Tibetan
ྐྱེས་པའི་འཇུག་ཤེས་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ དུ་གྱུར་པའི་གཙོ་བོ་སེམས་གང་ཞིག བག་ཆགས་བགོ་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་དང་། བསྒྲིབས་ ལ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་གྱུར་པའི་གཙོ་བོ་སེམས་གང་ཞིག ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་བདག་ ཏུ་རློམ་སེམས་པའོ། །ཀུན་གཞི་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་སྨིན་དང་ས་བོན་གྱི་ཆ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་ཟག་ བཅས་དགེ་མི་དགེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བཞིན་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་དང་འཇུག་ཤེས་ཕྱི་མའི་ རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པའོ། ། གཉིས་པ་སེམས་བྱུང་ལ་དབྱེ་(མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀུན་ལས་བཏུས་ལྟར་ན)ན། ལྔ་(བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལྟར་ 2-29 ན། སེམས་ཀྱི་ས་མང་པོ་པ་བཅུ། དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་བཅུ། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དྲུག མི་དགེ་བའི་ས་ཆེན་པོ་པ་ བཅུ། ཆུང་ངུའི་ས་པ་བཅུ། མ་ངེས་པ་བརྒྱད། ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་བསྣན་པས་ཞེ་བདུན། ངེས་པ་བརྒྱད། ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་ བསྣན་པས་ཞེ་བདུན། མཛོད་རྩ་བར་བཤད་དོ།།)བཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་སེམས་དཔའ་[པ] དང་། རེག་པ་ཡིད་བྱེད་ཀུན་འགྲོ་ལྔའོ། །འདུན་མོས་དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཤེས་རབ་ ཅེས་བྱ་ཡུལ་ངེས་ལྔའོ། །དད་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ངོ་ཚ་ཤེས། །བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་དང་། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །བག་ཡོད་བཏང་སྙོམས་རྣམས་མི་འཚེ། །དེ་རྣམས་ བཅུ་གཅིག་དགེ་བའོ། །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་དང་། །མ་རིག་ཐེ་ཚོམ་ལྟ་བ་སྟེ། །དེ་ དྲུག་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་སོ། །ཁྲོ་བ་ཁོན་འཛིན་འཆབ་པ་དང་། །འཚིག་པ་ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་ དང་། །གཡོ་སྒྱུ་རྒྱགས་པ་རྣམ་འཚེ་དང་། །ངོ་ཚ་མེད་དང་ཁྲེལ་མེད་དང་། །རྨུགས་དང་རྒོད་ དང་མ་དད་དང་། །ལེ་ལོ་བག་མེད་རྗེད་ངས་དང་། །ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་རྣམ་གཡེང་སྟེ། །ཉི་ ཤུ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་སོ། །གཉིད་དང་འགྱོད་དང་རྟོག་སྤྱོད་དེ། །བཞི་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་གཅིག །དམིགས་རྣམ་རྫས་དུས་སྟེན་དང་ལྔས། །སེམས་དང་ སེམས་བྱུང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། ། བཞི་པ་སྣང་འཇུག་དང་སེལ་འཇུག་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྟར། ཆ་ཤས་སུ་ མ་ཕྱེ་བར་ཡུལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་རིག་པ་དང་། ཡུལ་ལ་ཡུལ་ཅན་འཇུག་པའི་ཚུལ་གང་ ཞིག ཆ་ཤས་སུ་ཕྱེ་ནས་སྒྲ་དོན་ལ་འཇུག་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཀ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་ གཉིས་གཉིས་སོ། །རྟོག་མེད་ཤེས་པ་སྣང་བས་འཇུག །སྒྲ་རྟགས་རྟོག་པ་སེལ་པས་འཇུག །ཅེས་བྱའོ། ། གསུམ་པ་ ༄། །བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ལ་མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྟར། བརྡ་ལས་རང་མིང་གི་ གོ་བྱ་དང་། བརྗོད་བྱ་བློ་ཡུལ་དུ་སྟོན་བྱེད། ཅེས་པའོ། །དབྱེ་ན། དང་པོ་ལ་དངོས་དང་ཞེན་ 2-30 པའི་བརྗོད་བྱ་གཉིས་སོ། ། གཉིས་པ་རྗོད་བྱེད་ལ་ཕྱི་ནང་གི་རྗོད་བྱེད་དམ།
Chinese
生起的入智，以及无覆无记的主要心是什么？是习气所依的基础。被覆无记的主要心是什么？是缘于阿赖耶识而生起的我执。阿赖耶识可以分为两部分：异熟和种子。异熟是指正在体验有漏善与不善果报时的阿赖耶识，而种子是指作为后续入智之因的部分。 第二，心所的分类（根据《阿毗达磨集论》）：有五十一（根据分别说部：心之大地法有十，善之大地法有十，烦恼之大地法有六，不善之大地法有十，小随烦恼有十，不定法有八，加上见，则有四十七。确定法有八，加上见，则有四十七。《俱舍论》根本颂中有所阐述）。即：受、想、思、触、作意，此为五遍行。欲、胜解、念、定、慧，此为五别境。信、惭、愧、无贪、无嗔、无痴、精进、轻安、不放逸、舍、不害，此为十一善心所。贪、嗔、慢、无明、疑、见，此为六根本烦恼。忿、恨、覆、恼、嫉、悭、诳、谄、憍、害、无惭、无愧、昏沉、掉举、不信、懈怠、放逸、失念、不正知、散乱，此为二十随烦恼。睡眠、恶作、寻、伺，此为四不定心所。如是，心所有五十一。通过所缘、行相、体性、时间和所依这五种相同，心与心所相应。 第四，显现入和遮遣入的分类，其定义依次为：不分部分，清晰显现对境的觉知；以及能知以某种方式进入所知对境。分为部分后进入声音和意义。分类的话，两者都有颠倒和不颠倒两种。无分别智通过显现而入，名言和表诠通过遮遣而入。 第三 所说和能说 所说和能说的定义依次为：从名相中了解自名之义，以及将所说显现于意识对境。分类的话，前者分为实体和增益的所说两种。 后者能说分为内在和外在的能说。
