Tibetan
ར་བརྗོད། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཚོགས་གཉིས་དག་ནི་བསགས་པ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱང༌། །ཕྱི་དང་བཅས་པར་ནང་ན་གནས༌། ཁམས་གསུམ་རྒྱུ་མི་རྒྱུར་བཅས་ན། །འདི་དེ་སྤངས་ནས་གཞན་མེད་དེ། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི། །ཆོ་གའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན། །རྣལ་འབྱོར་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ལ་སོགས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་བསྟན་དོན། གསང་གསུམ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་དེ་ཉིད། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དུ་ནི། བདེ་བའི་མཆོག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བས་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་འདི་ཉིད། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་གཉིས་ཅར་དུ། ཐ་མལ་གྱི་ཀུན་རྟོག་སྲེག་པའི་ཕྱིར་མེ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་དེ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་འདི་ཉིད་ཀྱང༌། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས་པའི་ནང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དྲག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་པས། ཁམས་གསུམ་པོ་རྒྱུ་བ་སེམས་ཅན་དང་མི་རྒྱུ་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས་པ་འདི་ན། ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་མ་ཡིན་པ་འདི་ལས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཇི་ཙམ་སྣང་བ་དེ་ཡང༌། བཞིན་ལ་སོགས་པར་སྣང་མོད་ཀྱི། མེ་ལོང་ལས་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་གཏོགས་པ་གང་ཕྱིར་ཆོས་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ། །ངེས་འབྱུང་ཆགས་སོགས་ཡིན་པར་དགོངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད། ཆོ་ག་སྟེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་སྟེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ལེའུའི་མཚན་བསྟན་པ་ནི། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པའི་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། །འདིར་གསུངས་པའི་ཞེས་པ། རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཚུལ་ལོ། །རྩ་བའི་གསུམ་པ་བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བ་ནི། བླ་མའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡི། །གསང་བའི་དེ་ཉིད་རབ་གསལ་བ། །སྡོམ་བརྩོན་ནག་པོས་བྱས་པ་ཡིན། །བླ་མ་ནི་ཛ་ལནྡྷ་ར་བའོ། །མཁས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུ
Chinese
略说。 以智慧方便之自性，积累二资粮。 此胜妙智慧，于外及内而住。 三界有为无为中，舍此更无他。 以万物之自性，依仪轨之方式而存在。 瑜伽方便续中，如是我等语，如来所说之教义，即是三密方便智慧双运。 于瑜伽母续中，称为胜乐。 因此，此大乐之胜妙智慧，于瑜伽续和瑜伽母续二者中，为了焚烧庸常之分别念，而显明地称为火。 智慧与方便无二之双运，是积累福德与智慧二资粮之果。 双运之胜妙智慧，以外器世界及内一切有情，以法性之方式猛烈地存在。 故于三界有情与无情器世界中，舍弃此法性，则无丝毫其他存在。 譬如，镜中所显现之影像，虽显现为面容等，然除镜子外，无丝毫其他存在。 如是亦云：何以故，除法界外，无有法，是故诸佛认为彼等是出离、贪著等。 因此，存在于万物自性中者，乃是以仪轨，即修持之方式而存在，即显现。 章节名称：从《秘密之真实极明》中，所说之瑜伽母续中所说之圆满次第自性之显示，即第四品。 此处所说之“所说”，是指圆满次第虽为一体，然于瑜伽母续中所说之方式。 根本第三品之阐述完毕之事业： 依仗上师之口诀，智者们所说之《秘密之真实极明》，乃由具戒之黑行者所作。 上师为扎烂达喇叭，智者为桑吉与绛曲。
English
A Brief Explanation. By the nature of wisdom and means, the two accumulations are gathered. This supreme wisdom also dwells within, along with the outer. In the three realms, with or without cause, there is nothing else apart from this. By the nature of all things, it exists in the manner of ritual. In the Yoga Tantra, the teachings spoken by the Thus-Gone One, such as "Thus I have heard," are the union of the three secrets, means, and wisdom. In the Yogini Tantra, it is called supreme bliss. Therefore, this supreme wisdom of great bliss is manifestly called fire in both the Yoga Tantra and the Yogini Tantra, for the purpose of burning ordinary conceptualizations. The union of wisdom and means, which are non-dual, is the result of accumulating the two accumulations of merit and wisdom. This supreme wisdom of union also intensely dwells in all sentient beings within the outer vessel world, in the manner of Dharma-nature. Therefore, in these three realms, with sentient beings that move and the vessel world that does not move, abandoning this Dharma-nature, there is nothing else at all. For example, the images that appear in a mirror, although they appear as faces and so on, there is nothing else apart from the mirror. Thus it is also said: "Why is it that apart from the realm of Dharma, there is no Dharma? Therefore, the Buddhas consider them to be renunciation, attachment, and so on." Therefore, that which exists as the nature of all things exists in the manner of ritual, that is, the means of practice, that is, it becomes manifest. Chapter Title: From "The Secret of Reality, Extremely Clear," the manifestation of the nature of the Completion Stage as taught in the Yogini Tantra, is the fourth chapter. The "taught" here refers to the way the Completion Stage is taught in the Yogini Tantra, although it is of one essence. The activity of completing the explanation of the third root text: Based on the oral instructions of the Lama, "The Secret of Reality, Extremely Clear," spoken by the wise ones, was made by the disciplined Black Practitioner. The Lama was Jalandharapa, and the wise ones were Sangye and Jangchub.
