Tibetan
་པ་ཡིན་པས། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། འཕྲལ་འཕྲལ་དུ་དགོས་པའི་འདོད་དོན་ཡིན་གྱི། མཐར་ཐུག་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲ་བཤད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སེམས་དཔའ་དང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་བཤད་ཀྱིས་སེམས་ཆེན་པོ་དང༌། བྱང་བའི་སྒྲ་བཤད་ཀྱིས་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་དང༌། ཆུབ་པའི་སྒྲ་བཤད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏེ། མདོ་རྒྱས་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཆེན་པོ་དང༌། ཤཱ་རིའི་བུས་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་དང༌། རབ་འབྱོར་གྱིས་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་གསུངས་ལ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་བསྡུད་པ་ལས། ཅི་ཕྱིར་དེ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། །སེམས་ཅན་ཚོགས་རྣམས་མང་པོའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཁམས་ཀྱི་ལྟ་རྣམས་ཆེན་པོ་གཅོད་པ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེ་ཞེས་རབ་བརྗོད་དེ། །གཏོང་བ་ཆེ་དང་བློ་ཆེ་བ་དང་མཐུ་ཆེ་དང༌། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་མཆོག་ལ་ཞུགས་པ་དང༌། །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བསྒོས་ཤིང་བདུད་ཀྱི་རྒྱུ་འདུལ་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སེམས་དཔའ་ཆེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་དང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ལས་ཇི་ལྟར་འོས་འོས་སུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད། ཐོབ་པ་རྣམས་སྤེལ་བར་བྱེད་པའི་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་སེམས་ཆེན་པོའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཆོས་བསྟན་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ལྟ་དང་མཐར་ལྟ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ལམ་དང་འབྲས་བུ་ལ་འཛིན་པའི་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་དང༌། སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངའ་བ་རྣམས་ལ་ཡང༌། ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཆགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། རི་རབ་ལ་མངོན་པར་དམིགས་ན་ནྱ་གྲོ་དྷའི་སྡོང་པོ་ལ་ཆེ་བའི་བློ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་སྤྱོད་ཀྱང༌། འཕྲལ་འཕྲལ་དུ་ཆེད་གཏད་སྦྱོར་དགོས་པས། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕྲལ་འཕྲལ་དུ་བྱེད་དགོས་རྒྱུའི་དོན་ནོ། །སྒྲུབ་པ་དངོས་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཀར་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་ཟིན་པར་བྱས་ནས་ལག་ལེན་དུ་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ངོ་བོ་ཕྱིན་དྲུག་ཡིན་ཀྱང་སྒྲུབ་པའི་ལྡོག་ཆ་ནས། བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པས། སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ་ཞེས་ཕལ་ཆེར་ཟེར་ན། དེ་ཙམ་ཞིག་དོན་ལ་ཞུགས་སུ་ནི་རུང་ཡང༌། བཤད་པའི་ནུས་པ་བཟང་པོ་ནི་མིན་ནོ། །ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་མདོ་འདིར་སྒྲུབ་པ་བཞིའི་དབྱེ་བ་མ་གསུངས་པས་སྐབས་འདིར་མི་འཆད་ལ། མདོར་ན་བདག་ ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་དང༌། གཞན་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད་དེ། རྒྱས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ད་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་ཀྱང༌། དམིགས་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འདྲ་བ་མེད་དེ། མཐོང་ལམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་སྒོམ་ལམ་གྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོམ་ལམ་ལམ་ཤེས་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་ན། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་བར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཤེར་ཕྱིན་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སླད་དུ་སྣང་བར་བགྱིད་པའོ། །ཞེས་སོགས་དང༌། སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། མུན་པ་ལྟ་བུའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་སངས་ཤིང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི། སྒོམ་ལམ་མཉམ་གཞག་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དགེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཅིང༌། གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཀུན་ལ་སྒྲུབ་པ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་ཅིང་ཐོབ་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། ཆོས་དེ་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་གཏད་པས། དོན་དམ་གྱི་དབྱིངས་དེར་ཐིམ་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་ནི་མཉམ་གཞག་སྒྲུབ་པ་སྒོམ་ལམ་ཞེས་བྱ་ཞིང༌། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་མོས་པ་དང༌། བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་གསུམ་ལ་སློབ་དགོས་པ་དེ་ནི་མཚོན་བྱེད་དེ། ཐབས་མཁས་ ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བསླབ་པར་བྱའོ། །རྣམ་དག་སྒོམ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེར་ལྔ་པའི་མདོ་འདིར་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་འཕྲོ་དོན་ཙམ་དུ་ཞོར་ལ་འཕངས་པའང་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་རྣམ་དག་གི་མིང་ངོ༌། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། དག་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཅིང༌། །དཔྱད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་
Chinese
是故，此乃菩萨行持之时，当下需要的意愿，并非仅为究竟之目的。经中，于菩萨之语释中，以“心”释“菩萨”与“大菩萨”，以“净”释“大舍”，以“觉”释“大悟”。广经中，世尊说“大心”，舍利子说“大舍”，善现说“大悟”。《功德宝聚经》云：“何故彼称大勇士？众生群中成最胜，断众生界大见故，是故此乃名大勇。大舍大慧大力及，胜者之大乘中入，披上大铠调伏魔，是故说彼为大勇。”如是说。世间人等，声闻缘觉及菩萨之，功德之聚中，如何应理，于一一刹那，未得者令得，已得者令增，具足此行之发心，故为一切众生之主与胜者，乃大心也。自身为他人说法，彼等之我见与边见等，见且勿论，于道与果执著之所缘之见，亦皆舍弃，乃大舍也。大布施等，于他人无有之殊胜功德无量者，亦以证悟法界自性之力而不执著，乃大悟也。如若专注于须弥山，则不会对榕树生起广大之想，如是。此等乃菩萨之行，无论行何事，皆需当下专注，故名“应作”，乃当下需作之义。实修者，乃以般若波罗蜜多摄持六度，而付诸实践也，有些
