Tibetan
བཤད་བཀའ་ཡང་བྱུང་ཞིང༌། ལྷག་པར་དགྲ་ནག་ལ་རྩལ་དུ་ཐོན་པའི་མན་ངག་དང༌། སྒྲུབ་བཀའ་ཤིན་ཏུ་དར་བར་མཛད་དོ། །དེ་ལས་ལོ་གྲངས་བཅོ་ལྔའམ། ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ནག་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས། ནག་པོའི་རྒྱུད་དང༌། སྒྲུབ་ཐབས་ཕྲན་བཅས་ཇོ་བོ་རྗེ་ལ་ཞུས་ནས་བསྒྱུར། ཕྱིས་ཤཱན་ཏི་བྷ་དྲ་ལ་དཔལ་འཛིན་གྱིས་མཛད་པའི་གཞུང་འགྲེལ་རྣམས་ཞུས་ནས་གཞི་འགྱུར་བྱས་འདུགནག་ཚོ་དང་དུས་མཚུངས་རུང་ལ་ལོ་ཙཱ་བ་རོང་ཟོམ་ཆོས་བཟང་གིས། པཎྜི་ཏ་ཨུ་པ་ཡ་ཤྲཱི་མི་ཏྲ་ལ་ཞུས་ཏེ། ནག་འཇིགས་ཀྱི་རྒྱུད་གཉིས་དང༌། གཞུང་ཕྲན་དུ་མ་དང༌། རྟོག་གསུམ་རྣམས་བསྒྱུར་རོ། །ལོ་ཙཱ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་ནི། འགྱུར་སྔ་མ་ལ་འགྱུར་བཅོས་བྱས་པ་མིན། རང་རང་གི་བློའི་རྩལ་གྱིས་གཞི་འགྱུར་མཛད་པའོ། །ནག་ཚོ་དང༌། རོམ་ཟོམ་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་རྗེས་དེ་ནས། ལོ་བཅོ་ལྔ་ཉི་ཤུ་སྐོར་གྱིས་འཕྱི་བ་ལ། གཉོས་ལོ་ཙཱ་བས་ནག་པོ་སྐོར་གསུམ་གྱི་ཆོས་བསྒྱུར་བཤད་མཛད་འདུགདཔལ་འཛིན་གྱིས་ནག་པོའི་སྐོར་སོགས་ནག་འཇིགས་ཀྱི་གཞུང་འགའ་ལ། གཉོས་ཀྱིས་འགྱུར་བྱང་མཐོང༌། རྒྱུད་གཉོས་འགྱུར་མ་མཐོང་ཡང་ཡོད་པར་ནི་སྣང་ངོ༌། །དེ་དང་དུས་མཚུངས་རུང་ལ། ཀློག་སྐྱ་ལོ་ཙཱ་བ་ཤེས་རབ་བརྩེགས་ཀྱིས་ཀྱང་ནག་པོའི་རྒྱུད་ནག་ཚོའི་འགྱུར་ལ། འགྱུར་མཆན་མཛད་དོ། །དེས་བསྒྱུར་བ་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་འགྲོ་བ་ན། རྭ་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ཀྱིས་ནག་འཇིགས་ཀྱི་རྒྱུད་གཉིས་བསྒྱུར་བར་འདུགདགྲ་ནག་ནག་ཚོ་འགྱུར་ལ་གཉན་ལོས་འགྱུར་མཆན་མཛད། དེ་ལ་རྭ་ལོས་བཅོས་པ་ཡིན། རྟོག་བདུན་ནི་ཞང་འགྱུར་དང་མཐུན་ཤས་ཆེ་བར་འདུག་པས། དེ་ལ་འགྱུར་བཅོས་མཛད་པར་གསལ་ལོ། །དེ་དང་དུས་མཚུངས་པར་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཟངས་ཀར་གྱི་ འགྱུར་ཆུང་དང༌། རྟོག་བདུན་ལ་བུ་རངས་པ་ཁྱུང་པོ་ཆོས་བརྩོན་གྱི་འགྱུར་བྱུང་ངོ༌། །རྭ་ལོ་ལས་དུས་བག་ཙམ་གྱིས་འཕྱི་བ་ལ། པཎྜི་ཏ་ཨ་མོ་གྷ་བཛྲ་ཆུང་བ་བོད་དུ་ཕེབས། དེ་ལ་སྐྱོ་འོད་འོད་འབྱུང་གིས་ཞུས་ཏེ་སྐྱོ་ལུགས་བྱུང༌། ཨ་མོ་གྷ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་གཞུང་ཆུང་སོགས་མན་ངག་གི་གཞུང་ཐོར་བུ་ཙམ་གསར་དུ་བསྒྱུར་ཡོད། རྒྱུད་གཞུང་ཆེ་བའི་རིགས་ལ་གཞི་འགྱུར་དང་འགྱུར་ཆུང་གང་ཡང་མ་མཛད་དོ། །དེ་དང་དུས་མཉམ་པར་བ་རི་ལོ་ཙཱ་བས་པཎྜི་ཏ་དེ་ཉིད་ལ་ཞུས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་མཛད་ཀྱི་རྒྱུད་གཞུང་ཆོས་སྐོར་མང་དུ་བསྒྱུར་བར་གྲགས། འདིས་བྷ་རོ་ཕྱག་སྡུམ་ལ་ཡང་ཞུས་འདུགདེ་ལས་ཅུང་ཟད་འཕྱི་བ་ལ། མལ་གྱོ་ལོ་
Chinese
