Back to the library

TNT19 0003.The Grammarian Saraswati's Sutra Commentary, Supremely Clear. The Grammarian Saraswati's Sutra Commentary, Supremely Clear. The Grammarian Saraswati's Sutra Commentary, Supremely Clear..g2.0f

Tibetan

པོ། དཀྵི་ཎཱགྣིཿ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མེ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་མེ་ཡང་ཡིན་ལྷོ་ཕྱོགས་ཅན་ཡང་ཡིན་པ་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། གཞི་མཐུན་པའང་ཡིན་པ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་དཔེའོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མེ་ནི། བ་ཌ་བཱ་ཨགྣི་སྟེ། རྒོད་མ་ཁའི་མེའོ། ༈ །ཡང་སཔྟན྄་གྲཱ་མ་ཛས྄། ན྄་མཐའ་ཕྱིས། ཛས྄་ཀྱི་ཨ་མཚམས་སྦྱར། ས྄་རྣམ་བཅད། སཔྟ་གྲཱ་མཱཿ། གྲོང་སྡེ་བདུན་ཞེས་པ་སྟེ། གཞི་མཐུན་པ་གྲངས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་དཔེའོ། ༈ །དེ་ལྟར་ན། མི་ཟད་དེའི་སྐྱེས་བུ་དང༌། །ཟླས་དབྱེ་འབྲུ་མང་ལས་འཛིན་པ། །ངག་གཉིས་པ་སྟེ་བསྡུ་བ་དྲུག །ལས་འཛིན་པ་ དང་བ་གཉིས་པ། །དེའི་སྐྱེས་བུར་བསྡུ་བ་ཡོད། །དེ་ལྟར་ན་བསྡུ་བ་དྲུག་གམ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་དམིགས་གསལ་རྣམས་དང༌། ཚིག་དང་པོ་དབྱི་བ་དང༌། དབུས་མ་དབྱི་བ་དང༌། དང་པོ་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པ་དང༌། གདམ་ང་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། དེ་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དབྱངས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལས། ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དོན་རགས་པ་ཙམ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ༈ །ད་ནི་དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་འཇུག་ཚུལ་བཤད་དེ། ཨབཏྱེཨཎ྄། བུ་རྒྱུད་ལ་ཨཎ྄འོ། །ཨ་བ་ཏྱ་ཞེས་པ་བུའི་རིགས་ཀྱི་མིང་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་དུ་རྐྱེན་ཨཎ྄་ལ་སོགས་པ་སྟེར། ༈ དེ་ཡང་འདི་ལྟར། ཨུ་པ་གུ་ལ་ངས྄་བྱིན། ཨ་བཏྱ། ལ་སི་བྱིན། ཨུ་པ་གུ་ངས྄་ཨ་བཏྱས྄་ཞེས་པ་བྱུང༌། ངིད྄་ལའོ་ཞེས་པས་ཨི་ཨེ་དང་ཨུ་ཨོ་རུ་འགྱུར་བས། གུ་གོ་རུ་སོང༌། ངས྄ི་ངས྄་ཀྱི་ཨ་དབྱི་བས། ཨུ་པ་གོས྄་ས྄་རྣམ་བཅད། སི་ཨམ྄་དུ་བསྒྱུར། ཨམ་གྱི་ཨ་ཕྱིས། ཨུ་བ་གོཿཨ་བ་ཏྱམ྄། རྣམ་བཅད་ར྄། ཨུ་བ་གོར་བ་ཏྱམ྄། ཞེས་པས་བཱ་ཀྱེ་སྟེ་ངག་ཏུ་གྲུབ། ཚིག་སྡུད་དང་རྐྱེན་དག་ལའོ་ཞེས་པས་རྣམ་དབྱེ་ཕྱིས། དྲུག་པའི་དང་པོ་ངས྄་ཀྱི་འགྱུར་བའམ་རྣམ་བཅད་ཕྱིས། དེ་ཕྱིས་པས་གོ་ཡང་གུ་ཉིད་དུ་ལོག །སིའི་རྣམ་འགྱུར་མ྄་ཡང་དབྱི། ཨུ་པ་གུ་ཨ་བཏྱ། ཞེས་པ་བྱུང༌། བུ་རྒྱུད་ལ་ཨཎ྄་ཞེས། ཨ་བ་ཏྱ་ཕྱིས། དེའི་དོན་གྱི་རྐྱེན་ཨཎ྄་བཞག།ཨཎ྄་གྱི་ཎ྄། ཎ྄་ཡིག་འཕེལ་བའི་དོན་ཙམ་ཡིན་པས་དབྱི། །ཨཱ་དི་སྭ་ར་སྱ་ཉིཎ་ཏི་ཙ་བྲྀ་དྡྷིཿ། ཉ྄ཎ྄་ཞེས་པ་ལའང་དབྱངས་དང་པོ་འཕེལ་བའོ། །ཞེས་ཉ྄་དང་ཎ྄་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་རྐྱེན་བྱུང་བ་ན་མིང་དེ་ལ་ཡོད་པའི་དབྱངས་ཐོག་མ་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ བས། འདིར་དབྱངས་ཡིག་དང་པོ་ཐོག་མ་ཨུ་ཡིག་དེ་འཕེལ་བ་ཨཽ་རུ་འགྱུར་རོ། །ཨཽ་བ་གུ་ཨ་ཞེས་པ་བྱུང༌། །བོ་྅་བྱ་སྭ་རེ།

Chinese

པོ། དཀྵི་ཎཱགྣིཿ(梵文天城体:दक्षिणाग्नि,梵文罗马拟音:dakṣiṇāgni,汉语字面意思:南方火)。 ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མེ་ཞེས་སོ། །(意思是:南方的火。)དེ་ལ་མེ་ཡང་ཡིན་ལྷོ་ཕྱོགས་ཅན་ཡང་ཡིན་པ་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། །(那既是火,又是南方的,同时存在。)གཞི་མཐུན་པའང་ཡིན་པ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་དཔེའོ། །(也是同体的,这是带有方位名称的例子。)ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མེ་ནི། བ་ཌ་བཱ་ཨགྣི་སྟེ།(梵文天城体:वाडवाग्नि,梵文罗马拟音:vāḍavāgni,汉语字面意思:母马口火) རྒོད་མ་ཁའི་མེའོ། །(是母马口中的火。)༈ །ཡང་སཔྟན྄་གྲཱ་མ་ཛས྄། ན྄་མཐའ་ཕྱིས། ཛས྄་ཀྱི་ཨ་མཚམས་སྦྱར། ས྄་རྣམ་བཅད། སཔྟ་གྲཱ་མཱཿ།(梵文天城体:सप्त ग्रामाः,梵文罗马拟音:sapta grāmāḥ,汉语字面意思:七个村庄) གྲོང་སྡེ་བདུན་ཞེས་པ་སྟེ། །(意思是七个村庄。)གཞི་མཐུན་པ་གྲངས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་དཔེའོ། །(这是同体的,是带有数字名称的例子。)༈ །དེ་ལྟར་ན། མི་ཟད་དེའི་སྐྱེས་བུ་དང༌། །(如此,不尽彼之士,)ཟླས་དབྱེ་འབྲུ་མང་ལས་འཛིན་པ། །(以类区分多谷作业者,)ངག་གཉིས་པ་སྟེ་བསྡུ་བ་དྲུག །(二语即六合,)ལས་འཛིན་པ་(作业者)དང་བ་གཉིས་པ། །(与初二者,)དེའི་སྐྱེས་བུར་བསྡུ་བ་ཡོད། །(彼士有合集。)དེ་ལྟར་ན་བསྡུ་བ་དྲུག་གམ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིར་བཏང་དམིགས་གསལ་རྣམས་དང༌། །(如此,六合或四合之共通特殊者,)ཚིག་དང་པོ་དབྱི་བ་དང༌། །(与去除首词,)དབུས་མ་དབྱི་བ་དང༌། །(与去除中词,)དང་པོ་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པ་དང༌། །(与首词转换等变异之差别不相混淆,)གདམ་ང་སོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །(应精通选择等之差别。)དེ་ལྟར་ན་བརྡ་སྤྲོད་པ་དབྱངས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལས། །(如此,在声明论的论典中,)ཚིག་སྡུད་ཀྱི་དོན་རགས་པ་ཙམ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །(仅粗略讲述了复合词的意义。)༈ །ད་ནི་དེ་ཕན་གྱི་རྐྱེན་འཇུག་ཚུལ་བཤད་དེ། ཨབཏྱེཨཎ྄།(梵文天城体:अपत्येऽण्,梵文罗马拟音:apatye 'ṇ,汉语字面意思:后裔加an) བུ་རྒྱུད་ལ་ཨཎ྄་འོ། །(后裔加an。)ཨ་བ་ཏྱ་ཞེས་པ་བུའི་རིགས་ཀྱི་མིང་ཡིན་ལ། །(阿婆త్య(梵文天城体:अपत्य,梵文罗马拟音:apatya)是后裔的名称,)དེའི་དོན་དུ་རྐྱེན་ཨཎ྄་ལ་སོགས་པ་སྟེར། །(为此意义给予后缀an等。)