Tibetan
་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་འདྲ་འབག་ཏུ་དགོངས་པ་དང༌། དེ་ལའང་སྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཀའི་ཆ་ཤས་ཡོད་ཅིང༌། རང་ལུས་ཀྱི་སྙིང་ག་ དང་ལྟེ་བ་ཁ་སྦྱོར་སོགས་ནི། །དངོས་སུ་གྲུབ་ན་རྫོགས་རིམ་ཁོ་ན་ཡིན་ཀྱང༌། བློས་བརྟགས་ཏེ་བསྒོམ་པ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ནི་སྤྲོས་པ་སྐབས་འདིར་མ་བྱས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ཉིད་འདིར་ནི་གཉིས་སུ་སྣང༌། །བྱེ་བྲག་གཉིས་ཀྱང་འབྲས་བུར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ནི། རྒྱུད་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོའི་ཐབས་དང་ནི། །རང་བྱིན་རླབས་པའི་རིམ་པས་ཀྱང༌། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་ཚུལ་ཅན་གྱི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་བསྐྱེད། །ཀུན་རྫོབ་ཀུན་ད་ལྟ་བུ་ཉིད། །དོན་དམ་བདེ་བའི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མའི་དགའ་བ་བཞི་ལས། གནས་སྐབས་གསུམ་པར་མྱོང་བ་དེ་ཡང༌། ལྷན་སྐྱེས་མཚོན་པར་བྱེད་ནུས་པའི་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། དུས་གཞན་དུའང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་སོ། །སྔར་མཆོད་བརྗོད་དུ་རྒྱུ་མཐུན་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཅིག་འདིར་མཛད་དེ། དེ་ལ་སྔར་སྐད་ཅིག་གསུམ་པར་མཚོན་པའི་བདེ་བ་དེ་ཉིད། འདིར་ནི་དཔེ་དང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་བདེ་སྟོང་དང༌། ཞུ་བདེ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྒྱུན་ཏེ། བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱང་འབྲས་བུར་འདོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མའི་དབང་དུས་ཀྱི་བདེ་བ་དང༌། ཞུ་བདེ་བརྟན་ པར་མ་གྱུར་བར་དུ་འབད་རྩོལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐིག་ལེ་མ་ལྷུང་བར་སྒྲུབ་པའི་བདེ་བ་དང༌། ཡང་བདེ་བ་དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བསྲེ་བའི་ཐབས་རྩོལ་བཅས་དེ་ཉིད་རྒྱུའི་རྫོགས་རིམ་དང༌། རྩོལ་མེད་དུ་ཞུ་བདེ་བ་བརྟན་པའི་བདེ་བ་དང༌། དེ་ཁོ་ནས་རང་བབས་སུ་གནས་ལུགས་ལ་འཇུག་པ་གཉིས་འབྲས་བུའི་རྫོགས་རིམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །རྫོགས་རིམ་ཉིད་ཀྱི་དགའ་བཞིའི་དབྱེ་བ་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །འདི་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངེས་པའོ། །ཡང་གཅིག་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། གཉིས་པ་ཟླ་བ་གང་བ་འདྲ། འབྲས་བུའི་རྫོགས་རིམ་གཉིས་ཀྱིས་ནང་ནས། གཅིག་སྟེ་དང་པོ་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ཞུ་བདེ་འཛག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཟླ་བ་དཀྱིལ་འཁོར་ཉ་གང་བ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་མ་ཉམས་ཤིང་གང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་དོན་དམ་ལྷན་སྐྱེས་ནི། རྟག་པ། འདུས་མ་བྱས། དངོས་པོ་ལས་འདས་པ། སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། འཇིག་རྟེན་དུ་ནམ་མཁའ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་མཛད་དོ། །གཞུང་འདིའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་པ། ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཐ་ག་ནས་མཛད་པ་ལས་ཀྱང༌། འདིར་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ནི། གང་ཞིག་གཟུང་བ་དང་ནི་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ། རྫས་མ་ཡིན་པའམ་ངོ་བོ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་རང་གི་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི། སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་བསྡུ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་བ། ཚིག་འདིས་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་ཆེན་དེ། རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བཤད་ན། བཏགས་པ་ཏ་ག་ལ་ཞིག །དེས་ན་རྫས་བཏགས་དང་གཟུང་འཛིན་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ། རང་རིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། ཟག་མེད་ཕུང་པོ་ལྔ་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་རྟག་པ་ཡོན་ཏན་ཅན། སློབ་དཔོན་ཤཱན་ཏི་པ་མི་བཞེད་དོ་སྙམ་པ་དག་འདུག་པ་ཡང༌། རང་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་དང༌། ཕྱོགས་འཛིན་གྱི་གདོན་གྱིས་བསླུས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །ཡུལ་ཅན་ལམ་གྱི་དོན་དམ་ལྷན་སྐྱེས་ནི། གཟུགས་ཅན་གྱི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཏེ། དྭངས་པ་དང༌། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང༌། འཇའ་ཚོན་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་འཆར་དུ་རུང་བ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང༌། རྣམ་རྟོག་མེད་པ་དང༌། གསལ་སྟོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་པ་འཆར་བའི་གཞི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་རྟོག་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་ནི། གཞན་དག་ལ་འདུས་མ་བྱས་སུ་གྲགས་པ་དངོས་མེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་ཡང་འདྲའོ། །ཞུ་བདེ་ཟླ་བ་དང་འདྲ་བའི་དོན་ནི། རྟེན་ཐིག་ལེ་དཀར་ པོ་མ་ཉམས་པ་ཟླ་བ་གང་བ་དང་འདྲ་བའམ། ཟླ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་བསིལ་བ་བཞིན་དུ། བདེ་ཞིང་གསལ་བ་དང༌། ཚིམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དཔེའི་ངེས་པའོ། །ཡང༌། གཉིས་ལས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་གང༌། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཟླ་བ་རྒྱས་འདྲ་བ། །དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་སྟེ། །དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་མ་འཁོར་ལོ། དེ་ཉིད་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་བདེ་ཆེ
Chinese
智慧手印也认为是业手印的模仿，并且那里也有生圆次第两者的部分。自身的心间和脐间交合等，如果真实成就，虽然只是圆满次第，但以分别念来修习只是生起次第的缘故，那些在此处没有广说。第三是，彼性于此二显现，二差别亦思为果。这是说，俱生之差别是，经中说：坛城轮之方便和，自加持之次第也，以世俗胜义之理，菩提心乃极生起，世俗即如是，胜义乃安乐之体。这是那个意思。那也是从刹那四喜中，第三位所体验的，也是能够表示俱生的时间的决定，不是其他时间也没有，俱生二者对于有情众生是恒常存在的。之前在供赞中说的因和合与果二者之外，这里做了另外的因果的安立。对此，之前第三刹那所表示的安乐，在此显现为譬喻和意义的智慧二者是幻化，从修习中产生的自性乐空和，融乐俱生的相续，这二种差别也应当认为是果。那也是最初的灌顶时的安乐和，在融乐没有稳固之前，以努力的方法使明点不堕而修持的安乐和，又是将那安乐与心之自性相混合的方法努力等，那本身是因的圆满次第和，无勤地融乐稳固的安乐和，仅仅依靠那个而自然地进入安住之理二者是果的圆满次第之义。圆满次第本身的四喜的差别在下面宣说。这是因果的决定。又一个是虚空的体性，第二个如同圆满的月亮。以果的圆满次第二者之中，一个，也就是第一个意义的俱生虚空的体性，是不变的，第二个融乐无漏的智慧是，如同圆月一般，菩提的
English
The wisdom mudra is also considered a replica of the karma mudra, and it also has parts of both the generation and completion stages. The union of one's own heart center and navel, etc., if actually accomplished, is solely the completion stage, but because meditating with conceptual thought is solely the generation stage, those are not elaborated upon here. The third is: "That nature appears as two here, the two distinctions are also considered the result." This means that this distinction of co-emergence is: In the tantra it says: "The means of the mandala wheel and, also the order of self-blessing, with the manner of conventional and ultimate truth, the bodhicitta is greatly generated. Conventional is just like this, ultimate is the form of bliss." This is the meaning of that. That is also from the four joys of a moment, the experience in the third state is also the determination of the time that can represent co-emergence, it is not that it does not exist at other times, the two co-emergences always exist for sentient beings. Other than the cause and harmony and the two fruits mentioned earlier in the praise, here another establishment of cause and effect is made. Regarding that, the bliss represented in the third moment earlier, here the appearance of the two wisdoms of example and meaning is illusion, the nature of bliss and emptiness arising from meditation and, the continuum of co-emergent melting bliss, those two distinctions should also be considered as fruit. That is also the bliss at the time of the initial empowerment and, the bliss of practicing