而且还有讲说传承。特别是对于黑敌（dgra nag）成就事业的口诀，以及修法传承，都作了极大的弘扬。此后约十五年或二十年左右，纳波·楚臣坚贝（nag po tshul khrims rgyal ba）将黑品经典和一些修法，请问于阿底峡尊者并作了翻译。后来，又请教香底巴扎（Śānti Bhadra）的巴丹（dpal 'dzin）所著的论疏，从而进行了根本性的翻译。与纳措（nag tsho）同时期，或者稍晚一些时候，译师绒宗·曲桑（rong zom chos bzang）请问于班智达邬波雅西日弥扎（upa ya shrI mi tra），翻译了黑怖畏金刚（nag 'jigs）的二部续，许多小论典以及三种观察。这些译师们的翻译，并不是对旧译进行修改，而是各自凭借自己的智慧才华进行根本性的翻译。从纳措和绒宗翻译之后，过了十五年或二十年左右，聂译师（gnyos lo tsA ba）翻译并讲解了黑品三类法。巴丹在黑品等黑怖畏金刚的一些论典上，看到了聂译师的译文题记。虽然没有看到聂译师所译的续部，但似乎是存在的。与此同时，克觉译师·西绕孜（klog skya lo tsA ba shes rab brtsegs）也对纳措所译的黑品续作了译文注释。从他翻译之后约三十年，饶多吉扎（rwa rdo rje grags）翻译了黑怖畏金刚的二部续。对于黑敌，年罗（gnyan lo）对纳措的译本作了译文注释，然后饶罗（rwa lo）又对此进行了修改。七种观察似乎与香译（zhang 'gyur）比较接近，因此很明显是对其进行了修改。与此同时，黑品续有藏噶（zangs kar）的小译本，七种观察有布让巴·琼波曲尊（bu rangs pa khyung po chos brtson）的译本。从饶罗之后过了一段时间，小阿莫嘎瓦日阿（Amoghavajra）班智达来到了藏地。觉沃·沃迥（skyo 'od 'byung）向他请教，从而出现了觉派的传承。阿莫嘎本人所著的小论典等一些零星的口诀论典也被新翻译出来。对于大的续部论典，则没有进行根本性的翻译或小译。与此同时，瓦日译师（ba ri lo tsA ba）请问于该班智达，据说翻译了许多金刚怖畏的续部论典法类。据说他还请教了巴若·恰仲（bha ro phyag sdum）。此后稍晚一些，麦觉洛
English
Moreover, there were also explanatory transmissions. In particular, he greatly propagated the instructions for accomplishing activities related to the Black Enemy (dgra nag), and the practice transmissions. After that, about fifteen or twenty years later, Nagpo Tsultrim Gyalwa (nag po tshul khrims rgyal ba) translated the Black Tantras and some methods of practice after requesting them from Jowo Je (Atiśa). Later, he requested the commentaries on the texts composed by Palden (dpal 'dzin) for Śānti Bhadra and made fundamental translations. Around the same time as Nagtsho (nag tsho), or a little later, the translator Rongzom Chözang (rong zom chos bzang) requested from Paṇḍita Upāyaśrīmitra and translated the two tantras of the Black Yamāntaka (nag 'jigs), many minor treatises, and the three contemplations. The translations of these translators were not revisions of earlier translations, but fundamental translations made by each of them through their own intellectual abilities. After the translations of Nagtsho and Rongzom, about fifteen or twenty years later, the translator Gnyö (gnyos lo tsA ba) translated and explained the Dharma of the three categories of Black Teachings. Palden saw the colophons of Gnyö's translations on some of the Black Yamāntaka texts, including the Black Teachings. Although he did not see the tantras translated by Gnyö, it seems that they existed. Around the same time, the translator Klogkya Sherab Tsek (klog skya lo tsA ba shes rab brtsegs) also made translation