Tibetan
ང་དེར་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་མཚན་གཞི་སེམས་དབེན་གྱི་སྣང་བ་དང་མཆེད་པའི་སྟེང་དུ་གོ་བར་མཛད་ལ། གཞུང་འདིར་ཡང་བླ་མ་གོང་མ་ཕལ་ཆེ་བ། མཚན་གཞི་ལམ་དུས་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་དང་སྤྲུལ་སྐུའི་རིམ་པ་གཉིས་ལ་གོ་བར་མཛད་དོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ནི་གོང་དུ་སྨྲོས་པ་ལྟར། གསང་རིམ་འབྲས་བུར་བཅས་པ་ལ་གཙོ་བོར་འཆད་དགོས་པའི་ཕྱིར། མཚན་གཞི་ལམ་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་སྟེང་དུ་དམིགས་བཅས་དང་དམིགས་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གོ་བར་བྱ་ལ། དེ་ལྟར་ན། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་རབ་འཇུག་པའོ། །ཞེས་པ་དང་འགྲིག་པ་ཡིན་གྱི། སྔ་མ་ལྟར་ན་མི་འབྱོར་བར་སྣང་ངོ༌། །སྤྱིར་ནི་གནས་སྐབས་འདི་ཁོ་ནར་མི་སྦྱོར་ཏེ། གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར། ཐབས་ཤེས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྦྱོར་རོ། །དེ་བས་ན་དཔལ་ལྡན་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་སྐབས་མང་པོ་ ཞིག་ཏུ། ཁུ་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་བརྡའ་འདི་རྣམས་གསུངས་པ་ནི། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཁོ་ནར་མི་བཟུང་གི ཤེས་རབ་དང་ཐབས་འདི་དག་གི་དོན་དང་སྦྲེལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱོར་དགོས་པར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན། ཚིག་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང༌། རྒྱུད་ཀྱི་སྦས་དོན་མཐའ་ཡས་པའི་གསང་བའི་སྒོ་འབྱེད་པའི་ལྡེ་མིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཁུ་བ་དང༌། ཟླ་བའི་ཆོས་སུ་བཞག་པ་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དམིགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ཁྲག་དང་ཉི་མའི་ཆོས་སུ་བཞག་པ་ནི། ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང༌། དོན་དམ་གྱི་གཏུམ་མོ་དམར་ཆའི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཐབས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བདག་བྱིན་རླབས་པ་དང༌། ཐུགས་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་འོད་གསལ་བར་འཆད་པ་སྟེ། འདུས་པ་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་ཕལ་ཆེར་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པའི་འཇོག་ཚུལ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ལ་ནུབ་པ་དང༌། མཚན་མོ་དང༌། སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡས་སྟོན་པ་ནི། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་དོན་དང༌། ཐབས་ལ་འཆར་བ་དང༌། ཉིན་མོ་དང༌། སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་ཤར་བའི་དོན་ནོ། །ཤེས་རབ་ལ་སྟེང་ནས་འགྲོ་བ་ནི། ཞུ་བདེ་དང་རིགས་མཚུངས་པའི་དོན་དང༌། ཐབས་ལ་འོག་ནས་འགྲོ་ བ་ནི། གཏུམ་མོ་སྟེང་དུ་འགྲོ་བའི་ཤུགས་ལ་ཐོབ་པའི་དོན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ལ་བདག་ཉིད་དང་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བའི་ལྡོག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཡིན་ཅིང་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པའི་དོན་དང་ཐབས་ལ་གཞན་དང་དུ་མར་བཞག་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ལྡོག་པ་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཤེས་རབ་ཕྲ་ཞིང་བདེ་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དང༌། ཐབས་རགས་ཤིང་གསལ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རུང་ལ། ཤེས་རབ་བདེ་ཆེན་ཧཾ་ཡིག་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། ཆུ་དང༌། ཐབས་སྒྱུ་ལུས་གཏུམ་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། མེའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཤེས་རབ་ནི་སྤྲོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང༌། ཐབས་ནི་གཏུམ་མོ་འབར་བ། སྲེག་ཅིང་སྡིགས་པ་དང་རྩུབ་ཉམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རམ། གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་བས་རྒྱུད་ཀྱི་གླེང་གཞིར་རབ་ཏུ་གསུངས་པའི་བདག་གིས་ཞེས་པ་དང༌། ཐོས་པའི་ཞེས་བཤད་པའི་ཚིག་མཛེས་པ་སྟེ་བཟང་པོ་གཉིས་པོ་འདི་དག ཤེས་རབ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྩ་འཁོར་རྣམས་ཐིག་ལེས་གང་བས། ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རིམ་པ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་དག་པས། འཁོར་བའི་སྐྱོན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཟློག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་རིམ་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ་ འདིར་སྐྱོན་དག་པ་ནི། ཐབས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་མཚན་གཞིར་གོ་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་གསང་བའི་རིམ་པ་ཉིད་ལ་གཙོ་བོར་འཇུག་པ། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུའི་རིམ་པ་སྟོན་པར་བཞེད་དེ། གཅིག་ན་ཞེས་བྱའི་ཚིག་གིས་ནི། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་གཞན་པ་དག །དུས་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་འགྲོ་བ། །གཞན་དག་ཀྱང་ནི་བསྟན་པ་ཡི། །ཚིག་གཉིས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན། །ཡང་དག་ཇི་ལྟར་བཞིན་བཤད་བྱ༌། །ས་མ་ཡ་ནི་དུས་གསུངས་ཏེ། །དུས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །དུས་བཟང་དང་ནི་དུས་ངན་དང༌། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དུས་ཉིད་དེ། །སྣ་ཡི་བུ་གའི་སྒོ་གཉིས་ནས། །འོང་བ་དུས་བཟང་ཞེས་བྱ་སྟེ། །འགྲོ་བ་ཉིད་ནི་དུས་ངན་ནོ། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པ་སྟེ། །གཅིག་པུ་ཟླ་མེད་པར་གྱུར་པས། །དུས་ནི་བསམ་གྱྀས་མི་ཁྱབ་གྱུར། །སྲོག་དང་རྩོལ་བ་བྲལ་བ་སྟེ། །དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་པ་རྣམ་སྤངས་པའོ། །འགྲོ་དང་འོང་བ་ལས་གྲོལ་བ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་ཆགས་བྲལ་མིན། །དབུ་མར་ཡང་ནི་མི་དམིགས་པ། །འདོད་ཆགས་དང་ནི་ཆགས་བྲལ་དག །གཉིས་པོ་འདྲེས་པ་མི་ཤིགས་པ། །མར་ལ་མར་བླུག་ཇི་ལྟ་བར། །འདྲེས་པར་གྱུར་པ་རྙོག་པ་མེད། །དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཆགས་བྲལ་དང༌། །གཅིག་ཏུ་རོ་མཉམ་པ་
Chinese
我因此领会到，方便智慧的体性，是在体性心性空寂的显现上生起的。这部论典中，大多数上师都将体性理解为道位时的报身和化身二者。然而，正如前面所说，为了主要阐述包含果位的密阶，应当理解体性道位的化身和自性身，具有有相和无相的体性。这样一来，就与“功德过患皆融入”相符。如果像先前那样理解，则似乎不妥。一般来说，不应仅限于此处的语境，而应如前所述，将其应用于方便智慧的总体体性。因此，吉祥密集金刚等续部的许多情况下，所说的精液和血液等隐语，不应仅按字面意思理解，而应与智慧和方便的含义联系起来，并根据情况灵活运用。这样，仅凭这些词语，就应知道它们会成为开启续部无边秘密之门的钥匙。其中，智慧被视为精液和月亮的属性，是因为它具有大乐无所缘的体性。同样，方便被视为血液和太阳的属性，是因为方便的智慧显得非常清晰，并且胜义的拙火是红色的显现。身一切相是方便世俗谛的自性加持，意是乐空智慧，是智慧光明。这是密集金刚等大多数续部中非常著名的安立方式。同样，用“没落”、“夜晚”和“收摄”等隐语来表示智慧，意思是所有戏论的相都没落。用“显现”、“白天”和“舒展”来表示方便，意思是智慧的显现完全显现。智慧从上方运行，意思是与融乐同类。方便从下方运行，意思是获得拙火向上运行的力量。同样，智慧被称为“自性”和“一”，意思是安乐的自性是智慧之身，并且本体不同。
English
I therefore understand that the nature of skillful means and wisdom arises on the appearance of the emptiness of the nature of mind. In this treatise, most of the previous masters understood the nature to be the Sambhogakaya and Nirmanakaya of the path stage. However, as mentioned above, in order to mainly explain the secret stages including the result stage, one should understand that the Nirmanakaya of the nature path stage and the Svabhavikakaya have the nature of being with and without characteristics. In this way, it is in accordance with "qualities and faults are all integrated." If understood as before, it seems inappropriate. In general, it should not be limited to this context alone, but as mentioned above, it should be applied to the overall nature of skillful means and wisdom. Therefore, in many cases in the tantras such as the glorious Guhyasamaja, the metaphors such as semen and blood are not to be taken literally, but should be linked to the meanings of wisdom and skillful means, and applied flexibly as appropriate. In this way, with just these words, you should know that they will become the keys to opening the doors to the endless secrets of the tantras. Among them, wisdom is regarded as the attribute of semen and the moon, because it has the nature of great bliss without any object of focus. Similarly, skillful means is regarded as the attribute of blood and the sun, because the wisdom of skillful means appears very clearly, and the ultimate Tummo is the appearance of redness. The body, in all its aspects, is the skillful means, the conventional truth, the self-blessing, and the mind is the wisdom of bliss and emptiness, the wisdom of clear light. This is a very famous way of establishing things in most tantras such as Guhyasamaja. Similarly, using metaphors such as "decline," "night," and "contraction" to indicate wisdom means that all the characteristics of elaboration have declined. Using "appearance," "day," and "expansion" to indicate skillful means means that the appearance of wisdom has fully arisen in all aspects. Wisdom goes from above, meaning it is of the same kind as melting bliss. Skillful means goes from below, meaning it obtains the power of Tummo going upwards. Similarly, wisdom is called "self" and "one," meaning that the nature of bliss is the body of wisdom, and the essence is not different.
