Tibetan
་རྣམས་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟགས་པ་ལ། སྤྱིར་བདེན་པ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་དང༌། ངོ་བོ་གཅིག་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པ་དང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། འདིར་ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ལ། བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་ཡང་མིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། རང་ལུགས་ལ་དོན་དམ་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་ན་དགོངས་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་སྐྱོན་བཞི་ཡོད་དེ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ན་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་མཐོང་བ་ན། དོན་དམ་ཡང་མཐོང་བས་དེ་དག་གྲོལ་ཟིན་པར་ཐལ་བ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ལ་དམིགས་ནས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བ་ལྟར། གཅིག་ཤོས་དོན་དམ་ལའང་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངསའཕེལ་བར་འགྱུར་བས། དོན་ དམ་བདེན་པ་ཉོན་མོངས་པའི་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། དོན་དམ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ལའང་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ལས་གཞན་དུ་དོན་དམ་དུ་བཙལ་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་གཞན་ཏེ་ཐ་དད་ནའང་སྐྱོན་བཞི་ཡོད་དེ། དོན་དམ་བདེན་པ་མཐོང་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་བདེན་འཛིན་མི་ཟློག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། དོན་དམ་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་མིན་པར་འགྱུར་བ་དང༌། གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང་དུས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་སྟེ་ཡོད་པར་ཐལ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་དོན་དམ་ཡོངས་གྲུབ་དང༌། མཚན་ཉིད་གཞན་གཉིས་ལ་སྐྱོན་བརྒྱད་པོ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་སྦྱར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཤད་པ་ལ་ནི། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོ་དང་བདག་གི་ཚིག་སྤེལ་ནས་འཆད་ཚུལ་དང༌། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་བདག་གི་ཚིག་སྤེལ་ནས་འཆད་ཚུལ་དང༌། དབུས་མཐའ་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམས་ནི་སྒྱུ༷་མ་ལྟ་ བུར་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་པས་སྟོང་ཡང་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པས་སོ། །ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་གྱི་བདེན་པ་རང་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང༌། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་བདེན་པ་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫཽབ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་དང༌། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་དང་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ལ། གཟུང་བ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་དགོས་པར་བཅས་པ་བཤད་པ་དང༌། འཛིན་པ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་བཤད་པ་དང༌། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དང་འདྲ་བའི་དོན་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །དང་པོ་ལ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་དང༌། བློས་རྟོགས་ཚུལ་དང༌། ཡུལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྫས་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པར་འཁྲུལ་བའི་གཞི་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་བའི་གཞི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཞན་དབང་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །རྫས་རྡེའུ་ཤིང་བུ་དེ་དག་སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་བཏགས་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་པ་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་བས་ན་འཁྲུལ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྫས་དེ་ལ་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་བདེན་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་དེ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོར་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འདོད་དོ། ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྫས་ཏེ་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ༷་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུ༷ན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བར་འདོད་དོ་ཞེས་འདིར་བཤད་པའི་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་དངོས་མ་ཡིན་པར། གནས་སྐབས་པ་ལ་བཞག་པའི་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏགས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དངོས་དང༌། གནས་སྐབས་པའི་དོན་དམ་ཡིན་པའིཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བློས་རྟོགས་ཚུལ་ནི། སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བར་བྱས་པ་དེ་མེད་ན་ནི། དེའི་རྒྱུ་རྡེའུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་བ་དེ་དག་གནས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ན། མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ནས། མཉམ་གཞག་ལས་ལྡང་བའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཞན་དབང་དེ་དམིགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་མ་འཁྲུལ་བ་དག་སྒྱུ་མ་དེའི་རྡེའུ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་འདོད་དགུར་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡོམ་བརྩོན་མ་འཁྲུལ་བ
Chinese
因为这些完全不存在的缘故。第五，考察一和异。一般来说，有两种观点：一种认为二谛本体相同，但反体相异；另一种认为既不能说本体相同，也不能说本体相异。这里以后者为准。这两个谛是遮破本体相同基础上的相异，因为从本体的角度来说，既非相同也非相异。并且，就自宗而言，虽然在胜义谛的本体上成立，但在世俗谛的本体上却不成立。如果认为本体相同，那么就会有《解深密经》中所说的四种过失：如果二谛本体相同，那么当孩童和凡夫俗子们见到世俗谛时，也应能见到胜义谛，从而导致他们已经解脱；就像执著于世俗谛会增长贪欲等烦恼一样，执著于作为另一方的胜义谛也会增长烦恼，从而导致胜义谛成为烦恼的对境；就像胜义谛没有差别一样，世俗谛也应没有差别；以及，除了世俗分别识所见所闻之外，不应再有胜义谛可寻，因为二谛本体相同。如果二谛是他体，即相异，那么也会有四种过失：即使见到了胜义谛，也无法阻止对世俗谛的实执；胜义谛不应成为世俗谛的法性；仅仅因为没有世俗谛，法性也不应成为胜义谛；以及，在同一个人的相续中，应同时存在遍计烦恼和净分，因为二谛是他体。《解深密经》中就是这样说的。此外，对于胜义谛的圆成实性和他性二者，也应知道如何类比应用这八种过失。第二，解释安立二谛自性的方法，有三种：至尊弥勒菩萨与我互相阐释的方法；龙树论师与我互相阐释的方法；以及《中边分别论》中所说的方法。第一种方法分为总说和广说。首先是总说：法，即世俗谛，被称为如幻，因为其自性空无真实，但仅有显现。法性，即
English