Tibetan
བ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། མདོ་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་སུ་གསུངས་པའོ། །སྡོམ་བརྩོན་ནི་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས་གནས་པ་སྟེ། འཕོ་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ལ་གནས་པའམ། དེ་བས་ཆེས་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་དང་སྤྱོད་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་བའི་དེ་ཉིད་རབ་གསལ་བ། །བྱེད་ནས་བསོད་ནམས་གང་བསྒྲུབས་པ། །དེ་ཡིས་སྐྱེ་ བོ་ཡང་དག་རྫོགས། །སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་སར་འགྲོ་ཤོག །སྤྱོད་ཡུལ་ནི་གོ་འཕང་ངོ༌། །དེའི་སར་འགྲོ་བ་ནི་ཐོབ་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བཤད་པ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན། ནག་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་གསུངས་པ་རྫོགས་སོ། །ཞེས་པ་ནི་ཕྱིས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཅུག་པའི་མཛད་བྱང་ངོ༌། །འབྲོག་འགྱུར་གྱི་འཇུག་ན། གང་ཞིག་མ་ཐོབ་ཀྱཻ་རྡོ་རྗེ། །གང་ཞིག་ཀུན་ཏུ་དབང་མ་ཐོབ། །གསང་བའི་དེ་ཉིད་ཕྱེ་བ་འདི། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་བསྟན་མི་བྱ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཕྱིས་བྱུང་བ་ཀྱཻ་རྡོར་མཁན་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་རང་འདོད་དབང་གིས་བཅུག་པ་ཡིན་གྱི། དཔེ་གཞན་ལ་མེད་དོ། །རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ག་ཡ་དྷ་ར་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱི་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །སླད་ནས་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་སུ་མ་ཏི་ཀིརྟིའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙ་བ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི་འགྱུར་བྱང་ངོ༌། །འདི་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་བརྩེགས་དང༌། རྭ་ལོ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་པ་དང༌། མལ་གྱོ་བློ་གྲོས་གྲགས་པ་དང༌། རྗེ་བཙུན་གྲགས་འབྱོར་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ། འགོས་འགྱུར་ལ་འགྱུར་བཅོས་མཛད་པ་པོ་མི་འདྲ་བ་མ་བྱུང་ཡང༌། འགོས་འགྱུར་ཉིད་ལས་འགྱུར་ཁྱད་ཆེར་མི་སྣང་ལ། གཞུང་དེ་ཐོག་མར་བསྒྱུར་བ་པོ་འབྲོག་མིའི་འགྱུར་དང༌། འགོས་སོགས་ཀྱི་འགྱུར་གཞན་ རྣམས་ལ་འགྱུར་ཁྱད་ཆེར་སྣང་ངོ༌། །བརྗོད་བྱ་རབ་ཟབ་ཟུང་འཇུག་གསང་བ་གསུམ། །རྗོད་བྱེད་རྟོགས་དཀའ་གླེང་གཞི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག །འཆད་བྱེད་གཞུང་གི་ཚིག་ཀྱང་རབ་བརླིང་པས། སྤྱོད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལགས། །མཁས་པར་གྲགས་ལྡན་མཁས་རློམ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང༌། །རྫོགས་རིམ་གཞུང་གསུམ་རྫོགས་པར་བཤད་པ་མེད། །བློ་ལྡན་ཕལ་ཆེར་བློ་གྲོས་རྟག་ངོམ་ཀྱང༌། །རྟོགས་དཀའི་གཞུང་ལུགས་རྟོགས་པར་མ་ནུས་བོར། །སྤྱོད་པའི་རྡོ་རྗེའི་གཞུང་འདིར་མི་འཇུག་དང༌། །ཞུགས་
Chinese
即菩萨等，于诸经续中宣说。勤于律仪者，安住于智慧禁行的行为中，或安住于无变的殊胜戒律中，或因为没有比这更殊胜的学处和行为了。秘密之本体，彻底显明，行持后所积之福德，以此令众生圆满，愿往生佛陀行境之地。行境是果位，往生彼地是获得之义。名为《瑜伽母续之圆满次第解说——秘密之本体彻底显明》。大阿阇黎行者，黑行尊者所说圆满。此为后世弟子所加之跋文。在仲译师的结尾中说：若未得嘿日嘎，若未得一切灌顶，此秘密之本体的开显，不应向其宣说。此为后世在印度，一些嘿日嘎阿阇黎依自己意愿所加，其他版本中没有。印度堪布嘎雅达喇，与藏地译师郭·拉杰策翻译校订并确定。之后，大班智达苏玛底吉尔谛尊者，与藏地大译师法自在校订并确定。这是译后记。对此，译师喜饶策、惹译师多吉扎巴、麦久洛哲扎巴、杰尊扎觉喜饶等，虽未出现对郭译进行修改者，但从郭译本身来看，翻译差别不大。而最初翻译此论的仲弥的译本，与郭等其他译本相比，翻译差别较大。所诠极深双运三秘密，能诠难解立基金刚语，所解经文之语亦极稳，实为行者金刚之行境。具名智者及假冒智者等，亦无圆满宣说三种圆满次第论，多数具慧者虽常炫耀智慧，然未曾通达难懂之论典而舍弃。莫入行者金刚之论，入
English
