Tibetan
ད། ནད་བརྒས་པས་འཆི། ཐོས་པ་ བརྒས་པ་མཁས་འདོད། མཁས་འདོད་བརྒས་པ་ང་རྒྱལ། ང་རྒྱལ་བརྒས་པ་ནད། ནད་བརྒས་པས་འཆི། ཤེས་རབ་བརྒས་པས་བསོད་ནམས། བསོད་ནམས་བརྒས་པ་ང་རྒྱལ། ང་རྒྱལ་བརྒས་པ་ནད། ནད་བརྒས་པས་འཆི། སྒོམ་བརྒས་པ་བདག་འཛིན། བདག་འཛིན་བརྒས་པ་འདོད་པ། འདོད་པ་བརྒས་པ་ནད། ནད་བརྒས་པས་འཆི། སྤྱོད་པ་བརྒས་པ་མངོན་ཤེས། མངོན་ཤེས་བརྒས་པ་མིག་མཐོང་། མིག་མཐོང་བརྒས་པ་ནད། ནད་བརྒས་པས་འཆི། དཀའ་ཐུབ་བརྒས་པ་བཟང་འདོད། བཟང་འདོད་བརྒས་པ་ཚུལ་འཆོས། ཚུལ་འཆོས་བརྒས་པ་ནད། ནད་བརྒས་པས་འཆི། སྒྲུབ་བྱེད་བརྒས་པས་བདེ་ འདོད༑ བདེ་འདོད་བརྒས་པས་གཟུང་འཛིན། གཟུང་འཛིན་བརྒས་པ་ནད། ནད་བརྒས་པས་འཆི། འདི་དག་གི་རྒྱུ་ཅིས་ལན་ན། ཞེན་པའི་རྒྱུ་ལས་ངལ་བ་འབྱུང་བས་ལན་ཏེ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལམ་ ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས་ལ་ངལ་ཞིང་དུབ་པས། ཤེས་རབ་དོན་ཐོག་ཏུ་མ་ཕེབས་པས་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཟུག་རེས་འཇོག་བྱེད་པ་དང་། སྙིང་མི་དགའ་བ་དང༌། ཤེས་པ་གཉེན་པོ་ལ་བཀོལ་དུ་མི་བཏུབ་ པ་དང་། སྟན་ལ་སྡོད་སྙིང་མི་འདོད་པ་དང་། མགོ་བོ་ན། སྒལ་བ་གཟེར། ལུས་ཀྱི་ཆ་སྟོད་ཆ་སྨད་མི་བདེ། དོན་སྙིང་འཁྲུག །ཚིག་པ་ཟ། མཐའ་མ་དྲི་ཆུ་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་དུས་ སུ་འགལ་བ་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུས་འགལ། འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ན་ཚས་གདུངས་ཀྱང་ནོར་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡང་གཏོང་མི་ཕོད། རང་བཞིན་གྱིས་འགལ་ཏེ། དགེ་སྦྱོར་ལ་སོགས་པའི་བྱ་ ༄༅། །བ་ཅི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཞེན་ཅིང་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབས་པས། ཞེན་པས་བཅིངས། དངོས་པོ་འགལ་ཏེ་ནད་གདོན་སེལ་བའི་ཐབས་མ་ཤེས་ཤིང་བརྡགས་ པས༑ མཚལ་རང་ལ་ཡོད་ཀྱང་བཙག་མི་ལས་བསླང་དགོས་ཏེ། ནད་གདོན་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་རང་གིས་མ་ཤེས་པས། མོ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་དྲིན་འཇོག་དགོས། ཞེན་པ་དང་ངལ་བ་ལུས་ལ་འཚོགས་པས་ སྟོད་ན་ཚད་པ། སྨད་ན་གྲང་བ། བར་ན་ཕོ་མཆིན་ན་ཞིང་། སྟོད་བཅོས་ན་སྨད་མི་བདེ། སྨད་བཅོས་ན་སྟོད་མི་བདེ། གཞུ་མཁན་ངན་པའི་གཞུ་དང་འདྲ་བ་ཡོང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁ་པྲ་ངན་པ་ལུས་ལ་བརྗོད་དེ། ངས་མི་ཚེ་ཆོས་བྱས་པ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ནད་འོང་བས་ཆོས་མི་བདེན། ད་མོ་ཐོབ་སྨན་དཔྱད་ལ་སོགས་པ་གྱིས་ཟེར་བ་དང་། ལྟས་ངན་གྱི་ལུས་པོ་འདིས་ད་སྦྱངས་ཟེར་ནས་བརྔན་བརྗོད་དོ། །ཡིད་ལ་ཞེན་པ་དང་ངལ་ བ་དང་དུབ་པའི་སྐྱོན་ཞུགས་པས་འདི་ལ་ཅི་ཕན་སྙམ་ནས་རེ་དྭོགས་ཀྱི་རྟོག་པ་མང་པོ་འབྱུང་། རེ་བའི་སྣང་བ་མ་ཆོད་པས་འདྲེ་གནོད། འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་མ་ཆོད་པས། ལོག་པར་རྟོག་པའི་འཕྲོ་འདུ་མང་པོ་འབྱུང༌། ། ད་ནི་ལྷ་མ་དགའ་བ་ཡིན་ནམ། འདྲེ་གནོད་དམ། ཆོས་སྐྱོང་མ་དགྱེས་པ་ཡིན་ནམ། གཏོར་མ་བཏང་ན་ཕན་ནམ། སྙམ་པ་འབྱུང་ངོ་། །ནད་གསོ་བའི་ཐབས་ཇི་ལྟ་བུ་བསྙམས་ན། མོ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་ གང་གིས་ཀྱང་གསོ་བར་མི་ནུས་སོ། །འོ་ན་གང་གིས་གསོ་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་གསོ་དགོས་ཏེ། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ངལ་བ་ཡིན་ལ། ངལ་བ་ནི་ཞེན་པས་བསྐྱེད་ཅིང་། བདེན་པར་ཞེན་པའི་ གཉེན་པོ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་དོར་བྱར་ཞེན། གཉེན་པོ་ལ་བླང་བྱར་ཞེན་ན་ལྟ་བ་ངན་པའི་མཐར་ལྷུང་། དགག་སྒྲུབ་གཉིས་སུ་ཞེན་པས་སྤྱོད་ན། སྤྱོད་ པ་ངན་པའི་མཐར་ལྷུང་། རེ་དོགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྒོམས་ན་བསྒོམ་པ་ངན་པའི་མཐར་ལྷུང་བས། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྟ་བ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་རྒྱབ་ཤ་བཅད། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྒོམ་པ་རྟོག་པའི་ཁོང་གཟེར་དབྱུང་། དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཅི་བྱེད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དང་མི་གནས་པར་རྟོགས་པས་སྤྱོད་པ་བྱ་བྱེད་དུ་ཞེན་པའི་མདུད་པ་གྲོལ། ཞེན་པ་ཕྱི་ནས་གཞོམ་པའི་ གདམས་ངག །འཁོར་བའི་ལམ་རིང་པོ་ལས་མྱུར་དུ་འདའ་བར་བྱེད་པ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་དབང་པོ་གཅིག་གིས་གཅད་པའི་གདམས་ངག །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ མཉམ་པར་བཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལམ་བསྒོམས་ལ། དམིགས་གནས་ཆ་གསུམ་དུ་མ་སོང་བར་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་སློབ་དགོས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཤེར་ཕྱིན་ལས། དཔེར་ན་ལ་ལ་རྫ་སོ་མ་བཏངས་ཆུ་ ༄༅། །བསྐྱེད་ན། །ཉམ་ཆུང་ཕྱིར་ནི་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར། །སོ་བཏངས་བུམ་པར་ཆུ་བསྐྱེད་འཇིག་པ་ཡི། །འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་བདེ་བར་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དད་པ་མང་གྱུར་ཀྱང་། །ཤེས་རབ་རྣམ་པར་ཉམས་ན་མྱུར་དུ་མ་རུངས་འགྱུར། །དད་པས་ཤེས་རབ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཟིན་གྱུར་ན། །ས་གཉིས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །དཔེར་ ན་བཅོས་ལེགས་མ་བྱས་གྲུ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་། །ནོར་དང་བཅས་ཤིང་ཚོང་པར་བཅས་ཏེ་འཇིག་པར་འགྱུར། །གྲུ་དེ་ལེགས་པར་བཅོས་ལེགས་བྱས་དང་ལྡན་གྱུར་ན། །མི་འཇིག་ནོར་དང་བཅས་ཏེ་ངོགས་སུ་ཕྱིན་པར་ འགྱུར༑ །དེ་
Chinese
ད། 疾病增長而死。聽聞 增長則欲成智者。欲成智者增長則我慢。我慢增長則疾病。疾病增長而死。智慧增長則福德。福德增長則我慢。我慢增長則疾病。 疾病增長而死。禪修增長則我執。我執增長則貪慾。貪慾增長則疾病。疾病增長而死。行爲增長則神通。神通增長則眼見。 眼見增長則疾病。疾病增長而死。苦行增長則欲求善良。欲求善良增長則僞善。僞善增長則疾病。疾病增長而死。修行增長則欲求安樂。 欲求安樂增長則能取所取。能取所取增長則疾病。疾病增長而死。這些的因由是什麼呢？因爲執著的因由而產生疲勞，所以是因爲身體、語言、意念三者在修持道路上 感到疲勞和困倦。由於智慧沒有達到實質，所以會產生疾病。例如，間歇性疼痛、心情不悅、無法運用智慧對治、 不願意坐在墊子上、頭痛、背痛、身體的上半部分和下半部分不適、心煩意亂、發怒、最後出現尿瀦留等症狀。在那時 會出現三種矛盾：因由上的矛盾。由於對輪迴的執著，即使自己被疾病折磨，也捨不得放棄財物等。自性上的矛盾。對於行善等行爲， 所有的事情都帶有目的性，並且以執著和貪戀的方式來完成，因此被執著所束縛。事物上的矛盾，因爲不了解消除疾病和邪魔的方法，並且胡亂猜測， 即使紅銅本身就存在，也必須從礦工那裡提取。因爲自己不了解消除疾病和邪魔的對治方法，所以必須依賴占卜師和醫生等。執著和疲勞在身體上聚集， 導致上半身發熱，下半身發冷，中間則肝膽疼痛。治療上半身則下半身不適，治療下半身則上半身不適。就像劣質弓箭手的弓箭一樣。將世間的惡劣預兆加諸於身體上， 說：「我一生都在修行，卻得了這樣的病，看來佛法不真實。現在去占卜、求醫、做治療吧。」並且說：「這個不祥的身體現在要懺悔了。」然後進行祭祀。由於內心充滿了執著、疲勞 和困倦的過失，所以心想：「這有什麼用呢？」於是產生了希望和懷疑。
English
