Tibetan
བཞི་ལ་དབང་པོ་སྨོས་ལ། ལྔ་པ་ལ་ཡུལ་རེག་བྱ་སྨོས་སོ། །དེས་ན་དག་པ་རྒྱས་པ་གཞན་ལ། ཡུལ་རྣམས་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོའི་དག་པར་མཛད་པའང་མང་མོད་ཀྱི། སྐབས་འདིར་ནི། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ཡང་སེམས་གཅིག་པུ་ཉིད་དབང་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་རྣམས་རང་རང་གི་ཡུལ་དང་དབྱེ་བ་མེད་པར་དབང་པོའི་མིང་གིས་བསྟན་ཏེ། མིག་དང་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་དང་གཟུགས་གསུམ་ཀར་སྡོམས་པ་ལ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བཏགས་ཏེ། གཞན་རྣམས་ལའང་རིགས་འགྲེའོ། །མངོན་ཐོས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣ་བའོ། །ལྔ་པོ་དེ་དག་སྦོམ་པོའི་ལྷ་ཞེས་པ་ལ། སྦོམ་པོ་ནི་ལུས་སེམས་གཉིས་ལས་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་དོན་ཏེ་གཞན་དུ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཕྲ་མོར་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་ལྔའམ་ཁམས་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། དམ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཧེ་རུ་ཀ་སྟེ། ལྷ་འདིའི་མཚན་ནི་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། ཧེ་རུ་ཀའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རིགས་གཞན་ལ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་སྟེ་མཆོག་གོ །ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་རྡོ་རྗེ་ སེམས་དཔའ་ཁྱབ་པ་དང་ཧེ་རུ་ཀ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་བཤད་པ་ནི། འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ཧེ་རུ་ཀ་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། ཁམས་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་ཁྱབ་བྱ་དང༌། ནམ་མཁའ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཆད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང༌། རྒྱུད་གཞན་འགའ་ལས། འདི་གཉིས་གོ་ཟློག་སྟེ་གསུངས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཏི་མུག་རྡོ་རྗེ་ནི་སའི་སྙིང་པོ། ཞེ་སྡང་རྡོ་རྗེ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ། ཕྲག་དོག་རྡོ་རྗེ་ནི་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ། འདོད་ཆགས་རྡོ་རྗེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག སེར་སྣ་རྡོ་རྗེ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ། དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའོ། །ཐ་ག་ནའི་འགྲེལ་ཆེན་ལས་ནི། རིམ་པ་བཞིན་དུ། སྟོབས་པོ་ཆེ་དང༌། ཁཎྚ་ཀ་པཱ་ལ་དང༌། མིག་མི་བཟང་དང༌། མྱུ་གུ་ཅན་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སྐུ་རྣམས་ཡིན་པར་བཤད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངེས་བཟུང་དཀའ་བར་སྣང་ངོ༌། །སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྟོན་ཚུལ་ལ། སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་གྲགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནི། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་དུ་ཕྱེ་བ་ཙམ་གྱི
Chinese
第四是说根，第五是说所触境。因此，清净广大其他的境，如形金刚母等，也有许多使本尊清净的，但此处，为了确定胜义谛是自性双运，世俗谛也是唯一的心显现为根境，所以诸根以根之名显示，与各自的境无别，即眼、眼识、色三者合起来称为眼处，其他也依此类推。所谓“现闻”就是耳朵。这五个称为粗分之神，粗分是指身心二者中属于身的方面，因为其他心之法都应安立为细微。对于这五处或五界，普遍摄入的意处是胜乐金刚，此本尊之名是自在金刚，因为胜乐金刚部的有情普遍摄入其他部，所以是殊胜的。此处蕴和处的场合，说金刚萨埵是能遍，胜乐金刚是所遍，是因为《胜乐轮续》等中以胜乐金刚部为主尊的缘故，界也以识为所遍，虚空为能遍而宣说。其他一些续中，这二者颠倒而说，是因为以金刚萨埵和智慧界为主尊的缘故。又是，愚痴金刚是地藏，嗔恚金刚是金刚手，嫉妒金刚是虚空藏，贪欲金刚是世间自在，悭吝金刚是除盖障，自在金刚是普贤。塔嘎纳的释论大疏中说，依次是大力、颅器、恶眼、有芽、金刚萨埵、金刚身，但这样的确定似乎很困难。关于显示处和界的分类方式，普遍著名的十二处和十八界，只是将意处分为七个识界而已。
English
Fourthly, the sense faculties are mentioned, and fifthly, the object of touch is mentioned. Therefore, there are many other pure and expansive realms, such as the form Vajra Mother, etc., which purify the deities. However, in this context, in order to establish that the ultimate truth is the nature of union, and that in the relative truth, only the mind itself appears as the object of the senses, the sense faculties are shown by the name of the sense faculties, without distinction from their respective objects. That is, the eye, eye consciousness, and form are all combined and called the eye-sphere, and the others are also explained in the same way. What is called "manifest hearing" is the ear. These five are called the coarse deities, coarse referring to the aspect of the body among the two, body and mind, because other mental phenomena should be established as subtle. For all these five spheres or five elements, the mind-sphere that universally encompasses them is the glorious Heruka, whose name is自在金刚(dbang phyug rdo rje, *自在金刚*，Īśvaravajra, Lord Vajra)。