Tibetan
་ནི། བདག་མེད་པར་བསྒོམས་ཏེ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིའི་དངོས་བསྟན་ནི། བདག་མེད་ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྒོམས་པས། ཐ་མལ་གྱི་སྣང་ཞེན་མགོ་གནོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མན་ངག་ཏུ། ཕྱག་རྒྱ་སྒྱུ་མར་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེའོ། །གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་གྱི་ཚིག་ལ་མི་གསལ་ཡང༌། འདུ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་གསལ་གདབ་པ་དང༌། ལུས་ངག་མཉམ་པ། འདོད་པ་མཉམ་པ། བྱིན་རླབས་མཉམ་པ་རྣམས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང༌། སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང༌། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་བྱིན་གྱིས་རླབས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་དག་གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། སྤྱིར་འདི་ལྟར་ཤེས་དགོས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་བསྟན་ཡང་ཡང་འཐག་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཟློས་སྐྱོན་ཕྲ་མོ་རྩི་མི་དགོས་ཤིང༌། ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པར་བསྟན་པའི་གཞུང་ལ། དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཕྲ་མོ་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་སྤོང་མི་དགོས་པས། གཞུང་འདི་ཡང་ཚིག་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་དེ་དག་ནན་ཏན་དུ་བསྒོམ་དགོས་ཀྱང༌། རྫོགས་རིམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ངེས་པ་མེད་པར་ཡང་དགོངས་སོ། །མི་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང༌། དེ་དག་རང་ཤར་དུ་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་དེ་དག་དངོས་མ་ཤར་ཡང༌། ཚོགས་དྲུག་བདེ་སྟོང་དུ་རང་ཤར་བ་ལ་སོགས་པ། དེ་དག་གི་དོད་དུ་ཆེས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་ནི། བོ་ལ་དང་ཀཀྐོ་ལ་རོལ་བར་བྱ་བའམ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་རོལ་པས་རང་གི་སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་ནས་ཕབ་ནས། ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱུད་ལས། གཅེར་བུར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་བྱས་ནས། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནོ། །འདིར་འགྲེལ་པ་ལས། བོ་ལ་སོགས་ཡེ་རྒྱ་དང༌། ཡང་ན་སོགས་ཕྱག་ཆེན་དུ་བཤད་ཀྱང་ཕྱག་ཆེན་ནི་ལས་ཡེ་སོགས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། ལས་ཡེ་གཉིས་དང་འདམ་ཁའི་ཚིག་མི་འོས་ཤིང༌། སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་ཁོ་ནས། ཕྱག་ཆེན་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ན་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ནི། ངེས་བསྟན་ལས། ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པས། ཁྱད་པར་དུ་གནས་རྗེས་ལ་ནི། །ལྟ་བ་ལ་སོགས་ཇི་ལྟ་བར། །མཁས་པས་ལམ་ནི་བསྟར་བྱས་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབང་པོ་ལྔའི་བདེ་བ་ལ་བསླབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པ་རྣམས་འདྲའོ། །དེ་ཡང་སྒྲུབ་པ་པོའི་བོ་ལ་དང༌། ལས་སམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཀཀྐོ་ལ་རོལ་བར་བྱས་པ་ལས། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་དགའ་བ་དང་མཆོག་དགའི་མཐར། ལྷན་སྐྱེས་འཆར་བའམ། ཡང་ན་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཆོག་དགའི་མཐར་ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བ་ཡང་འཇུག་སྟེ། དགའ་བ། མཆོག་དགའ་ཁྱད་དགའ། ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་སྤྱི་ལ་གྲགས་པ་ཡང་འདིས་མི་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལྟར་ཡང་ཧཾ་གི་གཟུགས་སྤྱི་བོའི་ཐིག་ལེ་ཞུ་སྟེ། མགྲིན་པ་དང་སྙིང་གའི་བཅུད་ཀྱང་ཐིག་ལེ་དེས་བླངས་ཏེ། སྙིང་ག་ནས་བབས་པ་ལྟེ་བ་ནས་ཞུགས་ཏེ་ནོར་བུའི་བར་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས། སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་ནས་ཕབ་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཐིག་ལེའི་གནས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྤྱི་བོ་ཡིན་ཡང༌། ལྟེ་བ་ལ་འབབ་པས་དེ་དངོས་སུ་སྙིང་ག་ཁོ་ན་ནས་འབབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྟེ་སྙིང་ཁ་སྦྱོར་ཞེས་སྨོས་ཀྱི་སྤྱི་བོ་ལྟེ་བ་སྦྱོར་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དགྱེས་རྡོར་རྩ་རྒྱུད་འདིའི་རྫོགས་རིམ་ལ་ནི་སློབ་དཔོན་འདི་མི་བཞེད་དོ། །དེ་ཡང་རྩ་གཞན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སྤྱི་བོར་འདུས། ཧཾ་ཡིག་ཞུ་སྟེ་སྤྱི་བོ་གང་ནས་མགྲིན་པར་ཕྱིན་པ་ནི་དགའ་བ་དང༌། མགྲིན་པ་དང་སྙིང་ག་གང་སྟེ། ལྟེ་བའི་ཡས་ལོགས་སུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་དགའ་དང༌། ལྟེ་གསང་ནོར་བུ་རྣམས་གང་བ་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ཞིང༌། གཅིག་ཏུ་ན་དགའ་བྲལ་ནི་སྤངས་ཏེ་དེའི་དོད་དུ་མས་བསྟན་ནོ། །ཡང་ཁྱད་དགའ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་སྔོན་དུ་བྱེད་ན། སྙིང་ག་ནས་བབས་ཏེ་ལྟེ་བ་གང་བ་ཡན་ཆད་དང་སྦྱོར་རོ། །འོན་ཀྱང་སློབ་དཔོན་འདིས་དགྱེས་རྡོར་གྱི་སྐབས་སུ། རྣམ་གྲངས་འཕྲོས་དོན་ཙམ་དང༌། མས་བསྟན་གྱི་དགའ་བཞི་འཆད་སྐབས་མ་གཏོགས། རྣམ་གཞག་དེ་མི་མཛད་དོ། །འོ་ན་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་གཉིས་གང་སྔོན་ལ་སྒོམ་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་པས། ལས་རྒྱ་སྔོན་དང༌། ཡེ་རྒྱ་ཕྱིས་སྒོམ་པ་ཡིན་ཡང་མན་ངག་ཏུ་ལས་རྒྱའི་སྔོན་དུ་ཡིད་རིག་འགྲོ་བ་དེ། ཡེ་རྒྱ་དངོས་མ་ཡིན་ཀྱང་རྗེས་མཐུན་པ་ཡིན་པས། དེའི་མིང་ཙམ་འདོགས་པར་ནི་སྣང་ངོ༌། །ཕྱག་རྒྱ་ བཞིའི་རྣམ་གཞག་འདི་སྐབས་སུ། ཡེ་རྒྱ་ནི་ལས་རྒྱའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ལམ་དུ་བྱེད་ཅིང༌། དགོས་དོན་སོགས་ཕལ་ཆེར་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཞེས་པས། ལས་རྒྱ་བསྟེན་པར་མི་འོས་ཤིང༌། ཡེ་རྒྱ་མ་གྲུབ་པས་ནི། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་རོལ་པ་ལག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང༌། སྔར་བཞིན་རང་གི་སྙིང་ག་དང་ལྟེ་བ་ནས་ཕབ་པའི་ཐིག་ལེ་ནོར་བུར་བསྟན་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་པ་ནི། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་བ་སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། དོ
Chinese
即，思维无我，此之真意为：思维无我空性之义，能压制庸常之显现执着，口诀中称之为修习幻化手印。虽经文之真意未明言，然应明晰安立具三觉知，身语意平等，欲乐平等，加持平等，即六处、身语意、金刚与莲花之加持等。若问此等为何未见于经文之真意中？概言之，须知，于极广阐述、反复锤炼之论著中，微小之重复过失可不计较；然于极简略之经文中，细微之义类不全之过失不可避免。故此经亦属文辞极简者。然则，生起次第方面，彼等虽须精勤修习，于圆满次第方面，亦可认为非必不可少。无需之理由在于，彼等亦可自然显现；另一方面，即便彼等未真实显现，然六聚自显为乐空等，亦有远胜于彼等之殊胜显现故。第七，应享用没药与豆蔻，或以金刚嬉戏，自心间与脐间降下。 意为，如续部所云：“裸身作大印”等之义。此处注释中，虽将没药等释为智慧印，或释为大手印，然大手印乃事业印、智慧印等之果，故与事业印、智慧印二者之抉择词不符，且仅凭心间与脐间之词，亦无法成立为大手印。是故，于事业手印方面，如《决定释》所云：“具足会供等，于殊胜处所，如见等如何，智者应次第修习。”如是，应先修习五根之乐，其他则与事业及意之手印次第相同。即，修行者享用没药，以及事业或智慧手印之豆蔻，由此，于如前所说之喜与胜喜之尽头，俱生喜现前，或圆满之
English
That is, contemplating selflessness. The actual meaning of this is: contemplating the meaning of selflessness and emptiness suppresses ordinary appearances and attachments. In the oral tradition, it is called practicing the illusory hand seal. Although the actual meaning of the scripture is not explicitly stated, it is necessary to clearly establish the three kinds of awareness, equality of body, speech, and mind, equality of desire, and equality of blessings, such as the six sense bases, body, speech, and mind, and the blessings of the vajra and lotus. If you ask why these do not appear in the actual meaning of the scripture, in general, it is necessary to know that in treatises that are extensively explained and repeatedly refined, minor faults of repetition do not need to be considered. However, in scriptures that are explained very concisely, faults of not having all the subtle categories of meaning cannot be avoided. Therefore, this scripture is also very concise in its words. However, in terms of the generation stage, although these must be diligently practiced, in terms of the completion stage, it can also be considered that they are not absolutely necessary. The reason why they are not necessary is that they also arise spontaneously. On the other hand, even if they do not actually arise, the six aggregates spontaneously arise as bliss and emptiness, and so on. Therefore, there are even more extraordinary appearances that arise in place of them. Seventh, one should enjoy myrrh and cardamom, or play with the vajra, descending from one's heart and navel. This means, as the tantra says, "Naked, making the great seal," and so on. Here, in the commentary, although