Tibetan
་སྐྱེས་དགྲ་ལྷས་བྱིན་དང་བཅས་པས་སྟོན་པ་འཁོར་བཅས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གནོད་མི་ནུས་མོད། ཁྱི་གཏུམ་པོ་རྦོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཀྱལ་ཀ་དང་བཀུར་སྟི་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་རྟག་པར་བྱེད་ཀྱང༌། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་ཡོད་པས་དེ་བར་དུ་རེ་ཞིག་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྱ་གཉིས་པ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ་གསོས་བདེན་པ་ལ་བཀོད་པ་ནི། སྔོན་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ་གསོས་ལ་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་ལན་གཉིས་དང༌། སྐབས་འདི་དག་ཏུ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ལན་གཅིག་སྟེ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པཽར་ལན་གསུམ་དུ་དབང་བསྐུར་རོ། །དེར་དྲེགས་པ་སྐྱེས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་མོད། སྨན་གྱི་ལས་ལ་ནི་བདག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲའོ་སྙམ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་མ་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ནས་འདུལ་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་མཁྱེན་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། འཚོ་བྱེད་རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་ཅན་དང་སྤོས་ངད་ལྡན་དག་མཐོང་ངམ། གསོལ་བ་མ་མཐོང་སྟེ་བལྟ་བར་འཚལ་ལགས། སྟོན་པའི་ཆོས་གོས་ཀྱི་གྲྭ་ལ་འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ་གསོས་ཀྱིས་འཇུས་ཏེ། སྟོན་པ་བར་སྣང་ལ་གཤེགས་པས་ཡུད་ཙམ་ཅིག་གིས་རི་དེ་དག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ། དེ་ན་སྨན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྒྲོན་མེ་བཞིན་འོད་ འབར་བ་གཟིགས་སོ། །དེར་འཚོ་བྱེད་ལ་སྨན་ལོངས་ཤིག་པར་བཀའ་སྩལ་བ་ན། དེ་མི་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པས་འཇིགས་པ་ལས་གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་འཚོ་བྱེད་གནོད་པ་ལས་སྲུངས་ཤིག་པར་བཀའ་བསྒོས་སོ། །དེས་སྨན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་བླངས་ཏེ། སྔར་སྨན་གྱི་རྣམ་པ་མི་ཤེས་པ་གང་ཡང་མེད་སྙམ་པ་ལ། སྔར་མ་མཐོང་ཞིང་མི་ཤེས་པའི་སྨན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ནས་སྟོན་པའི་སྤྱན་སྔར་དེ་རྣམས་ཁུར་ཏེ་འོངས་པ་ལ། སྟོན་པས་དྲི་སྨེད་མཛད་པས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་མཆིད་རྒྱས་པར་གསོལ། དེ་ནས་གཞན་རྣམས་མ་ཤེས་པ་ལ། རེ་རེ་བཞིན་སྟོན་པས་འདིའི་མིང་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ། ནད་འདི་ལ་ཆོ་ག་འདི་ལྟ་བུས་ཕན་པར་འགྱུར་རོ་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དང༌། ང་རྒྱལ་ཆག་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་པས་ཀྱང་ཆོས་བསྟན་པས་གཞོན་ནུ་གསོས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པཽ། །དེ་ནས་སླར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཕེབས་པ་ན། རི་སྤོས་ངད་ལྡན་དང༌། རི་ཁ་བ་ཅན་གྱི་གནས་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བ་དང་སྨན་གྱི་ངད་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲང་ནད་ཀྱི་སེར་མས་བསྙུན་པར་གྱུར་པ་ལ། འཚོ་
Chinese
