Tibetan
་པོས་ཁྱོད་ལ་ལྷག་པར་བཀུར་སྟི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཤེས་སམ་དྲིས་པ་ན། རྒན་པོས་མི་ཤེས་སོ་བྱས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཤེས་ཏེ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་རྒྱལ་པོས་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་ནས་འོང་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་དགོས་སོ། །དེར་དགེ་སློང་རྒན་པོ་དེ་གནད་དུ་ཕོག་པ་བཞིན་གྱུར། བདག་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལོན་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་སྔར་དོན་དེ་གོ་ན་ཁ་ཟས་བཟང་པོ་དེ་རྣམས་དགེ་སློང་གཞན་ལ་བྱིན་ཏེ་ཆོས་སྨྲ་བ་འཚོལ་བ་ཞིག་ན། ད་ནི་ཟོས་ཟིན་པས་ཅི་ཞིག་བྱས་ན་ལེགས་སྙམ་ནས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ལ་ཚལ་དེ་ལ་གནས་པའི་ལྷས་གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་དགེ་སློང་འདི་ལ་མ་དད་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དེའི་མདུན་དུ་འོངས་ནས། རྒྱལ་པོ་ཆོས་ཉན་དུ་བྱུང་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ས་གཞི་རི་དང་བཅས་པ་འདི་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་ན། རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་བསམ་པར་རིགས་སོ་ཞེས་སྨོས་ཤིག་ཅེས་ཟེར། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་འོངས་ཏེ། གོས་གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་ཕྲུགས་གཅིག་བསྐོན་ནས་ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་འདུག་པ་ལ། གོང་བཞིན་སྨྲས་པས་རྒྱལ་པོ་དད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བདེན་པར་བསམས་ཏེ། སྤུ་ཟིངས་བྱེད་ཅིང་དོན་དེ་ཉིད་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་ཚལ་གྱི་ལྷ་དེས་དགེ་སློང་རྒན་པོ་ཁྱེད་ དད་པ་ཅན་གྱིས་བྱིན་པའི་རྫས་ཆུད་མ་ཟོས་པར་གྱིས་ཤིག དེས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ལ་གདམས་ངག་ཞུས་ཏེ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཟླ་བ་གསུམ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་ཡོངས་འདུ་ས་བརྟོལ་གྱི་ཚལ་དུ་དབྱར་གནས་པར་བྱས་ཏེ། སླར་པ་ཊ་ལི་པུ་ཏྲར་དགེ་འདུན་དང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོའི་དབུས་སུ་འོངས་པས་རྒྱལ་པོས་བྱིན་པའི་གོས་ལ་ཤིང་ཡོངས་འདུའི་དྲི་བཟང་པོ་ཆགས་པས་ས་ཕྱོགས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲི་བསུང་གིས་ཁྱབ་བོ། །དེར་དགེ་སློང་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་དྲིས་པས་དེས་ཀྱང་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པས་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཞིང༌། རིམ་གྱིས་གཏམ་དེ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ཐོས་པ་ན། དགེ་སློང་བློ་ཤིན་ཏུ་རྟུལ་པ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པས་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང༌། དེ་ཡང་རང་གི་གོས་ཕུལ་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པའི་གཞན་དོན་གྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང་ནས་སླར་ཡང་དགེ་སློང་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་ལ་ལོ་ལྔའི་དུས་སྟོན་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ། སྔ་དྲོའི་ཆ་དང་པོ་ལ་
Chinese
问他是否知道国王特别尊敬你的原因，老人说不知道。他们说：“我们知道，现在国王想来听法，你应该讲法。”这时，那位老比丘就像被击中要害一样。心想：我受比丘戒已经六十年了，连一个偈颂都不会，如果早知道这件事，就把那些美食给其他比丘，让他们去寻找说法的人了。现在已经吃完了，该怎么办才好呢？于是非常苦恼。这时，住在树林里的神心想：如果国王对比丘失去信心，那就不好了。于是化作一个形象来到比丘面前说：“如果国王来听法，你就说：‘大国王，连这片有山的大地都会毁灭，更何况国王的王位呢？大国王您自己也应该考虑一下。’”之后，国王来了，穿了一件金色的衣服，坐下来听法。老比丘像之前说的那样说了，国王因为有信心，所以觉得非常真实，感到毛骨悚然，并且思考着这件事。之后，树林里的神又对老比丘说：“不要浪费信徒供养的物品。”比丘也向老师请教了诀窍，专心致志地禅修，三个月后获得了阿罗汉果位，然后在三十三天（त्रयस्त्रिंशत्，trayastriṃśat，三十三）的聚集地，也就是繁茂的树林里安居。之后，他又回到华氏城（Pāṭaliputra），在僧团和众多民众中出现。国王供养的衣服上沾染了繁茂树木的香味，整个地方都弥漫着香味。其他比丘问他原因，他就讲述了之前的经历，大家都觉得很神奇。渐渐地，这件事传到了国王的耳朵里。国王心想：即使是非常愚笨的比丘也能获得阿罗汉果位，这都是佛法的功德啊！而且这也是因为我供养衣服的缘故。看到了布施利他的好处，于是又为三十万比丘举办了为期五年的盛大节日，在每天的第一个时段
English
