Tibetan
ས་ནི། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་རླབས་རྣམས་ལ་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་དེ་ཅི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཞིག་གམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པས། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཀུན་གཞི་གཞི་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡང་བསལ་ལ། གལ་ཏེ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང༌། རྒྱུད་བླ་མ་ལྟ་བ་གཅིག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ལུས་ཅན་ལ་ཡོད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྦྲང་མའི་རྩི་དང་འདྲ། ཞེས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དེ་ཤེས་པ་ཟག་མེད་དུ་བཤད་པ་འདི་བསམ་དགོས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་བདག་ཅེས་འདོགས་ཀྱང༌། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོའི་དོན། སྐྱེས་བུ་ས་མིན་ཆུ་མ་ཡིན། །མེ་མིན་རླུང་མིན་ནམ་མཁའ་མིན། །རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་ཀུན་མིན་ན། །དེ་ལས་གཞན་དོན་སྐྱེས་བུ་གང༌། །ཞེས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་གསུངས་པ་ལྟར། འཇུག་པར་ཡང༌། གང་ཕྱིར་ཐུབ་པས་བདག་དེ་ས་ཆུ་མེ་སོགས་གསུངས་པས་དེ་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མི་འགྲུབ་པས་ཕྲ་བའི་བདག་འདིའོ། །འོ་ན་མུ་སྟཻགས་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པར་འཆད་པས་ག་ལ་མཚུངས། དེས་ན་ཁམས་དྲུག་ཡིད། ཉེར་རྒྱུ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ཏེ་ རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོའི་སྟེང་གི་གསལ་ཆ་དང་སྟོང་པ་རོ་མཉམ། མཉམ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནི་རྒྱུ་རྒྱུད་ཕྲ་བའི་བདག་གོ །འདི་ནི་སྤྲོས་པའི་མཚན་མས་དབེན་པ་སྟེ། འདི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ན་སེམས་རྟོགས་པས་བདག་ལྟའི་གཉེན་པོའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། སྤྱིར་རིགས་པའི་སྤྱད་པས་འཇུག་པ་ཡང་རྒྱལ་བས་ཀྱང་གསུངས་ལ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་མང་པོས་ཀྱང་བཤད་མོད། འོན་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་འདིར་ནི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་གཙོ་བོར་མི་མཛད་པ་ཤ་སྟག་སྣང་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་འཇོག་སྒོམ་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེའི་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་དགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས། དུས་གསུམ་མཁྱེན་པས་མ་བྱས་པའི། །རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་དབྱེར་མེད་མཚན། །འདི་ཉིད་ཁོ་ན་དོན་དམ་སྟེ། །སོ་སོ་རང་རིག་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ་དེ་ཡང་འོད་གསལ་གྱི་དོན་དྲི་མས་སྟོང་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་རིག་གོ །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ནམ་མཁའི་དཔེར་བསྟན་ཏེ། ནམ་མ
Chinese
地是： 在《圣楞伽经》等经典中，所说的阿赖耶识，是无量法、能力差别的基础，一切种子的处所，如海之于波浪，是万物生长的因，那是什么？难道是完全不存在的吗？如果这样认为，那就不是了。这样说，也驳斥了应成派认为阿赖耶识不存在的观点。如果中观应成派和《宝性论》持相同观点的人说：有情所具有的无漏智慧，如同蜂蜜。这样将如来藏说成是无漏智慧，需要思考。虽然以世间蕴聚为对境而安立为“我”，但如《父子相见经》的意义。《宝鬘论》中说：士夫非地非水，非火非风亦非空，非识非一切，此外何者是士夫？如《入中论》中也说：因为能仁说我即是地水火等，因此它不能作为果的所依，所以是微细的我。如果认为这与外道相同，但它本身也阐述空性，怎么会相同呢？因此，六界、意，十八界等 的自性之上的光明和空性是味等。平等的方面是细微相续的我。这是远离戏论之相的，如果现量证悟它，因为证悟了心，所以成为对治我执的殊胜对治。第三是：一般而言，以理性的方式进入，佛陀也曾说过，许多大车也曾阐述过。然而，在这个金刚乘中，大车、智者、成就者们似乎都不以分别观察的空性为主要，而是以不分别的方式进入，如止观的次第中所说的那样。彼智慧之境空性，也并非仅仅是否定存在的体性。如《意趣决定经》中说：三时智者所未造，证悟虚空无别相，此即唯一胜义谛，各自自证之体性。等等，自性光明，那也不是光明之义仅仅是远离垢染，而是自证。那么，世尊曾以虚空为例来开示心，虚
English
The ground is: In the Sutra of Descent into Lanka and others, what is said to be the basis of the difference in the power of the immeasurable Dharma of the Alaya-consciousness, the place of all seeds, like the ocean to the waves, and the cause of the generation of all things? Is it something that does not exist at all? If you think so, it is not so. This also refutes the view of the Prasangikas that the Alaya-consciousness does not exist. If the Madhyamika Prasangikas and those who say that the Uttaratantra have the same view say: The undefiled wisdom that sentient beings