纵然生敌（སྐྱེས་དགྲ་，梵文：Ajātaśatru，梵文罗马拟音：Ajātaśatru，未生怨）与提婆达多等也丝毫不能加害于导师及其眷属，但（他们）总是做些诸如辱骂等不敬之事。因为对王舍城（རྒྱལ་པོའི་ཁབ་）的众多有情有利益，所以暂时住留于此。第八十二，调伏耆婆童子真实之品：往昔，国王形坚心（གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ）曾两次为耆婆童子（འཚོ་བྱེད་གཞོན་ནུ་གསོས）灌顶，此次未生怨（སྐྱེས་དགྲ་，梵文：Ajātaśatru，梵文罗马拟音：Ajātaśatru，未生怨）又一次，总共三次为他灌顶为医王。他因此生起傲慢，心想：世尊（བཅོམ་ལྡན་འདས）是法王，是遍知一切者，但在医药方面，我也与如来（དེ་བཞིན་གཤེགས་པ）一样了。因此他没有见到真谛。之后，世尊知道调伏他的时机已到，便说道：耆婆，你见到雪山之王冈底斯山（གངས་ཅན་）和香醉山（སྤོས་ངད་ལྡན）了吗？耆婆答道：没有见到，请允许我观看。耆婆童子抓住导师的法衣一角，导师便升到空中，刹那间到达那些山。在那里，他看到各种各样的药材像灯一样闪耀着光芒。世尊对耆婆说：去取药吧！因为害怕非人的伤害，世尊嘱咐金刚手药叉（གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ）保护耆婆免受伤害。他取了各种各样的药材，心想：我以前认为自己对药材的种类无所不知，现在却看到了许多以前从未见过和不认识的药材。之后，他带着那些药材来到导师面前。导师询问他，他详细地回答了自己所知道的。对于其他不认识的药材，导师一一告诉他：这叫做什么，这种药对治疗什么疾病有效等等。他的傲慢消失了，他特意说道：如来是具有四支的无上医王。导师也为他宣讲佛法，耆婆童子因此获得了入流果。之后，他们再次回到王舍城（རྒྱལ་པོའི་ཁབ་）。因为香醉山（སྤོས་ངད་ལྡན）和雪山（ཁ་བ་ཅན）的地方非常寒冷，加上药材的寒气，如来（དེ་བཞིན་གཤེགས་པ）得了寒病。
English
Even though Ajātaśatru and Devadatta could not harm the Teacher and his retinue in the slightest, they always did disrespectful things such as insults. Because it was beneficial to many sentient beings in Rājagṛha, they stayed there for a while. Eighty-second, the chapter on subduing Jīvaka Kumārabhṛta with truth: In the past, King Bimbisāra had twice consecrated Jīvaka Kumārabhṛta, and this time Ajātaśatru consecrated him once, for a total of three times, as the king of medicine. He became arrogant and thought: The Blessed One is the king of Dharma, the all-knowing one, but in the field of medicine, I am also like the Tathāgata. Therefore, he did not see the truth. Then, the Teacher, knowing that the time for taming him had come, said: Jīvaka, have you seen the king of mountains, the Gangetic and the Fragrant Mountains? Jīvaka replied: I have not seen them, please allow me to see them. Jīvaka Kumārabhṛta grabbed the corner of the Teacher's Dharma robe, and the Teacher ascended into the sky, reaching those mountains in an instant. There, he saw various kinds of medicines shining like lamps. The Teacher said to Jīvaka: Go and take the medicine! Because he was afraid of harm from non-humans, the Teacher instructed Vajrapāṇi Yaksha to protect Jīvaka from harm. He took various kinds of medicines, thinking: I used to think that I knew everything about the types of medicines, but now I have seen many medicines that I have never seen or known before. Then, he brought those medicines to the Teacher. The Teacher asked him, and he answered in detail what he knew. For the other medicines that he did not know, the Teacher told him one by one: This is called this, this medicine is effective for treating this disease, and so on. His arrogance disappeared, and he specifically said: The Tathāgata is the supreme king of medicine with four limbs. The Teacher also taught him the Dharma, and Jīvaka Kumārabhṛta therefore attained the fruit of stream-entry. Then, they returned to Rājagṛha again. Because the places of the Fragrant Mountain and the Snowy Mountain were very cold, and because of the cold air of the medicines, the Tathāgata contracted a cold disease.
