Tibetan
མ་སྒྲོལ་མ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པས། གངྒ་དང་རྒྱ་མཚོ་འཕྲད་མཚམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ཞིག་ལ་ཐོན། གླིང་དེ་འཕགས་མས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་ཟེར་ཏེ། ཙནྡྲ་དྭཱི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙནྡྲ་གོ་མི་ཉིད་དེར་བཞུགས་པ་ལས་མིང་ཆགས་ཤིང༌། ད་ལྟར་ཡང་ཡོད་དེ་གྲོང་བདུན་སྟོང་ཙམ་ཤོང་བ་ཞིག་འདུག་ཟེར། གླིང་དེར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཞུགས་ཏེ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང༌། སྒྲོལ་མའི་སྐུ་རྡོ་ལ་བཞེངས། ཐོག་མར་ཉ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཏམ་དེ་ཐོས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བོ་གཞན་ཡང་བྱུང་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་ཆགས། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བསྐུལ་བ་ལས་གོ་མཱིའི་དགེ་བསྙེན་མཛད། མཚན་ནི་ཙནྡྲ་ཡིན་ལ། དེ་ཕྱིན་ཆད་ནས་ཙནྡྲ་གོ་མིར་གྲགས་སོ། །དེ་ནས་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱེར་ཏེ་སིངྒ་ལའི་གླིང་དུ་བྱོན། ཡུལ་དེ་ནི་ཀླུ་ནད་མང་དུ་འབྱུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་དེར་འཕགས་པ་སེང་གེ་སྒྲའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་པས་རང་ཞི་ཡུལ་དེར་ཡང་བཟོ་དང་སྨན་དཔྱད་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་གནས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤེལ་ཏེ། གླིང་ཕྲན་གྱི་སྐྱེ་བོ་བླུན་པོ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཕན་གཏགས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱང་ཅི་རིགས་བཤད། ཡུལ་གྱི་བདག་པོ་ གནོད་སྦྱིན་ལས་ནོར་བླངས་ཏེ་ཆོས་གཞི་མང་དུ་བཙུགས། སླར་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འོངས། བྲམ་ཟེ་མཆོག་སྲེད་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ན་ཀླུ་ལ་སྒྲ་ཉན་པའི་བཀོད་པ་དང༌། ཀླུ་ཤེ་ཥས་བྱས་པའི་པཱ་ཎི་བའི་འགྲེལ་པ་འདུག་པ་ཡང་གཟིགས་པས། འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ཉུང་བ། དོན་མང་བ། མ་ཟློས་པ། ཚང་བ་ཞིག་དགོས་བ་ཡིན་པ་ལ། ཀླུ་ནི་རབ་ཏུ་རྨོངས་ཏེ། ཚིག་མང་བ། དོན་ཉུང་བ། ཟློས་པ། མ་རྫོགས་པའོ་ཞེས་སྨད་ནས། པ་ཎི་བའི་དོན་འགྲེལ་དུ་ཙནྡྲ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་མཛད། གཞུང་དེར། ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་ཡངས་དག་རྫོགས། །ཞེས་གསུང་པ་ཡང་ཀླུ་ལ་ཟུར་ཟ་བའོ། །དེ་ནས་རིག་པའི་འབྱུང་གནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲར་འོངས། དེ་ཡང་ནཱ་ལེནྡྲ་ན་མུ་སྟེགས་དང་རྩོད་པར་བཟོད་པའི་པནྚི་ཏ་རྣམས་ལྕགས་རིའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཆོས་འཆད། མི་བཟོད་པ་རྣམས་ནང་དུ་འཆད་པ་ལས། དེའི་ཚེ་མཁན་པོར་གྱུར་པ་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཆོས་འཆད་ཅིང་ཡོད་པའི་སར་ཙནྡྲ་གོ་མཱི་འགྲེངས་ཏེ་བཞུགས་པས། རྩོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་མིན་ཡང་ན་མི་ཉན། ཡང་ན་གུས་པས་ཉན་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཟླ་བ་གྲགས་པས་རྩོད་ཟླ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ནས། ཁྱེད་གང་ནས་འོངས་བྱས་པས། ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་འོངས་ཟེར། ཆོས་གང་ཤེས་དྲིས་པས།
Chinese