English
What is the primary consciousness that arises as an entering awareness and is unlabelled and neutral? It is the basis for the accumulation of habitual tendencies. What is the primary consciousness that is obscured and neutral? It is the self-grasping that arises in relation to the ālaya-vijñāna (藏文：ཀུན་གཞི་，梵文天城体：आलयविज्ञान，梵文罗马拟音：ālayavijñāna，汉语字面意思：阿赖耶识). The ālaya-vijñāna (藏文：ཀུན་གཞི་，梵文天城体：आलयविज्ञान，梵文罗马拟音：ālayavijñāna，汉语字面意思：阿赖耶识) can be divided into two parts: the vipāka (异熟) and the seeds. The vipāka (异熟) refers to the ālaya-vijñāna (藏文：ཀུན་གཞི་，梵文天城体：आलयविज्ञान，梵文罗马拟音：ālayavijñāna，汉语字面意思：阿赖耶识) when it is experiencing the results of contaminated virtuous and non-virtuous actions, while the seeds refer to the part that acts as the cause for subsequent entering awareness. Second, the classification of mental factors (according to the Abhidharmasamuccaya): there are fifty-one (according to the Vaibhāṣika school: there are ten universal mental factors, ten virtuous mental factors, six root afflictions, ten great unwholesome mental factors, ten minor afflictions, eight variable mental factors, plus views, making forty-seven. There are eight definite factors, plus views, making forty-seven. It is explained in the root verses of the Abhidharmakośa). Namely: feeling, discrimination, intention, contact, and attention, these are the five omnipresent mental factors. Aspiration, conviction, mindfulness, concentration, and wisdom, these are the five object-determining mental factors. Faith, shame, embarrassment, non-attachment, non-hatred, non-ignorance, diligence, pliancy, conscientiousness, equanimity, and non-harmfulness, these are the eleven virtuous mental factors. Attachment, anger, pride, ignorance, doubt, and views, these are the six root afflictions. Wrath, resentment, concealment, vexation, jealousy, stinginess, deceit, flattery, arrogance, harmfulness, shamelessness, lack of embarrassment, lethargy, excitement, disbelief, laziness, carelessness, forgetfulness, non-alertness, and distraction, these are the twenty secondary afflictions. Sleep, regret, investigation, and analysis, these are the four variable mental factors. Thus, there are fifty-one mental factors. Through the five similarities of object, aspect, substance, time, and basis, consciousness and mental factors are concomitant. Fourth, the classification into appearance-entry and exclusion-entry, the definitions of which are, respectively: the awareness that clearly appears the object without dividing into parts; and the way in which the knower enters the known object. Entering into sound and meaning after dividing into parts. In terms of classification, both have two types: inverted and non-inverted. Non-conceptual awareness enters through appearance, while conceptualization through sound and signs enters through exclusion. Third The Expressed and the Expresser The definitions of the expressed and the expresser are, respectively: that which is understood from a convention as its own name, and that which manifests the expressed as an object of awareness. In terms of classification, the former is divided into two types: the substantial expressed and the imputed expressed. The latter, the expresser, is divided into the inner and outer expresser. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
