Tibetan
འི་སྣབས་ནི་འབབ་མའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། རྩའི་གཙོ་མོ་གསུམ་དང༌། བརྒྱད་ཚན་གསུམ་དང༌། བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་ཉེར་བཞི་ཚན་གསུམ་དང༌། བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་སྟེ་ཉི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཚན་གསུམ། དེ་ལྟར་ངེས་པ་ནི་ནང་འབབ་པའི་རླུང་དང་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གྲངས་ངེས་རྩི་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རྩ་གསུམ་གང་དུ་གནས་པ་དང༌། ཇི་ཙམ་གནས་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྲོག་རྩ་ཉིད་དབུ་མར་འདོད་པ་དང༌། གཞུང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པར་འདོད་པ་སོགས་སྔར་བྱོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པར་མཛད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། དཔལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐིག་ལེ་ལས། སྲོག་གི་དབྱུག་པའི་ནང་ན་གནས། །ཕྲ་བ་ཕྲ་བ་ཡང་དག་མཆོག །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མདུང་དང་ལྡན། །ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་ནང་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས། སྲོག་གི་དབྱུག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་ན་ཕྱི་ནང་གི་བར་ཤུན་མཚམས་ན་ཡོད་པ་དང༌། མདུད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྟེ་སྲབ་པར་གསུངས་ལ། ཁ་ཅིག་སྲོག་རྩའི་མདུན་ན་ཡོད་ཅེས་འདོད་དེ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རོ་མ་དང་ རྐྱང་མ་ཡང་སྟེ་གསུམ་པོ་གཞིབས་ནས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྦོམ་ཕྲ་པདྨའི་སྣལ་མ་ལྟར་གནས་པ་དང༌། གཙོ་བོར་འཇུག་པ་སྤྱི་བོ་ནས་ལྟེ་འོག་སོར་བཞིའི་བར་དང༌། དུམ་བུས་འཇུག་པ་སྨིན་མཚམས་ནས་ནོར་བུའི་བར་དང༌། ཆ་ཤས་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་རྩའི་གཙོ་མོ་གསུམ་བཤད་པ་དང༌། རོ་རྐྱང་གཉིས་བཤད་པ་དང༌། རྩ་སྤྱིའི་འདུག་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་པོ་འདི་སྤྱི་བོ་ནས་གསང་བའི་བར་དུ་གནས་པ་ལ། དབུ་མའི་ཡས་སྣ་སྤྱི་བོ་ནས་སྨིན་མཚམས་སུ་ཚུར་འཁྱོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཟུག་དེ་དང་འབྲེལ་བར་རོ་རྐྱང་ཡང་སྟེ། དེ་ནས་རོ་རྐྱང་གཉིས་རྩེ་མོ་གཉིས་གཉིས་སུ་གྱེས་སྣེ་རེ་རེ་མིག་གཉིས། སྣེ་རེ་རེ་རྣ་བར་ཟུག་པ་དང༌། ལྟེ་འོག་སོར་བཞི་ནས་ཀྱང་སོ་སོར་གྱེས་པ། གཙོ་བོར་གསུམ་ཆར་བུད་མེད་ཀྱི་ཟེ་འབྲུ་དང་སྐྱེས་པའི་གསང་གནས་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང་དབུ་མའི་ཆ་ཤས་རེ་དང་རོ་རྐྱང་གི་སྣེ་གཡས་གཡོན་གྱི་རིམ་པས་རྐང་མཐིལ་གྱི་བར་དུ་ཡོད་ལ། རྩ་འཁོར་ལོ་རྣམས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ན། རོ་རྐྱང་གཉིས་དབུ་མ་ལ་འབྱར་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ཤིང༌། ནང་དུ་བུ་ག་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྤྱི་གཙུག་ན་ཟུར་གསུམ་དང༌། མགྲིན་པ་ན་གཞོན་ནུ་མའི་ནུ་མ་འདྲ་བ། སྙིང་ག་ན
Chinese