When asked if he knew the reason why the king especially respected him, the old man said he did not know. They said, "We know that the king wants to come to listen to the Dharma right now, and you should teach the Dharma." At that moment, the old monk felt as if he had been struck in a vital spot. He thought, "I have been a monk for sixty years, and I don't even know a single verse. If I had known this earlier, I would have given those good foods to other monks and asked them to find someone to teach the Dharma. Now that I have eaten them, what should I do?" He was very distressed. Then, the god living in the grove thought, "It would be bad if the king lost faith in this monk." So, he transformed into a form and came before the monk, saying, "If the king comes to listen to the Dharma, you should say, 'Great King, even this earth with mountains will be destroyed, let alone the king's kingdom. Great King, you yourself should consider this.'" After that, the king came, wearing a golden robe, and sat down to listen to the Dharma. The old monk said as before, and the king, being faithful, thought it was very true, felt goosebumps, and pondered on the matter. Then, the god of the grove said to the old monk, "Do not waste the offerings given by the faithful." The monk also asked the teacher for instructions and meditated single-mindedly. After three months, he attained the state of Arhat and spent the summer retreat in the grove of the gathering place of the thirty-three (Trayastriṃśat). Later, he returned to Pāṭaliputra and appeared in the midst of the Sangha and a large crowd of people. The robe given by the king was stained with the fragrance of the flourishing trees, and the whole place was filled with fragrance. When the other monks asked him the reason, he told them the previous story, and everyone was amazed. Gradually, the story reached the king's ears. The king thought, "Even a very dull monk can attain the state of Arhat, which is the merit of the Dharma! And this is also because of my offering of robes." Seeing the benefits of giving and benefiting others, he again held a grand festival for three hundred thousand monks for five years, during the first part of the morning.
Tibetan
དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང༌། གཉིས་པ་ལ་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་དང༌། གསུམ་པ་ལ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་ཁ་ཟས་དང་གོས་མཆོག་དག་གིས་མཆོད་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཚེའི་མཐའི་དུས་ཤིག་ན་ཉི་འོག་གི་ཕྱོགས་དང༌། ཁ་ཆེ་དང༌། ཐོ་གར་ཡུལ་གྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་གསེར་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་རེ་འབུལ་བར་དམ་བཅས་ནས། ཁ་ཆེ་དང་ཐོ་གར་གྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་རྫོགས་པར་ཕུལ། ཡོ་བྱད་གཞན་ཡང་དེ་དང་མཉམ་པ་ཕུལ། ཉི་འོག་གི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་གསེར་དང་ཡོ་བྱད་བྱེ་བ་བཞིར་མ་ལོངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ནད་ཚབས་ཆེན་པོས་ཟིན་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཚ་བོ་ནོར་ལྷས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ གསེར་གྱི་མཛོད་གཉེར་བ་ཡིན་པ་དེས་རྒྱལ་པོའི་ངག་བཅག་སྟེ་གསེར་ལྷག་མ་དགེ་འདུན་ལ་མ་ཕུལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་མང་པོ་ལྷགས་པ་ལ་རྒྱལ་བོ་ཉིད་སྐོམ་སེལ་བའི་སྐྱུ་རུ་ར་སྙིམ་པ་ཕྱེད་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་བས། དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པཽ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྔོན་ཐམས་ཅད་རང་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་གསེར་བྱ་བ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཕུལ་བ་ལས། ད་ལྟ་འདི་ཕུལ་བ་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་ཆེའོ་ཞེས་བསྔགས། དེ་ནས་གཡོག་མོ་ཞིག་རྔ་ཡབ་ནོར་བུའི་ཡུ་བ་ཅན་གཡོབ་ཅིང་ཡོད་པ་ལས་ཉིན་མོ་ཚད་པའི་དུགས་ཀྱིས་གཉིད་ཡུར་ཏེ་རྔ་ཡབ་ལ་གནས་ལྷུངས་བ་རྒྱལ་པོའི་ལུས་ལ་ཕོག་པས་སྔོན་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྐང་པ་