向度母祈祷后，到达恒河与大海交汇处的海洋岛屿。据说那个岛屿是圣度母的化身，名为旃陀罗洲（梵文：Candra-dvīpa），因旃陀罗·古米本人居住在那里而得名。现在仍然存在，据说能容纳大约七千个村庄。导师（旃陀罗·古米）居住在该岛上，用石头建造了圣观世音菩萨和度母的雕像。起初，渔民们听到了这个消息。然后，渐渐地，其他人也来了，形成了一个城市。由于圣观世音菩萨的劝说，古米成为了居士，名字叫旃陀罗。从那以后，他被称为旃陀罗·古米。之后，被商人带到僧伽罗洲（斯里兰卡）。那个地方经常发生龙病，因此在那里建造了圣狮子吼（Simhanāda）的寺庙，从而平息了龙病。在那个地方，他还传播了无数的工艺、医学等知识，特别有益于岛上愚笨的人们。他还根据情况讲解了大乘佛法。从地方的守护神夜叉那里获得了财富，建立了许多佛法基础。再次来到赡部洲的南方地区。在婆罗门至胜欲（Mchog sred）的寺庙里，他看到了龙听声音的装置，以及龙谢沙（Śeṣa）所著的《波尼尼》（Pāṇini）的注释。他批评说，注释应该是简洁、意义丰富、不重复、完整的，而龙却非常愚蠢，注释是冗长、意义贫乏、重复、不完整的。因此，他创作了带有分支的《旃陀罗声明》（Cāndra-vyākaraṇa）作为对《波尼尼》的意义的解释。在那部著作中，他说“简明、清晰、广博、完整”，这也是对龙的讽刺。之后，他来到了知识的源泉吉祥那烂陀寺。在那烂陀寺，能够与外道辩论的班智达们在铁栅栏外讲法，不能忍受的则在里面讲法。当时，成为堪布的月称（Candrakīrti），正在外面讲法的地方，旃陀罗·古米站立着。那些想要辩论的人就是那样做的，否则要么不听，要么恭敬地听。在那里，月称心想他是否是辩论的对手，问道：“你从哪里来？” 他回答说：“从南方来。” 月称问：“你懂什么佛法？”
English
After praying to Tara, he arrived at an ocean island at the confluence of the Ganges and the sea. It is said that the island was an emanation of the Holy Tara, named Chandra-dvīpa, which got its name from Chandra Gomi himself residing there. It still exists today, and it is said that it can accommodate about seven thousand villages. The teacher (Chandra Gomi) resided on that island and built statues of Holy Avalokiteśvara and Tara out of stone. Initially, the fishermen heard the news. Then, gradually, other people came and formed a city. Due to the encouragement of Holy Avalokiteśvara, Gomi became a lay practitioner, and his name was Chandra. From then on, he was known as Chandra Gomi. After that, he was taken by merchants to the island of Simhala (Sri Lanka). That place was prone to Naga diseases, so he built a temple of Holy Simhanāda there, thus pacifying the Naga diseases. In that place, he also spread countless fields of knowledge such as crafts, medicine, etc., and was particularly beneficial to the foolish people of the island. He also explained the Mahayana Dharma as appropriate. He obtained wealth from the local guardian spirit Yaksha and established many Dharma foundations. Again, he came to the southern region of Jambudvipa. In the temple of the Brahmin Mchog Sred, he saw a device for the Nagas to listen to sounds, and also a commentary on Pāṇini written by the Naga Śeṣa. He criticized that a commentary should be concise, rich in meaning, non-repetitive, and complete, but the Nagas are very foolish, and the commentary is lengthy, poor in meaning, repetitive, and incomplete. Therefore, he composed the Cāndra-vyākaraṇa with its branches as an explanation of the meaning of Pāṇini. In that text, he said "concise, clear, extensive, complete," which was also a satire on the Nagas. After that, he came to the source of knowledge, glorious Nālandā. At Nālandā, the paṇḍitas who could withstand debate with heretics preached the Dharma outside the iron fence, and those who could not withstand it preached inside. At that time, Candrakīrti, who had become the abbot, was preaching outside, and Chandra Gomi stood and sat there. Those who wanted to debate did so, otherwise they either did not listen or listened respectfully. There, Candrakīrti wondered if he was a debating opponent and asked, "Where do you come from?" He replied, "From the South." Candrakīrti asked, "What Dharma do you know?"
