Tibetan
ཅན་དེ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང༌། མཆོག་ཏུ་བཀྲ་བའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལྷ་རྫས་ ཡིན་ལ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཀྱང༌། རྟེན་གྱི་ཚུལ་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་གནས་ཏེ་མཆོག་གི་གནས་སུ་བཞག་གོ །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི་རྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། །དེའི་བདག་ཉིད་དེ་རྣམ་འཕྲུལ་ལས་བྱུང་བ། ལྷ་སོགས་འགྲོ་དྲུག་གནས་པ་སྟེ་དོན་དམ་སྲིད་གསུམ་ཀུན་ཡང༌། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མ་ལུས་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་གར་མཁན་ལྟ་བུའི་རྣམ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གར་མཁན་ནི། སྐྱེས་བུ་གཅིག་ཉིད་འབག་དང་གོས་དང་ཆ་བྱད་སྣ་ཚོགས་པར་བསྒྱུར་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་མི་འདའ་བ་བཞིན་ནོ། དེ་དག་ཀྱང་རྩ་བ་གདོད་མའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཀུན་འདུས་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ངོ་བོ་བདེ་ཆེན་འགྱུར་མེད་ཡིན་པ་ལ་ཐུག་ལ། དོན་འདི་དེ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དུ་ནི། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་མི་ཤིགས་པ་སྟེ། རྟག་པ་འགྱུར་མེད་གཞོམ་དུ་མེད་པར། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་རྙེད་དེ། མང་ཞིང་ཆེས་མང་བ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་སྟེ། དགོངས་པ་གཅིག་པ་དང༌། དབྱངས་གཅིག་གིས། དུས་རྟག་ཏུ་གསུངས་ཏེ། ལེའུ་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལེའུ་ཐམས་ཅད་དང༌། ལེའུ་ལྔ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས། །སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་རབ་ཏུ་དག །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཉམ་ཉིད་གནས། །རྣམ་པར་མི་འགྱུར་སྣང་བ་མེད། །རྡོ་རྗེ་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །ཅེས་སྐུ་ལ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་མེད་པ་དང་རྟག་པར་གསུངས་ཤིང༌། ཐུགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཙོ། །དུས་གསུམ་དག་གི་ལམ་དུ་འབྱུང༌། ། ནམ་མཁའ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་གྱུར་པ། །ནམ་མཁའི་ལམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །ཅེས་ཐུགས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད། དུས་གསུམ་ཤེས་བྱ་ཀུན་གྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བར་བསྟན་ཅིང༌། གཞན་ཡང༌། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་མི་འགྱུར་ཆེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མི་ཤིགས་པ་སྟེ། འགྱུར་མེད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ཡང་ཡང་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའམ། གང་གཱའི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པ་ལྟ་བུར་ཆེས་མང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་འདི། ཀུན་ནས་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ལྟར་གོ་མཚམས་མེད་པར་གང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང༌། མཁའ་ཁམས་དང་ཐིག་ལེ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ག
Chinese
那（东西）是，因其是智慧显现的悦意，持有殊胜光辉的形象，故为天物。虽然那与佛陀本身本体无别，但作为所依之形式，被安立为诸佛的殊胜之处，即最胜之境。五种智慧以所依之形式安住于彼处，是佛陀。其自性，即由幻化所生，天等六道众生所居之处，即究竟的三有，皆是从大乐本身以变现之形式所生。所有那些都是如佛陀舞者般的变现。其中，舞者如同一个人变换成面具、衣服和各种装饰，但其本质不离一。那些也都是根本原始智慧的唯一。归根结底是诸佛总集、具一切相、本体大乐不变。此义在吉祥密集金刚大瑜伽续中说：智慧本身是本体不坏的，是常、不变、不可摧毁的。获得亿万佛陀，是众多和极多者的意愿，以同一意趣和同一声音，恒时宣说。如第二品菩提心品全部，以及第五品中，所有如来都变为奇妙，身语意极喜悦，与虚空等性而住，无有变异之显现，我顶礼金刚身。如是宣说身无不净之显现且是常恒的。意乃如来之主，于三世之道中生起，成为大虚空之界，我顶礼虚空之道。如是意为如虚空般离戏，示现为三世所知一切之相。此外，又说：此后金刚持王，一切虚空不变大。等等，也再三宣说不坏，即不变一切相。同样，如须弥山王之微尘数或如恒河沙数般极多的佛陀们，也说此虚空界，如芝麻荚般无有间隙地充满。虚空界与明点此中，一切佛陀
English