དངོས་ཤུགས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་དམ། མིང་ གི་ཚོགས། ཚིག་གི་ཚོགས། ངག་གི་ཚོགས་དང་གསུམ་མོ། །ཕྱི་མ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ རིམ་པ་ལྟར། ཡི་གེ་དུ་མ་འདུས་ནས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་རྗོད་བྱེད་དང་། དོན་འགའ་ཞིག་ཁྱད་ པར་དུ་མ་དང་བཅས་ཏེ་རྗོད་བྱེད་དུ་གྲུབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་མའང་གཞི་དུ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་ རྗོད་བྱེད་དུ་གྲུབ་པའོ། །དབྱེ་ན། དང་པོ་མིང་ལ། དངོས་མིང་བཏགས་མིང་གཉིས་ཏེ། མཚན་ ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྟར། དོན་དེ་ལ་ཐོག་མར་བརྡ་སྦྱར་བའི་སྒོ་ནས་དོན་དེ་དྲང་པོར་གོ་བྱེད་ཀྱི་ མིང་དང་འདྲ་བའམ་འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་དོན་དེའི་དངོས་མིང་གི་རྗེས་གྲུབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་ མིང་ཞེས་པའོ། ། གཉིས་པ་ཚིག་ལ་དབྱེ་སྒོ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་རིགས་བརྗོད་དང་ཚོགས་བརྗོད་ལ་མཚན་ ཉིད་རིམ་པ་ལྟར། རང་གི་ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱ་བྱེ་བྲག་གྲུབ་པ་བརྗོད་པའི་ཚིག་དང་། རང་ གི་ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱ་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་ཚོགས་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཅེས་པའོ། །དེ་གཉིས་ལ་མུ་ བཞིར་ཡོད་དོ། ། གཉིས་པ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྟར། རང་གི་བརྗོད་བྱ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་གི་ཚིག་དང་། རང་གི་བརྗོད་བྱར་ཁྱད་པར་གཞན་མི་ སྤོང་བའི་ཚིག་ཅེས་པའོ། །དཔེར་ན། བ་ལང་ཉིད་ཅེས་པ་དང་། བ་ལང་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གསུམ་པ་ངག་ལ་སྒྲུབ་ངག་དང་ཐལ་ངག་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་ཡོད་དེ། སྔར་གཞན་དོན་ རྗེས་དཔག་ཏུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། ། བཞི་པ་ ༄། །དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ། དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྟར། བློས་རྣམ་བཅད་དུ་གྲུབ་པ་ དང་ཡོངས་གཅོད་དུ་གྲུབ་པ་ཞེས་པའོ། །དབྱེ་ན། དང་པོ་ལ་མེད་དགག་དང་མ་ཡིན་དགག་ 2-31 གཉིས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྟར། དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་སྒྲུབ་ཆོས་མ་བསྒྲུབ་པར་ རྣམ་བཅད་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་དང་། དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་སྒྲུབ་ཆོས་སུ་བསྟན་བྱ་ཡིན་པའོ། ། གཉིས་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་དངོས་པོར་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ གཉིས་སོ། ། ལྔ་པ་ ༄། །འགལ་བ་དང་འབྲེལ་བ། འགལ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ལ། མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྟར། མི་མཐུན་པར་གནས་ པ་དང་། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཅིང་དེ་བཀག་ནས་དེ་ཁེགས་པའོ། །དབྱེ་ན། དང་པོ་ལ་ཕན་ཚུན་ སྤངས་འགལ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་གཉིས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྟར། རྒྱུན་ གཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་མིན་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་ཙམ་གྱི་འགལ་བར་གྲུབ་པ་དང་། རྒྱུན་གཅད་བྱ་གཅོད་བྱེད་དུ་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་མི་མཐུན་པར་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན་དང་པོ་ལ་ བྱས་མ་བྱས་ལྟ་བུ། དངོས་འགལ་དང་བུམ་པ་དང་། མ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་བརྒྱུད་འགལ་གཉིས་ སོ། ། གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཚ་གྲང་ལྟ་བུ་དངོས་འགལ་དང་། དུ་བ་དྲག་འཕྱུར་བ་དང་གྲང་རེག་ ལྟ་བུ་རྒྱུད་འགལ་དུ་དབ
Chinese