English
Therefore, this is the desire needed immediately when a Bodhisattva practices, not just for the ultimate purpose. In the sutra, in the explanation of the term Bodhisattva, "mind" explains "Bodhisattva" and "Great Bodhisattva," "purification" explains "Great Renunciation," and "awakening" explains "Great Realization." In the extensive sutra, the Blessed One spoke of "Great Mind," Shariputra spoke of "Great Renunciation," and Subhuti spoke of "Great Realization." The "Compendium of Precious Qualities" states: "Why is he called a great hero? He becomes the best among the multitude of beings, cutting off the great views of the realms of beings, therefore he is called a great hero. Great generosity, great wisdom, great power, and entering the supreme Great Vehicle of the Victors, donning great armor and subduing the forces of Mara, therefore he is said to be a great hero." Thus it is said. Among the assemblies of qualities of worldly beings, Shravakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas, appropriately, at each moment, causing those who have not attained to attain, and increasing those who have attained, possessing the motivation of this practice, therefore being the lord and victor of all other beings is the Great Mind. By oneself teaching the Dharma to others, what need is there to mention the views of self and extreme views of those beings? Even the views of clinging to the object of focus on the path and the result are all abandoned, which is the Great Renunciation. Even those who possess immeasurable unique qualities that others do not have, such as great generosity, are not attached by the power of realizing the nature of the Dharmadhatu, which is the Great Realization. Just as if one focuses on Mount Meru, one will not have the thought of greatness towards a Nyagrodha tree, so it is. These are the practices of Bodhisattvas, whatever they practice, they must focus on the present moment, therefore it is called "to be done," which means it needs to be done immediately. The actual practice is to take the six perfections under the control of Prajnaparamita and put them into practice, some
Chinese
虽然本体是六度，但从修行的反面来说，是精进。如果大致说修行的本体是精进，那么那样稍微涉及意义是可以的，但不是好的说法能力。这部《般若波罗蜜多心经》中没有说四种修行的差别，所以此处不讲。总之，没有不包括使自己功德圆满的修行和使他人成熟解脱的修行这两种的。详细的要从《菩萨地论》中了解。现在，就通达道本身来说，虽然有见道和修道两种区分，但从所缘的角度来说没有不同，因为见道如何见到的意义，修道就如何串习。那么修道道是怎样的呢？如是说：它的本体是殊胜的，不明显地包含一切，将诸法安立于无所缘，是极重要的意义。经中也说：般若波罗蜜多是为了极度清净而显现的。等等，以及因为没有修行，所以要修行般若波罗蜜多。等等所说的那样，像黑暗一样的能取所取的显现消失，智慧的显现增长的法界一切圆满而安住，这就是修道等持的本体。那是所有善法的殊胜，对于色等世俗的一切，修行不明显地包含，也不获得，将那些法安立于无所缘的法界中，具有融入胜义法界的特点。这叫做等持修行修道，后得时需要学习信解、回向和随喜这三者，那是象征，也要学习一切方便善巧的门。叫做清净修道，在这部二十五颂的经中没有直接说，但也只是顺便提及，是修道获得的清净的名称。那又是怎么说的呢？果清净，色等，因为什么才是清净本身呢？因为那两者不是他体，因为没有分析，所以说是清净。
English
Although its essence is the six perfections, from the perspective of practice, it is diligence. If one were to generally say that the essence of practice is diligence, then that much is acceptable in terms of meaning, but it is not a good way of expressing it. In this Heart Sutra of the Perfection of Wisdom, the distinctions of the four practices are not mentioned, so they will not be discussed here. In short, there is nothing that does not include the two practices of perfecting one's own qualities and maturing and liberating others. For details, one should understand from the Bodhisattva Bhumi. Now, with regard to the knowledge of the path itself, although there is a distinction between the path of seeing and the path of meditation, there is no difference in terms of the objects of focus, because the meaning of how the path of seeing sees is exactly what the path of meditation habituates. What is this path of meditation like? As it is said: Its very essence is supreme, it does not manifestly include everything, it establishes all phenomena as without object, it is of great significance. As it is said in the sutra: The Perfection of Wisdom appears for the sake of being utterly pure. And so on, and because there is no practice, the Perfection of Wisdom should be practiced. As it is said, the appearance of grasping and clinging, like darkness, vanishes, and the Dharmadhatu, in which the appearance of wisdom increases, is complete in every way and remains in equipoise. This is the very essence of the meditative equipoise of the path of meditation. It is the supreme of all virtuous dharmas, and it does not manifestly include or obtain practice in all conventionalities such as form. By establishing those dharmas in the sphere of non-objectification, it has the characteristic of dissolving into the sphere of ultimate reality. This is called the meditative practice of the path of meditation, and in the post-meditation state, it is necessary to learn faith, dedication, and rejoicing, which are symbolic. One should also learn all skillful means. What is called the pure path of meditation is not explicitly mentioned in this twenty-fifth chapter, but it is only mentioned in passing, and it is the name of the purity attained by the path of meditation. And how is that said? The fruit is pure, form and so on, why is it pure itself? Because those two are not different entities, and because there is no analysis, it is called pure.