Tibetan
།ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ་བཞག་པ་ནི་ཆོས་ཅན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་ལས་གདོད་ནས་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ནི་གཙོ་བོར་སྨྲོས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སེམས་ནི་རང་བཞིན་མྱང་འདས་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདོད་ནས་སྟོང་པས་སོ། །འདི་ལའང་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། དེས་ན་རྣམ་རྟོག་མི་ལྡན་པ། ཁྱོད་ནི་མྱ་ངན་འདས་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཐེག་གསུམ་གྱིས་མྱང་འདས་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་མྱང་འདས་ཀྱང་ཡོད་པས། དེ་ལས་ཐེག་པ་འོག་མ་གཉིས་ལ་ལྷག་བཅས་དང༌། ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་གཉིས་དང༌། ཐེག་ཆེན་ལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དང་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་སོགས་ཡོད་པས། དེ་དག་གི་རྣམ་བཞག་རྣམས་འདིར་བཤད་དགོས་པ་ཐོབ་ཐང་ཡིན་ཡང༌། ཡི་ གེ་མང་གིས་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དེ་ལ་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཕྱི་གཟུགས་སོགས་དང༌། ནང་མིག་དང་མིག་ཤེས་སོགས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང༌། དེ་རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ཆོས་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེད་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཁྲུལ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཅིས་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དབང་ཤེས་དང༌། ཡིད་ཤེས་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ལྟར་དོན་ལ་མེད་ཅིང་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ན་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཉིད་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། གཟུགས་སོགས་གཟུང་བ་དང༌། མིག་སོགས་འཛིན་པ་སྟེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང༌། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང༌། རྗོད་པར་བྱེད་པ་སོགས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདོད་ནས་སྟོང་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ནོར་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་པ་དབུས་མཐའ་ལས་གསུངས་པའི་བདེན་པ་ གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ནི། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། བཏགས་པའི་
Chinese
如是说故。以法性之心善加分别而安立者，是法。即是涅槃，因为是从一切暂时性的垢染中，本来解脱的自性涅槃之故。三乘是主要宣说的，一切有情的法之心是自性涅槃，因为其自性本来就空于一切分别念。对此也有周遍，如方象论师云：因此无有分别念，汝即是涅槃。如是说。此外，三乘也有暂时离垢的涅槃，其中下二乘有余依和无余依涅槃两种，大乘有二净具足和不住涅槃等。这些的分类在此本应讲述，但因字数太多而未写。第二，广说二者，其中第一，法的体性是：外色等，内眼和眼识等显现为能取和所取二者，并且依赖于此，如其所显现般，色等事物的本体，以及彼等常与无常等事物的差别，显现为可言说和能言说等的三界之心和心所，非为真实的遍计所执，此是法，是轮回的体性，因为是无有而显现为错乱的显现之故。因此，一切遍计所执皆非真实，而是错乱。为何如此？因为，彼等也是根识和意识上所显现的一切，皆如显现般在事物上并不存在，仅仅是分别念而已，所以是遍计所执。第二，法性涅槃的体性是：色等所取，眼等能取，即能取所取二者，以及人与法的本体和差别等，可言说和能言说等一切戏论，本来就空性，无有差别的真如，此是法，是法性胜义的体性，因为是无有错谬地诠释彼之法之故。第八，出自《中边分别论》所说的二谛之分：粗分世俗谛可分为三种：假立的
English
As it is said. That which is well distinguished and established by the mind of Dharmata is the Dharma. It is Nirvana, because it is the nature of Nirvana that is originally liberated from all temporary defilements. The Three Vehicles are mainly spoken of, but the Dharma mind of all sentient beings is the nature of Nirvana, because its own nature is originally empty of all conceptual thoughts. There is also pervasion in this, as the Logician Elephant said: Therefore, without conceptual thought, you are Nirvana itself. So it is said. In addition, the Three Vehicles also have the Nirvana of temporary freedom from defilements, among which the lower two vehicles have two types of Nirvana: with remainder and without remainder, and the Great Vehicle has the Nirvana of two purities and non-abiding Nirvana, etc. The classifications of these should be explained here, but they are not written due to the large number of words. Second, of the two extensively explained, the first, the nature of Dharma is: external forms, etc., and internal