Tibetan
སོ་ཞེས་སོགས་ཡིན་པས། ནས་ཞེས་པ་གོ་རིམ་སྔ་ཕྱི་སྟོན་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་ཡང་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དངོས་སུ་གསུང་ན་ནི། འདི་བས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡོད་དོ་སྙམ་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་མ་གུས་པ་ཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་སོ་གཉིས་སྨོས་པ་ནི། ངོ་མཚར་བ་དང་རྩོད་པ་དང༌། ཁྲོ་དང་ཞུམ་དང་ངེས་བཟུང་དང༌། །དགའ་དང་དད་པ་དག་ལ་ནི། །ཚིག་གཅིག་ལན་གཉིས་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་བོས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་ཚུལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་པས། འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སློབས་ཤིག །སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ། དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ང་ཉིད་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མ་ཟད་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྱེས་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ༌། །རྩ་བའི་གསུམ་པ་མཐར་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་རང་མངོན་པར་བསྟོད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་སོགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཐུན་འགྱུར་མཛད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་བདག་གིས་དྲིས་པ་དོན་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱང་བདག་གིས་བཤད་པ་ལ་ཡང་ལེགས་པར་བཤད་དོ་སྙམ་པ་དང༌། འཁོར་ གཞན་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ལ། དགའ་ཞིང་ཡིད་ཆེས་པས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡི་རང་པས་མངོན་པར་ཡིད་བརྟོན་ཅིང་གློ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནོ། །ལྷ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་དང༌། མི་ནི་ས་སྟེང་ན་སྤྱོད་པ་དང༌། ལྷ་མ་ཡིན་ནི་ས་འོག་ན་སྤྱོད་པ་དང༌། དྲི་ཟ་ནི་དེ་གསུམ་ཆར་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། མགོ་ཙམ་སྨོས་པས་ཐམས་ཅད་གོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ། རིགས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ན་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ཅེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་སྨོས་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ཤེས་རབ་སྙིང་པོར་གྲགས་པའི་མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དངོས་བསྟན་གྱི་དོན་རྣམས་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་མཛད་ཟིན་ཏོ། །མདོ་འདི་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་འགྲེལ་པར་གྲགས་པ་འགའ་རེ་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་སྐད་དུ། བི་མ་ལ་མི་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་བོད་དུ་བྱོན་པ་དེས་མཛད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པར་གྲགས་པ་འདི་བཟང་ཤོས་སུ་སྣང་ལ། ཕྱོགས་འདིར་བྱོན་པ་ཆེན་པོ་སྔོན་རབས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང༌། འགྲེལ་པ་འདིའི་སྒོ་ནས་འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་མཛད་དོ། །འདིར་ཚངས་པའི་འབྱུང་གནས་གཙུག་ལག་ཁང་གནས་པའི། དགེ་སློང་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་ཞལ་ངོར་ ནི། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོ་ཡི། །རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དྲི་མ་མེད་པས་བྱས། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་འཁོར་བསམ་ཡས་ལ་སོགས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་མཛད་པ་ཡིན་སྐད། འགྲེལ་པ་འདི་ལ་བཤད་ཚུལ་མི་འཐད་པ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཡོད་མོད་ཀྱི། སྤྱིར་ལེགས་བཤད་ཀྱང་མང་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་མདོ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྣལ་མ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི། སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཆོག་ཏུ་བཀུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲེལ་པ་འདི་ཡང་བལྟ་བ་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་ན་ལེགས་སོ། །འདིའི་འཆད་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟར་ཡོད་དོ། །གླེང་བསླང་བ་དང་སྐབས་དང་ནི། །བསྟན་པར་རྟོགས་པ་འདུས་པ་དང༌། །གླེང་གཞི་དྲིས་དང་ལན་བཏབ་པ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་དང༌། །མཐུན་འགྱུར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང༌། །རྣམ་པར་བརྒྱད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཅེས་འབྱུང་སྟེ། དང་པོ་གླེང་བསླང་བ་ནི་འདི་སྐད་སོགས། གཉིས་པ་སྐབས་བརྩོམ་པ་ནི་དུས་གཅིག་ན་སོགས། གསུམ་པ་བསྟན་པར་རྟོགས་པ་ནི་དགེ་སློང་གི་སོགས། བཞི་པ་གླེང་བཞི་ནི་དེའི་ཚེ་སོགས། ལྔ་པ་དྲིས་པ་ནི། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སོགས། དྲུག་པ་ལ་ལན་བཏབ་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་ཏེ་འདི་ལ་ནང་ཚན་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དོ། །བདུན་པ་མཐུན་འགྱུར་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོགས། བརྒྱད་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་སོགས་སོ། །དྲི་བའི་སྐབས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ། ཞེས་པ་ལ། བསམ་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དང༌། མངོན་དུ་བྱ་བ་དང༌། སྒྲུབ་པ་དང༌། རྟོགས་པའི་རྣམ་པས་ཇི་ལྟར་བསླབ། ཅེས་ལམ་ལྔ་དང་སྦྱར་ནས་འཆད་ཅིང༌། ཟབ་མོ་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ལ། སྦྱོར་ལམ་དུ་མོས་པས་
Chinese
所以等等是这样，那么“乃”字不是表示先后顺序的词。也就是说，对于眷属们的分别念，圣观世音菩萨所开示的这个法门，虽然既深奥又广博，然而，如果如来亲自宣说，会比这个更加殊胜，如果有人这样想，那是为了遣除对佛子所开示的法门的不恭敬。说两次“好啊”，就像这样：对于惊奇和争论，愤怒和沮丧和确定，喜悦和信仰等等，一个词会出现两次。就像这样。种姓之子，世尊亲自呼唤观世音菩萨，关于修学般若波罗蜜多的方法，就是那样，不是其他，所以，眷属们也应该像观世音菩萨所开示的那样修学。观世音菩萨所开示的这个法，如今如来释迦牟尼我不但随喜，而且十方诸如来也都欢喜随喜。根本的第三部分，最后是眷属们随喜赞叹，世尊说了“如是”等等，由于佛陀加持的缘故，舍利子心想我所问的是有意义的，观世音菩萨也心想我所说的也说得很好，其他的眷属们，听了如来这样说，欢喜信服，因为这个原因，对观世音菩萨所说的正确的道理非常随喜，因此显着地信赖和依靠。天在空中行走，人在地上行走，非天在地下行走，乾闼婆在这三处都行走，只说了开头，就明白了全部。所谓“具有一切”，具有一切种姓，各种颜色，各种形状，各种受用，各种地方等等，眷属的坛城中，一切都聚集在一起，这是总的说明，然后特别提到了天等等。仅仅这些，就圆满了般若波罗蜜多二十五品，也就是被称为般若心经的这个经的直接开示的意义。
English
So, etc., is like this. Then, the word "nai" is not a word indicating the order of priority. That is to say, regarding the conceptualizations of the retinue, this Dharma taught by the noble Avalokiteśvara, although it is both profound and vast, however, if the Tathagata personally speaks, it will be even more superior to this. If someone thinks like this, it is to dispel disrespect for the Dharma taught by the Buddha's son. Saying "good" twice is like this: For surprise and debate, anger and frustration and certainty, joy and faith, etc., a word will appear twice. It's like that. Son of the lineage, the World Honored One personally called Avalokiteśvara, regarding the method of studying the Prajñāpāramitā, it is like that, not others, so the retinue should also study as taught by Avalokiteśvara. This Dharma taught by Avalokiteśvara, now the Tathagata Śākyamuni I not only rejoice, but all the Tathagatas of the ten directions also joyfully rejoice. The third part of the root, finally, is the retinue's rejoicing and praise. The World Honored One said "thus" etc., due to the blessing of the Buddha, Śāriputra thought that what I asked was meaningful, and Avalokiteśvara also thought that what I said was also well said. The other retinue, hearing the Tathagata say this, rejoiced and believed, and for this reason, they greatly rejoiced in the correct Dharma spoken by Avalokiteśvara, so they obviously trusted and relied on it. Gods walk in the sky, humans walk on the ground, Asuras walk underground, and Gandharvas walk in all three places. Only the beginning is said, and the whole is understood. The so-called "having everything" means having all kinds of lineages, various colors, various shapes, various enjoyments, various places, etc. In the mandala of the retinue, everything is gathered together. This is a general explanation, and then the gods etc. are specifically mentioned. Only these complete the twenty-five chapters of the Prajñāpāramitā, which is the direct teaching meaning of this sutra called the Heart Sutra.