Tibetan
སྒྲ་པཱ་ཎི་པ་དང༌། བསྟོད་པ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་དང༌། མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་གསུམ་ཤེས་བྱས་པས། འདི་གཞུང་གསུམ་ལས་མི་ཤེས་ཞེས་ཚིག་ཁེངས་བསྐྱུངས་ཀྱང༌། དོན་གྱིས་སྒྲ་རིག་པ་དང༌། མདོ་དང༌། སྔགས་ ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས་ཙནྡྲ་གོ་མཱི་ཡིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་དྲིས་པས། འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟར་གྲགས་གསུང༌། འོ་ན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཐོག་བབས་སུ་བྱོན་པ་མ་ལེགས་ཀྱིས། དགེ་འདུན་གྱིས་བསུ་བ་བྱེད་དགོས་པས་རེ་ཞིག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བཞུད་ཅིག་གསུངས། ཙནྡྲ་གོ་མཱིས་བདག་དགེ་བསྙེན་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་བསུ་བ་བྱར་ག་ལ་རུང༌། ཟླ་གྲགས་ན་རེ། འདི་ལ་ཐབས་ཤིག་ཡོད་དེ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྐུ་ཞིག་སྤྱན་འདྲེན་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་རྔ་ཡབ་གཡོབ་ཅིང་བྱོན་ཅིགདགེ་འདུན་གྱིས་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྐུ་ལ་བསུ་བ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་གསུང༌། སླར་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ཤིང་རྟ་གསུམ་ལས། དབུས་མ་ལ་ནི་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་བཞུགས། གཡས་ན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་རྔ་ཡབ་གཡོབ། གཡོན་ན་ཙནྡྲ་གོ་མཱིས་རྔ་ཡབ་གཡོབ། མདུན་ནས་དགེ་འདུན་གྱིས་བསུས། སྐྱེ་བོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་འོངས། སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མཱི་ལ་སྐུ་བརྙན་དེ་འཇམ་དབྱངས་དངོས་སུ་སྣང་སྟེ། འཇམ་དབྱངས་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་བ་བྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པར་གྱུར་མོད་དེ་ལྟ་ནའང༌། ཞེས་སོགས་བསྟོད་པ་ན། འཇམ་དཔལ་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཞལ་ཕྱིར་ལོག་གིས་བསྟན་ནས་གསན་པ་བྱུང་བས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་གཟུགས་ཕ་གི་འདི་ལྟར་བྱེད་དོ་བྱས་པས་དེ་ཁ་ལ་ལུས་ཏེ་འཕགས་པ་འཇིང་ཡོན་མར་གྲགས། དེར་ཙནྡྲ་གོ་མཱི་དད་པའི་ཤུགས་རྒྱས་ཏེ། ཤིང་རྟ་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཁ་འཐེན་པ་མ་བྱུང་བར་ཟླ་གྲགས་གྱིས་སྔོན་དུ་སོང་བས་འདི་ནི་ང་རྒྱལ་ཆེ་སྟེ། བདག་གིས་རྩོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་དགོས་སོ། །དེར་ཙནྡྲ་གོ་མཱིས་ཐོགས་མེད་ཀྱི་སྲོལ་ལ་ བརྟེན་ཏེ་རྣམ་རིག་གི་ཕྱོགས་བཟུང༌། ཟླ་གྲགས་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་སོགས་ཀྱིས་བཀྲལ་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་བཟུང༌། ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་བགྲོ་གླེང་གི་བརྒལ་བརྟག་མཛད་དོ། །རྩོད་པ་དེ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རྟག་ཏུ་འདུས་པས། གྲོང་པའི་ཁྱེའུ་དང་བུ་མོ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཙམ་རིག་ནས། ཀྱེ་མ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང༌། །ལ་ལའི་སྨན་ལ་ལ་ལའི་དུག །མི་ཕམ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་གཞུང༌། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་བདུད་རྩི་ཉིད། །ཅེས་གླུར་ལེན་ནོ། །དེ་ནས་རྩོ
Chinese
