Tibetan
་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ལྟར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གྱི་ཡང་བྱུང་ངོ༌། །དེ་ཉིད་རྫུ་འཕྲུལ་ལམ་འབྱོར་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་ལྡན་པའོ། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་གདོད་མའི་གནས་ཚུལ་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང༌། དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་སེམས་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལྷ་སྦྱིན་དང་ཡོན་ཏན་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་འདས་བརྟན་གཡོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་བྱེད་གཅིག་ཡིན་གྱི་གཉིས་པ་མེད་དོ། །དེའི་རང་བཞིན་ནམ་ཡང་རྟོགས་པར་དཀའ་བས། འཁོར་བ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་པའང་ཡིན་ལ། རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཆ་ཤས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མངོན་དུ་གྱུར་པའང་ཡིན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུད་སོ་སོར་སྣང་བ་བཞིན་དུ། དེ་ཡང་སོ་སོར་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་ཞིང༌། ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་སོ་སོར་གྲུབ་པ་སྙམ་ན། ཉིན་མོའི་སྣང་བ་ལ་འདབ་ཆགས་འུག་པའི་མིག་ཤེས་བཞིན་དུ། རྗེས་དཔག་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་མངོན་སུམ་ནི་ཟབ་མོའི་གནས་འདི་ལ། རྟག་ཏུ་ཕྱོགས་བསླད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷའི་དབང་པོའི་ བུད་མེད་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དག་ནི། རང་རང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་ནི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་དང་རྩེ་བར་སེམས་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ན་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འདས་པའི་གདུལ་བྱ་ལམ་ཞུགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕྲིན་ལས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལ་ཁྱབ་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཞི་བདེ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལ་ཁྱབ་པ་ལ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཞེས་མིང་འདོགས་པ་ནི། བུར་ཤིང་གི་རྒྱུན་དང་བུ་རམ་གྱི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་དགོངས་སོ། །དོན་འདི་སྟོན་བྱེད་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཉིད་ཀྱི་ཡང་ལེའུའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་མོད་ཀྱི། ཧ་ཅང་མངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་བྲིས་སོ། །ད་ནི་དཀྱུས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པས་ཀྱང༌། དཔེ་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་དྲན་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པས་ཀྱང༌། རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེ། གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནམ་མཁའི་ཁམས་ན་གནས་པ་བསྟན་པས་ཀྱང༌། ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཉིད་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ འདུས་པ་ལེའུ་དྲུག་པ་ལས། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་དབུས་གནས་པར། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་པར་བྱ། །སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་རབ་བསྒོམས་ནས། །ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་ཀུན་ཏུ་བརྩམ། །སྣའི་རྩེ་མོར་ཡུངས་ཀར་བསམ། །འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ཡུངས་ཀར་ལ། །ཡེ་ཤེས་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་བ། །གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་སྒོམ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། དེ་བཞིན་དུ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང༌། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང༌། རིན་ཆེན་དཀྱིལ་འཁོར་དང༌། པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང༌། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོམ་པ་སོགས་གསུངས་ཏེ། མཐར་ཨུཏྤལ་མཐིང་ཀའི་མདོག་འདྲ་བ། །རྩེ་མོ་ལྔ་པ་ཁྱད་པར་དུ། །ནས་ཀྱི་འབྲུ་ཙམ་ནན་ཏན་གྱི། །སྣའི་རྩེ་མོར་རྣམ་པར་བསམ། །ཙ་ན་ཀ་ཡི་འབྲུ་ཚད་ཙམ། །འདབ་མ་བརྒྱད་པ་གེ་སར་བཅས། །སྣའི་རྩེ་མོར་འདི་ཤེས་ཏེ། །བསྒོམས་པས་བྱང་ཆུབ་གཞོལ་བར་འགྱུར། །འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་དུ། །བསྒོམ་པ་དེ་ནི་བརྟག་པར་བྱ། །དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གནས༌། །ཉམས་དགའ་བྱང་ཆུབ་གནས་འགྲུབ་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་གནས་རྣམས་ནི། །དེ་རུ་མདོར་ན་སྤྲོ་བར་བྱ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་པ་ཡི། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྗོད། ། ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། །དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དྷཱུ་ཏཱིའི་མས་སྣ་རྡོ་རྗེ་ནོར་བུའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ། ཟླ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕྱིན་པའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྒོམ་པ་དང༌། ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། གནས་དེར་རླུང་ཐིམ་པ་ན། ཡུངས་ཀར་ཏེ་ཐིག་ལེ་གཡོ་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང༌། འགྲོ་བ་རླུང་དང༌། མི་འགྲོ་བ་བདེ་བའི་སེམས། ཡུངས་ ཀར་ཐིག་ལེ་ལ་གནས་པ་ཡུན་རིང་དུ་སྒོམ་པར་བྱའོ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྟོང་ཉིད་དང༌། གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷར་སྣང་དང༌། རིན་ཆེན་དཀྱིལ་འཁོར་བདེ་བ་ཉིད་དང༌། པདྨའི་དཀྱིལ་འཁོར་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་མ་ཆགས་པ་དང༌། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རླུང་གྱེན་དུ་གཡོ་བས་བཟུང་བ་དང༌། རིགས་ལྔའི་ཕྱག་མཚན་སྤྲོ་བ་ནི། མཐར་ཁམས་ལྔ་ཆར་གྱི་དྭངས་མ་མ་ཉམས་པར་མས་བརྟན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སྟེང་གི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་སྤྲོ་བའོ། །དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཟླ་བ་དང༌། ཉི་མ་དང༌། གསལ་བ་དང༌། རིན་ཆེན་དང༌། པདྨ་དང༌། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་ན། ནོར་བུ་དང༌། ལྟེ་བ་སོགས་འཁོར་ལོ་བཞི་དང༌། དབུ་མའི་ཡས་སྣ་སྟེ། གནས་དྲུག་ན་གནས་པའི་ཐིག་ལེ་དྭངས་མའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་གནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དྷཱུ་ཏཱིའི་དབུས་སུ། ཡས་བབས་ཀྱི་དུས་སུ་ཞུ་བདེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཅིངས། མས་བརྟན་གྱི་དུས་སུ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་པ་ནི། རྩའི་ནམ་མཁར་ཟླ་བ་སོགས་སྒོམ་པའི་དོན་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དང༌། སྤྱན་གྱི་ཚུལ་དང༌། གསུང་རྡོ་རྗེའི་ཚུལ་དང༌། འཁོར་ཁྱད་པར་དུ་སྤྲོ་བ་སོགས་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷར་སྣང་རབ་འབྱམས་དང༌། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་པ་དང༌། གཞོམ་མེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནོ། །ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་ནི་ལས་རླུང་ཐིམ་པ་དང༌། ཡུངས་ཀར་བསམ་པ་ནི་ཞུ་བདེ་བཅིང་བ་དང༌། འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་སོགས་ནི། ཐིག་ལེ་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་ ཚེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་དང༌། རིགས་ལྔའི་ཕྱག་མཚན་སྤྲོ་བ་ནི། དབུ་མའི་ཡས་སྣར་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་ཐིམ་པ་ན། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རབ་འབྱམས་སུ་གནས་གྱུར་པའོ། །དེས་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གསང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ། རྐྱེན་དབུ་མའི་ནམ་མཁར་ཐིག་ལེ་རྟག་ཏུ་བཅིངས་པའི་ནུས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ན། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་རྣམས་ཆ་ཤས་ཆ་ཤས་ནས། འོད་གསལ་དུ་ཇི་ཙམ་ཐིམ་པ་དེ་ཙམ་དུ། གནས་ལུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས། དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཅིང༌། གནས་དྲུག་པོ་ལ་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས། གསང་རིམ་བཅུ་གཉིས་དང་སྦྱར་བ་དང་དོན་གཅིག་པའོ། །རྗེས་དྲན་བཅུ་དྲུག་ནི་ལེའུ་བདུན་པ་ལས་གསུངས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས། ཆོས་རྡོ་རྗེ། རིགས་རྗེས་དྲན་ཏེ་བཞི་ནི་མགྲིན་པ་ནས་སྤྱི་བོའི་བར་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ས་བཞི་དང༌། ཁྲོ་བོ་དམ་ཚིག་དཀྱིལ་འཁོར། སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་རྗེས་དྲན་ནི། སྙིང་ག་ནས་མགྲིན་པའི་བར་ཁྱད་དགའི་ས་བཞི་དང༌། སྐུ་དང༌། གསུང་དང༌། ཐུགས་དང༌། སེམས་ཅན་རྗེས་དྲན་ནི། ལྟེ་བས་ནས་སྙིང་གའི་བར་མཆོག་དགའི་ས་བཞི་དང༌། དམ་ཚིག་གཉིས་པ་དང༌། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་དམ་ཚིག་དང༌། མ་སྐྱེས་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་གི་རིགས་ཀྱི་མ
Chinese
就像无差别地遍布一样再次显现。那本身就是神通或财富，也与所有佛的功德具备。身语意三者的原始状态显现出来，称为获得菩提。这仅仅是存在于众生相续中的离戏的心性。这与天授和功德友等有所不同，而是遍布于轮回、涅槃、常、动一切万法的唯一，没有第二个。它的自性难以证悟，对于轮回来说也极为隐蔽，但通过体验转变的部分也能显现。就像众生各自显现不同的名识相续一样，它也显得各自存在。如果认为通过稍微隐蔽的衡量之智进行推测也能各自成立，那就如同白天景象中猫头鹰的眼识一样。推测和凡夫的现量对于这个甚深之处，总是会产生错乱。例如，天帝的 九十一位女子，在各自的显现中，都认为帝释天只与自己嬉戏一样。如果它们变得非常不同，那么诸佛的事业就会有大小的差别。这样一来，现在和未来的诸佛的事业就会导致过去的所化众生进入道。如果事业有差别，那么智慧也会有差别。因此，遍布于轮回之流的心性是最高的涅槃，寂静和安乐也超出了凡夫感官的境界。遍布于轮回之流而被称为轮回之流，是指像甘蔗的汁液和红糖的汁液一样，看似无差别地混合在一起。为了阐释这个意义，《集密续》本身的章节的所有阶段都有所阐述，但因为内容太多所以没有写。现在进入正文，如《密集金刚续》中所说：安住于虚空界中央，应观想月轮等，
English
It manifests again in a way that pervades without distinction. That itself is magical power or wealth, and is also endowed with all the qualities of the Buddhas. The original state of body, speech, and mind manifesting is called attaining enlightenment. This is simply the mind-essence free from elaborations that exists in the continuum of beings. This is not different in Devadatta and Guṇabhadra, etc., but is the one that pervades all phenomena of saṃsāra, nirvāṇa, permanence, and motion, and there is no second. Because its nature is difficult to realize, it is also extremely hidden for saṃsāra, but it can also be revealed by experiencing the part of transformation. Just as different consciousness continuums appear to beings, it also appears as if they exist separately. If one thinks that even by inferring with a slightly hidden measuring wisdom, they can be established separately, then it is like the eye consciousness of an owl in the daytime appearance. Inference and the direct perception of ordinary beings are always confused about this profound place. For example, the ninety-one women of the lord of the gods, in their respective appearances, all think that Indra is only playing with themselves. If they become very different, then the activities of the Buddhas will have differences in size. In this way, the activities of the Buddhas of the present and future will cause the past disciples to enter the path. If there are differences in activities, then there will also be differences in wisdom. Therefore, the mind-essence that pervades the stream of saṃsāra is the ultimate nirvāṇa, and peace and happiness are also beyond the realm of the senses of ordinary beings. The reason why it is called the stream of saṃsāra that pervades the stream of saṃsāra is that it is intended to appear as if it is mixed without distinction, like the juice of sugarcane and the juice of brown sugar. To explain this meaning, all the stages of the chapters of the Guhyasamāja Tantra itself are explained, but because there is too much content, it is not written. Now, let's get into the main text, as it is said in the Guhyasamāja Tantra: Staying in the center of the space realm, one should meditate on the moon mandala, etc.,
Chinese