Chinese
已經完成了。這部經在印度有一些著名的注釋。其中，據說是由在國王赤松德贊時期來到西藏的，漢語稱爲“毗瑪拉米扎”，藏語稱爲“無垢友”（藏文：དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་），他所著的廣釋最爲優秀。所有來到此地的偉大先賢們，也都是通過這部注釋來進行講授和研究的。在此，在住有梵天之源寺的僧衆們面前，有這樣的說法：以無垢所著的《般若波羅蜜多心經》廣釋。據說，這是爲了桑耶寺等寺院的僧衆們所作。這部注釋中，或許有一些不恰當的解釋，但總體來說，好的解釋也很多，特別是在聖地真正存在經部教法的時候出現的，既是持藏者，又受到西藏國王菩提薩埵的極度尊崇。因此，通過閱讀、聽聞等方式來了解這部注釋也是很好的。此注釋的講授方式如下：發起語和章節，以及所詮釋的理解、集合，主題、提問和回答，這就是十一種方式，以及隨順、隨喜，總共歸納爲八種。也就是說，第一，發起語是“如是”等。第二，開始章節是“一時”等。第三，所詮釋的理解是“比丘”等。第四，主題是“那時”等。第五，提問是“從那以後，以佛陀的神力”等。第六，回答是“如是說”等，直到“因此，應當修學甚深般若波羅蜜多”。這其中有十一個小部分。第七，隨順是“從那以後，世尊”等。第八，隨喜是“世尊如是開示”等。在提問“應如何修學”時，通過意樂、加行、現觀、證得、領悟的方式來闡述如何修學五道。對於“甚深行”的說法，在加行道中以信解
English
It has been completed. There are some famous commentaries on this sutra in India. Among them, the extensive commentary said to be written by Vimalamitra (Skt. Vimalamitra), known in Tibetan as Drime Shenyen (Tibetan: དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་), who came to Tibet during the reign of King Trisong Detsen, seems to be the best. All the great ancient ones who came to this region also used this commentary to establish their teachings and studies. Here, in the presence of the monastic community residing in the Tsangpa Jungne (Brahma's Source) Monastery, it is said: "The extensive explanation of the Heart Sutra of the Perfection of Wisdom was made by Drima." It is said that it was made for the sake of the monastic communities of Samye Monastery and others. Although there may be some inappropriate explanations in this commentary, in general, there are many good explanations, and especially because it appeared at a time when the true teachings of the sutras existed in the sacred land, and because he was a holder of the Tripitaka and was highly revered by the Bodhisattva King of Tibet, it is good to understand this commentary through reading, listening, and other means. The method of teaching this commentary is as follows: The introduction and the chapter, as well as the understanding of what is being explained, the collection, the topic, the questions and the answers, these are the eleven ways, as well as agreement and rejoicing, which are summarized into eight. That is, first, the introduction is "Thus," and so on. Second, the beginning of the chapter is "At one time," and so on. Third, the understanding of what is being explained is "Bhikkhus," and so on. Fourth, the topic is "At that time," and so on. Fifth, the question is "From then on, by the power of the Buddha," and so on. Sixth, the answer is "Thus he spoke," and so on, until "Therefore, one should train in the profound Perfection of Wisdom." There are eleven sub-parts within this. Seventh, agreement is "From then on, the Bhagavan," and so on. Eighth, rejoicing is "The Bhagavan thus declared," and so on. When asking "How should one train?" it explains how to train in the five paths through the aspects of intention, application, manifestation, accomplishment, and realization. Regarding the saying "profound conduct," with faith in the path of application.