的鼻涕是流淌的。如是说。第二，数量确定的理由是：三条主要脉，三个八组，七十二，即三个二十四组，七万二千，即三个二万四千组。如此确定是因为计算内部流动的风和脉的差别的数量。第二有三：三脉位于何处，存在多久，以及如何存在的形态。第一，认为命脉即是中脉，以及认为依赖于中脉而存在等等，这些都被先前的大学者们所遮止，是这样的。吉祥大印明点中说：存在于命之杖中，微细又微细，真实殊胜，具有三十二矛，非外非内。如是说，如果依赖于命之杖的一侧，则存在于内外之间的皮层分界处，具有三十二个结，并且极其微细，即纤薄。有些人认为存在于命脉之前，这需要考察。同样，左脉和右脉也是，三者合一而存在。第二，粗细如莲花的茎，主要进入的范围是从头顶到脐下四指之间，部分进入的范围是从眉间到宝珠之间，部分则是存在于一切肢体上。第三是讲述三条主要脉，讲述左右二脉，以及总的脉的安住方式。第一，左右中三脉从头顶到秘密处存在，中脉的上端从头顶以弯曲的方式插入眉间，与之相连，左右脉也是。然后，左右二脉分为两个顶端，一个顶端插入双眼，一个顶端插入双耳，从脐下四指处也各自散开。主要三者都与女性的莲花和男性的秘密处的顶端以及中脉的一部分，以及左右脉的末端，按照左右的顺序，直到脚底。脉轮的中心，左右二脉以粘附于中脉的方式存在，内部有孔道相连。而且，头顶有三角，喉咙像少女的乳房，心间
English
The snot is flowing. Thus it is said. Second, the reason for the definite number is: three main channels, three sets of eight, seventy-two, that is, three sets of twenty-four, seventy-two thousand, that is, three sets of twenty-four thousand. The reason for this determination is that the number of differences between the internally flowing winds and channels is calculated. The second has three: where the three channels are located, how long they exist, and how they exist. First, the great scholars of the past have prevented the idea that the life channel is the central channel, and that it exists depending on the central channel, and so on, and it is like that. The glorious Great Seal Point says: It exists in the staff of life, subtle and subtle, truly supreme, possessing thirty-two spears, neither outside nor inside. Thus it is said, if it relies on one side of the staff of life, it exists at the boundary between the inner and outer cortex, possessing thirty-two knots, and is extremely subtle, that is, thin. Some think that it exists in front of the life channel, which needs to be examined. Similarly, the left and right channels also exist together as three. Second, the thickness is like the stem of a lotus, the main entry is from the crown of the head to four fingers below the navel, the partial entry is from between the eyebrows to the jewel, and the parts exist on all limbs. The third is to explain the three main channels, to explain the left and right channels, and the general way of dwelling of the channels. First, the left, right, and central channels exist from the crown of the head to the secret place, and the upper end of the central channel inserts into the space between the eyebrows from the crown of the head in a curved manner, and is connected to it, and so are the left and right channels. Then, the left and right channels are divided into two tips, one tip inserted into the two eyes, one tip inserted into the ears, and they are also scattered from four fingers below the navel. Mainly, all three are connected to the tip of the female lotus and the male secret place, and a part of the central channel, and the ends of the left and right channels, in the order of left and right, up to the soles of the feet. In the center of the chakras, the left and right channels exist in a way that adheres to the central channel, and there are holes inside that are connected. Moreover, there is a triangle at the crown of the head, the throat is like the breasts of a young woman, and the heart