什么是事物表达的方式？是名称的集合、词语的集合和言语的集合这三者。 后面三者的定义依次是：多个字母组合起来表达事物的本质；若干事物连同各种特征一起表达；以及将各种特征与多个基础结合起来表达。 分类上，首先是名称，分为实体名称和假立名称两种。它们的定义依次是：通过最初设定的约定来直接理解事物本身的名称；以及类似于或关联于该事物，从而作为该事物实体名称的后续而设定的名称。 其次是词语，有两种分类方式。第一种是类别表达和集合表达，它们的定义依次是：表达自身所指的特定事物的词语；以及表达自身所指的由八种基本粒子组成的集合的词语。这两者之间存在四种可能性。 第二种是表达法和有法（属性和具有该属性的事物）的词语，它们的定义依次是：表达自身所指的排除其他特征的词语；以及表达自身所指的不排除其他特征的词语。例如，‘仅仅是牛’和‘牛’。 第三是言语，有肯定言语和否定言语等多种，之前在关于为他人推理论证中已经阐述过了。 第四，否定和肯定。 否定和肯定的定义依次是：通过心识的完全排除而成立和通过完全断定而成立。 分类上，首先否定分为无遮（med dgag）和非遮（ma yin dgag）两种。它们的定义依次是：在否定的对象被排除后，不肯定任何肯定的属性，仅仅是排除；以及在否定的对象被排除后，需要指出肯定的属性。 其次，肯定分为对实有事物的肯定和对非实有事物的肯定两种。 第五，矛盾和关联。 矛盾和关联的定义依次是：不相容地存在；以及相互不同，并且否定一方则另一方也被否定。 分类上，首先分为互相排斥的矛盾和不能同时存在的矛盾两种。它们的定义依次是：不是像常一和断灭那样，仅仅是性质不相容的矛盾；以及通过成为常一和断灭而导致的不相容存在。分类上，前者如已做和未做，分为实体矛盾和瓶子与未做这样的间接矛盾两种。 后者如冷和热这样的实体矛盾，以及烟雾强烈升腾和寒冷接触这样的间接矛盾。
English
What are the means of expression for objects? They are the collection of names, the collection of words, and the collection of speech. The definitions of the latter three are, in order: multiple letters combined to express the essence of an object; several objects together with various characteristics expressed; and various characteristics combined with multiple bases to express. In terms of classification, first is the name, which is divided into two types: real name and imputed name. Their definitions are, in order: a name that directly conveys the meaning of an object through an initially agreed-upon convention; and a name that is similar to or related to the object, and thus is applied as a subsequent designation to the object's real name. Second is the word, which has two types of classifications. The first is category expression and aggregate expression. Their definitions are, in order: a word that expresses the specific object to which it refers; and a word that expresses the aggregate of eight basic particles to which it refers. There are four possibilities between these two. The second is words expressing dharma (quality) and dharmin (the entity possessing the quality), their definitions are, in order: a word that expresses its object by excluding other characteristics; and a word that expresses its object without excluding other characteristics. For example, 'only a cow' and 'cow'. Third is speech, which includes affirmative speech and negative speech, among others, which has been explained previously in the context of inference for the sake of others. Fourth, negation and affirmation. The definitions of negation and affirmation are, in order: established through complete exclusion by the mind and established through complete determination. In terms of classification, first, negation is divided into non-implicative negation (med dgag) and implicative negation (ma yin dgag). Their definitions are, in order: after the object of negation is excluded, no affirmative property is affirmed, it is merely an exclusion; and after the object of negation is excluded, an affirmative property needs to be indicated. Second, affirmation is divided into affirmation of real entities and affirmation of non-real entities. Fifth, contradiction and relation. The definitions of contradiction and relation are, in order: existing incompatibly; and being mutually distinct, and negating one implies negating the other. In terms of classification, first, it is divided into mutually exclusive contradiction and contradiction of co-existence. Their definitions are, in order: not like permanence and annihilation, merely a contradiction of incompatible characteristics; and existing incompatibly by becoming permanence and annihilation. In terms of classification, the former, such as done and undone, is divided into direct contradiction and indirect contradiction, such as a pot and undone. The latter is a direct contradiction like hot and cold, and an indirect contradiction like strong smoke rising and cold touch. --------------------------------------------------------------------------------