eyes and eye consciousness, etc., appear as the two: grasper and grasped, and depending on this, as they appear, the essence of things such as forms, etc., and the differences of things such as their permanence and impermanence, all the three realms of mind and mental factors that appear as what is to be said and what is said, are not the true completely conceptualized, this is the Dharma, is the nature of Samsara, because it is the appearance of illusion as non-existent. Therefore, all conceptualizations are not true, but only illusions. Why is that? Because, all that appears to the sense consciousness and mind consciousness does not exist in things as it appears, but is only conceptual thought, so it is completely conceptualized. Second, the nature of Dharmata Nirvana is: forms, etc. are grasped, eyes, etc. are grasped, that is, the two: grasper and grasped, and the essence and differences of persons and dharmas, etc., all elaborations such as what is to be said and what is said, are originally empty, the Suchness without difference, this is the Dharma, is the nature of Dharmata ultimate truth, because it is the Dharma that explains it without error. Eighth, the division of the two truths spoken of in the Discrimination between the Middle and the Extremes: the coarse conventional truth can be divided into three types: imputed
Tibetan
ཀུན་རྫོབ་དང༌། ཤེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་གསུམ་མོ། །གསུམ་ལ་རགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བཏགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཀུན་བཏགས་དང༌། ཤེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་གཞན་དབང་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཡོངས་གྲུབ་ལ་འདོད་པ་ཡོད་ཀྱང༌། འདིར་ཆོས་ཉིད་དོན་སྤྱི་ལ་བྱེད་དོ། །ཕྲ་བ་དོན་དམ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། དོན་དོན་དམ་དང༌། ཐོབ་པ་དོན་དམ་དང༌། སྒྲུབ་པ་དོན་དམ་དང་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་དོན་དམ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པ་དོན་དམ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་སྟེ་ཐོབ་པ་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་དོན་དམ་ནི་ལམ་སྟེ། ཐར་བ་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་དོན་དམ་དངོས་ནི་དོན་དོན་དམ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཐོབ་པ་དོན་དམ་དང་སྒྲུབ་པ་དོན་དམ་གཉིས་པོ་རྣམས་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་བླཽ་ངོར་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཅི་རིགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་དང༌། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཐབས་མ་ནོར་བར་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་ལྟར་དོན་ལའང་བསླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་དང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་དངོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། བདེན་གཉིས་གསལ་བའི་ཉི་མར། ཐོབ་པ་དོན་དམ་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་ ཞེས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཟིན་ཏོ།། །།༈ བརྒྱད་པ་ལམ་དང་འབྲས་བུ་བཤད་པ་ལ། སྤྱིའི་དོན་དང༌། གཞུང་གི་དོན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལམ་གྱི་རྟེན་དང༌། བརྟེན་པ་ལམ་མོ། །དང་པོ་ལ་ལུས་རྟེན་དང༌། སེམས་རྟེན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་བསགས་པ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དང༌། ཟ་མ་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དང༌། ངན་སོང་གསུམ་དང་བདེ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་དང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལམ་གྱི་རྟེན་དུ་མི་རུང་ལ། གཞན་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ལྡན་ཞིང་གླིང་གསུམ་གྱི་མི་དང་ལྷའི་རྟེན་ལ་སྐྱེའོ། །དམིགས་བསལ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ལ་ངན་འགྲོའི་ལུས་རྟེན་ ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དེ། རྒྱ་མཚོའི་ཞུས་པར། ཀླུ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་སེམས་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པ་དང༌། གཞན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་དང་པོར་དམྱལ་བའི་རྟེན་ལ་སྨོན་སེམས་གསར་དུ་བསྐྱེད་པ་དང༌། ཟ་མ་ཏོག་ཏུ་ནི། འཇིག་རྟེན་དབ