这讲的是智慧本身。同样，通过展示十六种随念，十六种随念是大乐的明点。通过展示处所的特点是安住于虚空界，这显示了两种智慧。就像这样， 《集经》第六品中说： 安住于虚空界中央， 应观想月轮。 佛之形象应善加观想， 应恒时修习微细之结合。 鼻尖观想芥子， 动与不动在于芥子上。 智慧之所是适意处， 以秘密智慧观察修习。 如是说。同样，观想日轮、秘密轮、珍宝轮、莲花轮、光明轮等等。最后， 犹如蓝色莲花的颜色， 特别是五个顶端。 像大麦粒一样认真地， 在鼻尖上观想。 像鹰嘴豆大小， 具有八瓣和花蕊。 在鼻尖上知晓此， 通过观修将趋向菩提。 轮等等的特点， 那样的观修应当观察。 所有成就皆是功德之所， 适意，菩提之所将成就。 佛陀菩提之所等， 简而言之，应在那里开展。 身语意之象征， 应善说法的词句。 所说之义是，如果从比喻智慧的角度来说，当瑜伽脉的下端到达金刚宝的虚空界时，月亮即菩提心到达时，观想佛的形象，无实体的自性，以及微细的结合，即当风融入那个地方时，芥子即明点变得不动，运动的是风，不动的是安乐的心，应长久地观想安住于芥子明点。日轮是空性，明亮之轮是显现为本尊，珍宝轮是安乐本身，莲花轮是不执著于了知安乐的自性，光明轮是被向上运动的风所抓住，五部的手印开展，最终五种元素的精华不减损，以下稳固的方式向上面的脉轮开展。意义的智
English
This speaks of wisdom itself. Similarly, by showing the sixteen recollections, the sixteen recollections are the bindu of great bliss. By showing that the characteristic of the place is to abide in the realm of space, this shows the two wisdoms. Just like that, The sixth chapter of the Compendium says: Abiding in the center of the realm of space, One should contemplate the moon mandala. The form of the Buddha should be well contemplated, One should always practice the subtle union. At the tip of the nose, contemplate a mustard seed, Movement and non-movement are on the mustard seed. The abode of wisdom is a pleasant place, Contemplate with secret wisdom. Thus it is said. Similarly, contemplate the sun mandala, the secret mandala, the jewel mandala, the lotus mandala, the light mandala, and so on. Finally, Like the color of a blue lotus, Especially the five tips. Like a barley grain, diligently, Contemplate distinctly at the tip of the nose. Like the size of a chickpea, With eight petals and stamens. Knowing this at the tip of the nose, Through contemplation, one will incline towards enlightenment. The characteristics of the wheel and so on, That contemplation should be examined. All accomplishments are the abode of qualities, Pleasant, the abode of enlightenment will be accomplished. The abodes of the Buddha's enlightenment, In short, should be developed there. The symbols of body, speech, and mind, The words of the Dharma should be well spoken. The meaning of what is said is that, from the perspective of metaphorical wisdom, when the lower end of the dhuti reaches the space of the vajra jewel, when the moon, that is, the mind of enlightenment, arrives, contemplate the form of the Buddha, the nature of non-substantiality, and the subtle union, that is, when the wind dissolves in that place, the mustard seed, that is, the bindu, becomes immovable, the moving is the wind, and the non-moving is the mind of bliss, one should contemplate for a long time abiding in the mustard seed bindu. The sun mandala is emptiness, the bright wheel is appearing as a deity, the jewel wheel is bliss itself, the lotus wheel is non-attachment to knowing the nature of bliss, the light wheel is held by the upward moving wind, and the mudras of the five families are developed, and finally the essence of the five elements is not diminished, but in a stable manner, it is developed upwards into the chakras. The wisdom of meaning
Chinese
如果从智慧的角度来说，有月亮、太阳、光明、珍宝、莲花、光之坛城这六种说法。还有宝珠、脐等四个轮，以及中脉的上端。如果从安住于六处的清净明点的角度来说，也就是在虚空界处，于彼等之中央，在上降之时，系缚融乐之菩提心，在下稳固之时，融入法性之明点，这是在脉之虚空中观修月亮等的意义。佛之身像、眼之形态、语金刚之形态、以及特别开展眷属等，是智慧之神显现无量、如所有性与尽所有性之智慧、不坏之音声与化身等之意义。微细的结合是业气融入，观想芥子是系缚融乐，行与不行等是，当明点转变为智慧之时，成为一切形象之坛城，开展五部之手印是，当气与明点融入中脉上端之时，一切蕴、界、处转变为光明之智慧无量。因此将会如此宣说，法性义之智慧，具有三秘密之体性，于缘起中脉之虚空中，明点恒常系缚之能力圆满之时，脉、气、明点等从部分到部分，融入光明多少，实相之智慧就越发清晰，这是宣说了证悟意义之智慧的独特方法。将六处分为两两，与十二秘密次第结合，意义相同。十六随念是第七品所说，佛、法、金刚、部族随念这四者，是从喉咙到头顶之间俱生之四地，忿怒尊、誓言、坛城，忆念一切咒语之三门，是从心间到喉咙之间殊胜喜之四地，身、语、意、有情随念，是从脐间到心间最胜喜之四地，第二誓言，般若波罗蜜多之誓言，无生，以及嗔恨之部族的