That is, Bodhisattvas, etc., are spoken of in various Sutras and Tantras. Diligent in vows means abiding in the conduct of the asceticism of wisdom, or abiding in the supreme discipline of immutability, or because there is no learning and conduct more excellent than this. The secret essence is completely revealed. Whatever merit is accumulated by practicing it, may it perfect beings, and may they go to the realm of the Buddhas' activity. The realm of activity is the state of attainment. Going to that place means attaining it. This is called "The Explanation of the Perfection Stage of the Yoga Mother Tantra - The Complete Clarification of the Secret Essence." Spoken by the great Acharya Practitioner, the Venerable Krishnacharya, it is complete. This is a colophon added by later disciples. In the conclusion of Drogmi's translation, it says: "If one has not obtained Hevajra, if one has not obtained all initiations, this revelation of the secret essence should not be taught to them." This was added later in India by some Hevajra Acharyas according to their own wishes, and it is not found in other versions. The Indian Abbot Gayadhara and the Tibetan translator Go Lhatse translated, revised, and finalized it. Later, the great Pandit Sumatikirti and the great Tibetan translator Chokyi Wangchuk revised and finalized it. This is the translation colophon. Regarding this, although translators like Lotsawa Sherab Tsek, Ra Lotsawa Dorje Drakpa, Mal Gyo Lodro Drakpa, Jetsun Drakjor Sherab, etc., did not appear to have made revisions to Go's translation, there is not much difference in translation from Go's translation itself. However, compared to the translation of Dromi, who first translated this text, and other translations by Go and others, there is a significant difference in translation. The object to be expressed is the extremely profound union of the three secrets. The expression is difficult to understand, the basis is the Vajra words. The words of the explanatory text are also very firm, truly the realm of activity of the Vajra of practice. Those known as wise and those who boast of wisdom have not completely explained the three stages of completion. Most intelligent people, although they always show off their intelligence, have not been able to understand the difficult texts and have abandoned them. Do not enter the text of the Vajra of practice, enter
Tibetan
ཀྱང་དགོངས་དོན་ཕྱོགས་ཙམ་མ་རིག་པར། །གོ་བདེའི་གཞུང་ལ་ཡང་ཡང་བསྐྱར་བཤད་མཁན། །དེ་དག་བླུན་པོའི་ཚོགས་པས་མཁས་པར་བཀུར། །རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀུན་དགའ་བསྐྱེད་བྱེད་པ། །ཟུང་འཇུག་སྙིང་པོའི་ངེས་གསང་བླ་མེད་གཏམ། །བསྐལ་བརྒྱར་འཆད་ཀྱང་འཇིགས་མེད་སྤོབས་པ་ཅན། །བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པའི་དབང་ཕྱུག་འདིར་བྱོན་བཞིན། །རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་གྱི་གསང་བའི་མཛོད། །ལན་བརྒྱར་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་འདི། །རྣམ་བཤད་མཆོག་གིས་བདག་གར་བྱས། །དགེ་བས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཤོག །ཅེས་པ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། དགོངས་པ་རབ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང༌། སྤྱོད་པའི་རྡོ་རྗེའི་མཚན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། རྒྱལ་ཁམས་པ་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའམ། མིང་གཞན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བས། །དཔལ་ལྡན་ཤམྦྷ་ལ་གཉིས་པ་ རི་ཁྲོད་ཆེན་པོ་ཇོ་ནང་དུ་སྨྲས་པའོ།། དགེ་ལེགས་འཕེལ།། ཞུས་དག །།བཀྲ་ཤིས།། འདི་འབད་དགེ་བ་རྣམ་པར་དཀར་བའི་མཐུས། །བདག་ལུས་བོར་ཚེ་དཔལ་ལྡན་ཤམྦྷ་ལར། །རིགས་ལྡན་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་དུ་ལེགས་སྐྱེས་ནས། །སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་རྩ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །འཇོམས་པར་ནུས་པའི་ཐབས་ཟབ་ལ་བརྟེན་ནས། །གཞན་ཆོག་བདེ་བཤེགས་སྙིང་པོ་མྱུར་ཐོབ་ཤོག །ཅེས་འདི་ནི་བརྟོན་པ་བཞི་ལྡན་གྱིས་སྨོན་ལམ་མཛད་པའོ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བླ་མ་དབྱེར་མེད་ལ། །གུས་པས་སྐྱབས་གསོལ་འདིར་བས་གསར་བ་དཀར་མཐུས། །ཤམྦྷ་ལ་རུ་རིགས་ལྡན་སྲས་གྱུར་ཏེ། །བསྟན་འགྲོ་ཡོངས་ལ་རླབས་ཆེན་ཕན་ཐོགས་ཤོག་མ་ཏིས་སོ། ། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་འགྲེལ་པ་དགོངས་པ་རབ་གསལ།
Chinese
然于尊意仅未解其一端， 于易解之论典亦复重述者， 彼等愚者之众反被尊为智， 令诸佛子皆生悦乐者， 双运精要之甚深无上语， 纵经百劫宣说亦无所畏惧， 苦行持戒之自在者莅临于此。 诸续部之秘密宝藏， 百番开启之钥匙此， 以殊胜释论令我自在。 愿以善根速证圆满觉！ 如是，名为《秘密之真实性极明释》，亦名《意旨极明》之论典，乃受持戒金刚之名者，嘉绒巴达拉那他，或名衮噶宁波者，于吉祥香巴拉第二，大隐修地觉囊所说也。 善妙增盛！ 校订完毕！ 吉祥！ 此勤奋所生之纯净善根力， 我舍弃此身后，于吉祥香巴拉， 善生于具种姓国王之眷属中， 命根与驱散衰败之脉与俱， 依于能摧毁之甚深方便， 愿速得他空如来藏！ 此乃具四依者所发之愿文。 时轮上师无别尊， 恭敬祈请庇护以此新善力， 愿于香巴拉成种姓子， 利益一切教众玛蒂造。 《秘密之真实性极明释·意旨极明》。
English
However, those who do not understand even a fraction of the intention, And repeatedly explain the easy-to-understand texts, Those gatherings of fools are revered as wise. May I be one who brings joy to all Buddhas and their heirs, Speaking the essential secret, the supreme words of union, Fearlessly, even if explained for hundreds of kalpas, Like the powerful one who practices asceticism, now appearing here. This secret treasury of all tantras, This key to unlock it hundreds of times, Has made me free with its supreme explanation. May I attain perfect enlightenment through virtue! Thus, this commentary called "The Explanation that Makes the Secret Reality Extremely Clear," also named "Extremely Clear Intent," was spoken by Jamyang Khyentse Wangpo, blessed with the name 'Practicing Vajra,' also known as Tāranātha of Gyalrong, or by another name, Kunga Nyingpo, at the great hermitage of Jonang, the second Shambhala. May goodness increase! Checked and finalized! Auspicious! By the power of the pure virtue of this effort, When I abandon this body, in glorious Shambhala, May I be well-born into the retinue of the Kalki king, And relying on the profound means that can destroy Life and the pulse that dispels decline together, May I quickly attain the other-empty Tathāgatagarbha! This is the aspiration made by one who possesses the four reliances. To the Kalachakra Guru, inseparable, With reverence, I pray for refuge; by the power of this new white virtue, May I become a son of the Kalki in Shambhala, And greatly benefit all teachings and beings. Made by Mati. "The Explanation that Makes the Secret Reality Extremely Clear: Extremely Clear Intent."