Tibetan
བྱེད་ཀྱིས་ཨུཏྤ་ལ་སོ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་བཀྲུ་སྨན་དྲི་མནམས་པས་ཆོག་པ་དག་ཕུལ་ཞིང༌། བུ་རམ་དང་ཨ་རུ་རའི་ཁུ་བས་རིམ་པས་བསྙུན་གདངས་སོ། །བར་སྐབས་དེར་རེ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་གདུལ་བྱའི་དོན་ཆེ་བ་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་དགྲ་འདུལ་བའི་དུས་ལ་མ་བབ་ཅིང། བཏང་སྙོམས་ཉིད་འདུལ་བའི་ཐབས་སུ་དགོངས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་འཕགས་ཏེ་རིམ་གྱིས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་ལྗོངས་རྒྱུ་ཞིང་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་གཤེགས་སོ། །གྱ་གསུམ་པ་རྒྱལ་ཆེན་ བཞི་བཏུལ་བ་ནི། དེ་ནས་སྐབས་ཤིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་ཨུ་དུམ་པའི་ནགས་སུ་བཞུགས་ཏེ་གནས་པར་མཛད་པ་ལས། ཉིན་པར་རྫིང་བུ་དལ་འབབ་ཅེས་བྱ་བའི་འཚོ་འགྲམ་དུ་ཕེབས་ཏེ་བཞུགས་སོ། །དེར་སྟོན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུས་ཤེས་ནས། གནོད་སྦྱིན་ལྔ་རྩེ་ནས་མཚོ་དལ་འབབ་ཀྱི་འགྲམ་དུ་སྟོན་པའི་བཞུགས་ཁྲི་བཤམས་པ་དང༌། ཕྱོགས་དེ་ན་དྲང་སྲོང་ཀེ་ནའི་བུ་གནས་པས་དེ་ལ་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནོད་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བསྐོས་སོ། །དེས་དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་འདུག་པ་ན། ཀེ་ནའི་བུས་སུའི་ཕྱིར་གདན་ཤོམ་དྲིས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་དུའོ་ཟེར། ཁྱོད་ཅི་ལ་སྡོད། དྲང་སྲོང་ཁྱོད་ཉིད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དུའོ། །དེ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན། འབྱུང་པོ་མང་པོ་འདུ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །འོ་ན་གཽ་ཏ་མ་སུས་སྲུང༌། དེ་ནི་གཞན་གྱིས་སྲུང་མི་དགོས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་སྲུང་བར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་སྟོན་པ་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེར་བྱོན་ཏེ་གདན་བཤམས་པ་ལ་བཞུགས། ཕྱོགས་བཞི་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་འཁོར་དང་བཅས་པ་འོངས་ནས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེས་ཐུ་བ་བཀང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕུལ་ནས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་འཁོད་དོ། དེ་ལ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང་འཕགས་སྐྱེས་པོ་ནི་ཡུལ་དབུས་པའི་རིགས་ཡིན་ལ། མིག་མི་བཟང་དང་རྣམ་ཐོས་སྲས་ནི་མཐའ་འཁོབ་པའི་རིགས་ཡིན་པས་བག་ཆགས་སད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་དགོངས་ནས་སོ་སོའི་སྐད་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བདེན་པ་མཐོང་ཞིང༌། གཞན་ཡང་མི་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཅིག་སྨིན་ཞིང་གྲོལ་བར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་སྟོན་པས་དགོངས་པ། ད་ནི་མྱ་ངན་འདས་པའི་དུས་ལ་ཁད་གྱིས་ཉེ་ཡི། བསྟན་པ་ལྷ་ཁོ་ན་ལ་གཏད་ན་བག་མེད་པའི་སྐྱོན་དང༌། མི་ཁོ་ན་ལ་གཏད་ན་ཚེ་ཐུང་བའི་སྐྱོན་གྱིས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པས་
Chinese
བྱེད་ཀྱིས་（人名）献上了三十二朵名为“乌 উৎপ་ལ་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：Utpala，乌 উৎপ་ལ་）”的香花洗浴用品，并用糖浆和诃子的汁液逐渐调理病情。在此期间，世尊认为在王舍城暂时没有需要调伏的重大对象，并且调伏阿阇世王的机缘尚未成熟，因此他考虑以平等心作为调伏的方法。于是，世尊被众多眷属围绕着，从王舍城出发，逐渐游历到舍卫城的祇陀林给孤独园。第八十三节 调伏四大天王：之后，有一次，世尊住在郁金树林中，白天前往名为“缓流”的池塘边安坐。在那里，导师生起了对世间众生的慈悲心。四大天王之中的多闻天王得知后，派遣五顶药叉在缓流池塘边为导师铺设了座位。当时，有一位名叫凯那之子的仙人住在那一带，多闻天王便委派他守护，以防止邪魔的侵害。凯那之子遵照吩咐守护着。凯那之子问道：“你们为谁铺设座位？”他们回答说：“为了世尊。”凯那之子又问：“你为何在此守护？”回答说：“为了守护您，仙人。”凯那之子问：“这有何必要？”回答说：“因为会有许多邪魔聚集。”凯那之子问：“那么乔达摩由谁守护？”回答说：“他不需要别人守护，他自己就能守护其他人。”之后，导师带领僧众来到那里，坐在铺设好的座位上。四大天王及其眷属从四方前来，用如意宝珠装满了钵，献给世尊，然后各自在一方就座。其中，持国天王和增长天王是中部地区的人，而广目天王和多闻天王是边地的人，考虑到他们觉醒的习性有所不同，世尊便用各自的语言为他们宣讲佛法。四大天王因此见到了真谛，并且还有无数非人类众生得以成熟和解脱。之后，导师心想：现在涅槃的时机已经临近，如果将教法完全托付给天神，会有放逸的过失；如果完全托付给人类，又会有寿命短暂的过失，这样教法就不能长久住世。
English
Bhye offered fragrant bathing medicines called thirty-two Utpalas, and gradually alleviated the illness with sugar cane juice and arura juice. During that time, the Blessed One considered that there was no major object to be tamed in Rajagriha for the time being, and the time to tame Ajatashatru had not yet come, so he thought of equanimity as a method of taming. Then, the Blessed One, surrounded by many attendants, departed from Rajagriha and gradually traveled to the Jeta Grove in Sravasti. Eighty-third: Taming the Four Great Kings: Then, on one occasion, the Blessed One resided in the Udumbara forest, and during the day he went to the shore of a pond called "Slow Stream" and sat down. There, the Teacher generated compassion for the worldly beings. King Vaishravana knew this and ordered five Yakshas to set up a seat for the Teacher on the shore of the Slow Stream. At that time, a hermit named Kena's son was living in that area, so he was appointed to protect him from the harm of the spirits. He did so and sat there. Kena's son asked, "For whom are you setting up the seat?" They said, "For the Blessed One." "Why are you staying here?" "To protect you, hermit." "What is the reason for that?" "Because many spirits will gather." "Then who will protect Gautama?" "He does not need to be protected by others, he himself will protect others." Then the Teacher, together with the Sangha, came there and sat on the prepared seat. The four great kings and their retinues came from the four directions and filled a bowl with wish-fulfilling jewels, offered them to the Blessed One, and then sat down in their respective directions. Among them, Dhritarashtra and Virudhaka were from the central region, while Virupaksha and Vaishravana were from the border regions. Considering that there were differences in their awakened habits, the Teacher taught the Dharma in their respective languages. The four great kings saw the truth, and countless non-human beings were matured and liberated. Then the Teacher thought: Now the time of Nirvana is approaching, if the teachings are entrusted only to the gods, there will be the fault of carelessness, and if they are entrusted only to humans, there will be the fault of short life, so the teachings will not last long.