Tibetan
་བ་གླང་གི་མིག་འདྲ་བ། ལྟེ་བ་ན་པདྨ་འདྲ་བ། གསང་གནས་ན་རྡོ་རྗེ་འདྲ་བ། ནོར་བུ་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་འདྲ་བར་བཤད་ཅིང༌། ཁ་ཅིག་དེ་རྣམས་ སྲོག་རྩའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་འདོད་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་གོ་སླ་ཞིང༌། དབྱིབས་དེ་དག་ཀྱང་རྩ་འཁོར་གྱི་ལྟེ་བའི་ནང་གི་དབྱིབས་སོ། །རོ་མ་གཡས་དང་རྐྱང་མ་གཡོན་ན་ཡོད་ཅིང་དབུ་མ་དེའི་དབུས་ན་གནས་ལ། རོ་མ་ནས་ཁྲག་འབབ་པས་རྡུལ་གྱི་རྩ་དང་ཉི་མ་དང་བུད་མེད་ཅེས་མིང་བཏགས་ལ། རྐྱང་མ་ནས་ཁུ་བ་འབབ་པས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རྩ་དང་ཟླ་བ་དང་སྐྱེས་པའི་མིང་ངོ༌། །དབུ་མ་ནས་རླུང་དང་ཁུ་ཁྲག་འདྲེས་པ་ཁམས་སྔོན་པོའམ་མུན་པའི་མིང་ཅན་ཅུང་ཟད་འབབ་པས། མུན་པའི་རྩ་དང༌། མ་ནིང་དང་སྒྲ་གཅན་གྱི་རྩ་ཞེས་བྱ། སྨིན་མཚམས་ནས་ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་དུ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། ལྟེ་བ་མན་ཆད་དུ་ནི། དབུ་མ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། རྐྱང་མ་ནས་དྲི་ཆུ། རོ་མ་ནས་ཁྲག་འབབ་ཅིང༌། དེ་ཡང་རྐྱང་མ་མི་བསྐྱོད་འབབ་མ་སྟེ། །རོ་མ་དེ་བཞིན་ཁྲག་འབབ་ཅིང༌། །ཤེས་རབ་ཟླ་བ་འབབ་བཤད་པ། །དེ་ནི་ཀུན་དར་མ་རབ་གྲགས། ཞེས་ཀྱཻ་རྡོར་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་དབུ་མ་གཡས་དང༌། རོ་མ་གཡོན་དང༌། རྐྱང་མ་དབུས་སུ་སོང་སྟེ། མདུན་དུ་དྲི་ཆུ་དང༌། རྒྱབ་ཏུ་བཤང་བ་འབབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་རྒྱུད་ཁ་ཅིག་ལས། རོ་མ་ནས་དྲི་ཆུ་དང༌། རྐྱང་མ་རྒྱབ་ཁོ་ནར་སོང་སྟེ་བཤང་བ་འབབ་ཅེས་འབྱུང་ངོ༌། དེ་ཡང་རྩ་དེ་དག་གིས་དེ་དག་འཕེན་ཞིང་སྐྱེད་པ་དང་བྱ་བ་རྣམས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཁམས་དྭངས་མ་རྣམས་མ་གཏོགས་སྙིགས་མ་རྣམས་རྩ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་འབབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། །།གཉིས་པ་ནི། དཔལ་ཡང་དག་སྦྱོར་བ་ལས། མགྲིན་པ་ནས་ བརྩམས་གཡོན་པའི་རྩ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཅན་མ། །ལྟེ་བའི་ནང་དུ་ངལ་གསོས་ཤིང༌། ཁ་ནི་འོག་ཏུ་མྱོས་བྱེད་འབབ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། མྱོས་བྱེད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །དེ་ཡང༌། རྐྱང་མས་ལས་བྱེད་པ་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མགྲིན་པ་ནས་ལྟེ་བའི་བར་དུ་གནས་པ་དང༌། སྤྱི་རྩ་དེ་ལ་སྒོ་ནི་མང་མོད་ཀྱི། ཐིག་ལེ་འབབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཕལ་ཆེར་ལྟེ་བའི་གནས་ནས་འཕེན་འཛིན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྟེ་བ་ནས་འོག་ཏུ་ཁ་ལྟས་ཞེས་གསུངས༌། གང་ཞིག་ལྟེ་བ་ལ་སྟེང་རྩ། །དེ་བཞིན་ཁ་ནི་སྟེང་དུ་འབབ། །མགྲིན་པའི་ནང་དུ་ངལ་གསོས་ཤིང༌། ཁྲག་འབབ་པར་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ལས། ཁྲག་འཕེན་སྡོམ་འཛིན་པ་རྣམས་མགྲིན་པ་ནས་སྟེང་དུ་བྱ་བ་བྱེད
Chinese
