Tibetan
བས་སུ་གནས་ཐོག་ནས་འགྱུ་བ་ཤེས། འགྲུ་ཐོག་ནས་རང་ས་ཟིན་པའི་གནས་འགྱུ་གཉིས་རྩེ་གཅིག་ པོའི་དུས་ཡིན། གནས་འགྱུ་ངོ་ཤེས་མཁན་དེ་ལ་ལ་ལས་རང་རིག་ཟེར། ལ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཟེར། ལ་ལས་ནི་ཡིད་བྱེད་ཡིན་ཟེར་རོ། །ལར་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་བསྒོམས་ན་ཞི་གནས་ལ་བྱིང་རྒོད་ ངོས་བཟུང་བ་སེམས་གནས་དགུའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པ། རླུང་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པ། རླུང་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་། འདི་ནི་རླུང་མེད་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་མི་དབྱེ་བ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བྱེད་པའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཐོག་ཏུ་ཁྲིད་པའི་མན་ངག་གི་གནད་གཅོད་ཀྱི་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱིས་ནི་སྣང་ཐོག་ཏུ་ཁྲིད་པའི་ལུགས་སོ། །དེས་ན་ཞི་གནས་ཞེས་པ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་རྟེན་ཡོད་མེད་ གང་ལའང་འགྱུ་དྲན་དང་བྲལ་ཞིང་དྭངས་སེང་ངེ་རང་གསལ་ལྷག་གེ་བ་དེ་ཡིན། དྲན་མེད་སྒོ་ལྔ་འགགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན། ལྷག་མཐོང་བྱ་བ་ནི་གསལ་སྟོང་རང་ངོ་ཤེས་པའི་ངང་ནས་གནས་རུང་འགྱུ་རུང་འཛིན་ མེད་དུ་གནས་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞི་གནས་ནི་ཡང་དག་པའི་བསམ་གཏན་ཏེ། ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་དག་པ་མི་གནས་སོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ལྟ་བ་ མཐོང་བ་སྟེ། ལྟ་བ་རང་ཡང་མི་མཐོང་ངོ༌། །གང་གི་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེས་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དྲན་ ཤེས་ཀྱིས་བསྐྱངས་ཚེ་སྟོང་ཉམས་བདེ་ཉམས་མི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་མི་ཚོར་བ་སྟོང་པ་དང་། རི་བྲག་ཟང་ཐལ། དུ་བ་སོགས་ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཅི་འཆར་ཡང་རེ་དྭོགས་གང་ཡང་མི་བྱ། འཆར་མ་འཆར་ གང་འཐད་འཐད་དུ་བཞག་གོ །ཡང་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་པ་དང་ངོ་ཤེས་པ་མཉམ་དུ་འོང་ནས་སྤང་བྱ་རྣམ་རྟོག་དང༌། སྤོང་བྱེད་དྲན་པ་གཉིས་སྟག་གཟིག་གདོང་འཕྲད་པ་ལྟ་བུ་མང་པོ་འཕྲོ་མི་ཐུབ་པས། གཉེན་པོའི་རྩོལ་ སྒྲུབ་མི་དགོས་པར་སོ་སོར་མལ་དུ་ཞི་ནས་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་རྒྱ་མཚོ་རླབས་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་འབྱུང་། འདིའི་སྐབས་སུ་གནས་ཐོག་ནས་འགྱུ་བ་ཤེས། འགྲུ་ཐོག་ནས་རང་ས་ཟིན་པའི་གནས་འགྱུ་གཉིས་རྩེ་གཅིག་ པོའི་དུས་ཡིན། གནས་འགྱུ་ངོ་ཤེས་མཁན་དེ་ལ་ལ་ལས་རང་རིག་ཟེར། ལ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཟེར། ལ་ལས་ནི་ཡིད་བྱེད་ཡིན་ཟེར་རོ། །ལར་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་བསྒོམས་ན་ཞི་གནས་ལ་བྱིང་རྒོད་ ངོས་བཟུང་བ་སེམས་གནས་དགུའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པ། རླུང་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པ། རླུང་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་། འདི་ནི་རླུང་མེད་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་མི་དབྱེ་བ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བྱེད་པའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཐོག་ཏུ་ཁྲིད་པའི་མན་ངག་གི་གནད་གཅོད་ཀྱི་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱིས་ནི་སྣང་ཐོག་ཏུ་ཁྲིད་པའི་ལུགས་སོ། །དེས་ན་ཞི་གནས་ཞེས་པ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་རྟེན་ཡོད་མེད་ གང་ལའང་འགྱུ་དྲན་དང་བྲལ་ཞིང་དྭངས་སེང་ངེ་རང་གསལ་ལྷག་གེ་བ་དེ་ཡིན། དྲན་མེད་སྒོ་ལྔ་འགགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན། ལྷག་མཐོང་བྱ་བ་ནི་གསལ་སྟོང་རང་ངོ་ཤེས་པའི་ངང་ནས་གནས་རུང་འགྱུ་རུང་འཛིན་ མེད་དུ་གནས་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞི་གནས་ནི་ཡང་དག་པའི་བསམ་གཏན་ཏེ། ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་དག་པ་མི་གནས་སོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ལྟ་བ་ མཐོང་བ་སྟེ། ལྟ་བ་རང་ཡང་མི་མཐོང་ངོ༌། །གང་གི་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེས་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་བྱིང་རྒོད་བསལ་བ་དང་། གནས་འགྱུ་ལ་བརྟག་དཔྱད་མང་པོ་རང་ངོ་འཕྲོད་ནས་མི་བྱ་སྟེ། མ་གཅིག་གིས། བྱིང་ན་ཆོས་སྐུའི་བཞུགས་ཚུལ་ཡིན། །རྒོད་ན་རིག་པའི་རང་མདངས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས། ཤིན་ཏུ་རྒོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་འབར་བ་ཡིན་པས་མི་འགེགས་གསུངས། རྗེ་བཙུན་ ༄༅། །ཆེན་པོ་མི་ལས། སྒོམ་པ་ཡིན་པར་ངེས་སོ་བྱིང་རྒོད་སྐྱོན་མ་སེལ། སྒོམ་པ་བྱིང་རྒོད་སྐྱོན་ནི་བསལ་བ་ན། ཉིན་པར་སྒྲོན་མེ་སྦར་བ་འདྲའོ་ཨང་གེ་ལྷ་རྗེ་སྟོན་པ་བ། ཞེས་དྭགས་པོ་ཟླ་ འོད་གཞོན་ནུ་ལ་གདམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཚོར་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྟོག་པ་ཡང་སྤང་བླང་མི་དགོས། སྣང་བ་གང་ཤར་རང་གྲོལ་བྱ་བ་སྟེ། ཤེར་སྙིང་ལས། གཟུགས་སྟོང་པའོ་སོགས་དང་། ཡུམ་ ལས༑ ཀོའུ་ཤི་ཀ །འདི་ལྟར་གཟུགས་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཙལ་བར་མི་བྱ། གཟུགས་ལས་གུད་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཙལ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན། གཟུགས་ལས་གུད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས། སྤང་གཉེན་གྱི་དགྲ་སྡང་བར་མི་བྱའོ། །མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་རྟོག་རང་ངོ་ཤེས་ པ་ཙམ་གྱིས་སྤང་གཉེན་གཉིས་སུ་མེད་པ་དབྱེར་མེད་དུ་ཤེས་པ་གལ་ཆེ། ངོ་ཤེས་མཁན་དེ་ཡང་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་དག་ནི་ཟབ་དོན་ངོ་སྤྲོད་རྩ་བ་ནས་བསྒྲིམ་པ་ལ་ངོས་བཟུང་བ། གཤིས་གློད་པ་ ལ་ངོ་སྤྲད་པ། གཤིས་ལ་ཟླ་བ་དང་གསུམ་གསུངས་
Chinese
因此，要知道从安住处了知动摇，从动摇处把握自性的安住与动摇二者唯一的时间。认识安住和动摇的人，有些人称之为自明，有些人称之为个别辨识的智慧，有些人则说是作意。总的来说，如果分别修习止和观，那么在修习止住时，区分沉没和掉举，通过九住心的方式修习，有无风修习、有风修习等多种方式。但这是不区分无风止观，而是结合起来修习的方式。要了解引导至空性的诀窍要诀的独特方式。其他人则是引导至显现的方式。因此，所谓的止住，是指无论有无对境，心专注于一境，远离动摇和散乱，清明澄澈，自然明亮的状态。而不是像失去知觉，五根关闭一样。所谓胜观，是指在明空自性的状态中，安住于可安住、可动摇、无执着的状态。如《菩萨藏经》中说：菩萨的止住是正确的禅定，但正确不住于寂静的观念。胜观是观看见，但见本身也看不见。谁这样看见，谁就看见了正确。如此，如果以正念和觉知守护，那么无论出现空性体验、快乐体验、无分别等身体无知觉的空性，还是山岩通透、烟雾等任何体验的显现，都不要有任何希望或恐惧，无论显现与否，都安住在自然状态中。此外，当念头生起并被认识到时，作为所断除的念头和作为断除者的正念，二者就像老虎和豹子相遇一样，无法持续太久，因此不需要进行对治的努力，而是各自在自己的位置上平静下来，就像没有波浪的海洋一样，没有否定和肯定。在这种情况下，要知道从安住处了知动摇，从动摇处把握自性的安住与动摇二者唯一的时间。认识安住和动摇的人，有些人称之为自明，有些人称之为个别辨识的智慧，有些人则说是作意。总的来说，如果分别修习止和观，那么在修习止住时，区分沉没和掉举，通过九住心的方式修习，有无风修习、有风修习等多种方式。
English
Therefore, one should know the movement from the state of abiding, and grasp the self-nature of abiding and movement from the state of movement, which is the time of oneness. Those who recognize abiding and movement, some call it self-awareness, some call it the wisdom of individual discernment, and some say it is attention. In general, if one practices shamatha and vipassanā separately, then in practicing shamatha, distinguishing between sinking and excitement, practicing through the nine stages of mind, there are various methods such as practicing without wind, practicing with wind, and so on. However, this is a method of combining shamatha and vipassanā without distinguishing between them. One should understand the unique method of the key points of the instructions that lead to emptiness. Others are methods that lead to appearance. Therefore, what is called shamatha is the state of mind being focused on one object, whether there is an object or not, free from movement and distraction, clear and bright, naturally luminous. It is not like losing consciousness and the five senses being closed off. What is called vipassanā is the state of abiding in the nature of clarity and emptiness, in a state of being able to abide, able to move, and without clinging. As it is said in the *Bodhisattva Piṭaka*: The shamatha of a bodhisattva is correct meditation, but correctness does not abide in the concept of tranquility. Vipassanā is seeing the view, but the view itself is not seen. Whoever sees in this way sees correctly. Thus, if one guards with mindfulness and awareness, then whether emptiness experiences, bliss experiences, non-conceptualization, and the emptiness of the body without sensation arise, or whatever experiences of appearance such as transparent mountains and rocks, smoke, etc., arise, one should not have any hope or fear. Whether it arises or not, one should remain in the natural state. Furthermore, when thoughts arise and are recognized, the thoughts to be abandoned and the mindfulness that abandons them, like a tiger and a leopard meeting, cannot last for long. Therefore, there is no need to make an effort to apply antidotes, but each calms down in its own place, like an ocean without waves, without negation or affirmation. In this case, one should know the movement from the state of abiding, and grasp the self-nature of abiding and movement from the state of movement, which is the time of oneness. Those who recognize abiding and movement, some call it self-awareness, some call it the wisdom of individual discernment, and some say it is attention. In general, if one practices shamatha and vipassanā separately, then in practicing shamatha, distinguishing between sinking and excitement, practicing through the nine stages of mind, there are various methods such as practicing without wind, practicing with wind, and so on.
