Tibetan
ཀྱང༌། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་ལྐོག་གྱུར་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་དཔག་སྔོན་འགྲོ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་སྣང་ངོ༌། །དེས་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་སོགས་མཐོང་བ། མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་པ་འབྱུང་མོད་སྣང་བ་མི་འགལ་ལ། རྒྱུ་མཚན་གཏན་ནས་མ་བཤད་ཀྱང༌། མི་སྨན་བཟང་པོ་བསྟེན་དུ་བཅུག་པས་སྐྲ་ཤད་སོགས་སུ་སྣང་བ་དག་ནས་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལམ་ལ་ཡང་ཐབས་མཁས་སུ་ཤེས་པས་གུས་པར་བྱེད་མོད། དེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ཁྱབ་སྟེ། དཔལ་ལྡན་དཔའ་བོ་ས་ར་ཧས། རྟོག་པ་ཉམས་པས་བློ་ཉམས་ཤེས། །བློ་ངན་རྗེས་སུ་རྟོག་བྱེད་ལོ། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་བློ་བཟང་པོ། །ནམ་མཁའ་ལས་ལྷག་ཅི་ཡང་འབྱུང༌། །ཞེས་བློ་གྲོས་ངན་པ་རྣམས་རྣམ་རྟོག་མེད་ན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པས་ངེས་པར་རྟོག་པ་དགོས་ཟེར་ཡང༌། མི་རྟོག་པ་ལས་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ཅི་ཡང་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཙམ་རྗེས་དཔག་ལ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། ཁ་ཅིག་བསྐྱེད་རིམ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་བདེ་བ་སོགས་རྫོགས་རིམ་མ་ཡིན་ཞིང༌། རྫོགས་ རིམ་སྤྲོས་བྲལ་འབའ་ཞིག་སྒོམ་པའོ་སྙམ་པ་དང༌། ལུང་ཡང་དང་པོར་བསྐྱེད་རིམ་དང༌། བར་དུ་ལས་རྒྱའི་བདེ་བ་དང༌། ཐ་མ་མི་རྟོག་པ་སྒོམ་པ་བདེ་ཆེན་སྒོམ་པར་འདོད་པ་ཐོག་བར་ཐ་གསུམ་དུ་དགེ་བ་ཡིན་པར་སེམས་འགྲེལ་རྣམས་སུ་གསུངས་པའི་ལུང་འདྲེན་ཞིང༌། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤངས་ནས། །ཉི་མ་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བརྟག །གལ་ཏེ་རྟགས་ནི་མ་བྱུང་ན། །དེ་ཚེ་ང་ཡི་བརྫུན་ཚིག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་པ་ལས། བསྐྱེད་རིམ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཡུན་དུ་གོམས་ནས་ཕྱིས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཐོག་མ་ཡིན་ན། ཉི་མ་གཅིག་ཏུ་བརྟག་ཅེས་པ་འདི་ཡང་མ་འབྲེལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར། ཞེས་སོགས་མང་དུ་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ལ་ནི་སེམས་འགྲེལ་རྣམས་ནི་རྒྱུད་བཞིན་དུ་དགོངས་པ་མང་བའི་གནད་མ་རྟོགས་པར་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་ལ། དངོས་ལན་ནི་སེམས་འགྲེལ་དུ་ནི་དེ་རྣམས་དོན་དམ་གྱི་རྫོགས་རིམ་ཡིན་པར་འདོད་པ་བཀག་པ་ཡིན། དོན་དམ་ཡིན་ཞེས་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་མི་འདོད། གང་ཟག་འགའ་ཞིག་ལ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ལམ་འདི་ལ་ཞུགས་ཀྱང༌། ལོ་དང་ཟླ་བས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་རྟགས་མི་མཐོང་བ་ཡོད། སྔགས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མཚན་ཉིད་ལྡན་པ་ལ་ནི། དབང་དུས་ཉིད་ ནས་བརྩམས་ཏེ་ལས་རྒྱའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་ལམ་བྱེད་ཡོད་པས་ཉི་མ་གཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་དང་ག་ལ་འགལ། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣམ་འབྱོར་གྱིས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ལ་ཉི་མ་གཅིག་ཙམ་གྱི་རྟགས་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡོད། དེས་ན་གྱ་ཚོམ་གྱི་ཅ་ཅོ་མི་འཚལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་གོང་བཞིན། བཤད་རྒྱུད་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལས། སོ་སོར་བསྡུད་དང་དེ་བཞིན་དུ། །བསམ་གཏན་སྲོག་རྩོལ་འཛིན་པ་དང༌། །རྗེས་སུ་དྲན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། །སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་དྲུག་གོ །ཞེས་གསུངས་པའི་མན་ངག་ནི་ཞལ་ལུང་དང་ཕྱོགས་མཐུན་ཏེ། ཐ་མལ་གྱི་དབང་ཤེས་ལྔའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རྟོག་པའི་འཇུག་པ་ནང་དུ་བསྡུད་པ་ནི་སོ་སོར་བསྡུད་པ་དང་ལྷའི་རྣམ་པ་ལ་སེམས་འཇོག་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཏེ། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལྷའི་ངོ་བོར་རྟོག་པ་རྟོག་པ་དང༌། དམིགས་པ་ལ་སེམས་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔྱོད་པ་དང༌། ལྷའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་བརྟན་པས་ཡིད་དགའ་བ་ནི་དགའ་བ་དང༌། ལྷར་སྣང་ནམ་ཤར་བ་ན་དེས་སེམས་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་བདེ་བ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣལ་དུ་གནས་ཏེ་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་བ་ལོག་ནས་ལྷ་སྐུ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ་བསམ་གཏན་ཡན་ལག་ལྔའོ། །དེ་གཉིས་ནི་བསྐྱེད་རིམ་མོ། །སྲོག་རྩོལ་ནི་ཐིག་ལེའམ་ མེ་དམིགས་སམ་རླུང་གི་རྣལ་འབྱོར་གང་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་བྱེད་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་ཐིམ་པ་དེའི་ནུས་པ་ལས་གཏུམ་མོ་འབར་འཛག་གི་རིམ་པས་རླུང་རྣམས་ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་ལྔ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་དྲན་ནི་རྟགས་ཀྱི་གསལ་སྣང་མཆེད་དེ་སྣང་བ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ན། དཀྱིལ་འཁོར་དང་བདེ་བའི་སྤྲོ་བསྡུ་བྱེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འོད་གསལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་རྫོགས་རིམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱི་མ་བཞི་པོ་འདི་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ལའང་བཤད་པར་བྱ་བ་མང་མོད་ཀྱི། མང་པར་འགྱུར་བས་རེ་ཞིག་བཞག་གོ །གཉིས་པ་ནི། མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོ་ལས། རང་གི་སྐུ་ནི་སྒྱུ་མ་མཉམ། །བདག་བྱིན་རླབས་འདི་ཕྲ་མོ་དང༌། །རྡོ་རྗེའི་བཟླས་རང་མཚན་ཉིད་དོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གཏེར། །དེ་ལས་ལྷག་མ་ཟུང་འཇུག་གོ །རྡོ་རྗེའི་སོགས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པའི་རིམ་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གཏེར་ཞེས་པས་སེམས་དབེན་དང༌། རང་གི་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒྱུ་ལུས་དང༌། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་
Chinese
然而，圣者们六种神通所见的隐蔽事物，似乎都不是以推测为先导的。因此，对于患有眼翳的人看到发丝等，即使解释了不存在的理由，也会确信其不存在，但显现并不矛盾。即使完全不解释理由，通过服用良药，原本显现为发丝等的事物消失，从而亲眼见到其不存在，也是如此。我们虽然因为精通推测之道而尊敬它，但它并非完全普遍适用。正如吉祥勇士萨ra哈（萨ra哈，梵文：Sarahas）所说：“分别念衰退智慧衰，恶慧随念作分别，彼性之中乃善慧，胜于虚空复何有。”意思是说，恶慧者认为如果没有分别念，就没有个别辨识的智慧，所以必须要有分别念。但萨ra哈说，从无分别念中产生任何殊胜智慧，这仅仅是推测所无法达到的。有些人认为生起次第的脉、气、明点、乐等并非圆满次第，圆满次第仅仅是修习无戏论。并且引用经文说，首先是生起次第，中间是业印之乐，最后是修习无分别念，认为修习大乐在初、中、后三个阶段都是善的。他们引用《心释》中说的经文：“舍弃一切思，一日中当尽观察，若时未生相，尔时吾为虚诳语。”实际上，如果以生起次第为先导的脉、气、明点长期串习，之后安住于业印，那么与生俱来的觉受就是最初的现量，那么“一日中当尽观察”这句话也会变得不相关。诸如此类的问题被大量提出。对于这些问题，《心释》的意图与续部相同，因为没有理解其中众多意图的关键，所以需要广泛地在其他地方进行考察。实际的回答是，《心释》中否定了那些认为这些是究竟圆满次第的观点。我们也不认为它们是究竟的。对于某些人来说，即使进入这种无分别念的道路，经过数年累月也无法见到现量的征兆。对于具足相的密咒所化之有情，从灌顶之时
English
However, all the hidden things seen by the six superknowledges of the noble ones appear to be not preceded by inference. Therefore, for someone with cataracts seeing strands of hair, etc., even if the reason for their non-existence is explained, there will be certainty of their non-existence, but the appearance is not contradictory. Even if the reason is not explained at all, it is like taking good medicine, the things that appeared as strands of hair, etc., disappear, and one directly sees their non-existence. Although we respect the path of inference because we are skilled in it, it is not entirely universal. As the glorious hero Sarahas said: "When conceptualization declines, wisdom declines. Evil intellect always follows after concepts. From that very nature, good intellect arises. What could be superior to the sky?" This means that those with evil intellect think that without conceptualization, there is no wisdom of individual discernment, so conceptualization is necessary. But Sarahas said that the arising of any excellent wisdom from non-conceptualization is something that inference alone cannot achieve. Some people think that the generation stage of channels, winds, bindus, bliss, etc., is not the completion stage, and that the completion stage is merely meditating on non-elaboration. They also quote scriptures saying that first is the generation stage, in the middle is the bliss of the action seal, and finally is meditating on non-conceptualization, thinking that meditating on great bliss is good in the beginning, middle, and end. They quote the scripture said in the Mind Commentary: "Having completely abandoned all thoughts, one should thoroughly examine in one day. If signs do not arise at that time, then my words are false." In reality, if the channels, winds, and bindus preceded by the generation stage are practiced for a long time, and then one abides in the action seal, then that innate experience is