Tibetan
་ཆའི་བློ་རང་སར་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་དང་དྲུག །ལམ་ཉམས་སུ་ བླངས་ལུགས་བསྟན་པ་དང་བདུན། ལན་ཡུལ་གྱི་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ་ལ་འཛིན་ཆ་རང་གིས་སྟོངས་པར་བསྟན་པ་དང་བརྒྱད། དོན་བདེན་པས་སྟོངས་ལུགས་ལ་དྲིས་པ་དང་དགུ། ལན་ངེས་པ་ཟད་པ་དང་བློ་ རང་སར་གྲོལ་བ་དུས་མཉམ་པར་བསྟན་པ་བཅུ་རུ་གདའ་བ་ལས། དང་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་དོན་ལ་དྲིས་པ་འདི་ལགས། དམ་པ། ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྱ་བ་ཅི་ལ་ཟེར་བ་ལགས། ཞུས་པ་ནི། སྙིང་པོའི་དོན་ ལ་དྲིས་པའོ། །གཉིས་པ་ལན་བརྗོད་བྱ་བ་རྗོད་བྱེད་ཀྱིས་སྟོངས་པར་བསྟན་པ་འདི་ཡིན། སྨྲ་བརྗོད་དང་བྲལ་བ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། གསུངས། ཞེས་པ་ནི། གཞུང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ལམ་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ། འདིར་འབྲས་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དེ་སྨྲ་བརྗོད་དང་ཇི་ལྟར་བྲལ་བ་ཡིན་ན། ཆོས་རྣམ་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་ ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཐ་དད་ཀྱི་སྨྲ་བརྗོད་དང་བྲལ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་རིག་མེད་ཀྱི་སྨྲ་བརྗོད་དང་བྲལ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་རང་རྒྱུད་པའི་སྨྲ་བརྗོད་དང་བྲལ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་འགྱུར་ལྡོག་གི་སྨྲ་བརྗོད་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་གཟུང་འཛིན་རང་ཐོག་ཏུ་དག་པས་གཉིས་མེད་ཞེས་བྱ། དེ་ཡང་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་རིག་པར་འདུག་པས་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སྣང་བ་བདེན་པས་སྟོངས་པར་འདུག་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། དེ་ལས་གྲོལ་བ་ཆོས་སྐུའོ། །མ་འགགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལ། ཚིག་གི་ལམ་ཆད་པས་བརྗོད་བྲལ་དུ་ངོ་ཕྲད་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་ མགུར་ལས། གཟུང་བ་དང་ནི་འཛིན་པ་ནི། །རང་གི་ཐོག་ཏུ་དག་པ་ཡི། །གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐ་དད་བྲལ། །རང་སེམས་དངོས་མེད་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་རིག་མྱོང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་པའི་བདག་ ཉིད་ཅན། །སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ངོ་བོས་སྟོང་། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ནམ་མཁའི་ངང༌། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡུམ། །ཞེས་པའོ། །གསུམ་པ་དག་པའི་སྙིང་པོ་ལ་དྲིས་པ་འདི་ཡིན། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་ ཅི་ལ་ཟེར་བ་ལགཾས། ཞུས་པ་ནི། བློ་བྲལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་དྲིས་པའོ། །བཞི་པ་ལན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པར་བསྟན་པ་འདི་ཡིན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། གསུངས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ ཆེན་པོ་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཇི་ལྟར་བྲལ་བ་ཡིན་ན། བླ་མའི་བརྡ་ཡིས་མཚོན་དུ་ཡོད་ལ་ངོས་བཟུང་དུ་མེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ། སྐད་ཅིག་མའི་སྟེང་ན་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པ་མེད་ ༄༅། །དེ༑ དུས་གསུམ་ཆིག་ཆོད་ཀྱི་མཚང་གོ་བས་དེར་དྲན་པའི་སྤུ་རིས་རང་སར་གྲོལ་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ། ཡེངས་པ་དང་གནས་པའི་བར་ན། ངོ་བོ་མིང་དུ་མ་ཐོགས་པས་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ། ཕྱི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་འདི་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོངས་པས་བདེན་པའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ། ནང་རིག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པའི་དབྱིབས་ ཁ་དོག་ཏུ་ངོས་མ་ཟིན་པ་དེ། གློ་བུར་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟག་ཏུ་མ་བཏུབ་པས། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ། དངོས་པོའི་འདུག་ལུགས་དེ་ལྟར་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་གྱི་བློ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། ཡིད་ ལ་བྱར་མ་བཏུབ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱས་པས། དེར་ལས་ཀྱི་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོར་བའོ། །དེ་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་ཤེས་པ་འདས་པའི་རྗེས་མི་སྙེག །རིག་པ་མ་ འོངས་པའི་མདུན་མི་བསུ། ད་ལྟ་བ་ལ་དྲན་པ་རྟོག་པའི་འཕན་མི་བསླང་། ཐབས་དེ་ལས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། རྗེས་མ་བསྙེགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་རོ་མི་ལྡང༌། མདུན་མ་ བསུས་པས་ཟག་པའི་རྩྭ་མེ་རུམ་དུ་སོད། རྟོག་པའི་འཕན་མ་བསླངས་པས་ཆགས་སྡང་གི་སྒྲོག་འགྲོལ་བའོ། །དེའི་གནད་ཀ་འདི་ལགས། དྲན་པས་ལོངས་མ་བསྒྱུར་བས་ཤེས་པ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ། དེ་ལྟ་བུའི་ གནད་དེས་དྭངས་མ་མི་འགྱུར་བར་འོད་གསལ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་ངོ་ཕྲད་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་མགུར་ལས། དྲན་ནས་བརྗེད་པ་ཡེངས་པའི་ས། །སྤུ་རིས་རང་གྲོལ་དུས་གསུམ་གྱི། ཤེས་པ་ཆིག་ཆོད་ དྭངས་མ་ཡི། །སྟེང་དེར་གཉིས་སྣང་འདུན་པ་གྲོལ། །མ་དྲན་པ་ཡི་རྡོ་རྗེ་གདན། །སྨྲ་བརྗོད་ཡུལ་དང་བྲལ་ནས་འདུག །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་རང་བཞིན་མེད། །ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་སྣང་ངོ་བོས་དབེན། །ནང་གི་ སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །ལྔ་པ་དམ་པའི་དོན་ལ་དྲིས་པ་འདི་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་བྱ་བ་ཅི་ལ་ཟེར་བ་ལགས། ཞུས་པ་ནི། མ་ནོར་མ་བཅོས་པ་ལ་དྲིས་པའོ། །དྲུག་པ་འཛིན་པ་རང་ སར་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་འདི་ཡིན། བློ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་བློ་རྟོག་དང་བྲལ་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དགོངས་པ་ ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། བློ་དང་བྲལ་བའི་
Chinese
第六，显示心的智慧在自身解脱。第七，显示修持道之方式。第八，显示在不间断的境之明分中，能取自性空。第九，询问意义以真谛而空之方式。第十，显示答案的确定穷尽和心在自身解脱是同时的。其中，第一个是询问无垢之意义，是这样的：尊者，何谓般若波罗蜜多？被问的是：询问心要之意义。第二个是答案，显示所说以能说而空，是这样的：名为离于言说。说的是：经部般若波罗蜜多和道般若波罗蜜多被区分开来，此处是直接认定果般若波罗蜜多。那么，它是如何离于言说的呢？法安住于四种自性中，即：以无二之自性，离于差别之言说；以智慧之自性，离于无明之言说；以如幻之自性，离于自性之言说；以法身之自性，离于变化之言说。如是之自性，以能取所取于自身清净，故名无二。那也是体验之本体显现为觉性，故为智慧。那也是显现以真实而空，故如幻。从中解脱即是法身。不间断的完全清净的那个，以词句之路断绝，故在离言中相遇。如是也于金刚歌中说：能取和所取，在自己的基础上清净，无二智慧离于差别，自心非是实有，自知体验是智慧的，行境是智慧的自性，如幻的自性本体空，不生不灭虚空之状态，三时诸佛之母。如是说。第三个是询问清净心要，是这样的：何谓大手印？被问的是：询问离心之自性。第四个是答案，显示非是忆念之行境，是这样的：名为离于作意。说的是：大手印意义自身的特征是：如何离于作意呢？
English
Sixth, showing that the wisdom of the mind is liberated in itself. Seventh, showing the way to practice the path. Eighth, showing that in the uninterrupted clarity of the object, the grasping nature is empty by itself. Ninth, asking about the way in which meaning is empty by truth. Tenth, showing that the exhaustion of the certainty of the answer and the liberation of the mind in itself are simultaneous. Among them, the first is asking about the meaning of the immaculate, it is like this: Venerable, what is Prajnaparamita? What is asked is: Asking about the meaning of the essence. The second is the answer, showing that what is said is empty by what can be said, it is like this: It is called being free from speech. It is said: The Sutra Prajnaparamita and the Path Prajnaparamita are distinguished, here the Fruit Prajnaparamita is directly identified. Then, how is it free from speech? The Dharma abides in four kinds of nature, namely: with the nature of non-duality, it is free from the speech of difference; with the nature of wisdom, it is free from the speech of ignorance; with the nature of illusion, it is free from the speech of self-nature; with the nature of Dharmakaya, it is free from the speech of change. Such a nature, with the grasper and the grasped purified in itself, is called non-dual. That is also because the essence of experience appears as awareness, so it is wisdom. That is also because the appearance is empty by truth, so it is like illusion. Liberation from it is Dharmakaya. That which is uninterrupted and completely pure, because the path of words is cut off, so it meets in non-speech. It is also said in the Vajra Song: The grasper and the grasped are purified on their own basis, non-dual wisdom is free from difference, self-mind is not real, self-awareness experience is wisdom, the object is the nature of wisdom, the nature of illusion is empty in essence, unborn and unceasing state of space, the mother of all Buddhas of the three times. It is said like this. The third is asking about the essence of purity, it is like this: What is Mahamudra? What is asked is: Asking about the nature of being free from mind. The fourth is the answer, showing that it is not the object of memory, it is like this: It is called being free from attention. It is said: The characteristic of the meaning of Mahamudra itself is: How is it free from attention?