That (thing) is, because it is pleasing to the appearance of wisdom and holds the form of supreme splendor, it is a divine substance. Although that is inseparable in essence from the Buddha himself, it is established as the supreme place, the most excellent abode, as a form of support for all the Buddhas. The five wisdoms abide there in the form of support, and are the Buddhas. Its nature, which arises from transformation, the place where the six realms of beings such as gods reside, that is, all three realms of existence, ultimately arise from the great bliss itself in the form of transformation. All of those are transformations like a Buddha dancer. Among them, the dancer is like a single person transforming into masks, clothes, and various ornaments, but its essence does not deviate from one. Those are also the single root primordial wisdom. It ultimately comes down to the essence of the unchanging great bliss that is the collection of all Buddhas, possessing all aspects. This meaning is stated in the glorious Guhyasamaja Mahayoga Tantra: Wisdom itself is the essence of imperishability, it is permanent, unchanging, and indestructible. Obtaining billions of Buddhas is the intention of the many and the very many, and they constantly proclaim it with the same intention and the same voice. Such as the entire second chapter, the chapter on Bodhicitta, and in the fifth chapter, all the Tathagatas become wondrous, body, speech, and mind are exceedingly joyful, abiding in equality with space, without any changing appearance, I prostrate to the Vajra body. Thus, it is said that the body has no impure appearance and is permanent. Mind is the lord of the Tathagatas, arising in the path of the three times, becoming the realm of great space, I prostrate to the path of space. Thus, mind is shown to be like space, free from elaboration, appearing as all aspects of knowable things of the three times. Furthermore, it is also said: Then the King Vajradhara, all space is unchanging and great. And so on, also repeatedly proclaim imperishability, that is, the unchanging all aspects. Similarly, the Buddhas, who are as numerous as the dust particles of Mount Meru or like the sands of the Ganges, also say that this realm of space is filled without any gaps, like a sesame pod. In this realm of space and bindu, all the Buddhas
Tibetan
དོད་མ་ནས་བཞུགས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་དཔལ་འདུས་པའི་གླེང་གཞིའི་ཡི་གེའི་ཚིག་རྣམས་སོང་བའི་རྗེས་སུ། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞིང་གི་རྡུལ་རྙེད་དང༌། སངས་རྒྱས་མཁའ་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་རིགས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུངས་ནས། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིའི་དོན་ཏེ། མཁའ་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་བ་ནི་སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ ཀུན་འདུས་ཡིན་པའི་དོན་དེའི་གང་གཱའི་བྱེ་མ་གྲངས་སྙེད་ཀྱི་མཁའ་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་དག་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོས་བྲལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་པའི་རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས། གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་མ་དེར་ནི། འདི་སྐད་དེ་ཨེ་ཝཾ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་ཤིགས་པའི་བདེ་བ་དེ་ནི་ཝཾ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀུན་ལྡན་གྱི་མཁའ་ཁམས་དེ་ནི་ཨེ་ཡིག་གོ །གསུམ་པ་ནི། དཔེར་ན། ཡུངས་མར་གྱིས་བསླན་སྡོང་བུ་ནི། །མར་མེའི་རྩེ་མོའི་རྒྱུན་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག །དེ་ནི་ཡུངས་མར་སྡོང་བུ་ཟད་དུས་འགྱུར། །ཞི་བར་གྱུར་ཏེ་ཡེ་ཤེས་འདི་དེ་བཞིན། །ཡུངས་མར་སྡོང་བུ་གང་ཞིག་རྩེའི་རྒྱུན་གང༌། མར་མེའི་ལུས་གང་མེ་ཡི་དངོས་པོ་གང༌། །སྣང་བའི་ངོ་བོའམ་ཡང་ན་མུན་པ་སྟེ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་གྱིས། །དཔེར་ན་གཙུབ་ཤིང་གཙུབ་གཏན་ལག་པ་ཡི། །རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་མེ་ཡི་རྩེ་དམིགས་པ། །བརྟགས་ན་གཙུབ་ཤིང་སོགས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་གཡོ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སོ་སོར་སྣང་བ་ཙམ། །བདེ་སོགས་ངོ་བོ་མ་བརྟགས་ཉམས་དགའ་བ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་དག །བསམ་མི་ཁྱབ་སྟེ་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟའོ། །ཞེས་ཏེ། འོ་ན་ལམ་བསྒོམས་པས་འཁོར་བ་འགག་པའི་ཕྱིར། མ་འགགས་གོང་དུ་འཁོར་བ་གནས་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བདེ་བ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དཔེར་ན་ཡུངས་མར་གྱིས་བསླན་པའི་སྡོང་བུ་ནི། མེ་སྤར་ན། ཡུངས་མར་དང་སྡོང་བུ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ། མར་མེའི་རྩེ་མོ་སྟེ་མེ་ལྕེའི་རྒྱུན་དེ་རབ་ཏུ་འདུག་ལ། ནམ་ཞིག་ཡུངས་མར་དང༌། སྡོང་བུ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་པའི་དུས་སུ་ནི། མེ་ལྕེ་ཡང་ཞི་ཞིང
