Tibetan
་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི། ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནས་ལ་རྨོངས་ཤིང་མི་ཤེས་པའི་བློ་ཤེས་པ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན། བདེན་པ་བཞིའམ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལ། མུན་ཁྲོད་ཀྱི་གཟུགས་སམ། ལ་ཕར་ རྒྱབ་ཀྱི་དངོས་པོ་ལྟར། ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་མི་རིག་པའི་རྣམ་རྟོག་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་དང་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པ་གཉིས་སོ། །ཕྱི་མ་ནི་ལས་དགེ་སྡིག་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པའི་སེམས་བྱུང་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ལས་གསུམ་སྟེ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་སོགས་བདེན་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་དང༌། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་གནས་ལ་རྨོངས་པའོ། །དེ་དག་ལས་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པས་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་འཕེན་པར་བྱེད་ལ། བདེན་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པས་ནི། འཁོར་བ་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་ལས་དགེ་སྡིག་གཉིས་ཀར་འཕེན་པར་བྱེད་ཅིང༌། སྤྲོས་བྲལ་ལ་རྨོངས་པས་ནི། ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་ཀྱང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་སུ་ནི་མ་གྱུར་པ་དམན་པའི་ཡིད་ལུས་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་འགྲུབ་པར་བྱཻད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་དང༌། ལས་བར་མ་རྣམས་ཀྱང་འཕེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡིད་ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཚུན་ཆོད་ཀྱང་འཕེན་པར་བྱེད་དོ། །སྤྱིར་དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡོད་ཕྱིན། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ངེས་པར་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་རྨོངས་པས་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་འཕེན་པར་བྱེད་ལ། སྤྲོས་བྲལ་ལ་རྨོངས་པས་ནི་ཡིད་ལུས་ཀྱི་ལས་མ་གཏོགས་གཞན་ཐམས་ཅད་བྱེད། ཅེས་པ་ནས། ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པས་ནི་མི་དགེ་བ་ཁོ་ན་འཕེན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་སྦྱར་རོ། ། འོ་ན་མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་ནི། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང༌། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱང་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་ལ་དེ་མི་འདོད་ཅེ་ན། མ་རིག་པ་དང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཀྱང༌། ཁམས་གསུམ་དུ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་མ་རིག་པ་ནི། འཇིག་ལྟ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཁོ་ནར་འབྱུང་བས་ན། མ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་མི་གསལ་བས། དེའི་ཕྱོགས་ནས་མ་སྨོས་པར། འཇིག་ལྟ་རྣམ་པ་གསལ་ཞིང་ངོ་ཤེས་སླ་བའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་དེ་ནས་སྨོས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཁྱེའུ་གང་གི་རི
Chinese
十二支。其中，无明是指：对于应知之处愚昧无知，心识不明了的状态。对于四圣谛或因果缘起的道理，如同黑暗中的物体，或山那边背后的事物一样，丝毫不能觉察的分别念。即是对实相愚昧和对业果愚昧两种。后者是不知善恶业产生苦乐果报的心所。前者有三种，即对无常、痛苦、无我等四圣谛的体性愚昧，对离戏的空性愚昧，以及对如来藏的处所愚昧。其中，对业果愚昧会引发不善业；对四圣谛的实相愚昧，会引发在轮回三界中出生的善恶二业；对离戏愚昧，虽然超越了三界，但不能转变为智慧之身，会引发低劣的意生身，以及成就禅定的无漏业和中间业。对如来藏的处所愚昧是无明习气的所在地，乃至会引发成就智慧之身、意生身三种形象的无漏业。总的来说，这些也是因为前前存在，后后也必然与之同时存在，因此对如来藏愚昧会引发所有这些，对离戏愚昧会引发除了意生身之业以外的所有业。从“对离戏愚昧会引发除了意生身之业以外的所有业”到“对业果愚昧只会引发不善业”之间可以类推。 那么，无明的支分，难道不是圣者龙树和吉祥法称等所认为的执著我与我所的坏聚见吗？为什么在究竟的意义上不这样认为呢？虽然无明和坏聚见本体不同，但是能引发三界轮回的无明，仅仅是与坏聚见相关的。因为无明形态不明显，所以没有从那个方面去说，而是因为坏聚见形态明显且容易认识，所以从那个方面去说了。比如某个孩子的种
English