the first direct perception, then the phrase "one should thoroughly examine in one day" would also become irrelevant. Such questions are asked a lot. Regarding these questions, the intention of the Mind Commentary is the same as the tantras. Because the key to understanding the many intentions within it is not understood, it needs to be extensively examined elsewhere. The actual answer is that the Mind Commentary denies the view that these are the ultimate completion stage. We also do not think they are ultimate. For some people, even if they enter this path of non-conceptualization, they may not see signs of direct perception even after years and months. For qualified disciples of mantra, from the time of empowerment,
Chinese
既然有三重道用，那与说一日有何矛盾？ 根脉明点之瑜伽，对于具相之所化，为何不会出现仅仅一日之相？ 因此，不要胡言乱语。 二者是： 如前，根续之教证。 释续《空行海》中说： 各自摄集及如是， 禅定命勤与执持， 随念以及三摩地， 乃是结合之六相。 所说之口诀与口传相符，即： 将追随庸常五根识之色等分别念之行境摄集于内，是为各自摄集；于天之形相上安住心，是为禅定，即： 将蕴界处观想为天之自性是为观想；于所缘上心坚固是为审虑；因于天之所缘上心坚固而心生欢喜是为欢喜；当天显现为天时，由此心生满足是为安乐；三摩地如实安住，从庸常之显现中返回，一心安住于天身是为一心，此乃禅定五支。 此二者是生起次第。 命勤，无论是明点，还是火观，还是风之瑜伽，皆可行，即令风入中脉，行住融三者。 执持，即从彼融入之能力中，以拙火燃滴之次第，生起诸风融入明点之五相。 随念，即当相之明亮显现增长，周遍一切显现时，行坛城与乐之摄放。 三摩地，即是证得智慧身与现前菩提，修光明，此乃圆满次第一切皆需具足后四者。 对此等亦有诸多可说，然因繁多故暂且搁置。 二者是： 《空行海》中说： 自身与幻化等同， 我之加持此微细， 金刚诵乃自性也， 圆满菩提心之藏， 彼外剩余双运也。 以金刚等句，指金刚诵之次第，以心之藏，指心寂，以自身等二句，指幻身，以圆满菩提，指现前菩提之次第。
English
Since there are three paths of application, how does that contradict saying one day? With the yoga of channels, winds, and bindus, why wouldn't the signs of just one day appear for a qualified disciple? Therefore, do not speak nonsense. Secondly: As before, the scriptural authority of the Root Tantra. In the Explanatory Tantra, Ocean of Dakinis, it says: "Gathering separately and likewise, Meditation, life-force exertion, and holding, Recollection and samadhi, are the six characteristics of union." The instruction given is in accordance with the oral transmission, namely: Gathering inward the engagement of thoughts of forms, etc., which follow the five ordinary sense consciousnesses, is gathering separately; placing the mind on the form of the deity is meditation, that is: contemplating the aggregates, elements, and sense bases as the nature of the deity is contemplation; making the mind steadfast on the object is discernment; because the mind is steadfast on the object of the deity, joy arises in the mind is joy; when the appearance of the deity dawns, the mind becomes satisfied by it is bliss; samadhi abides in its natural state, turning away from ordinary appearances and abiding single-pointedly on the body of the deity is single-pointedness, these are the five branches of meditation. These two are the generation stage. Life-force exertion, whether it is bindu, or fire gazing, or wind yoga, is acceptable, that is, causing the wind to enter the central channel, performing the three, entering, abiding, and dissolving. Holding is that from the power of that dissolving, through the stages of blazing and dripping of inner heat, the five signs of the winds dissolving into the bindu arise. Recollection is when the clear appearance of the signs increases and pervades all appearances, performing the gathering and dispersing of the mandala and bliss. Samadhi is the attainment of the wisdom body and manifest enlightenment, cultivating luminosity, all of these later four must be complete in the completion stage. There is much to be said about these as well, but because it would become too much, I will leave it for now. Secondly: In the Ocean of Dakinis, it says: "One's own body is equal to illusion, My blessing is this subtle, The vajra recitation is its own nature, The treasure of complete bodhicitta, Beyond that is the remainder, union." With the vajra and other phrases, it refers to the stages of vajra recitation, with the treasure of the mind, it refers to mind isolation, with the two lines beginning with one's own body, it refers to the illusory body, and with complete bodhi, it refers to the stages of manifest enlightenment.