༈ དེ་ཡང་འདི་ལྟར། ཨུ་པ་གུ་ལ་ངས྄་བྱིན། ཨ་བཏྱ། ལ་སི་བྱིན། ཨུ་པ་གུ་ངས྄་ཨ་བཏྱས྄་ཞེས་པ་བྱུང༌། །(例如,乌帕古(梵文天城体:उपगु)给予ངས྄,阿婆त्य(梵文天城体:अपत्य,梵文罗马拟音:apatya),给予སི་,产生了乌帕古ངས྄阿婆त्यས྄。)ངིད྄་ལའོ་ཞེས་པས་ཨི་ཨེ་དང་ཨུ་ཨོ་རུ་འགྱུར་བས། །(因为ངིད྄་ལའོ་说,ཨི་变为ཨེ་,乌变为ཨོ་,)གུ་གོ་རུ་སོང༌། །(所以गु变为गो。)ངས྄ི་ངས྄་ཀྱི་ཨ་དབྱི་བས། །(因为ངས྄ི་ངས྄་的ཨ་被去除,)ཨུ་པ་གོས྄་ས྄་རྣམ་བཅད། །(乌帕गोས྄,ས྄被分离。)སི་ཨམ྄་དུ་བསྒྱུར། །(སི་转换为ཨམ྄。)ཨམ་གྱི་ཨ་ཕྱིས། །(ཨམ྄的ཨ་被去除。)ཨུ་བ་གོཿཨ་བ་ཏྱམ྄། །(乌帕गोཿ阿婆त्यམ྄。)རྣམ་བཅད་ར྄། །(分离ར྄。)ཨུ་བ་གོར་བ་ཏྱམ྄། །(乌帕गोར婆त्यམ྄。)ཞེས་པས་བཱ་ཀྱེ་སྟེ་ངག་ཏུ་གྲུབ། །(这样就完成了语句。)ཚིག་སྡུད་དང་རྐྱེན་དག་ལའོ་ཞེས་པས་རྣམ་དབྱེ་ཕྱིས། །(词组和后缀等,因为说要去除 विभक्ति。)དྲུག་པའི་དང་པོ་ངས྄་ཀྱི་འགྱུར་བའམ་རྣམ་བཅད་ཕྱིས། །(第六个的第一个ངས྄的变异或 विभक्ति被去除。)དེ་ཕྱིས་པས་གོ་ཡང་གུ་ཉིད་དུ་ལོག །(去除后,गो又变回गु。)སིའི་རྣམ་འགྱུར་མ྄་ཡང་དབྱི། །(སི་的变异མ྄也被去除。)ཨུ་པ་གུ་ཨ་བཏྱ། །(乌帕गु阿婆त्य。)ཞེས་པ་བྱུང༌། །(这样就产生了。)བུ་རྒྱུད་ལ་ཨཎ྄་ཞེས། །(说后裔加ཨཎ྄,)ཨ་བ་ཏྱ་ཕྱིས། །(阿婆त्य被去除。)དེའི་དོན་གྱི་རྐྱེན་ཨཎ྄་བཞག།(为此意义留下后缀ཨཎ྄。)ཨཎ྄་གྱི་ཎ྄། །(ཨཎ྄的ཎ྄,)ཎ྄་ཡིག་འཕེལ་བའི་དོན་ཙམ་ཡིན་པས་དབྱི། །(因为ཎ྄只是增益的意义,所以被去除。)ཨཱ་དི་སྭ་ར་སྱ་ཉིཎ་ཏི་ཙ་བྲྀ་དྡྷིཿ།(梵文天城体:आदिस्वरस्य ञ्णिति च वृद्धिः,梵文罗马拟音:ādisvarasya ñṇiti ca vṛddhiḥ,汉语字面意思:当有ñ或ṇ时,首元音增长) ཉ྄ཎ྄་ཞེས་པ་ལའང་དབྱངས་དང་པོ་འཕེལ་བའོ། །(说当有ཉ྄和ཎ྄时,首元音增长。)ཞེས་ཉ྄་དང་ཎ྄་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་རྐྱེན་བྱུང་བ་ན་མིང་དེ་ལ་ཡོད་པའི་དབྱངས་ཐོག་མ་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་(当出现与ཉ྄和ཎ྄相关的后缀时,该名称中存在的第一个元音会增长,)བས། །(所以,)འདིར་དབྱངས་ཡིག་དང་པོ་ཐོག་མ་ཨུ་ཡིག་དེ་འཕེལ་བ་ཨཽ་རུ་འགྱུར་རོ། །(这里第一个元音字母乌增长变为ཨཽ。)ཨཽ་བ་གུ་ཨ་ཞེས་པ་བྱུང༌། །(产生了ཨཽ་བ་गु阿。)བོ་྅་བྱ་སྭ་རེ།(梵文天城体:भोऽभोज्यस्वरे,梵文罗马拟音:bho'bhojyasvare,汉语字面意思:भो在非食用元音前)

English

Po. Dakṣiṇāgni (Sanskrit Devanagari: दक्षिणाग्नि, Sanskrit Romanization: dakṣiṇāgni, literal Chinese meaning: Southern Fire). Lho phyogs kyi me zhes so. (Meaning: Southern Fire.) De la me yang yin lho phyogs can yang yin pa mnyam du 'jug pa ste. (That which is both fire and southern, existing simultaneously.) Gzhi mthun pa'ang yin pa la phyogs kyi ming can gyi dpe'o. (It is also of the same essence, this is an example with a directional name.) Lho phyogs kyi me ni. Bāḍavāgni ste (Sanskrit Devanagari: वाडवाग्नि, Sanskrit Romanization: vāḍavāgni, literal Chinese meaning: Mare's Mouth Fire). Rgod ma