without the bindu falling through effort until the melting bliss is stable and, again the method of mixing that bliss with the nature of mind, including effort, that itself is the completion stage of the cause and, the bliss of stable melting bliss without effort and, the two of entering the state of being naturally by relying solely on that are the meaning of the completion stage of the fruit. The distinction of the four joys of the completion stage itself will be explained below. This is the determination of cause and effect. Again, one is the nature of space, the second is like the full moon. Among the two completion stages of the fruit, one, that is, the first co-emergent nature of space of meaning, is unchanging, the second wisdom of melting bliss without leakage is, like the full moon, the bodhi of
Chinese
即心之分未损且圆满之智慧。其中，自性胜义俱生者，以恒常、非造作、超离事物、无戏论且不变异之故，世间之虚空亦具彼等体性，故作为譬喻。关于此论之注释，邬金之导师塔嘎所著中亦云：此处与虚空相同者，即离能取与所取二者，非物质或自性，大乐自之觉性法性，体验之体性为何者，即救护者之五蕴自性中摄集之薄伽梵诸佛之法身遍布之自性，极清净之如是性之本体，俱生大乐之体性也。如是说也。此语若说俱生大乐彼，亦非物质之事物，乃是假立之塔嘎拉。故彼遍及假立之事物与非能取所取，具自明体验之体性，以显示具无漏五蕴等诸佛之所有功德故，如是性恒常具功德，善寂论师不认可耶？如是思者，亦唯自甚愚笨，且为偏执之魔所欺也。有境道之胜义俱生者，如具色之虚空，如清净、无垢、彩虹等任何皆可显现般，以乃显现安乐、无分别、明空之坛城种种之基之故也。就无分别且无戏论之分而言，亦如他者所称之非造作之无事物之虚空也。融乐如月之义者，所依明点白 色未损如满月般，或如月亮悦意且清凉般，安乐且明亮，并令满足，彼等乃譬喻之决断也。又，二者中如虚空者为何？乃救护者之法身。何者如圆月般？彼即报身。彼即瑜伽母之轮。彼即无二智慧。如何大乐
English
That is the wisdom that is not diminished and complete in its part of the mind. Moreover, the spontaneously arisen nature of ultimate reality is: Because it is permanent, unconditioned, beyond things, without elaboration, and unchanging, the sky in the world also possesses those characteristics, so it is used as an example. In the commentary on this treatise, it is also said by the teacher of Oddiyana, Taga: Here, what is similar to the sky is: Whatever is separated from the two, the grasped and the grasper, is not a substance or nature, the nature of the great bliss of one's own awareness, whatever is the nature of experience, that is, the nature of the all-pervading Dharmakaya of the Bhagavan Buddhas, which is gathered in the nature of the five aggregates of the saviors, the very pure essence of suchness, the nature of the great bliss that arises spontaneously. It is said. This statement says that the spontaneously arisen great bliss is not a material thing, but a fabricated Tagara. Therefore, it pervades all fabricated things and non-graspers, and has the nature of self-aware experience. Because it shows that it has all the qualities of the Buddhas, such as the five uncontaminated aggregates, suchness is permanent and has qualities. Does Shantipa not approve? Those who think like this are only very foolish and deceived by the demon of partisanship. The ultimate spontaneously arisen of the object-possessing path is like the sky with form, like clarity, without obscuration, and like rainbows, etc., anything can appear, because it is the basis for the appearance of various mandalas of bliss, non-discrimination, and clarity and emptiness. In terms of non-discrimination and non-elaboration, it is also like the unconditioned, non-existent sky that others call it. The meaning of melting bliss like the moon is: The support, the white bindu, is not diminished like the full moon, or like the moon is pleasing and cool, blissful and bright, and satisfying, these are the determinations of the metaphors. Also, which of the two is like the sky? It is the Dharmakaya of the saviors. What is like the full moon? That is the Sambhogakaya. That is the wheel of yoginis. That is non-dual wisdom. How great bliss