Because the beings of the Heruka family universally encompass other families, they are glorious, that is, supreme. In this context of aggregates and spheres, it is said that Vajrasattva is the pervader and Heruka is the pervaded, because the Kalachakra Tantras and others show the Heruka family as the main deity. The elements are also explained with consciousness as the pervaded and space as the pervader. In some other tantras, these two are spoken of in reverse, because Vajrasattva and the wisdom element are shown as the main deities. Furthermore, ignorance Vajra is Ksitigarbha, hatred Vajra is Vajrapani, jealousy Vajra is Akasagarbha, desire Vajra is Lokeshvara, stinginess Vajra is Nivaranaviskambhin, and mastery Vajra is Samantabhadra. In the great commentary of Tagana, it is said that they are, in order, Mahabala, Khattaka Kapala, Evil Eye, Sprouts, Vajrasattva, and Vajra Body, but such a determination seems difficult. Regarding the way of showing the categories of spheres and elements, the generally known twelve spheres and eighteen elements are only the division of the mind-sphere into seven consciousness elements.
Tibetan
་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་འཆད་ཚུལ་གཅིག་པས། སྐབས་འདིར་ནི་དེ་འདྲ་དེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་སྒོ་ལ་སོགས་པར་མི་འདྲེན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འཆད་ཚུལ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ལྟུང་བྱེད་མ་ནི་ས་ཡི་ཁམས། །ཆུ་ཁམས་ གསོད་བྱེད་མ་རུ་བརྗོད། །འགུགས་བྱེད་མ་ནི་མེ་ཡི་ཁམས། །རླུང་ནི་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། །པདྨ་དྲ་ཅན་མ་འཁྲུགས་པ། །ཞེས་པ་འདི་ལ་འགོས་འགྱུར་ལས། རབ་ཏུ་བརྟན་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས། པདྨའི་དྲ་བ་ཅན་དུ་བརྗོད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཉིད་ལེགས་ཏེ། །མ་འཁྲུག་པ་དང་རབ་ཏུ་བརྟན་པ་དོན་གཅིག་པ་ལས། འདི་གོ་བདེ་བས་སོ། །འདིར་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་ཁམས་ལྔ་ཡིན་ལ། ཆོས་མངོན་པ་བསྡུས་པ་རྣམས་ལས། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྐབས། ཁམས་ལྔའམ་དྲུག་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་མི་འབེབས་པ་ནི། ཐེག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ། འབྱུང་བ་ལྔས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་མི་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་འདིར་སྲིད་ཞི་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ལྔའི་ཆོས་སུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པའི་ཁམས་དེ་ལྔའམ་དྲུག་ལ་ངོས་འཛིན་མཛད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་མང་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ས་ནི་སྲ་བ་དང༌། ཆུ་ནི་གཤེར་བ་དང༌། མེ་ནི་དྲོ་བ་དང༌། རླུང་ནི་གཡོ་བ་ཡིན་ལ། སོ་སོའི་ཁ་དོག་དང༌། དབྱིབས་དང༌། སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་དེའི་ཁམས་སུ་བསྡུ་ཞིང༌། ནམ་མཁའ་ཁམས་ནི། དངོས་པོར་མེད་པ་གང་ཞིག་བློས་བཏགས་པ་རྣམས་དང༌། ནམ་མཁའ་སྐྱ་བོར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་དང༌། ཁ་དོག་གི་ཟད་པར་ལ་སོགས་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ རྣམས་སོ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་ཁམས་ལྔའི་དབང་ལྟར་བྱས་ན་ནམ་མཁའ་ཁམས་སུ་བསྡུ་ལ། ཁམས་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཡེ་ཤེས་སམ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་བསྡུ་དགོས་སོ། །ལྟུང་བྱེད་མ་ནི་སྤྱན་མ་སྟེ་གཟུགས་ཅན་མ་དང༌། གསོད་བྱེད་མ་ནི་མཱ་མ་ཀཱི་སྟེ་མཁའ་འགྲོ་མ་དང༌། འགུགས་བྱེད་མ་ནི་གོས་དཀར་མོ་སྟེ་ཁནྚ་རོ་ཧཱ་དང༌། གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ནི་སྒྲོལ་མ་སྟེ་ལཱ་མའོ། ཁམས་གཞན་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞིག་པ་དང་འཁྲུགས་པར་མི་ནུས་པས་རབ་ཏུ་བརྟན་པའོ། །འདིར་མ་འཁྲུགས་པ་ཞེས་པ་རྣམ་རྟོག་གིས་མ་འཁྲུགས་པ་ལ་འཆད་པ་
