Chinese
从拙火最初在中脉中燃起，到拙火到达眉间之间，具有道路功德大小不同的四种或五种地的次第，是依靠具有精进的译师才能圆满的。虽然对这些安立为拙火燃地的名称，但从那之后到菩提心汇聚于顶轮之间，是在如来藏中运行。那时，从之前的道路，菩提心来到四个脉轮时，也会生起四喜，因为是刹那生起又刹那灭尽，而且没有获得四喜的功德，所以不称为喜地。之后在密续次第的最后，通过刹那刹那反复修习拙火燃滴，不知何时能力成熟，相续中生起一个比一个大的明点功德次第时，称为智慧次第之地。这里也说在如来藏中运行，是指通过反复不断地在如来藏中运行，相续中生起智慧次第的意义，而不是对之前的重复。而且，从努力修习密续次第开始，如来，蕴、界、处之脉、风、明点等，到达心间，是指内部的精华融入拙火火焰之中，从脉等这些的誓言轮或心间聚集，是从内部聚集的意思。法界是指，法脉、风、明点等的界，精华之最胜。是从根本字的甘露中取出并与之混合的意思。之前所说的门从顶轮完全到来，如何到来呢？就像白色而舒适的乳汁之流一样，从梵穴轮流出，那个门就是，从中脉之路进入，充满大乐轮。像这样通过日夜的修习，逐渐地从中脉之流，充满喉轮，并且对此熟悉和稳固时，就是对那以上融乐明点获得自在的向上降临的初喜地。那时，一切本续都能成就，并且能摄受一切众生，通晓一切语言。
English
From the initial blazing of Tummo within the central channel to the point where Tummo reaches the space between the eyebrows, there arise four or five stages of grounds, each possessing different degrees of qualities of the path. These are perfected through the efforts of a diligent translator. Although these are termed the "Grounds of Blazing Tummo," from that point until the Bodhicitta gathers at the crown of the head, it is a movement within the Tathagatagarbha (Buddha-nature). At that time, as the Bodhicitta comes to the four chakras from the previous path, the four joys also arise. However, because they arise and cease in an instant, and because the qualities of the four joys have not been attained, it is not called the "Ground of Joy." Later, at the end of the Tantric sequence, by repeatedly meditating on the blazing and dripping of Tummo moment by moment, at some point the capacity matures, and as each greater degree of Bindu (drop) qualities arises in the continuum, it is called the "Ground of the Stages of Wisdom." Here, too, the statement that it moves within the Tathagatagarbha means that through repeated and continuous movement within the Tathagatagarbha, the stages of wisdom arise in the continuum, and it is not a repetition of what came before. Moreover, from the effort of diligently meditating on the Tantric sequence, the Tathagata, the aggregates, elements, sources, channels, winds, Bindus, etc., reaching the heart means that the inner essences enter into the Tummo fire and light. Gathering from the vow-wheel or heart of those channels, etc., means gathering from within. The Dharmadhatu (realm of phenomena) refers to the realm of the Dharma channels, winds, Bindus, etc., the supreme of essences. It means taking the nectar from the root syllables and mixing it with that. The previously mentioned gate comes completely from the crown of the head. How does it come? Like a white and comfortable stream of milk, it flows from the Brahma aperture, that gate itself. Entering from the path of the central channel, filling the wheel of great bliss. In this way, through the practice of many days and nights, gradually from the stream of the central channel, filling the throat chakra, and when that is familiar and stable, it is the first Ground of Joy of the ascending descent, where one gains mastery over the melting bliss Bindu above that. At that time, all lineage mantras are accomplished, and all beings are brought under control, and all languages are known.
