Tibetan
་ན་ཆོས་ཉིད་འདི་རེས་འགའ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པ་ལྟར་བཤད་པ་ནི་དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་སྟེ། རིག་ཤེས་རྗེས་དཔག་གིས་ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་དམིགས་ནས་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་དབྱིངས་འདི་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་རྗེས་མཐུན་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །ངེས་པར་ན་དེས་དེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དངོས་གནས་ལ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྟེན་འབྲེལ་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བའོ། །དོན་དམ་པའི་ནི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ཡང་འཇོག་མོད་ཀྱི། ཕུང་སོགས་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངུལ་ཆུའི་སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དངོས་མེད་ཡིན་ལ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་འདུས་བྱས་དང་ འདུས་མ་བྱས་སུ་གྲགས་ཀྱང༌། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་ངོ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་པས་དྲང་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པར་ན་དངོས་མེད་རྣམས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་དབྱིངས་ནི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱིས་ཁྱད་པ་དང༌། འདུས་མ་བྱས་དངོས་ཡིན་ན་དངོས་པོ་དངོས་མེད་གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་དངོས་མེད་རྣམས་ནི་བཏགས་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པས་ན། སྣང་བ་ཡང་མེད། མྱོང་བ་ཡང་མེད། བླང་བྱ་དང་དོར་བྱ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞར་བྱུང་ཙམ་དུ་བཞག་ནས་དེ་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་བསྡུས་པ་ཡིན་མོད། དེ་གསུམ་པོ་མཚན་གཞི་དབྱེ་བ་མེད་པས། ཕུང་པོ་གང་ཡིན་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པ་སོགས་མདོར་ན་དངོས་མེད་རྣམས་ཕར་བཞག་ནས་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་དུ་སྤྱི་ལྡོག་ནས་ངོ་བོ་གཅིག་གོ །དགོས་པའི་དབང་དང༌། ལྡོག་ཆའི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲངས་ཐ་དད་པར་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། སྐྱེས་པའོ། །བུད་མེད་དོ། །རིའོ། །ཤིང་སྡོང་ངོ༌། ཁང་བཟང་ངོ༌། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ༌། དངོས་པོ་དུ་མ་མང་པོ་ཞིག་ཕྱོགས་རེ་རེར་འདུས་པ་ན། བློས་གཅིག་ཏུ་འཕྲུལ་ནས་བཟུང་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་གཅིག་ཏུ་མེད་ཅིང༌། དུ་མ་འདུས་པ་མཉམ་པོ་ཡིན་ཀྱང༌། འགའ་ཞིག་བློས་ཕྱོ
Chinese
有的时候，说这个法性是法的生处，这是因为有必要才说的。因为理智后得智以总义的方式缘这个法性作为行境，所以是考虑到这个界也是与意之境相符顺的。必定是它不能以彼作为行境，因为识等不是分别的行境的缘故。这个实际上什么也不是，既不是蕴、界、处，也从缘起中解脱了。胜义谛中也可以安立为蕴、界、处和缘起，因为蕴等等那些都是仅仅以世俗谛来区分的缘故。因为是它，所以不会变成是那些，就像水银人非人一样。因此，虚空等等那些是无实有，而色等五蕴是有实有，虽然这两个被称为有为法和无为法，但这是随顺凡夫的分别念而说的，所以在名言世俗中是如此。真实而言，无实有也是有为法，因为仅仅依赖于实有。因此，胜义谛的界既不是蕴、界、处，也不是以有为法来区分它们，如果是无为法实有，那么就遍及于从有实有和无实有二者中解脱。其中，无实有仅仅是假立的缘故，因为没有自相的体性，所以也没有显现，也没有体验，因为既不是应取也不是应舍。作为顺带而安立，除了它之外的剩余一切法，虽然每一个都包含在蕴、界、处中，但因为这三者没有体性和差别，所以凡是蕴就是处等等。总之，把无实有放在一边，剩余的三者互相之间以总和别的方式，体性是一。因为有必要和从反体方面，显示为不同的名相。因为实有仅仅是多种不同的法，如男人、女人、山、树、房屋等等。许多实有聚集在每一个方向，也仅仅是以心识幻化执取为一，实际上并不是一，虽然许多聚集是相同的，但有些以心识
English
Sometimes, it is said that this Dharmata is the source of Dharma, which is said out of necessity. Because the intellect and subsequent cognition cognize this Dharmata as an object of experience in the manner of a general meaning, it is considered that this realm is also in accordance with the object of mind. It is certain that it cannot take it as an object, because consciousness and the like are not objects of conceptualization. This is actually nothing, neither Skandha, Ayatana, Dhatu, nor is it liberated from dependent origination. In the ultimate truth, it can also be established as Skandha, Ayatana, Dhatu, and dependent origination, because those Skandhas and so on are only distinguished by conventional truth. Because it is it, it will not become those, just like a mercury person is not a person. Therefore, space