ད། Disease increases and death occurs. Hearing increases, one desires to become wise. The desire to become wise increases, leading to arrogance. Arrogance increases, leading to disease. Disease increases and death occurs. Wisdom increases, leading to merit. Merit increases, leading to arrogance. Arrogance increases, leading to disease. Disease increases and death occurs. Meditation increases, leading to self-grasping. Self-grasping increases, leading to desire. Desire increases, leading to disease. Disease increases and death occurs. Conduct increases, leading to clairvoyance. Clairvoyance increases, leading to direct perception. Direct perception increases, leading to disease. Disease increases and death occurs. Austerity increases, leading to the desire for goodness. The desire for goodness increases, leading to hypocrisy. Hypocrisy increases, leading to disease. Disease increases and death occurs. Practice increases, leading to the desire for happiness. The desire for happiness increases, leading to grasping at subject and object. Grasping at subject and object increases, leading to disease. Disease increases and death occurs. What is the cause of these? It is because fatigue arises from attachment. It is because the body, speech, and mind are weary and tired on the path of practice. Because wisdom does not reach the essence, disease will arise. For example, intermittent pain, displeasure, inability to use wisdom as an antidote, unwillingness to sit on a cushion, headache, back pain, discomfort in the upper and lower parts of the body, mental confusion, anger, and finally, urinary retention, etc., will occur. At that time, three contradictions will arise: contradiction in cause. Due to the attachment to samsara, even though one is tormented by disease, one is unwilling to give up wealth and possessions. Contradiction in nature. For virtuous activities, etc., all things are done with a purpose, and accomplished with attachment and clinging, therefore bound by attachment. Contradiction in object, because one does not know the methods to eliminate disease and evil spirits, and speculates wildly, even though red copper exists within oneself, it must be extracted from miners. Because one does not know the antidote to eliminate disease and evil spirits oneself, one must rely on the kindness of diviners and doctors, etc. Attachment and fatigue gather in the body, causing heat in the upper body, cold in the lower body, and pain in the liver and gallbladder in the middle. Treating the upper body causes discomfort in the lower body, and treating the lower body causes discomfort in the upper body. It becomes like the bow of a bad archer. The bad omens of the world are spoken about the body, saying, "I have practiced Dharma all my life, but I have contracted such a disease, so the Dharma is not true. Now go to divination, seek medicine, and get treatment." And saying, "This inauspicious body must now be purified." Then offerings are made. Because the mind is filled with the faults of attachment, fatigue, and weariness, one thinks, "What is the use of this?" Thus, hope and doubt arise.