notes on Nagtsho's translation of the Black Tantras. About thirty years after his translation, Rawa Dorje Drak (rwa rdo rje grags) translated the two tantras of the Black Yamāntaka. For the Black Enemy, Gnyen Lo (gnyan lo) made translation notes on Nagtsho's translation, and then Rawa Lo (rwa lo) revised it. The seven contemplations seem to be closer to the Zhang translation (zhang 'gyur), so it is clear that it was revised. At the same time, there was a small translation of the Black Tantras by Zangkar (zangs kar), and a translation of the seven contemplations by Burangpa Khyungkpo Chötsön (bu rangs pa khyung po chos brtson). Some time after Rawa Lo, the younger Paṇḍita Amoghavajra came to Tibet. Kyowo Öjung (skyo 'od 'byung) requested from him, and thus the Kyo tradition arose. Some scattered instruction texts, such as the small treatises composed by Amogha himself, were also newly translated. For the large tantric treatises, neither fundamental translations nor small translations were made. At the same time, the translator Bari (ba ri lo tsA ba) requested from that Paṇḍita and is said to have translated many tantric treatises and Dharma categories of Vajrabhairava. It is said that he also requested from Bharo Chakdum (bha ro phyag sdum). A little later, Melgyo Lo
Tibetan
ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་གྲགས་ཀྱིས་བལ་བོ་ཧ་དུ་དཀར་པོ་ལ་ནག་འཇིགས་སྐོར་གསུམ་ཞུས། ནག་པོའི་རྒྱུད་ནི་སྔ་སོར་དུ་ཀློག་སྐྱ་ལའང་ཞུས་པར་སེམས། རྟོག་བདུན་ཁྱུང་པོ་ཆོས་བརྩོན་གྱི་འགྱུར་ལ་མལ་ལོས་འགྱུར་ཆུང་མཛད་དོ། །མལ་ལོའི་དུས་དེ་ཙམ་ན་རྒྱ་གར་ན་དགྲ་ནག་དར་རབ་ཡོད། འཇིགས་མཛད་བཙལ་རྙེད་ལས་མེད། བལ་ཡུལ་ན་ནག་འཇིགས་གཉིས་ཀར་དར་བ་ཡོད་འདུགདེ་ཕྱིན་ཆད་ནག་འཇིགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འགྱུར་བཅོས་བྱེད་མཁན་མ་བྱུང་བ་འདྲ་ཞིང༌། ལོ་པཎ་སྡེབས་པའི་ལུགས་སྲོལ་དབང་བཤད་མན་ངག་གསར་པའང་མ་བྱུང་བར་སྣང་ངོ༌། ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་འདིར་འཇིགས་མཛད་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དར་རྒྱས་ཆེ། དགྲ་ནག་ཀྱང་སྔོན་གསང་སྔགས་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་སྐབས། ཅི་རིགས་པར་དར། གདོང་དྲུག་ལ་རྭ་ཆེན་པོས་བཤད་པ་མང་རབ་མཛད་པས། ཡིག་སྣ་བསྡུས་དོན་སོགས་ཡོད། གཞན་དབང་བཀའ་ཙམ་ལས་བཤད་པ་དང༌། ངན་ངག་དར་རྒྱས་ཆེར་མ་བྱུང་ངོ༌། །གདོང་དྲུག་གི་རྒྱུད་ལ་འགྱུར་ཡང་ གཅིག་ལས་མེད། དགྲ་ནག་ལ་ཞང་ནག་ཚོ་ཀློག་སྐྱ་གུ་རུ་བ་གཉན་རྭ་འགྱུར་རྣམས་མཐོང་ལ། གཉོས་ཟངས་ཀར་སོགས་གཞན་ཡང་མང་དུ་ཡོད་པར་ནི་སྣང་ངོ༌། །རྟོག་པ་བདུན་པའི་རྒྱུད་ལ་ནི། ཅོ་གྲུ་ཤེས་རབ་བླ་མ། གྱི་ཇོ། རོང་ཟོམ། ཁུ་སྟོན་དངོས་གྲུབ། རྭ་ལོ། བ་རི་ལོ་ཙཱ། མལ་ལོ། པཎྜི་ཏ་ས་མན་ཤྲཱིའི་འགྱུར་ཏེ་འགྱུར་བརྒྱད་ཡོད་ཅེས་སྔོན་དུས་གྲགས་ལ། ཕྱིས་སྐྱི་རོང་ལོ་ཙཱ་བ་ངག་དབང་གིས། ཅོ་གྲུ་རོང་ཟོམ་རྭ་ལོ་བ་རི་བཞི། སྔར་གྱི་བརྒྱད་ལ་མི་ཐེ་བ་བཙད་པོ་མུ་ནེ་རཱ་ཛའི་འགྱུར་དང༌། འགྱུར་བྱང་མ་ཐེབས་པ་ཡང་གཉིས་མཐོང་གསུང་བས་འཇིགས་མཛད་ཀྱི་སྐོར་འདི་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩིས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བྱེད་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེས་མང་བ་བྱུང་རིགས་སུ་འདུག །ཞང་འགྱུར་ལ་སྔགས་བཏུ་ཚིག་ལྷུག་པ་དང༌། རྭ་འགྱུར་ལ་ཚིགས་བཅད་མར་ཡོད། འགྱུར་ཅིག་ལ་རྒྱུད་ཡོངས་རྫོགས་ཚིགས་བཅད་དུ་བྱས་པའང་ཡོད། གཞན་དཔེ་རྙིང་ཡིན་ཡང་འགྱུར་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་ནི་མང་དུ་སྣང་ངོ༌། །དེ་ནས་ཕྱིས་ནི་ཞང་གཉོས་རྭ་སྐྱོ་མལ་ཏེ་ལུགས་ལྔ་པོ་དེ་ལས་རྒྱུད་པ་ལ། ནག་འཇིགས་སྐོར་གསུམ་ཅི་རིགས་པ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སོ་སོའི་ལུགས་མ་འདྲེས་པར་འཛིན་པ་དང༌། དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཅི་རིགས་པར་བསྲེས་ཏེ་བྱེད་པ་དང༌། བརྒྱུད་པ་ནི་དེ་དག་གང་རུང་གཅིག་ལ་དེད་ནས། གང་རྙེད་ཐམས་ཅད་ལེགས་བསྡུས་བྱེད་པའམ། རྒྱ་གཞུང་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ལག་ལེན་བྱེད་པ་སོགས
Chinese
擦瓦·洛哲扎向尼泊尔人哈度噶波请教了黑敌、怖畏金刚三方面的法类。关于黑敌续，我记得以前也曾向洛嘉请教过。七品（或七尊）琼波却尊的译本，玛洛作了小幅修改。玛洛那个时代，印度黑敌非常盛行，但很难找到怖畏金刚。尼泊尔黑敌和怖畏金刚都很盛行。从那以后，似乎没有人修改过黑敌和怖畏金刚的续部，也没有出现莲师和班智达合作的新仪轨、灌顶、讲解和口诀。在雪域（指西藏）这一带，怖畏金刚的法类一直非常盛行。黑敌在早期密法盛行时，也以各种方式流传。饶钦波对六面金刚作了大量的讲解，因此有文集和摘要等。除此之外，只有灌顶传承，没有太多的讲解和恶咒流传。六面金刚的续部只有一个译本。关于黑敌，我看到了香、纳措、洛嘉、古汝巴、娘、饶的译本。似乎还有娘玉藏噶等其他许多译本。关于七品续，据说以前有觉珠·喜饶喇嘛、吉觉、绒宗、库敦·多珠、饶洛、巴日译师、玛洛、班智达萨曼室利的译本等八种译本。后来吉隆译师阿旺说，觉珠、绒宗、饶洛、巴日这四种译本，加上以前的八种译本中没有包括的国王牟尼罗扎的译本，以及没有译者署名的两种译本，总共有十四种译本。因此，由于对怖畏金刚的法类进行了全面的统计，所以翻译者和译师的数量似乎非常多。香译本有咒语和散文，饶译本有偈颂。有一个译本是将整个续部都译成偈颂的。此外，即使是旧版本，也经常出现译本之间相互混合的情况。后来，香、娘、饶、觉、玛这五种传承，假设黑敌和怖畏金刚的三种法类都有，因此，有保持各自传承不混合的情况，也有将它们以各种方式混合的情况，还有追溯到其中一种传承，然后收集所有能找到的，或者遵循一个印度论典进行实修等情况。
English
Tsawa Lodrö Drak asked the Nepalese Hadu Karpo for the three aspects of the Black Enemy and Vajrabhairava. Regarding the Black Enemy Tantra, I remember asking Lokya about it before. Mallo made minor revisions to the translation of the Seven-fold (or Seven Deities) Khyunpo Chötsön. Around the time of Mallo, the Black Enemy was very popular in India, but Vajrabhairava was hard to find. In Nepal, both the Black Enemy