Chinese
即使有（俱生智），这是一种不区分无风止观，而是将它们结合起来的方法。应该了解引导至空性的诀窍的独特方法。其他人则是引导至显现的方法。因此，止住被称为心无旁骛，无论有无所缘，都远离散乱和念头，清澈明亮，清晰可见。它不像失去知觉，五根停止运作。观的行动是在清楚空性的自性的状态中，能够安住，能够移动，无执着地安住。如《菩萨藏经》所说：菩萨的止住是正确的禅定，正确的禅定不住于寂静的观念。观是见，是观看，甚至不看观看本身。谁这样观看，谁就正确地观看。又，不要在认识自性后消除昏沉和掉举，也不要进行过多的安住和移动的分析。如玛吉（玛吉拉准）所说：昏沉是法身的安住方式，掉举是觉性的自性光芒。因此，非常掉举是智慧的光芒闪耀，所以不要阻止它。尊者米拉（米拉日巴尊者）说：一定要确定，修行就是不要消除昏沉和掉举的过失。如果修行是为了消除昏沉和掉举的过失，就像白天点燃灯一样。这是对达波月光童子（达波拉杰）的教诲。同样，色受等五蕴的分别念也不需要取舍。任何显现的都是自解脱。如《心经》所说：色即是空等等。以及《般若经》中说： कौशिक (kauśika，梵文天城体，kauśika， कौशिक，乔尸迦： 帝释天)，不要从色蕴中寻找般若波罗蜜多，也不要从色蕴之外寻找般若波罗蜜多。为什么呢？因为色蕴不是般若波罗蜜多，色蕴之外也没有般若波罗蜜多。因此，不要与应舍弃和应修持的敌友作对。简而言之，重要的是仅仅通过认识分别念的自性，就能知道应舍弃和应修持是无二无别的。认识者也必须知道是无生的。这些是对深刻意义的介绍，从根本上把握，认识自性是放松，自性被说成是月亮和三。
English
Even if there is (co-emergent wisdom), this is a method of not distinguishing between windless calm and insight, but combining them. One should know the unique method of cutting through the key points of the instructions that lead to emptiness. Others are methods of leading to appearance. Therefore, calm abiding is said to be the state of being single-pointed in mind, without any object of focus, free from wandering and thoughts, clear and bright, and vividly clear. It is not like losing consciousness and the five senses ceasing to function. Insight is the action of abiding in the state of knowing the self-nature of clarity and emptiness, being able to abide, being able to move, and abiding without attachment. As it is said in the Bodhisattva Pitaka: The calm abiding of a Bodhisattva is correct meditation, and correct meditation does not abide in the concept of peace. Insight is seeing, it is watching, and it does not even see the seeing itself. Whoever sees in this way, sees correctly. Also, after recognizing self-nature, do not eliminate dullness and agitation, and do not engage in excessive analysis of abiding and moving. As Machig (Machig Labdrön) said: Dullness is the way the Dharmakaya abides, and agitation is the self-luminosity of awareness. Therefore, extreme agitation is the blazing of the power of wisdom, so do not stop it. Jetsun Mila (Milarepa) said: Be sure to determine that practice is not to eliminate the faults of dullness and agitation. If practice is to eliminate the faults of dullness and agitation, it is like lighting a lamp during the day. This was the instruction to Dakpo Moonlight Youth (Gampopa). Similarly, the conceptual thoughts of the five aggregates, such as form and feeling, do not need to be accepted or rejected. Whatever appears is self-liberated. As it is said in the Heart Sutra: Form is emptiness, etc. And in the Mother Sutra it says: कौशिक (kauśika, Devanagari script, kauśika, कौशिक, Kausika: Indra), do not seek Prajnaparamita from form, nor should you seek Prajnaparamita apart from form. Why is that? Because form is not Prajnaparamita, and there is no Prajnaparamita apart from form. Therefore, do not be hostile to enemies and friends who should be abandoned and cultivated. In short, it is important to know that what should be abandoned and what should be cultivated are inseparable, without duality, simply by recognizing the self-nature of conceptual thoughts. The one who recognizes must also know that it is unborn. These are introductions to profound meaning, grasping from the root, recognizing self-nature is relaxation, and self-nature is said to be the moon and three.