Chinese
这是关于安住于稳固之中的意义。 也就是，在吉祥密集续根本续的文字语句说完之后，如本誓愿勇识等菩萨如微尘数，以及与虚空等同的佛陀五部等眷属的类别宣说之后，彼等以及与虚空界一切等同的如来与方便成为一体而安住，是这样的：譬如芝麻荚一样，一切如来以芝麻充满的方式，使虚空界一切都变得非常充满。 如是宣说之义是，虚空界为佛陀所充满，是心性即是佛陀 一切汇集之义，即是心中忆念着如恒河沙数充满虚空界的一切如来之离戏论、显现一切形象的道理。 在秘密密集续的最初，就是这样宣说的“ཨེ་ཝཾ་（藏文，梵文 देवं，梵文罗马拟音evaṃ，汉语字面意思：如是）”。 因此，不坏的安乐就是ཝཾ་（藏文，梵文 वां，梵文罗马拟音vāṃ，汉语字面意思：语）字，圆满一切佛陀的虚空界就是ཨེ་（藏文，梵文 ए，梵文罗马拟音e，汉语字面意思：唉）字。 第三，譬如：用芥子油浸透的灯芯，灯焰的续流非常炽盛。当芥子油和灯芯用尽时，就会熄灭，智慧也是如此。 芥子油灯芯是什么，灯焰的续流是什么，灯的本体是什么，火的自性是什么，是显现的自性还是黑暗？ 应当好好地理解这些。 譬如钻木取火，依靠钻木和钻木槽以及手的努力，才能见到火的火焰。 如果观察，火焰并不存在于钻木等之中。 同样，众生的动摇等等也是如此。 一切众生仅仅是各自显现而已，对于安乐等的自性不加观察而感到快乐。 像这样“我”等等，是不可思议的，如其所是。 也就是说，如果通过修道而使轮回止息，那么在未止息之前，轮回不是以存在的方式存在的吗？ 难道不是认为仅仅是对于安乐和一切形象的错乱就是轮回吗？ 譬如用芥子油浸透的灯芯，如果点燃，在芥子油和灯芯存在期间，灯焰，也就是火焰的续流非常炽盛，当芥子油和灯芯完全用尽的时候，火焰也会熄灭。
English
This is about the meaning of residing in stability. That is, after the words and sentences of the root text of the glorious Guhyasamaja Tantra have been spoken, after the categories of the retinue such as the bodhisattvas like the samaya-sattvas, as numerous as the dust particles of the Buddha-fields, and the five families of Buddhas equal to space, have been spoken, residing in oneness with those Tathagatas equal to all of space, is like this: For example, like a sesame pod, all the Tathagatas, in the manner of filling with sesame, make all of space exceedingly full. The meaning of this saying is that the filling of space with Buddhas is the meaning that the nature of mind is the Buddha, the gathering of all. That is, keeping in mind this reasoning that all the Tathagatas who fill the space like the sands of the Ganges, appear as the non-elaborate, all-aspects. In the beginning of the Secret Assembly Tantra, it is said like this: "ཨེ་ཝཾ་（Tibetan, Sanskrit देवं, Romanized Sanskrit evaṃ, literal Chinese meaning: thus）". Therefore, the indestructible bliss is the syllable ཝཾ་（Tibetan, Sanskrit वां, Romanized Sanskrit vāṃ, literal Chinese meaning: speech）, and the space of all Buddhas is the syllable ཨེ་（Tibetan, Sanskrit ए, Romanized Sanskrit e, literal Chinese meaning: ah）. Third, for example: A wick soaked in mustard oil, the stream of the flame is very intense. When the mustard oil and the wick are exhausted, it will be extinguished, and so is wisdom. What is the mustard oil wick, what is the stream of the flame, what is the body of the lamp, what is the nature of fire, is it the nature of appearance or darkness? You should understand these well. For example, when drilling wood to make fire, relying on the effort of the drilling wood and the drilling trough and the hand, one can see the flame of fire. If you observe, the flame does not exist in the drilling wood and so on. Likewise, the movements of beings and so on are also like that. All beings are merely appearing separately, and they are happy without examining the nature of happiness and so on. Like this, "I" and so on, are inconceivable, as they are. That is to say, if samsara ceases through the practice of the path, then before it ceases, does samsara not exist in the manner of existence? Is it not thought that merely the confusion about happiness and all appearances is samsara? For example, a wick soaked in mustard oil, if lit, while the mustard oil and the wick exist, the flame, that is, the stream of the flame, is very intense, and when the mustard oil and the wick are completely exhausted, the flame will also be extinguished.