myrrh and so on are explained as wisdom seals, or as the great seal, the great seal is the result of action seals, wisdom seals, and so on. Therefore, it does not match the choice of action seals and wisdom seals, and the words "heart" and "navel" alone cannot establish it as the great seal. Therefore, in terms of action seals, as the Definitive Explanation says, "With gatherings and so on, in special places, how are the views and so on? The wise should practice the path in order." Thus, one should first practice the pleasure of the five senses, and the other sequences are the same as the action and mind seals. That is, the practitioner enjoys myrrh, and the cardamom of the action or wisdom seal. From this, at the end of the joy and supreme joy as mentioned above, coemergent joy arises, or the complete
Chinese
在感受方面，殊胜喜的极致，也融入了特殊的喜。喜、殊胜喜、特喜、俱生，虽然普遍为人所知，但此（论师）并不否认。无论如何，“吽”字的形象，顶轮的明点融化，喉咙和心间的精华也被那个明点摄取。从心间降下，从脐间进入，到达宝处之间。因此说，从心间和脐间降下。虽然明点之处的主要位置是顶轮，但由于降至脐间，所以实际上是从心间降下的缘故，才说脐心结合。顶轮脐间结合等的词语，这位论师并不认可喜金刚根本续部的圆满次第。也就是说，其他脉的界都汇集于顶轮。“吽”字融化，从顶轮到喉咙是喜，喉咙和心间，到达脐间的上方是殊胜喜，脐间、密处、宝处充满是俱生。或者，舍弃了离喜，以其他的（喜）代替。如果特喜、俱生先进行，就与从心间降下，直到脐间充满结合。然而，这位论师在喜金刚的场合，除了名相的引申意义，以及讲述其他的四喜时以外，不做那样的分类。那么，事业手印和智慧手印这二者，哪个先修呢？具有特征的智慧手印，仅仅是甚深禅定的显现。因此，虽然先修事业手印，后修智慧手印，但在口诀中，事业手印之前的心识运行，虽然不是真正的智慧手印，但却是随顺的，所以只是安立它的名称而已。四种手印的分类中，智慧手印包含在事业手印之中，因为二者互相以对方的形象作为道路，而且必要等大多相同。或者说，由于不适合依仗事业手印，而且智慧手印没有成就，那么就依靠金刚嬉戏手印，像以前一样，将从自己的心间和脐间降下的明点，显现在宝处。第八，以修持方便和智慧嬉戏的力量。
English
In terms of feeling, the ultimate of Supreme Joy also incorporates the special joy. Joy, Supreme Joy, Special Joy, and Innate, although commonly known, are not denied by this (commentator). In any case, the form of the syllable "Hum," the bindu of the crown chakra melts, and the essence of the throat and heart is also taken by that bindu. Descending from the heart, entering from the navel, reaching between the jewel place. Therefore, it is said to descend from the heart and navel. Although the main location of the bindu is the crown chakra, it descends to the navel, so it actually descends from the heart alone, which is why it is said that the navel and heart are combined. Terms such as the combination of the crown chakra and navel are not accepted by this teacher for the completion stage of the Hevajra root tantra. That is to say, the elements of other channels all gather in the crown chakra. The syllable "Hum" melts, from the crown chakra to the throat is Joy, the throat and heart, reaching above the navel is Supreme Joy, and the navel, secret place, and jewel place are filled with Innate. Or, abandoning the Joy of Separation, it is replaced by other (joys). If Special Joy and Innate precede, then combine with descending from the heart until the navel is filled. However, this teacher, in the context of Hevajra, does not make such classifications except for the extended meanings of the terms and when explaining the other four joys. So, which of the action mudra and the wisdom mudra should be practiced first? The wisdom mudra with characteristics is merely the manifestation of profound samadhi. Therefore, although the action mudra is practiced first and the wisdom mudra is practiced later, in the oral instructions, the mind's movement before the action mudra, although not the real wisdom mudra, is in accordance with it, so it is only given its name. In the classification of the four mudras, the wisdom mudra is included in the action mudra, because the two use each other's form as a path, and the necessities are mostly the same. Or, because it is not appropriate to rely on the action mudra, and the wisdom mudra has not been accomplished, then rely on the Vajra Play mudra, and as before, manifest the bindu descending from one's own heart and navel in the jewel place. Eighth, by the power of practicing the play of skillful means and wisdom.