and Vajrabhairava were popular. Since then, it seems that no one has revised the Black Enemy and Vajrabhairava Tantras, and no new rituals, initiations, explanations, and instructions have emerged from the collaboration of Guru Rinpoche and panditas. In this part of the Snowy Land (Tibet), the Dharma cycles of Vajrabhairava have always been very popular. The Black Enemy also spread in various ways during the early period when secret mantras were very popular. Ra Lotsawa made many explanations on the Six-faced Vajrabhairava, so there are collected writings and summaries, etc. Apart from that, there is only the empowerment lineage, and not much explanation or the spread of evil mantras. There is only one translation of the Six-faced Vajrabhairava Tantra. Regarding the Black Enemy, I have seen the translations of Zhang, Naktsö, Lokya, Gurupa, Ngen, and Ra. It seems that there are many other translations, such as Nyö Zangkhar. Regarding the Seven-fold Tantra, it is said that there were previously eight translations, including those of Cho Dru Sherab Lama, Gyi Jo, Rongzom, Khutön Döndrub, Ra Lotsawa, Bari Lotsawa, Mallo, and Pandit Samaanashri. Later, Kyirong Lotsawa Ngawang said that the four translations of Cho Dru, Rongzom, Ra Lotsawa, and Bari, plus the translation of King Muniraja, which was not included in the previous eight translations, and two translations without the translator's name, make a total of fourteen translations. Therefore, since a comprehensive count has been made of the Dharma cycles of Vajrabhairava, the number of translators and translators seems to be very large. The Zhang translation has mantras and prose, and the Ra translation has verses. There is one translation that translates the entire tantra into verses. In addition, even in old versions, there are often cases where translations are mixed with each other. Later, the five lineages of Zhang, Nyö, Ra, Kyö, and Ma, assuming that all three aspects of the Black Enemy and Vajrabhairava are present, therefore, there are cases of maintaining their respective lineages without mixing, and there are cases of mixing them in various ways, and there are also cases of tracing back to one of these lineages, and then collecting everything that can be found, or following one Indian treatise for practice, etc.