因为通晓声明论《波你尼论》、赞颂《一百五十颂》和《文殊真实名经》这三部论典，（他）谦虚地说：“我只懂这三部论典。”实际上，他已经承认自己通晓声明学、经部和密咒的一切。人们猜测他是月官（旃陀罗·古弥，Candragomin），便向他询问。他回答说：“世间都这么说。”（人们）又说：“如此伟大的学者突然降临，实在不妥，僧团应该举行欢迎仪式，请您暂时住在城里吧。”旃陀罗·古弥说：“我只是居士，僧团怎么能为我举行欢迎仪式呢？”月称（旃陀罗·吉尔底，Candrakīrti）说：“这有个办法，迎请一尊圣者文殊菩萨的像，您为他摇拂尘，僧团就相当于在欢迎文殊菩萨了。”后来，按照这个方法，在三辆车中，中间的车上安放着圣者文殊菩萨像，右边是月称摇拂尘，左边是旃陀罗·古弥摇拂尘，前面是僧团迎接，无数的人前来观看。导师旃陀罗·古弥觉得那尊佛像就是真正的文殊菩萨，当他赞颂道：“文殊菩萨被十方诸佛赞颂……”的时候，文殊菩萨像把脸转过来听他赞颂，人们看到佛像的脸转过来了，就说：“这尊佛像会这样动啊！”因此，那尊佛像就被称为“圣者转面像”。当时，旃陀罗·古弥的信心更加增长，由于拉车的牛无法拉动车子，月称就先走了，旃陀罗·古弥认为月称太傲慢了，心想：“我要和他辩论。”月称也这样认为。于是，旃陀罗·古弥依据无著（阿僧伽，Asaṅga）的宗派，主张唯识宗的观点；月称则依据龙树（那伽汝尊，Nāgārjuna）的论典，以及佛护（Buddhapālita）等人的解释，主张自性空宗的观点。他们进行了长达七年的辩论。为了观看这场辩论，许多人经常聚集在一起，甚至连村里的男孩女孩都知道一些辩论的要点，他们唱道：“唉呀，圣者龙树的论典，对某些人是药，对某些人是毒；无敌的圣者无著的论典，对所有人都是甘露啊！”从那以后，辩
English
Having mastered the grammar of Pāṇini, the hymn "Hundred and Fifty Verses of Praise," and the "Nomenclature of Mañjuśrī," he humbly said, "I only know these three texts." In reality, he had acknowledged that he understood all of grammar, the sutras, and the mantras. People suspected he was Candragomin and asked him. He replied, "That's what the world says." They then said, "It's not proper for such a great scholar to arrive so suddenly. The sangha should hold a welcoming ceremony. Please stay in the city for a while." Candragomin said, "I am just a layman. How can the sangha hold a welcoming ceremony for me?" Candrakīrti said, "There is a way. We will invite an image of the noble Mañjuśrī, and you can wave a fly whisk for him. The sangha will then be welcoming Mañjuśrī." Later, following this method, in three chariots, the image of the noble Mañjuśrī was placed in the middle chariot, Candrakīrti waved a fly whisk on the right, Candragomin waved a fly whisk on the left, the sangha welcomed from the front, and countless people came to watch. The teacher Candragomin felt that the image was the real Mañjuśrī, and when he praised, "Mañjuśrī is praised by billions of Buddhas of the ten directions..." the image of Mañjuśrī turned its face back to listen to his praise. People saw the image's face turn and said, "This image can move like this!" Therefore, the image was known as the "Noble Turning-Faced Image." At that time, Candragomin's faith increased even more. Because the oxen pulling the chariot could not move it, Candrakīrti went ahead. Candragomin thought that Candrakīrti was too arrogant and thought, "I will debate with him." Candrakīrti thought the same. Thus, Candragomin, based on the tradition of Asaṅga, took the side of the Mind-Only school; Candrakīrti, based on Nāgārjuna's texts and the explanations of Buddhapālita and others, took the side of the Emptiness of Inherent Existence school. They debated and argued for seven years. To watch the debate, many people gathered together regularly, and even the boys and girls of the village knew some of the main points of the debate. They sang, "Alas, the texts of the noble Nāgārjuna are medicine for some and poison for others; the texts of the invincible noble Asaṅga are nectar for all beings!" From then on, the debate...