and so on are unreal, and the five Skandhas such as form are real. Although these two are called conditioned and unconditioned, they are said in accordance with the conceptual minds of ordinary people, so it is so in nominal conventional truth. In reality, unreal things are also conditioned, because they only depend on the real. Therefore, the realm of ultimate truth is neither Skandha, Ayatana, Dhatu, nor is it distinguished by conditioned things. If it is an unconditioned reality, then it is pervasive in liberation from both real and unreal. Among them, unreal things are only imputed, because there is no nature of self-character, so there is no appearance, no experience, because it is neither to be taken nor to be abandoned. It is established as a side note, and all the remaining Dharmas except for it, although each is included in Skandha, Ayatana, Dhatu, but because these three have no nature and difference, so whatever is Skandha is Ayatana and so on. In short, putting aside the unreal, the remaining three are one in nature in terms of general and specific aspects. Because it is necessary and from the aspect of opposition, it is shown as different names. Because real things are only many different Dharmas, such as men, women, mountains, trees, houses, and so on. When many real things gather in each direction, it is only taken as one by the illusion of mind, but it is not actually one, although many gatherings are the same, but some with mind
Tibetan
གས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་གཅིག་ཏུ་རློམ་ཞིང༌། འགའ་ཞིག་དེ་ལས་གཞན་དུ་འབྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཁང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་ པོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་མེད་ཀྱང༌། རྡོ་ཤིང་ས་སོགས་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བློས་བསྡུས་ནས་ཁང་པར་རློམ་ཞིང༌། ཕྱི་རོལ་རྡོ་ཤིང་ས་སོགས་དུ་མ་འདུས་པ་ཡིན་ཀྱང༌། འདི་ནི་ཁང་པ་མིན་གྱི་ས་སྟོངས་སོ་ཞེས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་མེད་མཉམ་དང༌། སྣ་ཚོགས་འདུས་མཉམ་ཡིན་ཀྱང༌། འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་མང་པོ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་ཞིང་ཡང་འདི་ནི་ཚོར་བ་སྟེ་གཟུགས་མིན་ནོ། །ཞེསགཞི་འགའ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་ཆོས་གཞན་འགའ་ཞིག་ལས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་དུ་མ་ཅི་རིགས་ཅི་རིགས་ལ་རིལ་པོ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར། སྣ་ཚོགས་འདུས་པའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱལ་ཚབ་ཆེན་པོས། ཐོག་མ་དུ་མ་ཉིད་དང་ནི། །བསྡུས་དང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་ནི་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་སྐྱེ་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་བཟུང་བྱ་དྲུག་དང་འཛིན་པ་དྲུག་ཏུ་བྱས་ཏེ་གྲངས་མཉམ་པར་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི། ཚོར་བ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བའི་སྒོ། མིག་སོགས་དབང་པོ་དྲུག་སྟེ་དེ་ལ་ཚོར་བ་ཉཻར་བར་སྤྱོད་པ་ནི། ཡུལ་དང་ཕྲད་པའི་ཚོར་བ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་མཁན་གྱི་དོན་ཡིན་པས་དེའི་ངོ་བོ་འདུ་ཤེས་སོ། །དབང་པོ་མེད་ན་ནི་ཡུལ་ཡོད་ཀྱང༌། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དོན་སྤྱོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ནི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་སྟེ། རྐྱེན་ཡིན་ལ། ཡུལ་དྲུག་ནི། དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཉེར་སྤྱོད་དེ། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་དག་དེར་ངོ་ཤེས་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བའི་སྒོའམ་ འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་རྣམས་མེད་ན་ནི་དབང་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། གཟུགས་སོགས་སྣང་བའི་དོན་རྣམས་གཅོད་པ་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིས་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པོ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་ཅན་ནོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཟློག་པའི་དོན་ཏེ། གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐོང་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་ལ། དབང་པོར་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སྣང་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་སྐྱེའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་མེད་ན་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་