Chinese
世俗谛，以及识的世俗谛，同样还有言说的世俗谛，共有三种。这三种被称为粗大，因为世俗谛是名言识的对境。其中，安立于它的世俗谛是遍计所执，识的世俗谛是他缘起，虽然有人认为言说的世俗谛是圆成实，但在这里是指法性总义。如果细分胜义谛，则有三种：义胜义、获得胜义和成办胜义。义胜义是法性真如，因为它是各自自证智的殊胜对境。获得胜义是涅槃，因为它是殊胜的获得。成办胜义是道，因为它是解脱的殊胜成办者。其中，真实的胜义谛唯是义胜义，而获得胜义和成办胜义这二者，也只是在暂时的情况下，为了使瑜伽士的心识中，能够显现出远离各种各样的忽然出现的垢染，并且使远离垢染以不颠倒的方式显现，如同所显现的那样，在意义上也没有欺骗性，所以才被称为胜义谛，但并非真实的胜义谛。对此，全知大士在《二谛明晰日》中说：“获得胜义非异名胜义”。 这样，关于抉择二谛之义的第七品释说完毕。 第八，宣说道与果，分为共同之义和正文之义。初者分为二：道的所依和能依之道。初者分为身体所依和心意所依两种。初者，造作无间罪业者，具有业障；以及具有嫉妒等烦恼障者；还有三恶趣以及善趣中声音不悦耳者和长寿天等，是属于异熟果障者。这些人不适合作为道的所依。其他具有四大轮圆满，并且能投生于三洲的人和天作为所依。特殊的是，大乘的宗义中，有投生于恶趣的身体作为所依的情况。如《海龙王请问经》中说：“两万俱胝龙发起了菩提心”。另外，释迦牟尼佛最初在地狱的所依身上新发起了愿心。在《扎玛多》中说：“世间自在
English
Conventional truth, and the conventional truth of consciousness, and likewise the conventional truth of expression, there are three. These three are called coarse, because conventional truth is the object of conceptual consciousness. Among them, the conventional truth imputed to it is the completely imputed, the conventional truth of consciousness is the other-dependent, although some consider the conventional truth of expression to be the perfectly established, but here it refers to the general meaning of the nature of phenomena. If the ultimate truth is divided finely, there are three: the ultimate truth of meaning, the ultimate truth of attainment, and the ultimate truth of accomplishment. The ultimate truth of meaning is the suchness of the nature of phenomena, because it is the supreme object of the self-aware wisdom of each individual. The ultimate truth of attainment is nirvana, because it is the supreme attainment. The ultimate truth of accomplishment is the path, because it is the supreme accomplishment of liberation. Among these, the actual ultimate truth is only the ultimate truth of meaning, and these two, the ultimate truth of attainment and the ultimate truth of accomplishment, are also only in temporary situations, in order to make the minds of yogis appear free from various kinds of sudden defilements, and to make the freedom from defilements appear in a non-inverted way, and as it appears, there is no deception in meaning, so they are called ultimate truth, but they are not the actual ultimate truth. Regarding this, the Omniscient Great One said in "The Sun Illuminating the Two Truths": "The ultimate truth of attainment is not a synonym for ultimate truth." Thus, the seventh chapter explanation on determining the meaning of the two truths is completed. Eighth, explaining the path and the fruit, divided into the general meaning and the meaning of the text. The former is divided into two: the basis of the path and the path that relies on it. The former is divided into two: the physical basis and the mental basis. The former, those who have accumulated the karma of the five heinous crimes, have karmic obscurations; and those who have obscurations of afflictions such as jealousy; and the three lower realms and those in the happy realms who have unpleasant voices and long-lived gods, are those with obscurations of fruition. These are not suitable as the basis of the path. Others who possess the four great wheels and can be born as humans and gods in the three continents are suitable as the basis. Specifically, in the Great Vehicle tradition, there are cases of being born in the body of a lower realm as the basis. As stated in the "Sutra Requested by the Naga King of the Ocean": "Two hundred million nagas generated bodhicitta." Also, Shakyamuni Buddha initially generated the aspiration mind on the basis of hell. In the "Zama Tok" it says: "World Lord"