Tibetan
དེ་དག་ཏུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང༌། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ཅི་རིགས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སོའི་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་སོན་པ་ཞེས་པ་ལ། །རྒྱ་བོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཕལ་ཆེར་ན། སོ་ཞེས་པ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ཀྱི་བརྡའ་ཐབས་ཡིན་པས། དོན་སྤྱི་བོར་འདོད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་སོ་དེ་རོ་རྐྱང་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་དབུ་མ་ནས་ཞེས་འཆད་ཀྱང༌། སོའི་མཚམས་ཀྱི་ནང་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡས་སོའི་མཚམས་ ཡན་ཆད་གང་བས། དེའི་ནང་དུ་སོན་པའི་ལྕེའུ་ཆུང་ཁྱབ་པ་དང༌། དེ་ལས་ལྕེ་སྟེང་དུ་བདུད་རྩི་འཛག་ཅིང༌། དེ་ལས་རྒྱུད་ནས། མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ངལ་བསོ་ཞིང་བརྟན་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཡིན་པས། མཆོག་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པའི་ཐིག་ལེ་ནི་དབུ་མ་ནས་འགྲོ་ཞིང༌། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་སྐྱེད་པ་ནི། ལྕེའུ་ཆུང་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པ་ལས་དབུ་མའི་ལམ་ནས་རྒྱུད་དེ། སྙིང་གར་གོམས་པ་བརྟན་པར་གྱུར་པས་ནི། སྔར་བསྲེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་རྩ་དང་རླུང་ཁམས་སྙིང་ཁ་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོར་སོན་ཞིང་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྭངས་མའི་ཆ་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་བྱེད་རྣམས། རྒྱས་པ་ནི་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་སྟེ་མཆོག་དགའི་ས་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་མཉམ་བཞག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བརྟན། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟར་འཆར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། རྟེན་འབྲེལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞེས་པ་ནི། ལྟེ་བ་མན་ཆད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས། ལྟེ་བ་ནས་ནོར་བུའི་བར་ཡན་ཆད་ཐམས་ཅད་བཟུང་ངོ༌། །དེ་ཡང་སྙིང་གའི་མས་སྣ་ནས་རྩམས་ཏེ། དབུ་མའི་ནང་དུ་རིམ་གྱིས་བསྟན་ཞིང་གང་བ་ལས། དུས་རིང་ཞིག་ན་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་གང་ཞིང་བརྟན་པ་ན་ཁྱད་དགའི་ས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཡོན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་བ་དང༌། ལྷའི་མཆོག་ལས་སྐྱེས་པ་སོགས། བུད་མེད་མཐུ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང༌། འོད་འཕྲོ་བ་དང་ཅིག་ཅར་ ལུས་མང་པོར་སྟོན་ཞིང་བསྡུད་པ་སོགས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཡང་རིམ་གྱིས་གང་སྟེ། དུས་གཞན་ཞིག་ཏུ་ནོར་བུའམ། གསང་བའི་འཁོར་ལོ་ཡན་ཆད་གང་ཞིང་བསྟན་པས། ནང་གི་བདེ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང༌། འབྱུང་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གནོད་པའི་མི་ཚུགས་པ་དང༌། གདུག་པ་ཅན་ཕལ་ཆེར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ནུས་པ་དང༌། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་མང་པོ་སྟོན་པར་ནུས་ཏེ། ཡས་བབས
Chinese
在那些地方，讲经说法以及各种口语能力都会成就。关于“进入牙齿的间隙”这件事，大多数汉藏解释中，“牙齿”指的是三十二颗牙齿的象征，因此认为其意义在于头部。有些人解释说，“牙齿”指的是左右二脉之间的中脉。然而，“牙齿的间隙”指的是菩提心充满到上牙齿的间隙以上，小舌头遍布其中，从中滴下甘露到舌头上，由此传递，喉咙在受用轮中休息并变得稳固，这就是它的意义。因此，产生殊胜功德的明点是从中脉运行的，而产生其他功德的特殊性，是从小舌头产生的意义。之后，由于长时间的习惯，它从中脉的道路上传递，当习惯于心脏变得稳固时，先前被焚烧的如来，即五蕴的脉、气、心识，进入并安住在誓言轮中的那些部分的精华，是产生功德的因素。增长是产生喜悦，即获得殊胜喜的地位。那时，在入定中，空性的禅定非常稳固，在出定中，如幻象般显现，大悲成就，各种缘起被了解。关于“在脐轮中”，指的是在脐轮以下的轮中，因此，从脐部到宝珠之间的一切都被包含。那也是从心脏的下端开始，逐渐地在中脉中显现并充满，经过很长一段时间，当化身轮充满并稳固时，就获得了胜喜的地位，即一切欲望都显现为智慧，以及从诸神之首所生等等，能够获得有力量的女性们的聚集，以及能够获得光芒四射和立即显现并收摄为众多身体等等。之后，又逐渐充满，在另一个时候，当宝珠或秘密轮以上充满并稳固时，内在的安乐不会间断，不会受到元素和有情伤害的侵袭，能够压倒大多数恶毒者，能够展现许多与地、水、火、风、空相关的神变，即上升下降。
English