Chinese
，除了特殊情况外，与十二处（指眼、耳、鼻、舌、身、意六根，以及色、声、香、味、触、法六境）的讲解方式相同。因此，此处不将这些归入有为法的分类等中，而是采用处的讲解方式。第三是：堕落之母是地界，水界被称为杀戮之母，吸引之母是火界，风是舞蹈自在母，所谓虚空界，是莲花网母不紊乱。对于此，在俄的译本中说：极其坚固是虚空界，被称为莲花网者。这样说是很好的，因为不紊乱和极其坚固意义相同，而且这个更容易理解。这里界的分类是五大种界。在《法蕴论》等中，在蕴、界、处中所说的界，不主要确定五界或六界，是因为那些宗派不认为五大包含了所有有为法。而在此无上瑜伽中，为了将一切轮回寂灭都归入五大的法中，因此在蕴、界、处中所说的界，也多有确定为五或六界的情况。地是坚硬，水是湿润，火是温暖，风是流动。各自的颜色、形状、声音、气味和味道等，也都归入各自的界中。虚空界是：不存在的事物，凡是心所假立的，以及显现为灰色的天空等，一些色处的差别，以及颜色的消失等，法处所摄的色。心和心所的差别，如果按照五界的角度，则归入虚空界；如果按照六界的角度，则必须归入智慧或识界。堕落之母是眼母，即有色母；杀戮之母是玛玛格（藏文：མཱ་མ་ཀཱི་），即空行母；吸引之母是白衣母，即堪达若哈（梵文天城体：खण् डरॊ हा，梵文罗马拟音：khaṇḍaro hā）；舞蹈自在母是度母，即拉玛（藏文：ལཱ་མ）。其他界因为是有色，所以是不稳定的；而虚空界因为没有阻碍，所以不能被摧毁和扰乱，因此是极其坚固的。这里所说的不紊乱，解释为没有分别念的扰乱
English
Except for special cases, it is the same as the explanation of the twelve ayatanas (referring to the six sense organs of eye, ear, nose, tongue, body, and mind, and the six sense objects of form, sound, smell, taste, touch, and dharma). Therefore, here, these are not included in the classification of conditioned dharmas, etc., but rather the explanation of the ayatanas themselves is used. The third is: The falling mother is the earth element. The water element is called the killing mother. The attracting mother is the fire element. Wind is the dancing sovereign mother. What is called the space element is the lotus net mother, the undisturbed one. Regarding this, in the translation of Ngok, it says: Extremely stable is the space element, called the one with a lotus net. It is good to say it this way because undisturbed and extremely stable have the same meaning, and this is easier to understand. Here, the classification of elements is the five great elements. In the Abhidharma Samuccaya and others, in the case of elements in the context of skandhas, ayatanas, and dhatus, the reason why five or six elements are not mainly determined is that those schools do not believe that the five elements include all conditioned phenomena. But in this unsurpassable yoga, in order to include all samsara and nirvana in the dharma of the five elements, therefore, in the case of elements mentioned in skandhas, ayatanas, and dhatus, there are many cases where they are identified as five or six elements. Earth is solid, water is liquid, fire is warm, and wind is moving. Their respective colors, shapes, sounds, smells, and tastes are also included in their respective elements. The space element is: things that do not exist, all that are mentally constructed, and the sky that appears gray, etc., some differences in the form ayatanas, and the disappearance of colors, etc., the forms included in the dharma ayatanas. The differences between mind and mental factors, if viewed from the perspective of the five elements, are included in the space element; if viewed from the perspective of the six elements, they must be included in the wisdom or consciousness element. The falling mother is the eye mother, that is, the form mother; the killing mother is Mamaki (Tibetan: མཱ་མ་ཀཱི་), that is, the dakini; the attracting mother is the white-clothed mother, that is, Khandaroha (Sanskrit Devanagari: खण् डरॊ हा, Sanskrit Romanization: khaṇḍaro hā); the dancing sovereign mother is Tara, that is, Lama (Tibetan: ལཱ་མ). The other elements are unstable because they are form; but the space element is extremely stable because it is unobstructed and cannot be destroyed or disturbed. Here, the undisturbed one is explained as being undisturbed by conceptual thoughts.