Chinese
会产生很多分别念。因为希望的显现没有断绝，所以会有鬼的损害。因为错觉的显现没有断绝，所以会产生很多邪分别念的余波。 现在是不喜欢神呢？还是鬼的损害呢？还是护法神不高兴呢？供养朵玛（torma，梵文，供品）是否有益呢？会产生这样的想法。如果思考治疗疾病的方法，那么无论是巫婆还是医生等等， 都无法治愈。那么用什么来治疗呢？必须用没有颠倒的证悟空性的见解来治疗。因为疾病的根源是劳累，而劳累是由执着产生的，所以需要证悟空性的智慧来作为执着真实的 对治。而且，如果执着于将不顺的一方视为应舍弃的，将对治视为应接受的，就会堕入恶见的极端。如果执着于二元的取舍而行事，就会堕入恶行的极端。如果从希望和恐惧两方面进行修习，就会堕入恶修的极端。因此，证悟空性的智慧斩断了见解对事物和相状的执着，证悟空性的 禅定解开了修习对分别念的执着。无论做什么善事等等，都因为了悟到无所缘和无所住，而解开了行为对能作所作的执着。这是从外摧毁执着的 窍诀。是迅速超越轮回漫长道路的方法。是用一个智慧斩断六道众生的窍诀。应该安住于证悟空性的智慧——般若波罗蜜多（prajñāpāramitā，梵文天城体：प्रज्ञापारमिता，梵文罗马拟音：prajñāpāramitā，智慧到彼岸）。而且，要修习道，在没有变成三部分所缘境的情况下，必须学习无所缘的方式。如般若经中所说：例如有些人不放掉陶土就装水， 因为脆弱所以会迅速破裂。放掉陶土在瓶子里装水，就没有破裂的 恐惧，并且能安乐地回到家中。同样，菩萨（bodhisattva，梵文天城体：बोधिसत्त्व，梵文罗马拟音：bodhisattva，觉有情）的信心即使增长，如果智慧衰退，也会迅速变得恶劣。如果信心完全掌握了智慧，那么就会远远超越二地，获得殊胜菩提（bodhi，梵文天城体：बोधि，梵文罗马拟音：bodhi，觉悟）。例如，没有修缮好的船只在海洋中， 会连同财物和商人一起毁灭。如果那艘船只修缮完好，那么就不会毁灭，连同财物一起到达岸边。
English
Many conceptual thoughts arise. Because the appearance of hope is not cut off, there is harm from spirits. Because the appearance of delusion is not cut off, many after-effects of wrong thoughts arise. Now, is it that the gods are displeased? Or is it harm from spirits? Or are the Dharma protectors displeased? Would it be beneficial to offer a torma (Skt., offering cake)? Such thoughts arise. If one considers how to cure the illness, then neither a sorceress nor a doctor, etc., can cure it. Then how is it cured? It must be cured by the correct view of realizing emptiness. Because the cause of illness is fatigue, and fatigue is generated by attachment, therefore, the wisdom of realizing emptiness is needed as the antidote to clinging to reality. Moreover, if one clings to the opposing side as something to be abandoned, and clings to the antidote as something to be accepted, one will fall into the extreme of bad views. If one acts with attachment to the duality of rejection and acceptance, one will fall into the extreme of bad conduct. If one meditates from the perspective of hope and fear, one will fall into the extreme of bad meditation. Therefore, the wisdom of realizing emptiness cuts off the attachment of the view to things and characteristics, and the concentration of realizing emptiness extracts the thorn of conceptual thought from meditation. Whatever virtuous deeds, etc., one does, one realizes that there is no object of focus and no place to abide, and thus the knot of attachment to action as something to be done is untied. This is the instruction for destroying attachment from the outside. It is the method for quickly crossing the long path of samsara. It is the instruction for cutting off the six realms of beings with one wisdom. One should abide in equipoise on the wisdom of realizing emptiness—the Perfection of Wisdom (prajñāpāramitā, Sanskrit: प्रज्ञापारमिता, prajñāpāramitā, perfection of wisdom). Moreover, one should meditate on the path, and without turning into a three-part object of focus, one must learn the way of having no object of focus. As it is said in the Perfection of Wisdom Sutra: For example, if some people do not remove the clay and fill a pot with water, because it is fragile, it will quickly break. If one removes the clay and fills the pot with water, there will be no fear of breaking, and one will return home in comfort. Similarly, even if a bodhisattva's (bodhisattva, Sanskrit: बोधिसत्त्व, bodhisattva, being for enlightenment) faith increases, if wisdom declines, one will quickly become unruly. If faith completely grasps wisdom, then one will far surpass the second ground and attain supreme enlightenment (bodhi, Sanskrit: बोधि, bodhi, enlightenment). For example, a poorly repaired boat in the ocean, will be destroyed along with its wealth and merchants. If that boat is well repaired and equipped, then it will not be destroyed and will reach the shore along with its wealth.