because these are completely non-existent. Fifth, examining one and different. Generally, there are two views: one holds that the two truths are the same in essence but different in aspect; the other holds that it cannot be said that they are the same or different in essence. Here, the latter is taken as the standard. These two truths are different on the basis of negating the same essence, because from the perspective of essence, they are neither the same nor different. Moreover, as for our own system, although it is established as the essence of ultimate truth, it is not established as the essence of conventional truth. If one considers the essence to be the same, then there would be the four faults mentioned in the *Saṃdhinirmocana Sūtra*: if the two truths were the same in essence, then when children and ordinary beings see the conventional truth, they should also be able to see the ultimate truth, thus leading to their already being liberated; just as attachment and other afflictions increase when focusing on the conventional truth, afflictions should also increase when focusing on the ultimate truth, which is the other, thus leading to the ultimate truth becoming the object of afflictions; just as there is no difference in the ultimate truth, there should also be no difference in the conventional truth; and, apart from what is seen and heard by conventional consciousness, there should be no ultimate truth to be sought, because the two truths are the same in essence. If the two are other, i.e., different, then there would also be four faults: even if the ultimate truth is seen, the belief in the reality of the conventional truth would not be reversed; the ultimate truth should not become the nature of the conventional truth; merely because there is no conventional truth, the nature should not become the ultimate truth; and, in the continuum of one person, there should simultaneously exist both afflictions and pure qualities, because the two are different. This is what is said in the *Saṃdhinirmocana Sūtra*. Furthermore, for the perfect reality and other-nature of the ultimate truth, one should know how to apply these eight faults accordingly. Second, explaining the establishment of the nature of the two truths, there are three methods: the method of explaining through the exchange of words between the venerable Maitreya and myself; the method of explaining through the exchange of words between the master Nāgārjuna and myself; and the method explained in the *Madhyāntavibhāga*. The first method has two parts: a brief statement and a detailed explanation. First, the brief statement: phenomena, i.e., conventional truths, are called like illusions, because their own nature is empty of truth, but they exist merely as appearances. The nature of phenomena, i.e.,
Chinese
胜义谛的真理，其自性不变异；在能取所取二空之圣者的等持智慧面前，是真理。第二，广说，分为：所法世俗谛的自性解说，以及法性胜义谛的自性解说。第一，所法世俗谛的自性解说，分为：解说显示能取如幻之必要，解说所取如幻，以及解说与八种幻喻相似之意义。第一，分为：境的状况，以智慧证悟之方式，以及显示境二元对立之不存在。第一是：犹如幻术之物，石子和树枝等，是迷惑为马牛等的基础一样，迷惑为能取所取二者的基础，即是非真实的遍计所执依他起。犹如石子树枝等，被幻术咒语变为马牛等相一样，遍计所执也是在能取所取二者本无自性的基础上显现为二元对立，因此说是迷惑之境。犹如幻术之物，在那上面马牛等自性不存在一样，依他起在那上面遍计所执的自性不存在，这是胜义谛。犹如幻术之物，缘取马牛等一样，显现为二元对立，这是世俗谛的显现，这里所说的胜义谛和世俗谛并非真实，而是安立在暂时性的胜义谛和世俗谛上，因为遍计所执远离能取所取二者的唯识之相，也是真实世俗谛和暂时性的胜义谛。第二，以智慧证悟之方式是：如果幻术咒语所变现的幻象不存在，那么它的因，石子树木等就会清晰地显现，同样，如果这些迷惑的对境已经转变成其他状态，获得了圣者的智慧，那么以等持智慧现量证悟法性之后，从等持中出定的后得位，非真实的遍计所执依他起就会成为所缘境。犹如世间未被迷惑者，对于幻术的石子和树木等不会迷惑，随意取用一样，具戒勤奋者未被迷惑
English
The truth of the ultimate truth, its own nature does not change; in the presence of the Samadhi wisdom of the noble ones who are empty of the two graspers, it is the truth. Second, the extensive explanation is divided into: the explanation of the nature of the conventional truth of the dharma, and the explanation of the nature of the ultimate truth of the dharma nature. First, the explanation of the nature of the conventional truth of the dharma is divided into: explaining the necessity of showing the grasper as illusory, explaining the grasped as illusory, and explaining the meaning similar to the eight kinds of illusions. First, it is divided into: the situation of the object, the way of realization with wisdom, and the display of the non-existence of the duality of the object. The first is: just as the objects of illusion, such as pebbles and branches, are the basis for being confused as horses and cows, the basis for being confused as the two graspers is the other-dependent, which is not true, the completely conceptualized. Just as pebbles and branches are transformed into the appearance of horses and cows by illusion mantras, the completely conceptualized also appears as duality on the basis of the non-duality of the two graspers, so it is said to be the object of confusion. Just as the objects of illusion, the nature of horses and cows, etc., does not exist on it, the nature of the completely conceptualized does not exist on the other-dependent, this is the ultimate truth. Just as the objects of illusion, focusing on horses and cows, etc., appear as duality, this is the appearance of the conventional truth, the ultimate truth and the conventional truth mentioned here are not real, but are established on the temporary ultimate truth and conventional truth, because the aspect of consciousness only, which is the completely conceptualized, is separated from the two graspers, is also the real conventional truth and the temporary ultimate truth. Second, the way of realization with wisdom is: if the illusion transformed by the illusion mantra does not exist, then its cause, pebbles, trees, etc., will appear clearly, similarly, if these objects of confusion have been transformed into other states, and the wisdom of the noble ones has been obtained, then after directly realizing the dharma nature with Samadhi wisdom, from the post-attainment position of emerging from Samadhi, the non-true completely conceptualized other-dependent will become the object of focus. Just as those in the world who are not confused, are not confused by the pebbles and trees of illusion, and use them as they wish, those who are disciplined and diligent are not confused