The twelve branches. Among them, ignorance refers to: the mind that is ignorant and does not know what should be known, a state where knowledge is unclear. Regarding the meaning of the Four Noble Truths or the cause-and-effect of dependent origination, it is like an object in the dark, or something behind a mountain, a conceptual thought that cannot perceive even a little. That is, there are two types of ignorance: ignorance of reality and ignorance of karmic results. The latter is a mental factor that does not know that virtuous and non-virtuous actions produce the fruits of happiness and suffering. The former has three types: ignorance of the characteristics of the Four Noble Truths such as impermanence, suffering, and selflessness; ignorance of emptiness free from elaboration; and ignorance of the place of the Tathagatagarbha. Among these, ignorance of karmic results causes the projection of non-virtuous actions; ignorance of the reality of the Four Noble Truths causes the projection of both virtuous and non-virtuous actions that lead to birth in the three realms of samsara; ignorance of freedom from elaboration, although transcending the three realms, does not transform into a body of wisdom, and causes the accomplishment of an inferior mind-body, as well as uncontaminated actions that accomplish the body of samadhi, and intermediate actions. Ignorance of the place of the Tathagatagarbha is the ground of ignorance and habitual tendencies, and even causes the projection of uncontaminated actions that accomplish the three aspects of the body of wisdom and the mind-body. In general, these are also because the former exists, the latter must necessarily exist with it, therefore ignorance of the Tathagatagarbha causes the projection of all of these, and ignorance of freedom from elaboration causes all actions except for the action of the mind-body. From "ignorance of freedom from elaboration causes all actions except for the action of the mind-body" to "ignorance of karmic results only causes the projection of non-virtuous actions" can be inferred. Then, isn't the branch of ignorance the view of the perishable collection that grasps at self and what belongs to self, as held by the noble Nagarjuna and the glorious Dharmakirti and others? Why is it not considered so in the ultimate sense? Although ignorance and the view of the perishable collection are different in essence, the ignorance that causes the projection of the three realms only arises in connection with the view of the perishable collection. Because the form of ignorance is not clear, it is not spoken of from that aspect, but because the form of the view of the perishable collection is clear and easy to recognize, it is spoken of from that aspect. For example, the seed of a certain child
Tibetan
གས་རུས་ཆོ་འབྲང་རྟོགས་དཀའ་བར་གྱུར་ན། རིགས་དང་རུས་ནས་མི་སྨོས་པར་མཚན་མ་མངོན་རྟགས་ཅན་གྱི་གོས་ལས་བརྩམས་ནས། ཁྱེའུ་དམར་པོ་དང༌། ཁྱེའུ་སེར་པོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཅེས་པ་ནི། ངར་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པས་ལས་གསོག་ཅེས་པའམ། ངར་འཛིན་ཡོད་ན་འཁོར་བར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསར་པ་གསོག་ཐུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ངར་འཛིན་མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཅིང༌། འཕགས་པ་ཀླུས་ནི་མ་རིག་པ་བདག་འཛིན་དུ་བཞེད་པའི་གསལ་ཁ་མེད་ལ། མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་ལ་གྲོགས་བདག་འཛིན་ངཻས་པར་དགོས་པའི་རྣམ་གཞག་འདི་ཡང༌། འཁོར་བ་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་པ། ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་དང་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་གཞག་ཡིན་ལ། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ། ཁམས་གསུམ་ལས་ འདས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཁོར་བ་འཇུག་ཚུལ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལས་མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་སྤྲོས་བྲལ་དང་སྙིང་པོ་ལ་རྨོངས་པ་དེ་གཉིས་ནི། འཇིག་ལྟའི་ས་བོན་སྤངས་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་པའི་ངོས་འཛིན་འཇིག་ལྟ་ལ་བྱེད་པ་ཟབ་ཁྱད་དུ་རློམ་པ་ནི། ཟན་གྱི་ངོས་འཛིན་སྤང་ཟན་ལ་བྱེད་པ་ཟབ་ཁྱད་དུ་འདོད་པ་ལྟར། ཟབ་ཚུལ་གོ་ལོག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་འདུ་བྱེད་དུ་གཏོགས་པའི་བསོད་ནམས་དང༌། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང༌། མི་གཡོ་བའི་ལས་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཞིག་གསོག་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་ལས་དེ་བྱས་ཤིང༌། བྱས་མ་ཐག་ཏུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཏེ་ལས་དེའི་བག་ཆགས་དང་ས་བོན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ན། དེའི་མཐུ་ལས། ཚོགས་དྲུག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་བག་ཆགས་དེས་བསླད་པའི་ནུས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། ལས་བསགས་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་དང༌། བར་དོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འགྱུར་བ་ཅན་དེ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །དེ་ཉིད་མངལ་དུ་སྐྱེ་བ་བཟུང་མ་ཐག་པ་ན། ཚོར་འདུ་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཏེ་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་དང༌། ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གྱི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་གྱུར་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །དེ་དག་འཕེལ་བ་ལས། མིག་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བྱུང་བ་ནི། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡན་ལག་གོ །མངལ་ནས་བཙས་པའི་རྗེས་སུ་དབང་པོ་དྲུག་དང༌། ཡུལ་དྲུག་དང༌། རྣམ་ཤེས
Chinese
如果难以了解种姓血统，那么就从具有明显标志的服装开始，不谈论种姓血统，比如称作“红孩儿”和“黄孩儿”等。宝鬘论中说：“有我执也有业，由此又会产生，”，意思是说，我执等烦恼会积累业，或者说，有我执就能积累导致轮回的新业。但这并不是说我执是无明的支分。圣者龙树并没有明确地说无明就是我执，而且这种认为无明的支分必须有我执作为助伴的观点，仅仅是从轮回于三界而说的，是与声闻二部共同的观点。在大乘不共的场合，对于超越三界、与清净完全一致的轮回进入方式的十二缘起来说，无明的支分——对离戏和心髓的迷惑，即使是断除了坏聚见种子的人也仍然存在。因此，认为把无明的认识确定为坏聚见是深刻的差别，就像认为把食物的认识确定为残羹剩饭是深刻的差别一样，应该明白这是对深刻之道的错误理解。这样，依靠无明，就会产生属于身语意三者的行，即积累福德、非福德和不动业这三种业中的任何一种的行之业。由于无明而发起并造作了业，造作之后立即在阿赖耶识中成为该业的习气和种子，凭借这种力量，六识也具有了被该习气染污的能力，造业之时和中阴阶段的变异识就是识支。当它刚刚在母胎中受生时，受、想、行、识这四种蕴就是名蕴，以及努努波等阶段的地、水、火、风等元素和所造色就是色蕴，这就是名色支。从这些的增长中，产生了眼等六处，这就是六入支。从母胎出生之后，六根、六境和识
English
If it becomes difficult to understand the lineage of caste and ancestry, then starting from clothes with obvious signs, without mentioning caste and ancestry, such as calling them "Red Boy" and "Yellow Boy." The Ratnavali says, "If there is self-grasping, there is also karma, and from that, birth again occurs." This means that self-grasping and other afflictions accumulate karma, or that having self-grasping can accumulate new karma that leads to samsara. But this does not mean that self-grasping is a branch of ignorance. The noble Nagarjuna did not explicitly say that ignorance is self-grasping, and this view that the branch of ignorance must have self-grasping as a companion is only spoken of from the perspective of samsara in the three realms, which is a common view with the two Hearer schools. In the uncommon context of the Mahayana, for the twelve links of dependent origination of how samsara enters into complete accordance with transcendence of the three realms and purification, the branches of ignorance—delusion about freedom from elaboration and the essence—still exist even for those who have abandoned the seeds of the view of the perishable aggregate. Therefore, to consider identifying ignorance with the view of the perishable aggregate as a profound difference is like considering identifying food with leftovers as a profound difference. One should understand that this is a misunderstanding of the profound way. Thus, relying on ignorance, there will arise actions belonging to the three of body, speech, and mind, that is, the karma of action that accumulates any of the three types of karma: merit, non-merit, and immovability. Because of ignorance, karma is initiated and created, and immediately after creation, it becomes the habit and seed of that karma in the alaya consciousness. By the power of this, the six consciousnesses also have the ability to be defiled by that habit. The changing consciousness at the time of accumulating karma and in the intermediate state is the branch of consciousness. When it has just taken birth in the womb, the four aggregates of feeling, perception, volition, and consciousness are the aggregate of name, and the elements and derived elements in the stages of nur-nur-po etc. are the aggregate of form, which is the branch of name and form. From the growth of these, the six sense bases such as the eye arise, which is the branch of the six sense bases. After being born from the womb, the six faculties, the six objects, and consciousness