In those places, teaching the Dharma and various kinds of eloquence will be accomplished. Regarding "entering the space between the teeth," most Sino-Tibetan commentaries say that "teeth" refers to the symbolism of the thirty-two teeth, thus considering its meaning to be the head. Some explain that "teeth" refers to the central channel between the left and right channels. However, "the space between the teeth" refers to the mind of enlightenment filling up to the space above the upper teeth, with the uvula spreading within it, and nectar dripping from it onto the tongue, from which it is transmitted, and the throat rests in the enjoyment wheel and becomes stable, that is its meaning. Therefore, the bindu that generates supreme qualities travels from the central channel, and the particularity of generating other qualities arises from the uvula. Then, due to long-term habituation, it is transmitted from the path of the central channel, and when habituation to the heart becomes stable, the essence of those parts of the thus-gone one who was previously burned, that is, the channels, winds, and mind of the five aggregates, which enter and abide in the wheel of commitment, are the factors that generate qualities. Increase is the generation of joy, that is, the attainment of the state of supreme joy. At that time, in meditative equipoise, the samadhi of emptiness is very stable, and in post-meditation, it appears like an illusion, great compassion is accomplished, and various interdependent relationships are understood. Regarding "in the navel chakra," it refers to the chakra below the navel, therefore, everything from the navel to the jewel is included. That is also starting from the lower end of the heart, gradually manifesting and filling in the central channel, and after a long time, when the emanation wheel is full and stable, the state of special joy is attained, that is, all desires appear as wisdom, and being born from the chief of the gods, etc., being able to obtain the gathering of powerful women, and being able to obtain radiating light and immediately manifesting and gathering into many bodies, etc. Then, gradually filling again, at another time, when it is full and stable above the jewel or secret wheel, the inner bliss will not cease, there will be no invasion of harm from the elements and sentient beings, it will be possible to overwhelm most of the malicious, and it will be possible to show many miracles related to earth, water, fire, wind, and space, that is, rising and falling.
Tibetan
་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སའོ། །ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ས་འདིའི་མཐར་གཏུམ་མོ་དང་ཐིག་ལེ་འདྲེས་པའི་ལྷར་སྣང་མང་པོ་ཞིག་མས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བའི། རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་དང༌། རྗེས་དྲན་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། འོན་ཀྱང་རྗེས་དྲན་གྱི་ས་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པའི་དུས་འདིར་ཡང་རླུང་དང་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་འབྱུང་བ་སྟེ་གནས་པ་དང༌། །འགག་པ་འགྲོ་བ་དང༌། སྐྱེ་བ་འོང་བ་རྣམས་མཉམ་བཞག་ཏུ་ཡང་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཀྱི། རང་གི་མྱོང་བས་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆ་ལྟར་ཕྲ་བས་འགག་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་གཞུང་གི་ས་མཚམས་བཅད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྔགས་རིམ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པའི་གཞུང་འདི་དག་མངོན་བརྗོད་བླ་མའི་རྒྱུད་ཚིག་ཉིད་དྲངས་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྡའི་ཚུལ་གྱིས། ཕྲ་ཐིག་གི་རྣལ་འབྱོར་སྟོན་པ་ལྟར་མཛད་ནས། དོན་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ལམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་གི་རིམ་པ་གསལ་བར་ བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འདིའི་དངོས་བསྟན་ལ་འཁྲུལ་ནས། ཕྲ་ཐིག་ཙམ་གཞུང་འདིའི་དགོངས་པར་སྨྲ་བ་ནི། སོར་མོའི་རྩེ་མོས་བསྟན་པ་ན། །ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་བླུན་པོ་འཁྲུལ། །ཞེས་པ་ལྟར་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྔགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ཐ་དད་དུ་འཆད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དུས་གཅིག་ལ་སྒོམ་རྒྱུའི་དམིགས་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པས་ས་བཞི་པོ་འདི་ནི། ས་མཚམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཆུང་ངུ་དང༌། འབྲིང་དང༌། ཆེན་པོ་དང༌། མཆོག་རྣམས་ལ་རིམ་པས་བཞག་གོ། དེ་ལྟར་ན་སྔགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པའི་སྐབས་འདི་དག་ལ། གཏུམ་མོ་འབར་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་ཞུ་བ་དང༌། ཐིག་ལེ་བརྟན་པའི་རིམ་པ་སོགས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ། རིམ་པས་དངོས་སུ་འབྱུང་ཚུལ་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དང་འདྲ་བའི་དམིགས་པ་བསྒོམ་ཚུལ་གཅིག་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཡིན་པས། །འདི་དག་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡང༌། འབར་འཛག་ཁོ་ན་སྒོམ་དགོས་པ་མིན་གྱི། རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་ནམ། གཞན་ལུས་ཤེས་རབ་བམ། ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་གང་སྒོམ་ཀྱང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་གསང་བའི་རིམ་པ་འབྲས་བུར་བཅས་པ་བཤད་པ་ལ། གསང་རིམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ངོས་བཟུང་བ་དང༌། དེ་ཉིད་ལུང་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནི་སྔགས་དང་རྒྱུད་དང་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པ། སྒོ་གཉིས་འགག་པ། །འགྲོ་འོང་ལས་རྣམ
Chinese
是俱生之位。此俱生位之边际，于母续十六稳固之时，出现众多猛厉火与明点混合之天神显现，作为缘而成就智慧身，称为获得十六随念。然实非获得随念之位。此智慧次第之时，风与心之运行亦有，即住、灭、行、生等，于等持中亦有微细之分，然非自之体验所能见，以如发梢百分之百千之微细而似灭故。智慧之次第竟。此乃经文之分界。如是，此等密咒次第与智慧次第之经文，乃引自《现观庄严论》上师之传承语，如来以表诠之方式，示现微细明点之瑜伽，从而清晰地显示了圆满次第道之修证次第。若误解此中之直示，仅以微细明点便谓为本经之意趣，则如“指尖指处，愚人误认见虚空”一般。如是，将密咒与智慧次第分别讲解亦不合理，因同一时间所修之对境本为一故。此智慧次第之四地，若就地之分界而言，则依次为加行道之暖位小、中、大、顶位。如是，于此等密咒与智慧次第之时，猛厉火燃、明点融化、明点稳固之次第等，乃是依次显示瑜伽士之身语意三门真实生起之方式，而非仅示现与之相似之观修方式。故获得此等之因，亦非仅需修持燃滴，修持自身为方便，或他身（指女性）为智慧，或极瑜伽等任何一种皆可。第四，宣说具果之秘密次第，分二：认定具果之秘密次第，以及彼与圣言结合。初者，彼乃舍弃密咒、续部与智慧，二门关闭，行来之业。
English
It is the place of co-emergence. At the edge of this co-emergent place, many deity appearances mixed with fierce fire and bindu appear during the sixteen stabilizations of the mother tantra. By making them the cause, the wisdom body is accomplished, and it is called obtaining the sixteen recollections. However, it is not actually obtaining the place of recollection. At this time of the wisdom stage, the movement of wind and mind also occurs, that is, abiding, cessation, going, and arising. Even in equanimity, there is a subtle amount, but it is not seen by one's own experience, because it is as subtle as one hundred thousandth of a hair tip and appears to cease. The end of the wisdom stage. This is the boundary of the scripture. Thus, these scriptures of the mantra stage and the wisdom stage are quoted from the lineage words of the master of the Ornament for Clear Realization. The Tathagata, in the manner of symbolic expression, demonstrates the yoga of subtle bindu, thereby clearly showing the order of experiential realization of the path of the completion stage. If one misunderstands the direct indication in this, and says that only subtle bindu is the intention of this scripture, then it is like "When the fingertip points, the fool mistakenly thinks he sees the sky." Thus, it is also unreasonable to explain the mantra and wisdom stages separately, because the object of meditation at the same time is inherently one. These four grounds of the wisdom stage, if considered in terms of the division of grounds, are sequentially placed as the small, medium, large, and supreme positions of the heat stage of the path of joining. Thus, at the time of these mantra and wisdom stages, the order of fierce fire burning, bindu melting, and bindu stabilizing, etc., is to show the way in which the body, speech, and mind of the yogi actually arise sequentially, and not just to show a similar way of meditating on the object. Therefore, the cause of obtaining these is not only to meditate on burning and dripping, but it is the same whether one meditates on one's own body as skillful means, or another's body (referring to a female) as wisdom, or extreme yoga, etc. Fourth, explaining the secret stage with its result, divided into two: identifying the secret stage with its result, and combining it with the scriptures. The first is: That is abandoning mantra, tantra, and wisdom, the two doors are closed, the actions of going and coming.