Chinese
将某些事物归纳为一个整体，并执着地认为它是一个整体。有些人则将它们区分开来。例如，虽然“房屋”本身并不存在，但通过将石头、木头、泥土等多种元素在意识中归纳在一起，便执着地认为那是房屋。然而，当外部的石头、木头、泥土等多种元素聚集在一起时，却又将它们区分开来，认为“这不是房屋，而是空地”。同样地，虽然事物在一体性上是无二无别的，在多样性上又是聚集在一起的，但人们却将许多事物归纳为一体，认为“这是色”，并将某些事物与另一些事物区分开来，认为“这是感觉，不是色”。因此，为了对治将各种各样的事物执着地认为是一个整体的倾向，佛陀宣说了“是多种元素聚集的聚合体”。正如嘉曹杰大师所说：“最初的多种性，以及归纳和彻底区分的意义。” 十二处（སྐྱེ་མཆེད་）的含义是出生的门户，也就是事物产生时的共同作用因素。在这里，将所取六处和能取六处并列，是为了说明感受产生的途径。六根，即眼等六种感官，是感受产生的近取因。与对境相遇时产生的感受，是识别对境的意义，其本质是分别念。如果没有感官，即使有对境，也不可能体验到对境的意义。因此，感官是分别念产生的门户，是因缘。六境是对境进行完全决断的近取因。依靠看到色等形象，才能产生识别它们的分别念。因此，六境是分别念产生的门户，是分别念产生的因缘。如果没有对境，即使有感官，也不可能决断色等显现的事物。因此，这能遣除认为一切显现都是自在天等其他造物者所造的观点。依靠色等显现的因缘，才能产生见闻的意识；依靠感官的显现，才能产生体验色相等显现的智慧。要知道，如果其中一个不存在，另一个也不会产生。
English
Some things are gathered into one and clung to as one. Some distinguish them from others. For example, although the thing called "house" does not exist as one, by mentally gathering together various elements such as stones, wood, and earth, it is clung to as a house. However, when various elements such as stones, wood, and earth are gathered together externally, they are distinguished, saying, "This is not a house, but empty ground." Similarly, although things are inseparable in oneness and gathered together in diversity, many are gathered into one, saying, "This is form," and some are distinguished from others, saying, "This is feeling, not form." Therefore, to counteract the tendency to cling to various things as a single whole, it is said that it is "an aggregate of various elements." As the great Regent said, "The initial multiplicity, and the meaning of gathering and thoroughly distinguishing." The meaning of the sense-fields (སྐྱེ་མཆེད་) is the gate of birth, which is the co-operative cause for the arising of that particular thing. In this context of the sense-fields, the necessity of showing the equality in number by making it six objects to be grasped and six grasping subjects is the gate through which feeling is experienced. The six faculties, such as the eye, are the six senses through which feeling is experienced. Experiencing feeling through contact with the object is the meaning of recognizing the object, and its essence is conceptualization. If there is no faculty, even if there is an object, it is impossible to experience the meaning of the object of conceptualization. Therefore, the faculty is the gate through which conceptualization arises, and it is a condition. The six objects are the means of completely determining the meaning. Based on seeing the appearance of forms, etc., the conceptualization that recognizes them arises there. Therefore, the six objects are the gate through which conceptualization arises, or they are the cause for the arising of conceptualization. If there are no objects, even if there are faculties, it is impossible to determine the things that appear as forms, etc. Therefore, this is to refute the idea that all these various appearances are caused by other agents such as Ishvara. Through the cause of the appearance of forms, etc., the consciousness of seeing and hearing arises, and based on the appearance of the faculties, the mind that experiences the appearance of forms, etc., arises. Understand that if one of these does not exist, the other will not arise either.