像牛的眼睛，脐部像莲花，秘密处像金刚杵，珍宝处说像红花的鲜花。有些认为这些是命脉的影像，但很容易理解并非如此。这些形状也是脉轮中心内部的形状。左脉在右，右脉在左，中脉位于其间。由于左脉流血，因此被命名为尘脉、太阳和女性。由于右脉流精，因此是勇气的脉、月亮和男性的名字。由于中脉稍微流出混合了风、精血的蓝色物质或黑暗，因此被称为黑暗脉、阴阳人和罗睺星的脉。从眉间到脐部以上是这样，脐部以下则是：从中脉流出菩提心，从右脉流出尿液，从左脉流出血。其中，右脉是不动流出的，左脉同样流血，经书中说流出智慧之月，这就是广为人知的昆达玛。吉祥金刚经中这样说。也就是说，中脉在右，左脉在左，右脉在中，前面流出尿液，后面流出粪便。还有些续部说，左脉流出尿液，右脉只到后面流出粪便。这些脉进行着射出、滋养和活动等作用。除了精华之外，污垢不是从三脉中流出的。 第二，吉祥正合续中说：从颈部开始是左脉，是圆满报身女，在脐部休息，口朝下流出迷醉。这里说，迷醉就是菩提心。也就是说，右脉主要负责活动，因此位于颈部到脐部之间。总脉的门虽然很多，但由于精液流出的作用大多是从脐部的位置射出和保持，因此说从脐部朝下。哪一个脐部有上脉，同样口朝上流，在颈部休息，广为人知的是流血。经中这样说，这和前面一样，射血和保持血的脉从颈部向上活动。
English
Like the eyes of a cow, the navel is like a lotus, the secret place is like a vajra, and the jewel is said to be like a safflower. Some think these are images of the life force, but it is easy to understand that they are not. These shapes are also the shapes inside the center of the chakra. The left channel is on the right and the right channel is on the left, with the central channel in between. Because blood flows from the left channel, it is named the dust channel, the sun, and the female. Because semen flows from the right channel, it is named the courage channel, the moon, and the male. Because a slightly bluish substance or darkness mixed with wind, semen, and blood flows from the central channel, it is called the dark channel, the hermaphrodite, and the Rahu channel. From the eyebrow to above the navel it is like this, and below the navel: from the central channel flows bodhicitta, from the right channel flows urine, and from the left channel flows blood. Among them, the right channel is immovable and flows, the left channel also flows blood, and the scriptures say that the moon of wisdom flows out, which is the well-known Kundarma. This is what the Hevajra Tantra says. That is, the central channel is on the right, the left channel is on the left, and the right channel goes to the middle, flowing urine in front and feces in the back. Some tantras also say that urine flows from the left channel, and the right channel only goes to the back to flow feces. These channels perform the functions of shooting, nourishing, and acting. Except for the essence, impurities do not flow out of the three channels. Second, the Glorious Perfect Union Tantra says: Starting from the neck is the left channel, the female with the perfect enjoyment body, resting in the navel, with the mouth facing down, the intoxicating flows out. Here it says that intoxication is bodhicitta. That is, the right channel is mainly responsible for activities, so it is located between the neck and the navel. Although there are many doors in the general channel, because the function of semen flowing out mostly shoots and holds from the position of the navel, it is said to face down from the navel. Which navel has the upper channel, the mouth also flows upwards, rests in the neck, and it is well known that blood flows. The scriptures say this, which is the same as before, the channels that shoot and hold blood act upwards from the neck.