have is like honey. It is necessary to think about this explanation of the Tathagatagarbha as undefiled wisdom. Although it is established as "I" by focusing on the aggregates of the world, the meaning of the Sutra of the Meeting of Father and Son. As it is said in the Garland of Jewels: The person is neither earth nor water, neither fire nor wind nor space, neither consciousness nor everything, what else is the person? As it is also said in the Entering the Middle Way: Because the Sage said that I am earth, water, fire, etc., it cannot be established as the basis of the fruit, so it is the subtle I. If you think that this is the same as the heretics, but it also explains emptiness, how can it be the same? Therefore, the clarity and emptiness above the nature of the six elements, mind, eighteen realms, etc. are equal in taste. The aspect of equality is the subtle continuum I. This is devoid of the characteristics of elaboration. If you realize it directly, because you realize the mind, it becomes the supreme antidote to the clinging to self. The third is: In general, entering through the use of reason has been said by the Victorious Ones and explained by many great chariots. However, in this Vajrayana, it seems that the great chariots, scholars, and accomplished ones do not mainly focus on the emptiness of analytical observation, but enter in a non-discriminating way, as explained in the order of calming and contemplation. The emptiness of the object of that wisdom is not merely the nature of denying existence. As it is said in the Determining the Intentions Sutra: The realization that the wise ones of the three times did not create, the aspect of the indivisibility of space, this is the only ultimate truth, the nature of each self-awareness. And so on, the self-luminous, that is not the meaning of luminosity merely being free from defilements, but self-awareness. Then, the Blessed One used the example of space to teach the mind, the
Tibetan
ཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་དོན་འདི་བརྟག་པར་གྱིས། །དེ་ལྟར་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། ཞེས་མེད་དགག་གི་དཔེར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་རུང་ཡང༌། ནམ་མཁའ་དཔེར་བརྗོད་ཚད། མེད་དགག་གི་དཔེ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུ་ག་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ། མིག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བར་སྣང་དྭངས་སང་ངེར་ སྣང་བ་འདི་དང༌། གཟུགས་ཅན་གྱི་གོ་འབྱེད་ཙམ་བསྐལ་པ་ཆགས་འཇིག་སོགས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་ནམ་མཁའ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་ཡོངས་སྦྱོང་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་གསལ་རིག་ཙམ་དང༌། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འཆར་བའི་དཔེ་ཡིན་ལ། བུམ་པ་ན་ཆུ་ཡོད་བཀག་ཙམ་ལྟ་བུའི་མེད་དགག་གི་ནམ་མཁའ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཁྱབ་པ་དང་མ་ཁྱབ་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡོད་ན་རི་བོང་རྭ་ཡོད་མ་ཡིན་དགོས་པས། རི་བོང་རྭ་མེད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་ཙམ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡིན་པ་དང༌། དེས་ཕྱི་དོན་ལ་མ་ཁྱབ་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་དེ་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རམ། འདིར་སྨྲས་པ། མེད་དགག་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་ཀྱང༌། །མ་ཡིན་དགག་གཅིག་སྙིང་ལ་བཞག །སེམས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་འདོད་པ། །དྲི་མ་དང་མཚུངས་མེད་དགག་མཚར༌། །ཆོས་སྐུའང་ཆོས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར། །མེད་དགག་བཞེད་པའི་མཁས་རྣམས་གསུངས། །འགལ་འདུས་དུས་འདའ་རིགས་སྨྲ་ཡི། ཁེངས་གཏམ་སྨྲ་བ་འདི་དག་བླུན། །འདུས་མ་བྱས་རྫས་འགོག་པ་ཞེས། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་འཁྲུལ་པ་དེ། །འཁྲུལ་མེད་དབུ་ མའི་ལམ་ཡིན་ཞེས། །སྨྲ་བ་འདི་ཡང་ག་ཞའི་རྒྱུ། །རང་ཉིད་ནོར་བས་རྒྱུད་དཀྲུགས་ཏེ། །མ་ནོར་གཞན་ལ་བཞད་གད་བྱེད། །དེ་ལ་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །སླར་ཡང་བཞད་གད་རྒྱ་ཆེར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པ་ལ། ཐ་མལ་ཤེས་པ་སྒོམ་ཞེས་ཐོས་པས་ཐ་མལ་ཤེས་པ་ངན་ངན་པོར་བཟུང་སྟེ་མ་རངས་པར་བྱེད་དོ། །ཐ་མལ་ནི་རང་བཞིན་དང་འགྱུར་ཁྱད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོར། ཐ་མལ་སྔགས་ཀྱི་ལུས་ཅན་མ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཐ་མལ་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ནི། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བྷ་ཝ་བྷ་དྲས་ཀྱང་བཤད་དོ། །དེས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དོན་ནོ། །གྲུབ་ཆེན་ལྭ
Chinese
说“见空”是很好地用有情来表达，请思考如同见虚空是何意。如是，如来也开示了见法。难道不是这样以无遮的例子说的吗？答：虽说可以那样，但虚空作为例子，并非仅仅是无遮的例子。所谓孔隙虚空，是眼识的对境，显现为清澈明亮的中间空间；以及仅仅是色法之开显，没有劫时成住坏空等增减的法界虚空。这二者是可以通过完全净化来成就的，是心之明觉，以及一切显现生起的例子。而如同瓶中有水被阻挡一般的无遮虚空，对于诸事物，也不应有周遍与不周遍的区分。如果那样存在，就必须像兔角不存在一样，因为兔角的不存在是周遍一切所知的。因此，仅仅有情自性不存在就是如来藏，并且认为它不周遍于外境。例如，如果瓶子不是有情自性不存在，难道不会变成它是有情自性存在吗？此处说：虽说无遮是很好的表达，但应将非遮之一放在心中。仅仅认为有情才有，如同垢染一般，无遮真稀奇。法身也周遍一切法，持无遮的智者们如是说。矛盾并存、时间流逝，理智论者啊，说傲慢之语的这些人真愚蠢。说遮止非复合之物，这是分别说者的错误。说这是无误中观之道，说这话也是胡说八道。自己错了，扰乱传承，反而嘲笑无错者。对此，有智慧者们，应再次大大嘲笑。这是中间的偈颂。另外，在修无分别智慧时，听到修庸常之识，就将庸常之识视为低劣而感到不满。庸常是自性和变化之差别。例如，在金刚空行中说：具有庸常咒身者。所说的庸常空行母，大阿阇黎巴瓦巴扎也解释为俱生空行母。因此，是俱生的意思。大成就者
English
Saying "seeing emptiness" is a good way to express it with sentient beings, please consider what it means to see space like that. Thus, the Tathagata also taught the seeing of Dharma. Isn't it said as an example of non-affirming negation? Answer: Although it can be said that way, space as an example is not only an example of non-affirming negation. The so-called gap space is the object of eye consciousness, appearing as a clear and bright intermediate space; and the Dharma realm space, which is only the manifestation of form, without the increase or decrease of kalpas of formation, duration, destruction, and emptiness. These two can be accomplished through complete purification, and are examples of the mind's clarity and all appearances arising. As for the non-affirming negation of space, like water being blocked in a vase, there should be no distinction between pervasion and non-pervasion for things. If it exists like that, it must be like the non-existence of a rabbit's horn, because the non-existence of a rabbit's horn pervades all knowables. Therefore, the mere non-existence of sentient beings' nature is the Tathagatagarbha, and it is considered that it does not pervade external objects. For example, if the vase is not the non-existence of sentient beings' nature, wouldn't it become the existence of sentient beings' nature? Here it is said: Although non-affirming negation is a good expression, one should keep one non-negation in mind. It is only considered that sentient beings have it, like dirt, non-affirming negation is wonderful. The Dharmakaya also pervades all dharmas, the wise ones who hold non-affirming negation say so. Contradictions coexist, time passes, rationalists, these people who speak arrogantly are truly foolish. Saying that the uncompounded substance is prevented, this is the mistake of the Vaibhashikas. Saying that this is the unerring Middle Way, saying this is also nonsense. One is wrong, disrupting the lineage, and instead laughing at the unerring ones. To this, wise people should laugh greatly again. This is the intermediate verse. In addition, when meditating on non-conceptual wisdom, hearing that one is meditating on ordinary consciousness, one regards ordinary consciousness as inferior and feels dissatisfied. Ordinary is the difference between nature and change. For example, in Vajra Dakini it is said: The one with the ordinary mantra body. The ordinary dakini mentioned is also explained by the great Acharya Bhava Bhadra as the coemergent dakini. Therefore, it means coemergent. Great Accomplisher