Chinese
从所有相异的事物中，将智慧的意义和方法区分开来，是为了持有智慧的支分和所有相。因为智慧是微细而安乐的，所以可以用女性来比喻；因为方法是粗大而清晰的，所以也可以用男性来比喻。因为智慧与大乐“吽”（藏文：ཧཾ།，梵文天城体：हं，梵文罗马拟音：haṃ，汉语字面意思：吽）字等相关联，所以用水来比喻；因为方法与幻身、拙火相关联，所以也同样可以用火来比喻。智慧是为了平息戏论的痛苦，所以是安乐；方法是拙火燃烧，与燃烧、威胁、粗暴的姿态相关联吗？是为了持有各种状态的形象，所以本身就是痛苦。这样，胜者在续部的开篇中详细阐述的“我”和“听闻”这两个优美的词语，指的是智慧大乐，脉轮被明点充满，功德得以充分进入化身的次第；依靠它，脉、明点、风三者清净，轮回的过患，身、语、意三者得以遣除，进入法身的次第。这里，过患的清净，应理解为所有相的方法的基础。第三个是主要进入秘密的次第，被认为是显示法身的次第。以“一个”这个词来说明： 从那之中没有其他的。 被称为时间的追随者。 也显示了其他的。 两个词如何出现。 应该如实地解释。 三摩耶（藏文：ས་མ་ཡ།，梵文天城体：समय，梵文罗马拟音：samaya，汉语字面意思：誓言）被称为时间。 时间被认为是三种。 好时、坏时和 不可思议之时。 从鼻孔的两个门中。 到来被称为好时。 离去本身是坏时。 将它们合为一个。 当唯一无二时。 时间就变得不可思议。 与生命和努力分离。 完全舍弃了呼气和吸气。 从来去中解脱。 被称为“一个时”。 不是贪欲，也不是离贪。 在中脉中也无法辨认。 贪欲和离贪。 二者混合不可分离。 就像油倒入油中一样。 混合在一起没有杂质。 同样，贪欲和离贪。 融为一体，味道相同。
English
From all different things, distinguishing the meaning and method of wisdom is to hold the branches of wisdom and all aspects. Because wisdom is subtle and blissful, it can be compared to a woman; because the method is coarse and clear, it can also be compared to a man. Because wisdom is associated with great bliss, the letter "Hum" (Tibetan: ཧཾ།, Sanskrit Devanagari: हं, Sanskrit Romanization: haṃ, Chinese literal meaning: Hum), it is compared to water; because the method is associated with illusory body and inner heat, it can also be compared to fire. Wisdom is bliss because it extinguishes the suffering of elaboration; is the method the burning of inner heat, associated with burning, threatening, and rough demeanor? Is it to hold the images of various states, so it is suffering itself. Thus, the two beautiful words "I" and "hearing" that the Victorious One elaborately explained in the introduction to the tantra, refer to the great bliss of wisdom, the chakras filled with bindus, the qualities fully entering the order of the emanation body; relying on it, the three, channels, bindus, and winds, are purified, the faults of samsara, the three, body, speech, and mind, are eliminated, entering the order of the Dharmakaya. Here, the purification of faults should be understood as the basis of the method of all aspects. The third is mainly entering the secret order, and is considered to show the order of the Dharmakaya. With the word "one" it says: From that, there are no others. It follows what is called time. It also shows the others. How do the two words appear? It should be explained as it is. Samaya (Tibetan: ས་མ་ཡ།, Sanskrit Devanagari: समय, Sanskrit Romanization: samaya, Chinese literal meaning: Vow) is called time. Time is considered to be of three kinds. Good time, bad time, and Inconceivable time itself. From the two doors of the nostrils. Coming is called good time. Going itself is bad time. Putting them together as one. When it becomes uniquely one. Time becomes inconceivable. Separated from life and effort. Completely abandoning exhalation and inhalation. Liberated from coming and going. It is called "one time." Not desire, nor non-desire. Also unrecognizable in the central channel. Desire and non-desire. The two mixed, inseparable. Like pouring oil into oil. Mixed together without impurities. Likewise, desire and non-desire. Melt into one, with the same taste.