Chinese
是的，用上师的表示来指示，却无法确定，因此脱离了作意。在刹那间，没有二取之识。 啊！通晓过去、现在、未来三时决断的要害，在那里，念头的毛发自然解脱，脱离了作意。在散乱和安住之间，本体没有名字，因此脱离了作意。外面的六识之境显现各种各样的现象，这些都空性于各自的本体，因此没有成立真实的实物，所以脱离了作意。内在的觉性体验，没有确定为念头的形状颜色，因此无法考察突如其来的特征，所以脱离了作意。事物的存在方式就是如此，因为有情众生的心是错乱的自性，本来无法作意却作意了，因此在那里连接了业的相续，所以在三界中轮回。为了遣除它，依靠上师的口诀，了知不追逐逝去的念头，觉性不迎接未来的念头，现在不生起念头分别的蔓延。从那个方法中，会产生三种殊胜的功德：不追逐过去，因此烦恼的毒素不会升起；不迎接未来，因此有漏的草在火堆中烧尽；不生起分别的蔓延，因此解脱了贪嗔的束缚。这就是它的要点。因为念头没有转变，所以觉性脱离了戏论。像那样的 要点，不会改变清净的精华，在没有光明来去中相遇。如是，在金刚歌中也说：从念到忘是散乱之地，毛发自解脱是三时的，觉性决断是清净的精华，在那之上二取希求解脱。无念是金刚座，脱离言说境而安住，各种显现无自性，六聚境显现本体空，内在的心也是如此。这是第五个关于胜义谛的提问。什么是佛的意？回答是：对没有错误、没有造作的提问。第六个是开示执着自然解脱，这指的是脱离了分别念。所说的是：佛的意是如何脱离分别念的？具有五身自性的佛的意是智慧，是脱离了心的。
English
Yes, it is indicated by the guru's signs, but cannot be identified, so it is free from mental engagement. In an instant, there is no dualistic consciousness. Ah! By understanding the key point of the decisive three times, the hairs of memory are naturally released there, free from mental engagement. Between distraction and abiding, the essence has no name, so it is free from mental engagement. The various appearances of the objects of the six external aggregates arise, but these are empty of their own essence, so no true entity is established, so it is free from mental engagement. The inner experience of awareness, which is not identified as the shape or color of memory, cannot be examined for its sudden characteristics, so it is free from mental engagement. The way things are is like that, because the minds of sentient beings are of a deluded nature. Although it is impossible to engage mentally, they do engage mentally, so there the continuity of karma is connected, so they wander in the three realms. To reverse this, rely on the guru's instructions, knowing not to chase after past thoughts, awareness not to welcome future thoughts, and not to raise the proliferation of present thoughts. From that method, three special qualities will arise: not chasing after the past, so the poison of afflictions will not rise; not welcoming the future, so the grass of outflows will be burned in the fire; not raising the proliferation of thoughts, so the bonds of attachment and aversion will be loosened. That is the key point. Because thoughts are not transformed, awareness is free from elaboration. Such a key point, the pure essence will not change, and it will be met without the coming and going of luminosity. Thus, in the Vajra Song it is also said: From thought to forgetting is the place of distraction, the self-liberation of hairs is of the three times, the decisive awareness is the pure essence, and on that the dualistic desire is liberated. Non-thought is the Vajra Throne, abiding apart from the realm of speech, the various appearances are without nature, the appearances of the six aggregates are empty of essence, and the inner mind is also like that. This is the fifth question about the ultimate meaning. What is called the Buddha's intention? The answer is: It is a question about what is without error and without fabrication. The sixth is the teaching that clinging is naturally liberated, which refers to being free from conceptual thought. What is said is: How is the Buddha's intention free from conceptual thought? The intention of the Buddha, who is the nature of the five bodies, is wisdom, which is free from mind.