kha'i me'o. (It is the fire in the mare's mouth.) ༈ Yang saptan grāma jas. N mtha' phyis. Jas kyi a mtshams sbyar. S rnam bcad. Sapta grāmāḥ (Sanskrit Devanagari: सप्त ग्रामाः, Sanskrit Romanization: sapta grāmāḥ, literal Chinese meaning: Seven Villages). Grong sde bdun zhes pa ste. (Meaning: Seven Villages.) Gzhi mthun pa grangs kyi ming can gyi dpe'o. (This is of the same essence, an example with a numerical name.) ༈ De ltar na. Mi zad de'i skyes bu dang. (Thus, the inexhaustible one's person,) Zlas dbye 'bru mang las 'dzin pa. (Dividing by type, holding much grain,) Ngag gnyis pa ste bsdud pa drug. (The second speech, namely six compounds,) Las 'dzin pa (The holder of work) dang ba gnyis pa. (And the first two,) De'i skyes bur bsdud pa yod. (There is a collection in that person.) De ltar na bsdud pa drug gam bzhi rnams kyi spyi rtang dmigs gsal rnams dang. (Thus, the general and specific of the six or four compounds,) Tshig dang po dbyi ba dang. (And removing the first word,) Dbus ma dbyi ba dang. (And removing the middle word,) Dang po bsgyur ba la sogs pa rnam 'gyur gyi khyad par rnams so sor ma 'dres pa dang. (And the differences in transformations such as changing the first, without mixing them separately,) Gdam nga sogs kyi bye brag la mkhas par bya'o. (One should be skilled in the distinctions of choices, etc.) De ltar na brda sprod pa dbyangs can gyi gzhung las. (Thus, in the treatise on grammar, the Sarasvatīvyākaraṇa,) Tshig sdud kyi don rags pa tsam bshad zin to. (Only the rough meaning of compound words has been explained.) ༈ Da ni de phan gyi rkyen 'jug tshul bshad de. Apatye aṇ (Sanskrit Devanagari: अपत्येऽण्, Sanskrit Romanization: apatye 'ṇ, literal Chinese meaning: Offspring plus aṇ). Bu rgyud la aṇ 'o. (Offspring plus aṇ.) A-ba-tya zhes pa bu'i rigs kyi ming yin la. (Apatya (Sanskrit Devanagari: अपत्य, Sanskrit Romanization: apatya) is the name for offspring,) De'i don du rkyen aṇ la sogs pa ster. (For that meaning, suffixes like aṇ are given.) ༈ De yang 'di ltar. Upa gu la ngas byin. Apatya. La si byin. Upa gu ngas apatyas zhes pa byung. (For example, Upagu (Sanskrit Devanagari: उपगु) gives ngas, apatya (Sanskrit Devanagari: अपत्य, Sanskrit Romanization: apatya), gives si, resulting in Upa gu ngas apatyas.) Ngid la'o zhes pas i e dang u o ru 'gyur bas. (Because ngid la'o says, i changes to e and u changes to o,) Gu go ru song. (So gu changes to go.) Ngsi ngs kyi a dbyi bas. (Because the a of ngsi ngs is removed,) Upa gos s rnam bcad. (Upa go s, s is separated.) Si am du bsgyur. (Si is transformed into am.) Am gyi a phyis. (The a of am is removed.) U ba goḥ a ba tyam. (Upa goḥ apatyam.) Rnam bcad r. (Separation r.) U ba gor ba tyam. (Upa gor batyam.) Zhes pas bā kye ste ngag tu grub. (Thus, the sentence is completed.) Tshig sdud dang rkyen dag la'o zhes pas rnam dbye phyis. (Word groups and suffixes, because it says to remove the vibhakti.) Drug pa'i dang po ngs kyi 'gyur ba'am rnam bcad phyis. (The first of the sixth, the variation or vibhakti of ngs is removed.) De phyis pas go yang gu nyid du log. (After removing that, go returns to gu.) Si'i rnam 'gyur m yang dbyi. (The variation m of si is also removed.) Upa gu a batya. (Upa gu apatya.) Zhes pa byung. (Thus it arises.) Bu rgyud la aṇ zhes. (Saying offspring plus aṇ,) Apatya phyis. (Apatya is removed.) De'i don gyi rkyen aṇ bzhag. (For that meaning, the suffix aṇ is left.) Aṇ gyi ṇ. (The ṇ of aṇ,) ṇ yig 'phel ba'i don tsam yin pas dbyi. (Because ṇ is only for augmentation, it is removed.) Ādisvarasya ñṇiti ca vṛddhiḥ (Sanskrit Devanagari: आदिस्वरस्य ञ्णिति च वृद्धिः, Sanskrit Romanization: ādisvarasya ñṇiti ca vṛddhiḥ, literal Chinese meaning: When there is ñ or ṇ, the first vowel increases). Ñ ṇ zhes pa la'ang dbyangs dang po 'phel ba'o. (Saying that when there is ñ and ṇ, the first vowel increases.) Zhes ñ dang ṇ rjes 'brel gyi rkyen byung ba na ming de la yod pa'i dbyangs thog ma de 'phel bar 'gyur (When a suffix related to ñ and ṇ occurs, the first vowel present in that name will increase,) bas. (Therefore,) 'Dir dbyangs yig dang po thog ma u yig de 'phel ba au ru 'gyur ro. (Here, the first vowel letter u increases and becomes au.) Au ba gu a zhes pa byung. (Au ba gu a arises.) Bho'bhojyasvare (Sanskrit Devanagari: भोऽभोज्यस्वरे, Sanskrit Romanization: bho'bhojyasvare, literal Chinese meaning: Bho before a non-edible vowel)