得这两种能取分别念各自又分为九种，总共九九八十一种。什么是将所取的对境视为过患并执著于此，从而心生退转的能取分别念？什么是将所取的对境视为功德并执著于此，从而心生趣入的能取分别念？第二，所取分别念是指执著于心识实有的实执分别念，以及执著于心识恒常存在的常执分别念。众生执著于实有的所依，即有境；众生执著于常有的所依，即有境，其执著也有两种，如同之前对能取分别念的分类一样。这些所取分别念，以自在的我等词语，将众生和士夫等本体所依分为九种，又以蕴等词语，将界和处等所依分为九种。这两种有境的所取分别念也分为九种，就像能取分别念的分类一样。 第六，解释永摄：因为如此，所以具有善巧方便之自性的永摄，就是不怯懦的心。怯懦本身以及等等词语所包含的惊恐和变得惊恐，依次是指小、中、大三种怯懦，在《现观庄严论》的‘损害调伏品’中有所阐述。并非没有其他原因，如《经庄严论》中说：‘行者于非处生怖畏，能令生忧恼。’等等。听闻自性空性之般若波罗蜜多，不怯懦等原因是，善巧方便是指：对一切法无自性进行分别，以及等等词语所包含的圆满六度，和不颠倒地宣说大乘，以及依止稳固的善知识，和舍弃与善知识相违背的恶友的善巧方便。
English
Dividing the great categories into three, there are twelve aspects in total. Fifth, if we classify conceptualizations (rnam rtog), there are two types: apprehending conceptualization (gzung rtog) and grasping conceptualization ('dzin rtog). In order, that which is apprehended as the object to be grasped, and that which is feared as the grasper, are their characteristics. First, apprehending conceptualization is divided into two types: reverting apprehending conceptualization and entering apprehending conceptualization, based on the distinction between apprehending the basis as flawed with afflictions and apprehending the purification of those afflictions as virtuous qualities. Each of these is further divided into nine types based on the distinctions of ignorance (ma rig pa), existence (srid pa), aggregates (phung), elements (khams), sense sources (skye mched), etc., resulting in nine types for each of the two apprehending conceptualizations. What is apprehending the object to be entered as flawed and clinging to it, causing the mind to revert? What is apprehending the object to be grasped as virtuous and clinging to it, causing the mind to enter? Second, grasping conceptualization is viewed as the conceptualization that grasps mind as substantially existent (rdzas 'dzin rtog pa), and the conceptualization that grasps mind as eternally existent (rtag 'dzin rtog pa). The clinging of sentient beings to a substantially existent basis, i.e., an object, and the clinging of sentient beings to an eternally existent basis, i.e., an object, are also considered to be of two types, as in the previous division of apprehending conceptualization. These grasping conceptualizations, through the terms 'self' (bdag) and 'etc.,' divide the basis of beings (sems can) and persons (skyes bu) into nine types, and through the terms 'aggregates' (phung po) and 'etc.,' divide the basis of elements (khams) and sense sources (skye mched) into nine types. These two types of grasping conceptualization with an object are also divided into nine types each, just like the division of apprehending conceptualization. Sixth, explaining complete retention (yongs 'dzin): Because it is so, complete retention, which is the nature of skillful means, is the unyielding mind. Fear itself, and the terms 'etc.,' which include terror and becoming terrified, refer to small, medium, and great fear, respectively, as explained in the 'Subduing Harm' chapter of the Ornament for Clear Realization (mDo rgyan). It is not without other causes, as the Ornament for the Sutras (mDo rgyan) states: 'The traveler fears what is not the place, which causes suffering.' Etc. Hearing the Prajnaparamita (shes phyin) teaching emptiness (stong pa nyid) of inherent existence (rang bzhin), the cause of the unyielding mind, etc., is that skillful means refers to individually discriminating all phenomena as without inherent existence, and the perfection of the six perfections (phar phyin drug) included in the term 'etc.,' and the skillful means of relying on a stable spiritual friend (dge ba'i bshes gnyen) who teaches the Great Vehicle (theg chen) without inversion, and abandoning the evil friend (sdig pa'i grogs po) who is contrary to that spiritual friend. --------------------------------------------------------------------------------