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟ་བྲན་གྱི་མཐའ་མ་འདི་ལྟ་བུས་ཀྱང་བརྙེས་སོ་སྙམ་ནས་ཁྲོས་པའི་སེམས་དང་བཅས་ཏེ་དུས་ལས་འདས་སོ། །དེར་ཁྲོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་པ་ཊ་ལི་པུ་ཏྲ་དེ་ཉིད་དུ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ཀླུར་སྐྱེས་པ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་གྲགས་པས་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་གང་དུ་སྐྱེས་ཞེས་བརྟགས་པས་མཚོ་དེར་ཀླུར་སྐྱེས་པར་ཤེས། དགྲ་བཅོམ་པས་མཚོ་དེའི་འགྲམ་དུ་འོངས་པས། སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་མཚོ་དེའི་སྟེང་དུ་འོངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་དྲུང་དུ་འདུག་པ་ལས། བྱ་དང་སྲོག་ཆགས་རྒྱུ་བ་ཟ་བར་རྩོམ་པའི་ཚེ་རྒྱལ་པཽ་ཆེན་པོ་བག་ཡོད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་སོགས་ཆོས་བསྟན་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཁ་ཟས་བཅད་དེ་ཤི་ནས་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གྲགས་སོ། །རྒྱལ་བོ་དེས་རང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། ཆོས་ཀྱི་གཞི་མང་པོ་དག་བྱས་པས་ཕྱོགས་ ཐ
Chinese
供养阿罗汉们，第二供养圣者学人们，第三供养异生凡夫僧众们食物和上妙的衣服。之后，那位国王寿命将尽之时，发誓向太阳下方的地区、克什米尔和吐火罗地区的僧众们，各自供养一亿金币。于是，向克什米尔和吐火罗的僧众们圆满地供养了，其他用具也供养了与此相同之数。在尚未向太阳下方的僧众们供养圆满四亿金币和用具时，国王自己被重病缠身。国王的侄子，名叫诺拉杰因，是掌管金库的人，他违背了国王的遗愿，没有将剩余的金币供养给僧众。当时，许多阿罗汉来到国王的住所，国王自己以极其虔诚之心，将半捧用来解渴的余甘子供养给僧众。那些阿罗汉异口同声地赞叹道：‘国王啊，您以前在一切都自由自在的时候，供养了九十六亿金币，而现在供养的这些，功德更为殊胜。’之后，一个侍女拿着一把宝柄拂尘扇风，因为白天暑热困倦而打盹，拂尘掉落击打在国王身上。国王心想：‘以前伟大的国王们尚且会做洗脚之类的事情，而现在连这样的末等奴仆也轻贱我。’于是心怀嗔怒而去世。由于嗔怒的缘故，他转生到巴连弗邑（Pāṭaliputra，华氏城）的一片大湖中，变成了一条龙。阿罗汉名称（Ghrāsa）探知到，那位具有正法的国王转生到了哪里，得知他转生到了那片湖中。阿罗汉来到湖边，由于前世的习气，他非常高兴地从湖中出来，坐在阿罗汉面前。当他开始吃鸟类和水生动物时，阿罗汉劝诫道：‘伟大的国王，请谨慎行事！’等等，并向他宣讲佛法。他立即断绝了食物，死后转生到兜率天的诸天众之中，这就是传闻。
English
He offered food and excellent clothes to the Arhats, secondly to the noble learners, and thirdly to the Sangha of ordinary beings. Then, as that king's life was coming to an end, he vowed to offer one hundred million gold coins each to the Sangha of the regions under the sun, Kashmir, and Tokharistan. Accordingly, he fully offered to the Sangha of Kashmir and Tokharistan, and offered other items equal to that amount. While he had not yet fully offered four hundred million gold coins and items to the Sangha under the sun, the king himself was seized by a severe illness. The king's nephew, named Norlha Jin, who was in charge of the gold treasury, broke the king's word and did not offer the remaining gold to the Sangha. At that time, many Arhats came to the king's presence, and the king himself, with a very devout mind, offered half a handful of Emblica fruit to quench thirst to the Sangha. Those Arhats unanimously praised, 'O King, when you were previously completely free, you offered ninety-six billion gold coins, but this offering now is even more meritorious.' Then, a maidservant was fanning with a jeweled-handled fan, and because she was drowsy from the heat of the day, she dozed off and the fan fell and struck the king's body. The king thought, 'In the past, even great kings would do things like washing feet, but now even such a lowly servant despises me.' Thus, with a mind full of anger, he passed away. Due to that anger, he was born as a Naga in a great lake in Pataliputra itself. The Arhat Ghraasa inquired where the king, who possessed Dharma, had been born, and learned that he had been born as a Naga in that lake. The Arhat came to the shore of that lake, and due to the force of his previous habits, he came out of the lake with great joy and sat before the Arhat. When he began to eat birds and aquatic creatures, the Arhat admonished, 'Great King, please be mindful!' and so forth, and taught him the Dharma. He immediately stopped eating, died, and was born among the gods of Tushita, so it is said.